Mức độ thông hiểu Mức độ vận dụng Mức độ vận dụng cao HS biết cách đọc và tìm hiểu nghĩa của một số từ trong phần chú thích; nắm được phương thức biểu đạt chính, bố cục, vấn đề chính củ
Trang 1CHUYÊN ĐỀ: “DẠY HỌC PHÁT TRIỂN PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC CỦA
HỌC SINH QUA CHUYÊN ĐỀ : THẾ GIỚI CỔ TÍCH”
- Các chi tiết tiêu biểu, đề tài, câu chuyện, nhân vật trong các văn bản
- Bài văn đóng vai nhân vật kể lại một truyện cổ tích
2 Năng lực:
a Năng lực chung:
- Năng lực tự chủ
- Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo
- Năng lực giao tiếp và hợp tác (Biết lắng nghe và phản hồi tích cực với nhữngvấn đề trong cuộc sống, trong giao tiếp, nhận biết được ngữ cảnh giao tiếp)
- Viết được bài văn kể lại một truyện cổ tích
- Kể được một truyện cổ tích một cách sinh động
3 Phẩm chất: Sống vị tha, yêu thương con người; trung thực, khiêm tốn.
Trang 2B THIẾT BỊ VÀ HỌC LIỆU CHUYÊN ĐỀ
1 Giáo viên
- Kế hoạch bài dạy
- SGK, SGV, tài liệu tham khảo
- Một số tranh ảnh, video hoạt hình hoặc phim ngắn minh họa cho các vănbản thuộc chủ đề
- Sơ đồ, mô hình minh họa, trình bày cốt truyện cổ tích, dàn ý bài viết…
- Máy tính, máy chiếu
- Phiếu học tập, bảng nhóm…
2 Học sinh
SGK, SBT Ngữ văn 6, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi
C NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ.
I Bảng mô tả mức độ nhận thức của học sinh.
Mức độ thông hiểu Mức độ vận
dụng
Mức độ vận dụng cao
HS biết cách đọc và tìm hiểu nghĩa của một
số từ trong phần chú thích; nắm được phương thức biểu đạt chính, bố cục, vấn đề chính của VB
- Nêu được ấn tượngchung về văn bản; nhậnbiết được các chi tiếttiêu biểu, đề tài, câu
- Khái quát nghệ thuật, nội dung của VB
Thạch Sanh, Cây khế, Vua Chích chòe
- Biết nhậnxét, đánh giá
về bài họcđạo đức vàước mơ cuộcsống mà tácgiả dân giangửi gắm
Trang 3của VB Cây khế
HS biết cách đọc và tìm hiểu nghĩa củamột số từ trong phần chúthích; nắm được phương thức biểu đạt chính, bố cục, vấn đề chính của văn bản
Vua Chích chòe
chuyện, nhân vật trongtính chỉnh thể của tácphẩm…
- Hiểu những đặc điểm
cơ bản làm nên đặc trưng thể loại của truyện cổ tích: các kiểunhân vật; các yếu tố kì
ảo như con vật kì ảo,
đồ vật kì ảo; lời kể
- Rút ra được bài học về đạo đức mà tác giả dân giangửi gắm quacác câu chuyện cổ tích
- Vận dụngđược kiếnthức và kĩnăng đã học
về truyện đểthực hiện một
số nhiệm vụthực tiễn
II Bảng mô tả câu hỏi các văn bản
Bảng mô tả câu hỏi văn bản: Thạch Sanh
Trang 4Mức độ nhận
biết
Mức độ thông hiểu
phương thức biểu đạt, Ngôi
kể, nhân vật, các sự việc chính.
+ Văn bản chia làm mấy phần?
Nêu ý chính của từng phần.
? Truyện “ Thạch Sanh”
có những nhân vật nào? Vì sao
em xác định được Thạch Sanh là nhân vật chính?
+ Thạch Sanh
có gia cảnh nghèo khổ, sống cô đơn, không có người thân thích.
Hoàn cảnh đó
có gì đặc biệt ?
+ Thạch Sanh đã trải qua những thử thách nào? Hãy làm rõ những phẩm chất của nhân vật Thạch Sanh được bộc lộ qua những thử thách đó?
+ Theo em, qua việc
sáng tạo hình tượng nhân vật Thạch Sanh, tác giả dân gian muốn gửi gắm điều gì ?
+ Việc xây dựng kết
thúc cho nhân vật Lý Thông như vậy, tác giả dân gian muốn gửi gắm điều gì ?
+ Liệt kê các con vật và
đồ vật kì ảo xuất hiện trong truyện? Ý nghĩa của các chi tiết tưởng tượng kì ảo đó ?
+ Những đặc sắc nghệ thuật và nội dung của truyện Thạch Sanh ? + Trong truyện, hai nhân vật Thạch Sanh và
Lý Thông luôn đối lập
+ Nêu kết thúc truyện “Thạch Sanh” Em có nhận xét về cách kết thúc truyện ? Qua kết thúc này nhân dân
ta muốn thể hiện điều gì ?
+ Kết thúc này có
phổ biến trong truyện cổ tích không? Kể tên một
số truyện cổ tích có kết thúc tương tự ?
? Về kết cục của
mẹ con Lý Thông,
ở văn bản do Huỳnh Lý và Nguyễn Xuân Lân
kể có chi tiết: “Mẹ con Lý Thông về quê đến nửa đường thì bị Thiên Lôi giáng sấm sét đánh chết, rồi bị hoá kiếp làm con
bọ hung” Bản của Anh Động (và
Trang 5+ Nhân vật Lí
Thông đại diện cho tuyến nhân vật nào trong truyện cổ tích ?
Vì sao ?
nhau về hành động Lập bảng so sánh để thấy rõ sự đối lập đó
nhân dân một số vùng Nam Bộ) kể:
“Lý Thông được tha nhưng y về dọc đường mưa to, sấm sét đánh tan thây ra từng mảnh, mỗi mảnh hoá thành một con ễnh ương Cho nên bây giờ mỗi khi có mưa to sấm sét, ễnh ương sợ, kêu lên những tiếng man dã ” Em có nhận xét gì về những cách kết thúc này?
+ Nếu là em, em có đồng ý với cách chia gia tài của + Qua kết cục của người anh
Trang 6+ Truyện kể về nhân vật nào?
Nhân vật đó thuộc kiểu nhân vật nào trong truyện cổ tích?
+ Nêu các sự việc chính của truyện ?
+ Xác định bố cục của văn bản?
+ Em hãy tìm những từ ngữ chỉ thời gian và không gian trong truyện?
+ Thời gian và không gian có được xác định
em có gì đặc biệt ? Tình cảm của hai anh em lúc này ra sao ?
