SỬA CHỮA ổ lăn, bộ TRUYỀN BÁNH RĂNG TRỤ (Giáo trình thực hành nguội sửa chữa)

BÀI 3 SỬA CHỮA Ổ LĂN, BỘ TRUYỀN BÁNH RĂNG TRỤ Bài tập ứng dụng Hộp bước tiến máy tiện I MỤC TIÊU Hiểu được kết cấu lắp ghép, đặc tính làm việc của ổ lăn, cấu tạo và chuẩn lắp ghép của bộ truyền bánh r.

BÀI 3: SỬA CHỮA Ổ LĂN, BỘ TRUYỀN BÁNH RĂNG TRỤ

Bài tập ứng dụng: Hộp bước tiến máy tiện

I MỤC TIÊU:

- Hiểu được kết cấu lắp ghép, đặc tính làm việc của ổ lăn, cấu tạo và chuẩn lắp ghép của bộ truyền bánh răng trụ

- Tháo, lắp, sửa chữa, hiệu chỉnh được kết cấu ổ lăn và bánh răng trụ đáp ứng yêu cầu làm việc

- Lựa chọn đúng và sử dụng thành thạo các loại dụng cụ tháo lắp

- Chấp hành đúng nội quy an toàn xưởng thực tập

II CHUẨN BỊ CÔNG VIỆC

1 Dụng cụ:

Dụng cụ tháo lắp: Chìa vặn lục lăng, clê dẹt, tô vít, kìm điện, clê móc, đột, búa, vam ba trạc

Dụng cụ đo kiểm : Bột màu, căn lá, dây chì

2 Thiết bị: Hộp trục chính máy tiện T6M12

3 Vật tư: Dầu điêzen, giẻ lau, mỡ YC2, giấy ráp, dầu BP

III NHỮNG KIẾN THỨC CHUYÊN MÔN

1 Ổ lăn

- Phân loại ổ theo hình dạng con lăn có: Ổ lăn cầu ( Hình 3.1a), ổ lăn đũa trụ (Hình 3.1b,c), ổ lăn đũa côn (Hình3.1d ), ổ lăn hình tang trống (Hình 3.1e), ổ lăn đũa kim (Hình 3.1h)

- Phân loại theo hướng của tải trọng tác dụng có ổ lăn đỡ chịu lực hướng tâm(Hình 3.2 abce), ổ lăn chặn chịu lực dọc trục (Hình 3.2 fg) ổ lăn đỡ chặn chịu cả lực dọc trục và lực hướng tâm (Hình 3.2 h,i,k)

Hình 3.1

1

Hình 3.2 Khi tháo ổ lăn ra khỏi trục có thể dùng vam để tháo (H 3.3), cho các càng vam tì vào ca bi trong của ổ Không được cho đầu vam tì vào vòng cách, phải dùng đệm để tránh xây sát

i) h)

g) f)

e) c)

b) a)

1 Trục vít

2 Càng vam

3 Ổ bi

4 Đệm

5 Trục

2 1

3

5

4 Hình 3.2

k)

Tuỳ theo kích thước của ổ và độ dôi trong mối ghép có thể lắp ở nhiệt độ bình thường, hoặc phải nung nóng chi tiết bao hoặc làm lạnh ổ (Hình 3.4b) ổ lăn được lắp bằng cách nung nóng ổ không quá 1200 bằng bếp điện hoặc ngọn lửa khí Sau đó đưa ổ vào trục Hoặc dùng dụng cụ chuyên dùng để lắp (Hình 3.4a) dùng máy ép thủy lực và ống lắp ổ Trong trường hợp yêu cầu độ chính xác không cao có thể dùng ống lắp và búa để lắp

2 Bánh răng

Bộ truyền bánh răng (Hình3.5a) được chế tạo liền trục hoặc rời Lắp chặt trên trục nhờ then, vít hoặc đai ốc hãm Bánh răng lắp di trượt trên trục nhờ then dẫn hướng, hoặc quay trơn trên trục qua bạc hoặc bi Bánh răng lắp chặt với trục khi tháo lắp dùng vam (Hình 3.5b)

3

Hình 3.4

Hình 3.5 a)

IV TRÌNH TỰ THỰC HIỆN

1 Đọc bản vẽ (H 3.6)

2 1

5 4 3

C C

C T

C 9

C C

0 0 0

V æ

B T

0 0 0 0 0 0

TÊN CÔNG VIỆC CHỈ DẪN THỰC HIỆN

2 Trình tự tháo Quan sát kết cấu (Hình 3.6)

- Tháo hộp ra khỏi máy: Đóng chốt tháo trục trơn, trúc vít me Kê đỡ hộp chắc chắn, tháo vít

cố định hộp với vỏ khênh hộp ra

- Tháo trục I : Tháo vít vòng đệm25 định vị bánh răng đầu ngựa với trục, tháo mặt bích 24, doăng 27, vòng bạc và các vít địng vị bánh răng với trục then hoa dùng trục rút rút từ phải sang trái lấy trục và các bánh răng ra ngoài

