Kiến thức - Trình bày được sự ra đời các đô thị và vai trò của thương nhân trong các đô thị châu Âu trung đại 2.. Xác định được sự phân bố của các đô thị trên bản đồ, lược đồ, vai trò củ
Trang 1CHỦ ĐỀ CHUNG 2:
ĐÔ THỊ: LỊCH SỬ VÀ HIỆN TẠI (tiếp theo)
Môn học/Hoạt động giáo dục: Địa lí; lớp 7
Thời gian thực hiện: (2 tiết)
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức
- Trình bày được sự ra đời các đô thị và vai trò của thương nhân trong các đô thị châu Âu trung đại
2 Năng lực
* Năng lực chung
- Năng lực tự chủ và tự học: Biết chủ động tích cực thực hiện nhiệm vụ học tập được giao
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Trình bày suy nghĩ/ ý tưởng, lắng nghe/ phản hồi tích cực; giao tiếp và hợp tác khi làm việc nhóm
* Năng lực Địa Lí.
- Nhận thức khoa học địa lí: Xác định được sự ra đời của các đô thị châu Âu
trung đại, nhận biết các đô thị qua tranh ảnh
- Tìm hiểu địa lí: Sử dụng tranh ảnh, tài liệu văn bản, bản đồ, lược đồ nhận biết
các đô thị châu Âu trung đại Xác định được sự phân bố của các đô thị trên bản
đồ, lược đồ, vai trò của giới thương nhân với sự phát triển đô thị châu Âu trung đại
- Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Đọc, phân tích được sự ra đời, nguyên
nhân hình thành các đô thị, vai trò của giới thương nhân ảnh hưởng đến sự phát triển của các đô thị này
3 Phẩm chất
- Chăm chỉ: Tìm hiểu, phân tích hình ảnh, tư liệu về các đô thị châu Âu trung
đại
- Trách nhiệm: Đánh giá được tầm quan trọng, tác động của giới thương nhân
đối với sự phát triển, phân bố của các đô thị
1
Trang 2II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 Chuẩn bị của GV: SGK, hình ảnh, máy chiếu, phiếu học tập…
2 Chuẩn bị của HS: SGK, Tập bản đồ thế giới, SBT
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Hoạt động mở đầu (Khởi động) (4 - 5 phút)
a Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, kết nối vào bài học mới.
b Nội dung: Học sinh dựa vào kiến thức đã học chương trình lớp 6 và hiểu
biết của mình để trả lời câu hỏi
c Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh
d Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV: Sử dụng các hình ảnh về các đô thị châu Âu thời trung đại và tổ chức cho HS chơi trò chơi “Nhìn hình ảnh đoán địa danh” thời gian 3’ Hình thức chơi 2 bạn là một đội, đội nào đoán đúng nhanh được điểm thưởng vào điểm thường xuyên
- HS: Quan sát hình ảnh trả lời các câu hỏi
? Đây là đâu?
? Em biết gì về các công trình này?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
- GV: Quan sát, gợi ý, hỗ trợ HS thực hiện nhiệm vụ
- HS: Vận dụng hiểu biết, kiến thức của bản thân hoàn thành yêu cầu
Trang 3Bước 3: Báo cáo kết quả:
- GV: Gọi ngẫu nhiên 3 – 5 nhóm HS trình bày nội dung
- HS: Chia sẻ ý kiến của mình, lắng nghe, nhận xét, bổ sung
Bước 4: Đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ:
- GV: Nhận xét, đánh giá kiến thức HS tìm hiểu được, tôn trọng mong muốn của HS…GV dẫn dắt vào bài
A-ten (Hy Lap) là một trong những thành phố lớn và lâu đời nhất của châu Âu và thế giới thời cổ đại thì Pari (Pháp) và Luân Đôn (Anh) cũng là một trong những thành phố có lịch sử 2000 năm thời trung đại Vào thế kỷ thứ nhất sau Công nguyên, người La Mã đã đến và thành lập trở thành một trong những trung tâm thương mại của châu Âu và dân số của nó đã tăng lên khoảng 200.000 người vào đầu thế kỷ 17, không ngừng phát triển với tốc độ chóng mặt, có nhiều người đến sinh sống và nhiều hệ thống giao thông được thiết lập Vậy sự ra đời của các đô thị châu Âu thời trung đại như thế nào? Ảnh hưởng của các thương nhân đối với quá trình phát triển các đô thị ra sao? Để trả lời cho những câu hỏi trên, cô và các bạn sẽ đi tìm hiểu tiếp nội dung bài học trong chủ đề này (mục 2 )
- HS: Lắng nghe, bổ sung và ghi bài mới
2 Hoạt động hình thành kiến thức mới:
Hoạt động 1: Sự ra đời của các đô thị châu Âu thời trung đại
a Mục tiêu: Trình bày được sự ra đời của các đô thị châu Âu thời trung đại
b Nội dung: Đọc mục 2.a, quan sát H3, thảo luận để hoàn thành phiếu học tập
số 1
c Sản phẩm: HS hoàn thành phiếu học tập số 1.
d Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV: Yêu cầu HS thảo luận theo cặp bàn
(2HS trong bàn là 1 cặp) Tìm hiểu thông tin
mục 1 trang 172 và H3 để hoàn thành phiếu
học tập số 1 (thời gian hoàn thành 5’)
a Sự ra đời của các đô thị châu Âu thời trung đại
- Từ thế kỉ XI, thủ công nghiệp diễn ra quá trình chuyên môn hóa mạnh mẽ, 3
Trang 4Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ:
- HS:
+ Hoạt động cá nhân: Tiếp nhận nhiệm vụ,
đọc SGK và quan sát H3, chọn lọc thông tin
+ Hoạt động cặp: Trao đổi, thảo luận trong cặp
để thống nhất nội dung hoàn thành phiếu học
tập
- GV
+ Theo dõi, quan sát hoạt động của HS
+ Hướng dẫn, hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho
HS
Bước 3: Báo cáo kết quả
- GV:
+ Yêu cầu đại diện của một vài cặp lên trình
bày
+ Hướng dẫn HS trình bày (nếu các em còn
gặp khó khăn)
hàng thủ công sản xuất nhiều, dần tách khỏi nền nông nghiệp
- Một số thợ thủ công đã tìm cách thoát khỏi lãnh địa đến những nơi đông người qua lại để buôn bán và lập xưởng sản xuất
=> Từ đó họ lập ra các thị trấn, sau trở thành các thành phố lớn (tập trung buôn bán, sản xuất) gọi là thành thị trung đại
Phiếu học tập số 1
Trang 5- HS:
+ Trình bày phiếu học tập đã hoàn thành
+ HS các nhóm bàn còn lại theo dõi, nhận xét,
bổ sung cho nhóm bạn
*Dự kiến sản phẩm:
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ học tập
- GV:
+ Nhận xét, đánh giá chung quá trình làm việc theo cặp của HS
+ Chuẩn hóa nội dung phiếu học tập số 1
+ GV yêu cầu HS quan sát màn hình và cung cấp thông tin về lãnh địa phong kiến:
Lãnh địa phong kiến: Là một khu đất khá rộng, gồm nhiều phần đất như là ruộng đất của nông dân cày cấy, đất trồng trọt, đồng cỏ, rừng núi hay sống … và lâu đài, dinh thự, lâu đài, nhà thờ, thôn xóm của nông dân như một quốc gia thu nhỏ hay còn gọi là một đơn vị riêng biệt và đóng kín, tự cung và tự cấp Đất lãnh địa chia thành hai loại là đất thái ấp và đất phần (đứng đầu là lãnh chúa)
+ GV cho HS quan sát 1 số hình ảnh đô thị trung đại châu Âu
5
Kết quả phiếu học tập số 1
- Từ thế kỉ XI, trong các lãnh địa phong kiến có những biến đổi về sản xuất nông nghiệp, thủ công nghiệp và thương nghiệp
- Trong lãnh địa các thợ thủ công đã trốn khỏi lãnh địa, tìm đến nơi đông dân cư, gần nguồn nguyên liệu, nơi giao nhau các trục đường để sản xuất, buôn bán.
- Các thị trấn xuất hiện trở thành các thành phố lớn (tập trung buôn bán, sản xuất) gọi là thành thị trung đại.
Trang 6+ GV giới thiệu về Pari và Luân Đôn (H3)
▪ Từ thế kỷ 11, Paris trở thành một trung tâm quan trọng của giáo dục tôn giáo Quyền lực hoàng gia dần được tập trung ở Paris và thành phố trở lại thành thủ đô của vương quốc từ thời vua Louis VI, rồi Philippe Auguste Là điểm giao của các con đường buôn bán lớn, Paris trở nên giàu có nhờ thương mại Vào năm 1150, dân số Paris ước tính khoảng 50.000 người
▪ Đến thế kỷ 11, Luân Đôn vượt xa mọi thị trấn lớn nhất nước Anh Cung điện Westminster, được xây dựng lại theo phong cách La Mã của Vua Edward the Confession,
là một trong những nhà thờ lớn nhất ở châu
Âu Winchester trước đây là thủ đô của Anglo-Saxon Anh, nhưng kể từ thời điểm này, Luân Đôn trở thành nơi giao thương chính cho các thương nhân nước ngoài và là căn cứ để phòng thủ trong thời chiến Theo quan điểm của Frank Stenton: "Nó có tài nguyên, và nó
đã nhanh chóng phát triển phẩm giá và ý thức chính trị phù hợp với một thủ đô quốc gia."