+ Chỉ ra sự đối lập
về hành động, kết cục của hai anh em sau khi chia gia tài Từ đó em rút
ra nhận xét gì về nhân vật người anh
và người em ? + Câu chuyện kết thúc như thế nào?
kết cục câu chuyện vậy là có hợp lí hay không ?
+ Những đặc sắc nghệ thuật và nội dung của truyện
“Cây khế” ?
và người em trong truyện, các tác giả dân gian muốn gửi gắm đến chúng ta bài học gì?
+ Từ truyện, em rút ra bài học gì cho bản thân?
+ Nhân vật kì ảo hay không gian
kì ảo có vai trò ntn trong những câu chuyện cổ tích ?
+ Tưởng tượng một kết thúc
truyện “Cây khế” Viết đoạn văn (khoảng 5-7 câu) kể về kết thúc đó
Trang 7? Truyện sử dụng ngôi kể nào? Dựa vào đâu em nhận ra ngôi kể đó?
Việc sử dụng ngôi kể như vậy
+ Nhân vật công chúa, vua Chích chòe:
Xuất thân Ngoại hình Lời nói, hành động Kiểu nhân vật Đánh giá về kiểu nhân vật
+ Nhà vua đã trừng phạt công chúa như thế nào sau những hành
+Kết thúc truyện, người kể chuyện nói: "Tôi tin rằng, tôi và các bạn đều có mặt trong buổi lễ cưới" Theo em, điều này có hợp
lý không? Vì sao?
? Em có nhận xét
gì về kết thúc này?
+ Qua câu em
Trang 8có gì đặc biệt?
? Câu truyện trên được kể theo trình tự nào và sử dụng phương thức biểu đạt chính
là gì?
? Trong truyện
có những nhân vật nào? Nhân vật nào là nhận vật chính?
động của nàng ở buổi kén rể? Em có nhận xét gì về hình phạt này?
+ Ai là người hát rong? Người hát rong này đã yêu cầu công chúa làm những việc gì và mục đích của những việc yêu cầu đó?
+ Kể những câu chuyện cổ tích khi nhận vật chính mắc sai lầm nên phải chịu trừng phạt và thử thách?
+ Những đặc sắc nghệ thuật và nội dung của truyện
chòe” ?
thấy tác giả dân gian muốn gửi gắm điều gì? + Viết đoạn văn (khoảng 7 – 10 câu) về một nhân vật, tóm tắt một câu chuyện có nội dung về kiểu nhân vật như công chúa mà
em đã từng đọc.
III Hệ thống bài tập
DẠNG 1 XÁC ĐỊNH TÁC GIẢ, VĂN BẢN, PHƯƠNG THỨC BIỂU ĐẠT, NỘI DUNG, NGHỆ THUẬT
Yêu cầu về nội dung:
Nêu chính xác tên tác phẩm, tên tác giả của tác phẩm đó, phương thức biểu đạt
Trang 9Nêu đề tài hoặc nội dung chính, đặc sắc của tác phẩm.
Phương thức biểuđạt chính
Thể loại Tóm tắt nội dung
Đặc sắc nghệ thuật
Sanh
Tác giả dân gian
Tự sự Truyệ
n cổ tích
Truyện thể hiệnước mơ, niềm tincủa nhân dân vềcông lý xã hội,sự chiến thắngcuối cùng củanhững con người
lương thiện
- Sắp xếp các tìnhtiết tự nhiên, khéoléo
- Sử dụng thànhcông những chitiết kì ảo
- Kết thúc có hậu
khế
Tác giả dân gian
Tự sự
Truyệ
n cổ tích
Từ những kếtcục khác nhauđối với ngườianh và người em,tác giả dân gianmuốn gửi gắmbài học về đền
ơn đáp nghĩa,niềm tin ở hiền
sẽ gặp lành vàmay mắn đối vớitất cả mọingười
- Xây dựng chi tiết
kì ảo, tăng sức hấpdẫn cho truyện
- Cách kể chuyệnhấp dẫn sinh động
- Sắp xếp các tìnhtiết tự nhiên, khéoléo
3 Vua Tự sự Truyệ Vua chích
Trang 10n cổ tích
chòe khuyên con
người không nênkiêu ngạo, ngôngcuồng thích nhạobáng người khác
Đồng thời thểhiện sự bao dung,tình yêu thươngcủa nhân dân vớinhững người biếtquay đầu, hoànlương
Truyện cổ tích cónhiều tình tiết hấpdẫn, cuốn hút, lời
kể hấp dẫn, khéoléo , sử dụng biệnpháp điệp cấu trúc
DẠNG 2: KỂ LẠI MỘT TRUYỆN CỔ TÍCH BẰNG LỜI VĂN CỦA EM
a.Hướng dẫn:
Để làm dạng bài này, ta cần lưu ý một số điểm sau:
- Kể bằng lời văn của mình nghĩa là không sao chép nguyên vẹn lời văn
trong sách giáo khoa, cũng không dùng lời kể của người khác mà dùng lờicủa mình để diễn đạt
- Giữ nguyên cốt truyện cũ có thể thêm các yếu tố kỳ ảo, hoang đường và
các yếu tố miêu tả, biểu cảm, suy nghĩ, đánh giá, bình luận …của mình
nhưng không được lạm dụng để làm sai lệch sự việc, nhân vật trong
truyện
- Chuyển những lời dẫn trực tiếp của nhân vật (nếu có) thành lời văn của
mình và chuyển đổi ngôi nhân xưng cho phù hợp
b Đề minh họa: Kể lại câu chuyện cổ tích “ Thạch Sanh” bằng lời văn
của em.
Bước 1: Trước khi viết bài:
Trang 11a.Xác định đối tượng kể và yêu cầu kể để chọn ngôi kể và đại từ xưng hô phù hợp.
- Xác định đối tượng kể và yêu cầu kể:
+ Đối tượng kể: Truyện “ Thạch Sanh”
+ Yêu cầu: dùng lời văn của mình ( người kể chuyện)
- Chọn ngôi kể và đại từ xưng hô thích hợp
- Giới thiệu gia cảnh của Thạch Sanh.
- Thạch Sanh kết nghĩa anh em với Lý Thông
- Thạch Sanh diệt trăn tinh bị Lý Thông cướp công
- Thạch Sanh diệt đại bàng cứu công chúa, bị Lý Thông cướp công.
- Thạch Sanh cứu thái tử con vua Thủy Tề.
- Thạch Sanh bị vu oan, bị giam vào ngục
- Thạch Sanh được giải oan.
- Thạch Sanh chiến thắng quân 18 nước chư hầu.
- Thạch Sanh lên ngôi vua.