- Tháo trục II : Tháo các vít định vị bánh răng với trục dùng tông đồng tháo bạc đỡ 26 dùng trục rút rút trục ra ngoài và lấy các bánh răng ra

- Tháo trục III : Tháo vít định vị bạc 20 với vỏ máy dung tông đồng tháo bạc ra lấy trục ra ngoài và các cặp bánh răng

- Tháo trục v : Tháo vít định vị bánh răng 4 bạc chặn 5 vít xẻ rãnh 6 đóng chốt trụ lấy cơ cấu an toàn lấy gối đỡ trục và lấy trục ra ngoài

- Tháo trục IV : Tháo đai ốc 14 tháo các vít cố định gối đỡ với vỏ hộp lấy gối đỗ trục và lấy trục ra ngoài

3 Làm sạch chi tiết Chi tiết được rửa sạch trong dầu điêzen và lau

khô bằng rẻ lau

4 Trình tự lắp Lắp làm ngược lại với tháo

Chú ý trước khi lắp phải kiểm tra các chi tiết cẩn thận đảm bảo yêu cầu mới lắp Đối với ổ bi cũ

5

TÊN CÔNG VIỆC CHỈ DẪN THỰC HIỆN

phải luộc ổ trước khi lắp, ổ mới còn nguyên bao

bì thì lắp ổ ngay ( không cần rửa ổ )

* An toàn khi lắp ổ bi + Không được dùng búa hay vật khác đóng trực tiếp vào ổ

+ Lắp vòng trong của ổ lên trục tác dụng lực như (Hình 3.7a)

+ Lắp vòng ngoài của ổ lên vỏ tác dụng lực như (Hình 3.7b) Không được tác dụng lực vào vòng chưa lắp ghép

+ Cả vòng trong và vòng ngoài đều lắp cùng một lúc thì lực tác dụng vào cả hai vòng đều các phía nhằm chống vỡ ổ lăn (Hình 3.7c) + Lắp ca bi ngoài ổ đỡ chặn lên vỏ hộp phải dùng đồ gá chuyên dùng để lắp đảm bảo tính tự lựa của ổ

TÊN CÔNG VIỆC CHỈ DẪN THỰC HIỆN

- Lắp bánh răng lên trục chú ý chiều bánh răng,

lỗ vít, chỉnh rãnh then trên bánh răng trùng với then trên trục Dùng tông đồng, búa nguội đóng trục vào, chỉnh cho bánh răng đúng vị trí lắp ghép Kiểm tra mặt trên của then bằng và đáy của rãnh then trên bánh răng có khe hở Còn hai mặt bên là mặt làm việc phải tiếp xúc tốt

a)

b)

c)

d)

+ Kiểm tra bánh răng đã lắp ghép có bị lắc hay không có thể dùng búa đồng để gõ vào bánh răng

+ Kiểm tra chất lượng ăn khớp của bánh răng theo vết sơn, bôi một lớp sơn mỏng lên bề mặt răng của bánh răng nhỏ, quay bánh răng vài vòng Sơn sẽ dính lên bề mặt của bánh răng lớn, diện tích của vết sơn chiếm khoảng 70% diện tích của bề mặt răng là đạt yêu cầu (ăn khớp đúng ) (Hình 3.8a)

*Lắp bánh răng ăn khớp chưa đúng là các trường hợp :

- Đường tâm không song song với nhau (Hình 3.8b)

- Đường tâm không song song khoảng cách tâm

bị giảm (Hình 3.8c)

- Đường tâm không song song khoảng cách tâm tăng (Hình 3.8d)

- Đường tâm song song khoảng cách tâm tăng (Hình 3.8e)

- Đường tâm song song khoảng cách tâm

7

TÊN CÔNG VIỆC CHỈ DẪN THỰC HIỆN

e)

f)

Hình 3.8

giảm (Hình 3.8f)

+ Kiểm tra khe hở ăn khớp của cặp bánh răng

- Dùng dây chì để kiểm tra: Lau khô sạch các bánh răng, dùng mỡ dính dây chì lên bề mặt làm việc của răng, quay bánh răng theo chiều quay 1 vòng, lấy dây chì ra dùng pan me hoặc thước cặp đo bề dày dây chì và so sánh với trị số quy định

- Dùng căn lá để kiểm tra: luồn căn lá vào khe

hở ăn khớp của cặp bánh răng