- GV chuyển ý sang nội dung mục 2.b (thời
trung đại, châu Âu chứng kiến quá trình hình thành và phát triển mạnh mẽ của các đô thị,
Trang 7đặc biệt ở Tây Âu (Pari, Luân Đôn, Mi-lan ),
trong đó thương nhân có vai trò đặc biệt quan
trọng Vậy thương nhân có vai trò như thế nào
đối với sự phát triển của các đô thị châu Âu
thời trung đại thì csô và các bạn sẽ cùng nhau
tìm hiểu mục 2.b)
Hoạt động 2: Vai trò của thương nhân trong các đô thị châu Âu trung đại
a Mục tiêu: Trình bày được vai trò của thương nhân trong các đô thị châu Âu
thời trung đại
b Nội dung: HS tìm hiểu thông tin mục 2.b, H4, H5, trình bày được vai trò
của thương nhân đối với sự phát triển các đô thị châu Âu trung đại và hoàn thành phiếu học tập số 2; phân tích, trả lời các câu hỏi cá nhân của GV
c Sản phẩm: Hoàn thành câu trả lời, phiếu học tập, khái quát được nội dung
kiến thức
d Tổ chức hoạt động:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV:
+ Yêu cầu HS quan sát bảng số liệu và lược đồ
trên màn hình, thông tin trong SGK kết hợp với
những hiểu biết của mình để thảo luận nhóm, thời
gian 5’ theo kĩ thuật “khăn trải bàn” và hoàn
thiện phiếu học tập số 2
b Vai trò của thương nhân trong các đô thị châu Âu trung đại
- Thành lập các hội buôn (thương hội) để bảo vệ lợi ích buôn bán, tổ chức các hội chợ để trao đổi hàng hóa, xuất hiện 1 số quầy đổi tiền (tiền thân của các ngân hàng)
- Thúc đẩy kinh tế hàng hoá phát triển, làm tan rã dần nền kinh tế tự nhiên, đóng kín trong các lãnh địa trước đây
- Phản đối văn hóa phong kiến lỗi thời, lạc hậu đòi 7
Trang 8hỏi xây dựng 1 nền văn minh mới => phong trào văn hóa Phục hưng đã nảy nở, mở ra thời kì phát triển xán lạn của VH phương Tây thời trung đại
Phiếu học tập số 2
1 Xác định: Vùng nào ở châu Âu tập trung các đô thị
phát triển vào thế kỉ XIV? Vùng nào tập trung các đô
thị phát triển vào thế kỉ XV?
- Trả lời:
………
………
2 Em có nhận xét gì về số lượng của tầng lớp thương
nhân trong các đô thị ở châu Âu thời trung đại?
- Trả lời:
………
………
3 Nêu vai trò của tầng lớp thương nhân đối với sự
phát triển của đô thị ở châu Âu thời trung đại?
- Trả lời:
………
………
Trang 9Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
- HS:
▪ Chia thành 4 nhóm (mỗi nhóm 2 bàn, 8 HS) các thành viên làm việc độc lập, viết ý tưởng của mình vào ô của “khăn trải bàn” đã được phân công
▪ Kết thúc thời gian làm việc cá nhân Thành viên của các nhóm tiến hành thảo luận và thống nhất ý kiến chung của nhóm và viết vào ô chính giữa
“khăn trải bàn”
- GV
+ Theo dõi, quan sát hoạt động của HS khi tham gia thảo luận thực hiện nhiệm vụ học tập
+ Hướng dẫn, hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn khi HS thực hiện nhiệm vụ
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- GV: Yêu cầu trưởng nhóm của các nhóm HS
trưng bày sản phẩm thảo luận và trình bày bài làm của nhóm trước lớp Các nhóm khác nghe, nhận xét, bổ sung cho nhóm bạn
- HS:
+ Trưởng nhóm của các nhóm đại diện báo cáo sản phẩm và trình bày nội dung phiếu học tập đã hoàn thành của nhóm mình trước lớp
+ Đại diện các nhóm khác nhận xét, trao đổi, bổ sung
* Dự kiến sản phẩm:
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV:
9
Phiếu học tập số 2
1 Xác định: Vùng nào ở châu Âu tập trung các
đô thị phát triển vào thế kỉ XIV? Vùng nào tập
trung các đô thị phát triển vào thế kỉ XV?