- Chú ý các chi tiết kì ảo, hoang đường
Trang 12- Sử dụng thêm các yếu tố miêu tả, đánh giá, bình luận, cảm xúc, suy nghĩ, liên tưởng trong bài viết.
Bước 2: Tìm ý, lập dàn ý
a.Tìm ý: Tìm ý bằng cách trả lời các câu hỏi sau:
- Truyện có tên là gì ? Vì sao em chọn kể lại truyện này ?
- Diễn biến của sự việc ( Khởi đầu -> phát triển -> cao trào -> kết thúc - > kết quả ) ra sao ? Ý nghĩa của truyện này là gì ?
- Cảm nghĩ của em về truyện đó ?
b Lập dàn ý:
1 Mở bài: Giới thiệu ấn tượng của em về truyện cổ tích Thạch Sanh:
Em đã được đọc, được nghe kể về rất nhiều các câu chuyện cổ tích, nhưngchuyện cổ tích mà em yêu thích và nhớ nhất là chuyện “Thạch Sanh” …
2 Thân bài: Kể lại được các sự việc chính như sau:
- Ngày xưa, có hai vợ chồng tuổi già mà chưa có con Thấy họ tốt bụng,hay giúp mọi người, Ngọc Hoàng bèn sai Thái tử xuống đầu thai làm con Từ
đó, người vợ có mang nhưng đã qua mấy năm mà không sinh nở Rồi ngườichồng lâm bệnh mà mất Mãi về sau người vợ mới sinh được một cậu con trai
Khi cậu bé vừa khôn lớn thì mẹ chết Cậu sống lủi thủi trong túp lều cũdựng dưới gốc đa, cả gia tài chỉ có một lưỡi búa của cha để lại Người ta gọi cậu
là Thạch Sanh
- Một hôm, có người hàng rượu tên là Lý Thông Lý Thông gạ cùng ThạchSanh kết nghĩa anh em để lợi dụng Thạch Sanh vui vẻ nhận lời và đến sốngchung với mẹ con Lý Thông
- Bấy giờ trong vùng có con chằn tinh có nhiều phép lạ thường ăn thịtngười Quan quân không làm gì được, dân làng hàng năm phải nộp một ngườicho chằn tinh
- Năm ấy, đến lượt Lý Thông nộp mình Mẹ con hắn nghĩ kế lừa ThạchSanh đi canh miếu để chết thay Thạch Sanh thật thà, nhận lời đi ngay Nửađêm, chằn tinh hiện ra Thạch Sanh dùng búa chém chêt chằn tinh Chàng chặt
Trang 13đầu chằn tinh và lấy được một bộ cung tên bằng vàng mang về nhà Mẹ con LýThông lúc đầu hoảng sợ vô cùng, nhưng sau đó Lý Thông nảy ra một kế dụThạch Sanh trốn đi vì đã chém chết con trăn của vua nuôi đã lâu.
- Thạch Sanh lại thật thà tin ngay Chàng từ giã mẹ con Lý Thông, trở vềdưới gốc đa Còn Lý Thông hí hửng đem đầu con yêu quái vào kinh đô nộp chovua Hắn được vua khen và phong cho làm Quận công
- Năm ấy, vua mở hội lớn dể chọn chồng cho công chúa nhưng không maynàng bị con đại bàng khổng lồ quắp đi Đại bàng bay qua túp lều của ThạchSanh và bị chàng dùng tên vàng bắn bị thương Thạch Sanh lần theo dấu máu,tìm được chỗ ở của đại bàng
- Từ ngày công chúa bị mất tích, vua vô cùng đau khổ, hứa gả công chúa vàtruyền ngôi cho ai tìm được công chúa Lý Thông tìm gặp lại Thạch Sanh vàđược chàng cho biết chỗ ở của đại bàng Thạch Sanh xuống hang để cứu côngchúa Chàng giết chết con quái vật rồi lấy dây buộc vào người công chúa, rahiệu cho Lý Thông kéo lên Không ngờ, sau đó Lý Thông ra lệnh cho quân sĩdùng đá lấp kín cửa hang lại Thạch Sanh tìm lối ra và tình cờ cứu được con traivua Thủy Tề Chàng được vua Thủy Tề tặng cho cây đàn
- Hồn chằn tinh và đại bàng gặp nhau tìm cách báo thù Chúng ăn trộm củacải trong kho nhà vua, đem tới giấu ở gốc đa để vu vạ cho chàng Thạch Sanh bịbắt hạ ngục
- Công chúa từ khi về cung, trở nên buồn rầu, chẳng nói chẳng cười Baonhiêu thầy thuốc giỏi cũng không chữa được Một hôm, khi nghe tiếng đàn vẳng
ra từ trong ngục, công chúa bỗng cười nói vui vẻ Nhà vua lấy làm lạ, gọi ThạchSanh đến Chàng kể hết sự tình Vua sai bắt hai mẹ con Lý Thông giao choThạch Sanh xét xử Chàng không giết mà cho chúng về quê làm ăn Giữađường, chúng bị sét đánh chết, hóa kiếp thành bọ hung
- Nhà vua gả công chúa cho Thạch Sanh Hoàng tử các nước chư hầu đếncầu hôn không được, liền tức giận họp binh lính cả mười tám nước kéo sangđánh Thạch Sanh lấy cây đàn ra gảy Binh lính mười tám nước bủn rủn taychân, không đánh nhau được nữa, các hoàng tử phải cởi giáp xin hàng ThạchSanh thết đãi những kẻ thua trận bằng một niêu cơm tí xíu Quân sĩ mười támnước ăn mãi mà không hết Bọn chúng bái phục và kéo nhau về nước
Trang 14Về sau, vua nhường ngôi cho Thạch Sanh.
3 Kết bài: Kể kết thúc câu chuyện và cảm nghĩ của em về nhân vật Thạch Sanh:
Càng nghe câu chuyện, em càng yêu quý tính tình hiền lành, tốt bụng củaThạch Sanh và càng căm ghét những kẻ vong ân bội nghĩa như mẹ con LýThông Em tự hứa với lòng là sẽ noi theo tấm gương tốt dể trở thành người cóích cho xã hội vì em hiểu được ý nghĩa sâu xa của truyện cổ tích này là ở hiêngặp lành” và “ác giả ác báo”
Bước 3: Viết bài
- Tiến hành viết bài theo bố cục 3 phần đã chuẩn bị
- Khi viết bài cần lưu ý:
+ Nhất quán về ngôi kể: Nếu lựa chọn ngôi kể thứ nhất hay thứ 3 thì phải sửdụng nhất quán trong toàn bộ bài viết
+ Kể lại câu chuyện: Dựa vào truyện gốc ( nhân vật, sự kiện, ngôn ngữ…)nhưng cố gắng sáng tạo ở chỗ cho phép ( chi tiết hóa, cụ thể hóa những chỗtruyện gốc còn chung chung, gia tăng yếu tố kì ảo, tưởng tượng; tăng cường bộc
lộ suy nghĩ, cảm xúc, đánh giá của người kể chuyện, gia tăng việc miêu tả, bìnhluận, liên tưởng…)
+ Đảm bảo sự kết nối giữa các phần
+ Bước 4: Xem lại và chỉnh sửa bài viết
Sau khi viết xong bài, cần xem lại và chỉnh sửa bài viết theo một số gợi ýsau:
-Các diễn biến chính của truyện - Đối chiếu các diễn biến của bài viết với
truyện gốc Nếu sai lệch ảnh hưởng đến
Trang 15- Sự tưởng tượng, sáng tạo nhưng
không thoát li và làm sai lệch nội
dung vốn có của truyện gốc
cốt truyện và nhân vật thì cần sửa lại chođúng
- Kiểm tra các chi tiết sáng tạo thêm vớitruyện gốc ( quan hệ nhân quả, trật tựthời gian…, nếu chưa phù hợp cần chỉnhsửa lại…
-Sự sắp xếp hợp lý các chi tiết và đảm
bảo sự kết nối giữa các phần
- Các sự việc được sắp xếp theo thời
gian và có sự liên kết giữa các đoạn,
phần…
- Rà soát tính logic và sự kết nối giữa cácchi tiết, các đoạn, các phần…nếu chưahợp lý cần chỉnh sửa cho phù hợp
-Sự kết hợp các yếu tố miêu tả, biểu
cảm để tả người, tả vật hay thể hiện
-Đảm bảo yêu cầu về bố cục và diễn
a.Hướng dẫn: Khi làm kiểu bài này cần lưu ý một số điểm sau:
- Chọn được tình huống gặp gỡ nhân vật trong truyện một cách hợp lý
- Tưởng tượng ra thời gian, không gian và bối cảnh gặp gỡ
- Trong bài kể, người kể chỉ đóng vai trò phụ để nêu lên những ý kiến, hoặc gợi
mở sự việc để nhân vật trong truyện kể lại ( Như vậy, nói cách khác trong bài viết sẽ có hai câu chuyện lồng vào nhau Câu chuyện của người viết bài và câu chuyện của nhân vật trong truyện).
Trang 16- Tuy nhiên, sử dụng lời thoại của mình với nhân vật phải hợp lý, không sử dụng quá nhiều, chuyện kế sẽ trở nên vụn vặt, hoặc bị rối.
b Đề minh họa: Trong giấc mơ, em lạc vào thế giới cổ tích kì diệu Ở đó, em được gặp chàng dũng sĩ Thạch Sanh và được nghe chàng kể lại câu chuyện
về cuộc đời của mình Hãy tưởng tượng và viết lại câu chuyện ấy
- Gặp Thạch Sanh trong giấc mơ
- Gặp Thạch Sanh tại ngôi làng cổ
* Miêu tả khái quát về Thạch Sanh mà em gặp:
- Dũng sĩ mình cao lớn
- Dáng vẻ oai phong lẫm liệt
- Một tay cầm rìu, một tay cầm đàn, trên người lại đeo chiếc cung tên
* Thạch Sanh đã kể lại cho em nghe về cuộc đời và những chiến công của mình:
- Gia cảnh xuất thân
- Giết trăn tinh, cứu dân làng, bị Lý Thông cướp công
- Giết đại bàng, cứu công chúa và con vua Thủy tề
- Chiến thắng quân của 18 nước chư hầu…
* Cuộc nói chuyện của em và Thạch Sanh diễn ra như thế nào?
- Em bày tỏ muốn có tài nghệ giỏi võ và trí thông minh như Thạch Sanh
- Thạch Sanh khuyên em hãy chăm chỉ học hành, rèn luyện sức khỏe và thân thể, rèn luyện phẩm chất luôn thật thà và biết giúp đỡ mọi người
3 Kết bài:
Trang 17Cảm nhận của em sau khi được gặp gỡ và nghe Thạch Sanh kể chuyện.
DẠNG 4: VIẾT KẾT NỐI VỚI ĐỌC
(VIẾT THÊM HOẶC THAY ĐỔI MỘT KẾT THÚC MỚI CHO
- Sự tưởng tượng phải ngắn gọn, hợp lí, không tưởng tượng lan man dài dòng, không đúng với bản chất cốt truyện
- Kiểu bài này phù hợp với nhiều cách kể (Kể bằng lời văn của mình, nhập vai nhân vật hoặc gặp nhân vật trong truyện)
b.Đề minh họa :
Đề 1: Dũng sĩ là một người có lòng dũng cảm, chiến đấu diệt trừ cái ác, bảo
vệ cuộc sống của cộng đồng Viết đoạn văn ( khoảng 5-7 câu) kể về một dũng sĩ mà em gặp ngoài đời hoặc biết qua sách báo, truyện kể ?
Hướng dẫn viết đoạn văn:
* Hình thức:
Trang 18- Đảm bảo yêu cầu hình thức viết đoạn văn
- Đoạn văn gồm 5- 7 câu
* Nội dung: Viết về một dũng sĩ mà em gặp ở ngoài đời hoặc biết qua sách báo,
truyện kể
Nguyễn Ngọc Mạnh là người dũng sĩ trong đời thực để lại ấn tượng sâu đậm trong em Anh chỉ là một người bình thường như bao chúng ta chứ không
có phép thuật phi thường nào cả Vậy mà khi chứng kiến hình ảnh em bé đang
lơ lửng trên ban công, anh đã không ngại hiểm nguy, không kịp suy nghĩ mà lao lên nơi nhà xe bằng mái tôn bất chấp nguy hiểm Trong phút giây nghìn cân treo sợi tóc, tinh thần, lòng trắc ẩn đã đánh thức bản năng anh hùng trong một con người bình thường Và chính anh đã cứu sống em bé, thật kỳ diệu Hành động của anh đã giúp chúng ta và giúp mọi người hiểu hơn về anh hùng đời thường.
Đề 2: Kể lại câu truyện “Cây khế” theo một kết thúc khác.
Dàn ý tham khảo
a Mở bài: Giới thiệu hoàn cảnh của câu chuyện.
Ví dụ: Ở một nhà kia có hai anh em, cha mẹ mất sớm, họ chăm chỉ làm lụng
nên nhà cũng đủ ăn…
b.Thân bài: Kể diễn biến các sự việc chính:
- Từ khi lập gia đình, vợ chồng người anh lười biếng, bắt vợ chồng người
em làm những công việc khó nhọc, người anh còn chiếm hết gia sản, chỉ chia cho người em một gian nhà lụp xụp có một cây khế ngọt (có thể thêm yếu tố miêu tả, đánh giá)
- Vợ chồng người em dọn ra ở riêng, họ vừa chăm chỉ làm thuê kiếm sống vừa chăm sóc cho cây khế
- Cây khế ra quả sai trĩu cành, có một con chim lớn đến ăn hàng tháng trời, người vợ tham thở, chim hẹn sẽ trả ơn bằng vàng và dặn may túi ba gang để đựng vàng (có thể thêm yếu tố miêu tả tâm trạng vợ chồng người em)
Trang 19- Đến hẹn, chim chở người em ra đảo lấy vàng, người em cũng chỉ lấy một ítvàng, kim cương, từ đó, vợ chồng người em trở nên giàu có.
- Người anh biết chuyện muốn đổi gia tài của mình để lấy túp lều và cây khế, người em ưng thuận
- Chim lại đến ăn, mọi chuyện diễn ra như cũ nhưng người anh tham lam may một cái tay nải lớn, anh ta nhét vàng đầy tay nải, cả ống tay áo, ống quần (có thể thêm yếu tố đánh giá)
- Do số vàng quá nhiều, lại bay ngược gió, chim không chở nổi, buông cánh,thế là cả người anh và số vàng rơi xuống biển Còn chim thì bay về núi rừng
c.Kết bài: Kể lại sự việc kết thúc
Ví dụ 1:
Có một chiếc thuyền của ngư dân đã cứu sống người anh và đưa về đất liền Người anh ân hận vô cùng, về nhà xin lỗi vợ chồng người em Từ đó, hai anh em lại chung sống hòa thuận, yêu thương nhau nhiều hơn Họ đem vàng, kim cương ra đổi lấy đồ dùng, công cụ giúp đỡ người nghèo khổvà mua thêm đất đai chia cho dân nghèo nên được mọi người yêu quý (có thể thêm yếu tố cảm xúc, đánh giá)
Ví dụ 2:
Sau khi bị rơi xuống biển, người anh trôi dạt vào bờ Tỉnh lại được ngườidân cứu giúp và đưa trở về nhà trong tình trạng thê thảm Từ đó, người anhhiểu ra hậu quả do thói tham lam gây nên và sống tử tế, nhân hậu hơn Chứngkiến người anh đã thức tỉnh, người em trai hết lòng giúp đỡ anh vực dậy, cùngnhau chia ruộng đất, lao động cần mẫn, chăm chỉ và yêu thương nhau hơn xưa.Thấm thoát cả hai anh em cùng trở nên khá giả Họ đã bàn với nhau để dànhmột phần riêng thóc gạo giúp đỡ những người nghèo khổ Tiếng lành đồn xa, ai
ai cũng yêu quý hai anh em nhà ấy
DẠNG 5: ĐÓNG VAI NHÂN VẬT TRONG TRUYỆN ĐỂ KỂ LẠI
TRUYỆN
Trang 20a.Hướng dẫn
Khi làm kiểu bài này, chúng ta cần lưu ý một số điểm sau:
- Khi đóng vai nhân vật trong truyện kể lại kể lại câu chuyện thì dùng ngôi thứ nhất Từ ngữ xưng hô là: “tôi” hoặc “ta” Tuy nhiên, nhân vật trong truyền thuyết có liên quanđến lịch sử thì nên xưng là “ta” hoặc trong truyện cổ tích,
nếu nhân vật có sự đổi đời về thân phận thì cũng nên xưng là “ta”.(Ví dụ: Thạch Sanh có sự đổi đời thân phận từ chàng trai nghèo khổ nên ngôi vua thì nên xưng là “ta” Còn những truyện cổ tích không có sự thay đổi thân phận như Mã Lương thì có thể xưng là “tôi” Không nên xưng hô “mình”, “tớ” vì đây là truyện cổ dân gian).
- Khi kể chuyện, một số ý nghĩ hoặc lời thoại của nhân vật(nếu có) thì có thể đặt trong dấu ngoặc kép để tăng tính chính xác và hấp dẫn cho câu chuyện
- Trong bài kể, tính sánh tạo thể hiện ở việc biết cách kết hợp các yếu tố miêu tả, biểu cảm, suy nghĩ, cảm xúc, đánh giá, bình luận…của người kể và sự gia tăng các yếu tố kì ảo, hoang đường nhưng vẫn giữ được cốt truyện gốc, không làm sai lệch nội dung câu chuyện
Từ đó, ta tiến hành lập dàn ý theo mẫu sau:
*Mở bài: Đóng vai nhân vật tự giới thiệu về mình và câu truyện định kể
*Thân bài: Kể lại diễn biến của câu chuyện.
-Xuất thân của nhân vật
-Hoàn cảnh diễn ra câu chuyện
Trang 21Đề 1: Kể lại câu truyện “Cây khế” bằng lời của chim Phượng Hoàng.
Đề bài yêu cầu:
- Kể chuyện dựa vào truyện cổ tích “Cây khế”
- Truyện được kể bằng ngôi thứ nhất, chim phượng hoàng xưng “ta”(Vì đây
là loài chim thần), chú ý tưởng tượng những suy nghĩ, tình cảm của chim
Phượng Hoàng
Dàn ý tham khảo
a.Mở bài: Giới thiệu người kể chuyện và hoàn cảnh của câu chuyện.
Ví dụ: Ta là chim Phượng Hoàng trong truyện “Cây khế”, xuất thân của ta là
một loài chim thần quý hiếm của Ngọc Hoàng Cuộc đời ta đã từng bay đi khắp nơi, chứng kiến nhiều điều xúc động nhưng kí ức về câu chuyện của hai anh em gắn với cây khế vẫn in sâu trong tâm trí ta
b.Thân bài: Kể diễn biến các sự việc chính:
- Ở một nhà kia có hai anh em, cha mẹ mất sớm, họ chăm chỉ làm lụng nên nhà cững đủ ăn
- Từ khi lập gia đình, vợ chồng người anh sinh ra lười biếng, bắt vợ chồng người em làm những công việc khó nhọc, người anh còn chiếm hết gia sản, chỉ chia cho người em một gian nhà lụp xụp có một cây khế ngọt (có thể thêm yếu
- Đến hẹn, ta chờ người em bay ra đảo lấy vàng, người em cũng chỉ lấy một
ít vàng, kim cương, từ đó, vợ chồng người em trở nên giàu có (có thể sử dụng yếu tố đánh giá về sự thật thà của người em)
- Người anh biết chuyện, muốn đổi gia tài của mình để lấy túp lều và cây khế, người em ưng thuận
Trang 22- Ta lại đến ăn, mọi chuyện diễn ra như cũ nhưng người anh tham lam may một cái tay nải lớn, anh ta nhét vàng đầy tay nải, cả ống tay áo, ống quần (đánh giá so sánh với người em để nhấn mạnh lòng tham của người anh).
- Do số vàng quá nhiều, lại bay ngược gió, ta không chở nổi, buông cánh, thế là cả người anh và số vàng rơi xuống biển Còn ta gắng xức bay về núi rừng
c.Kết bài: Niềm mong ước của người kể chuyện
Ví dụ: Ta mong rằng mỗi người trong chúng ta hãy biết yêu thương nhau,
nhất là anh em một nhà, đừng bao giờ sống tham lam, ích kỉ vì lối sống ấy sẽ khiến chúng ta phải trả giá rất đắt!
Đề bài 2: Đóng vai nhân vật Lý Thông để kể lại truyện “ Thạch Sanh”
- Ta gặp Thạch Sanh, những toan tính của ta và việc hai người kết
nghĩa, lời thề của ta
- Chuyện Thạch Sanh ở nhà ta: dốc sức làm việc cho mẹ con ta
- Chuyện con trăn tinh trong vùng và những mưu toan của ta dẫn đến hành động lừa Thạch Sanh đi canh miếu
- Chuyện ta và mẹ đang ngủ thì Thạch Sanh về gọi cửa – tâm trạng sợ sệt hốt hoảng tưởng hồn Thạch Sanh về đòi mạng chuyển sang những toan tính rất nhanh khi biết Thạch Sanh đã giết chết chằn tinh dẫn đến hành động lừa Thạch Sanh bỏ đi
- Chuyện ta đem đầu mãng xà đi lãnh thưởng, được hưởng vinh hoa
phú quý; những suy nghĩ của ta về Thạch Sanh (ngu ngốc)
- Chuyện công chúa bị đại bàng bắt đi, ta phải tìm công chúa, tâm trạng
và suy nghĩ của ta dẫn đến kế tìm Thạch Sanh
- Chuyện Thạch Sanh tìm và cứu được công chúa; ta lấp cửa hang hãm
Trang 23hại Thạch Sanh cướp công cứu công chúa rồi được lãnh thưởng; công chúa
bị câm
- Nhận được tin Thạch Sanh bị bắt giam vì tội ăn trộm vàng bạc, ta vừakinh ngạc (vì Thạch Sanh còn sống) vừa vui mừng (vì Thạch Sanh bị khépvào trọng tội)
- Chuyện Thạch Sanh được tiếng đàn minh oan, công chúa nói được;
ta bị trừng phạt đúng như lời thề năm xưa
- Thạch Sanh lấy công chúa, được làm vua và hưởng hạnh phúc lâu bền
c Kết bài:
Những suy nghĩ về tình cảm anh em, về triết lí "ác giả ác báo" của nhândân ta
Đề 3: Kể lại câu chuyện “Vua chích chòe” bằng lời của nàng công chúa.
Đề bài yêu cầu:
- Kể truyện dựa vào truyện cổ tích “Vua chích chòe”
- Truyện được kể bằng ngôi thứ nhất, nàng công chúa xưng “ta”, chú ý tưởng tượng những suy nghĩ, tình cảm của nàng công chúa
- Tính chất lời kể: vui, buồn, suy ngẫm, phải phù hợp với nội dung và bối cảnh
kể, suy nghĩ của nàng công chúa đã trải qua thử thách và đang sống trong hạnhphúc
* Thân bài: Kể lại diễn biến sự việc chính của câu chuyện:
Trang 24- Ta vốn là con gái của quốc vương, vua cha yêu thương, chiều chuộng ta
vô cùng Vua cha luôn tự hào có ta là con gái xinh đẹp tuyệt trần Điều đó khiến
ta vô cùng kiêu ngạo, chả coi ai ra gì (đến sau này ta mới nhận ra điều này)
- Cha mở buổi yến tiệc linh đình để tìm phò mã, để kén chồng cho ta Ngàyhôm đó, trong bữa tiệc đông đúc, có vô khối các chàng trai là các ông hoàng, bátước đến dự tiệc, vua cha dẫn ta đi xem mặt Nhưng gặp ai ta cũng tìm ra lí do
để nhạo báng lại họ Trong số đó, có một ông Vua chích chòe (vì ông ta có cáicằm cong như con chích chòe) Mỗi lúc chê bai được người khác ta lại cảmthấy tự mãn, coi mình là nhất
- Lời chê bai của ta dành cho các hoàng tước, công tử trong bữa tiệc hômấy khiến vua cha giận lắm Cha ta thề rằng sẽ sẽ gả ta cho gã hát rong đầu tiênnghèo khổ
- Theo luật lệ, ta sẽ không được sống trong hoàng cung mà phải theo chồngđến một nơi xa lạ Khi ấy ta phải đến một nơi rất xa, khi thì ta thấy một khurừng đẹp, khi thì thấy một thảo nguyên xanh, một thành phố mĩ lệ Ta hỏi chồng
ta, tất cả đều là của Vua chích chòe (Bộc lộ tâm trạng khi biết chuyện đó)
- Ta cùng chồng sống trong một túp lều rách nát, ta vốn được chiều chuộngnên đến nấu ăn cũng không biết làm Nhưng dần dần ta đã trải qua nhiều việc:dọn nhà, làm bếp, đan sọt, dệt vải, bán sành sứ, làm phụ bếp trong cung vua
- Vua tổ chức hôn lễ cho hoàng tử con trai đầu lòng, ta lén vào để xem Vịhoàng tử mà ta nhận ra ngay lại chính là Vua chích chòe Chàng muốn nắm tay
ta để nhảy, ta từ chối, rụt tay lại (Bộc lộ cảm xúc) Ta bỏ chạy khiến súp vàbánh mì đổ xuống đất Mọi người cười nhạo ta xấu hổ vô cùng
- Vua chích chòe chính là chồng của ta - người hát rong Hóa ra, chàngmuốn dạy cho ta bài học về tính kiêu ngạo Ta ân hận vô cùng Chàng nắm tay
ta âu yếm suốt cả bữa tiệc hôm ấy Ta thật hạnh phúc vì lấy được chàng - Vuachích chòe làm chồng
* Kết bài: Câu chuyện hạnh phúc của ta hi vọng sẽ giúp mọi người điều gì đó.
Nhất là trong việc phán xét người khác, đừng bao giờ nhìn người khác bằng bềngoài, đừng bao giờ coi thường ai cả Hãy sống giản dị, yêu thương, vị tha
Trang 25D KẾ HOẠCH BÀI DẠY MINH HỌA
Ngày soạn: / 03 /2022
Ngày dạy: / /2022
Bài 7 THẾ GIỚI CỔ TÍCH VĂN BẢN 1: THẠCH SANH
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- Tri thức ngữ văn : Truyện cổ tích; đặc điểm của truyện cổ tích: cốt truyện,nhân vật, lời người kể chuyện và yếu tố kì ảo…
- Các chi tiết tiêu biểu, đề tài, câu chuyện, nhân vật trong các văn bản
- Bài văn đóng vai nhân vật kể lại một truyện cổ tích
2 Năng lực:
a Năng lực chung: Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự chủ, năng lực giao
tiếp, năng lực hợp tác
- Viết được bài văn kể lại một truyện cổ tích
- Kể được một truyện cổ tích một cách sinh động
3 Phẩm chất: Sống vị tha, yêu thương con người; trung thực, khiêm tốn.
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU:
3 Giáo viên
Trang 26- Kế hoạch bài dạy
- SGK, SGV, tài liệu tham khảo
- Một số tranh ảnh, video hoạt hình hoặc phim ngắn minh họa cho các vănbản thuộc chủ đề
- Sơ đồ, mô hình minh họa, trình bày cốt truyện cổ tích, dàn ý bài viết…
- Máy tính, máy chiếu
- Phiếu học tập, bảng nhóm…
4 Học sinh
SGK, SBT Ngữ văn 6, soạn bài theo hệ thống câu hỏi hướng dẫn học bài, vở ghi
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 TRƯỚC GIỜ HỌC
GV hướng dẫn học sinh
- Đọc kỹ văn bản theo hướng dẫn:
+ Đọc kỹ từng phần VB: Khi đọc mỗi đoạn/phần cần chú ý đến ô chỉ dẫn tươngứng về chiến lược đọc và thực hiện những chỉ dẫn đó
+ Cũng có thể trước khi đọc từng đoạn/phần, đọc lướt ô chỉ dẫn về chiến lượcđọc để hiểu được các chỉ dẫn và thực hiện chiến lược đọc
- Soạn bài: Trả lời câu hỏi sau khi đọc sgk trang 26 - trang 29
2 TRÊN LỚP
A HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU ( 5 phút)
a) Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học
tập của mình Kết nối trải nghiệm trong cuộc sống của HS với nội dung bài học
b) Nội dung: GV đặt cho HS những câu hỏi gợi mở vấn đề HS trả lời câu hỏi
để xác định vấn đề của bài học
c) Sản phẩm: Nhận thức và thái độ học tập của HS.
d) Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN – HỌC SINH DỰ KIẾN SẢN PHẨM
NV 1: Đọc văn bản ; tìm hiểu chú thích A Tìm hiểu chung
Trang 27GV hướng dẫn HS đọc, GV đọc từ đầu đến “kiếm
ăn”, gọi các HS thay nhau đọc tiếp.
GV lưu ý HS chú ý các thẻ định hướng theo dõi,
dự đoán, tưởng tưởng
GV hướng dẫn học sinh tìm hiểu chú thích / trang
26,28,29 ( sgk ) : tứ cố vô thân, thuỷ phủ, sinh
nhai, nước chư hầu, động binh, thân chinh
NV 2 : Tìm hiểu chung về văn bản
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
Gv yêu cầu Hs trao đổi cặp đôi, hoàn thành PHT
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS trao đổi nhóm về từng nội dung được nêu
trong phiếu học tập
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
- HS báo cáo kết quả;
Bước 4: Đánh giá, kết luận (GV)
- GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt lại kiến
thức ghi lên bảng
- Dự kiến sp :
1 Đọc văn bản, tìm hiểu chú thích
2.Tìm hiểu chung về văn bản
+ Thể loại: Truyện cổtích
+ PTBĐ chính: tự sự+ Ngôi kể: Kể theo ngôithứ ba
+ Nhân vật chính: ThạchSanh, Lý Thông Thạch Sanhthuộc kiểu nhân vật dũng sĩ
+ Sự việc chính : + Bố cục : 3 phần
- Phần 1: Từ đầu đến
“đốn củi kiếm ăn”: Giớithiệu về gia cảnh củaThạch Sanh
- Phần 2: Tiếp theo đến
“bị sét đánh chết”:Những chiến công củaThạch Sanh
- Phần 3: Còn lại: ThạchSanh lấy công chúa vàlên ngôi vua
Trang 28Sự việc chính - Giới thiệu gia cảnh của Thạch Sanh.
- Thạch Sanh kết nghĩa anh em với Lý Thông
- Thạch Sanh diệt trăn tinh bị Lý Thông cướp công
- Thạch Sanh diệt đại bàng cứu công chúa bị Lý Thôngcướp công
- Thạch Sanh cứu thái tử con vua Thủy Tề
- Thạch Sanh bị vu oan, bị giam vào ngục
- Thạch Sanh được giải oan
- Thạch Sanh chiến thắng quân 18 nước chư hầu
- Thạch Sanh lên ngôi vua
Bố cục - Phần 1: Từ đầu đến “đốn củi kiếm ăn”: Giới thiệu về
gia cảnh của Thạch Sanh
- Phần 2: Tiếp theo đến “bị sét đánh chết”: Nhữngchiến công của Thạch Sanh
- Phần 3: Còn lại: Thạch Sanh lấy công chúa và lênngôi vua
Bước 4: Đánh giá, kết luận (GV)
- GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt lại kiến
thức ghi lên bảng
CH bổ sung :
? Truyện Thạch Sanh có những nhân vật nào ?
Vì sao em xác định Thạch Sanh là nhân vật
chính của truyện ?
- Nhận vật:
+ Nhân vật chính: Thạch Sanh - thuộc kiểu nhân vật
Trang 29- Hs chỉ ra dấu hiệu của ngôi kể thứ 3
? Từ các sự việc chính, hãy tóm tắt truyện bằng
một đoạn văn từ 5-7 câu.
Thạch Sanh vốn là thái tử, được Ngọc hoàng phái
xuống làm con của vợ chồng người nông dân
nghèo Cha mẹ mất sớm, chàng sống lủi thủi dưới
gốc cây đa Bị Lí Thông lợi dụng, chàng đã dũng
cảm diệt chằn tinh, rồi diệt đại bàng cứu công chúa
nhưng rồi đều bị Lí Thông cướp công Hồn chằn
tinh và hồn đại bàng vu oan, Thạch Sanh bị vào
ngục Nhờ cứu con vua Thủy Tề trước đó, chàng
có cây đàn đem ra gảy, được giải oan, Lí thông bị
trừng trị Thạch Sanh cưới công chúa và được nối
ngôi vua
- HS dựa vào phần trao đổi, thảo luận điều chỉnh,
bổ sung bài ghi vở
- Chốt kiến thức và chuyển dẫn vào mục sau
NV 3 : Tìm hiểu nhân vật Thạch Sanh
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- GV chuyển giao nhiệm vụ hoạt động cá nhân
Trang 30Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
- HS hoạt động cá nhân ở nhà
- HS trao đổi nhóm về từng nội dung trong phiếu
học tập trên lớp để hoàn thiện sản phẩm
- HS chia sẻ cảm xúc của mình với cả lớp
Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
- GV gọi 1 đến 2 nhóm trình bày sản phẩm
- Các nhóm nhận xét bổ sung,
- DKSP :
SẢN PHẨM 3 Nhân vật
- Gia tài chỉ có một lưỡi búa
- Kiếm ăn bằng nghề đốn củi
vẻ vang
- Thạch Sanh diệt trăn tinh
- Diệt đại bang cứu công chúa, cứu Thái
tử con vua Thủy Tề
Trang 31- Nhân đạo, yêu chuộng hòa bình
Bước 4: Đánh giá, kết luận (GV)
- Gv kết luận bằng SẢN PHẨM 3
- Yêu cầu hoàn thiện sản phẩm cá nhân vào vở
- GV nhận xét, bổ sung :
? Thạch Sanh có gia cảnh nghèo khổ, sống cô
đơn, không có người thân thích Hoàn cảnh đó
có gì đặc biệt ?
- Truyện viết về hình tượng người dũng sĩ, nhưng
lại có hoàn cảnh sống, xuất thân gần gũi với nhân
dân, có nguồn gốc từ nhân dân lao động
GV : Kiểu nhân vật mồ côi, nhà nghèo cũng là một
kiểu nhân vật điển hình, xuất hiện nhiều trong
những câu chuyện cổ tích Việt Nam
? Thạch Sanh đã trải qua mấy thử thách ? Em
hãy làm rõ những phẩm chất của nhân vật
Thạch Sanh được bộc lộ qua mỗi thử thách đó ?
- Thử thách 1 : TS bị mẹ con Lý Thông lừa đi canh
miếu thờ để thế mạng
=> Là người thật thà chất phác
Trang 32- Thử thách 1,2, : TS giết trăn tinh, xuống hang
diệt đại bàng có nhiều phép lạ cứu công chúa, TS
cứu thái tử con vua Thủy tề
=> Là người dũng cảm và tài năng
- Thử thách 4: tha tội chết cho mẹ con Lí Thông,
tha tội và thết đãi quân sĩ 18 nước chư hầu xin
hàng
=> Là người có lòng nhân đạo, yêu chuộng hòa
bình
? Theo em, qua việc sáng tạo hình tượng nhân
vật TS, tác giả dân gian muốn gửi gắm điều gì ?
- Nhân vật Thạch Sanh trở thành hình tượng đại
diện cho chính nghĩa, cho cái thiện
- Gửi gắm ước mơ, niềm tin về đạo đức, công lí xã
hội và lí tưởng nhân đạo, yêu hòa bình của nhân
dân ta
- GV nhận xét, bổ sung, chốt KT, ghi bảng :
Nhân vật Thạch Sanh đãbộc lộ nhiều phẩm chấtđáng quý
+ Thật thà, chất phác+ Dũng cảm và tài năng+ Nhân đạo, cao thượng,yêu chuộng hòa bình
=> Thạch Sanh trở thànhhình tượng đại diện cho chính nghĩa, cho cái thiện ; gửi gắm ước mơ,niềm tin về đạo đức, công lí xã hội và lí tưởngnhân đạo, yêu hòa bình của nhân dân ta
NV 3 : Tìm hiểu nhân vật Lí Thông
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- GV chuyển giao nhiệm vụ hoạt động cá nhân
Trang 33- HS trao đổi nhóm về từng nội dung trong phiếu
học tập trên lớp để hoàn thiện sản phẩm
- HS chia sẻ cảm xúc của mình với cả lớp
Bước 3: Báo cáo, thảo luận:
- Đêm nay đến phiên anh đi canh
miếu thờ , ngặt vì cất mẻ rượu…
- Con trăn ấy của vua nuôi đã lâu Nay em giết nó chắc không tránh khỏi tội nặng …
Lí Thông là kẻ độc ác,mưu mô, xảo quyệt,tham lam, vong ân bộinghĩa
Hành động
- Lừa Thạch Sanh đi canh miếu thờ
để thế mạng mình, cướp công của
TS
- Nhờ Thạch Sanh tìm hang ổ đạibang để cứu công chúa, chèn đá ởcửa hang để ám hại, cướp côngcủa
TS
Trang 34Bước 4: Đánh giá, kết luận (GV)
- Gv kết luận bằng SẢN PHẨM 4
- Yêu cầu hoàn thiện sản phẩm cá nhân vào vở
- GV nhận xét, bổ sung :
? Như vậy, nhân vật Lí Thông đại diện cho
tuyến nhân vật nào trong truyện cổ tích ?
- Nếu như Thạch Sanh trở thành hình tượng đại
diện cho chính nghĩa, cho cái thiện thì Lí Thông
đại diện cho tuyến nhân vật phản diện, cho cái ác
trong những câu chuyện cổ tích
? Kết thúc cuối cùng của Lí Thông là gì ?
- Mặc dù được TS tha tội chết nhưng cuối cùng LT
vẫn bị sét đánh chết
? Theo em, việc xây dựng kết thúc cho nhân
vật LT như vậy, tác giả dân gian muốn gửi gắm
điều gì ?
- Gửi gắm ước mơ về công bằng, công lí trong xã
hội , mong muốn cái ác sẽ bị trừng trị thích đáng
Tính cách của LT bộc lộqua các hành động :
- Gian trá, xảo quyệt
- Tàn nhẫn, độc ác, vôlương tâm:
- Tham lam, vong ân bộinghĩa
=> Lí Thông đại diệncho tuyến nhân vật phảndiện, cho cái ác trongnhững câu chuyện cổtích Qua đó gửi gắmước mơ về công bằng,công lí trong xã hội ,mong muốn cái ác sẽ bịtrừng trị thích đáng
NV 3: Tìm hiểu các chi tiết kì ảo
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- Giáo viên đặt câu hỏi gợi tìm, dẫn dắt học sinh
tìm hiểu về các chi tiết kì ảo
- Học sinh nghe, suy nghĩ, trả lời các câu hỏi, hoàn
thành PHT số 5
3 Các chi tiết kì ảo