- Trả lời:
+ Vùng tập trung các đô thị phát triển vào thế kỉ
XIV: Nước Ý
Trang 10+ Nhận xét, đánh giá chung quá trình làm việc nhóm của HS
+ Sử dụng phiếu học tập làm công cụ đánh giá theo nội dung thảo luận nhóm về khả năng hoàn thành mục tiêu về kiến thức, kĩ năng của HS + Chuẩn hóa nội dung phiếu học tập số 2
- HS: Lắng nghe, bổ sung nội dung phiếu học tập
* GV chốt kiến thức và mở rộng:
- GV:
? Tại sao các vùng đô thị ở châu Âu lại có sự thay đổi về sự phân bố ở thế kỉ XIV và thế kỉ XV?
- HS: Vì, trước thế kỉ XIV, nhờ VTĐL thuận lợi nên thương mại ở Italia rất phát triển (phát triển
CN dệt và đẩy mạnh việc xuất khẩu hàng hoá) Mặt khác, Italia không tồn tại một thực thể chính trị duy nhất mà nó chia thành nhiều lãnh địa, thị quốc nhỏ nên ở Italia hình thành nên nhiều thành phố lớn mà sau phát triển thành đô thị Khi sản xuất hàng hoá phát triển, thu nhập từ buôn bán cao hơn nên tầng lớp thương nhân ngày càng có vai trò quan trọng hơn và trở thành động lực thúc đẩy sự phát triển của đô thị Đến thế kỉ XV, là thời kì hùng mạnh của liên minh Han-xi-tích (thúc đẩy tăng trưởng thương mại hàng hoá và dịch vụ trên thế giới; bảo vệ thương mại; thống nhất thị trường thương mại thế giới; đảm bảo an toàn cho sự phát triển thương mại của các nước thành viên) của các đô thị thuộc vùng ven biển Ban-tích
- GV:
Trang 11? Vì sao tầng lớp thương nhân lại có vai trò quan trọng với sự phát triển của các đô thị châu Âu trung đại?
- HS: Vì: Thương nhân giữ vai trò trung gian trong việc sản xuất và buôn bán hàng hoá và là nhân tố kết nối các chủ sản xuất, kết nối hoạt động thương mại giữa các khu vực, tạo động lực thúc đẩy sự phát triển của đô thị
- GV giới thiệu thuật ngữ “thương nhân”,
“thương hội” và cho HS quan sát 1 số hình ảnh về 1 số lễ hội, cảnh buôn bán ở đô thị châu
Âu thời trung đại
Lễ hội bia
Cảnh buôn bán trong các đô thị
11
Trang 12- GV giới thiệu mở rộng hội chợ Săm-pa-nhơ
(Đông Bắc Pháp): Là lớn nhất và có ý nghĩa đối
với toàn châu Âu Hàng hoá đặc trưng của hội
chợ này là đồ gia vị, xa xỉ phẩm phương Đông,
dạ của Hà Lan, rượu vang và gia súc của Pháp
Thương nhân trong hội chợ chủ yếu gặp nhau để
trao đổi hàng hoá và thanh toán qua tín phiếu
Bên cạnh việc trao đổi hàng hoá, hội chợ còn tổ
chức những lễ hội, những buổi biểu diễn trò nhào
lộn, kịch câm, nuôi dạy thú dữ
- HS: Quan sát hình ảnh, nghe và lĩnh hội kiến
thức
- GV kết luận, khái quát nội dung cần nhớ toàn
bài học (GV có thể gọi đại diện HS đứng tại
chỗ khái quát nội dung bài đã học)
Hoạt động 3: Luyện tập (5 phút)
a Mục tiêu: Củng cố, khắc sâu, hệ thống lại nội dung kiến thức bài học, rèn kĩ
năng bài học góp phần hình thành kĩ năng mới cho HS
b Nội dung: + HS tham gia trò chơi “đôi bạn cùng tiến” để hoàn thiện bài tập
+ Cặp bàn HS trả lời nhanh nhất, đúng sẽ lên nhận thưởng
c Sản phẩm: Câu trả lời đúng của học sinh.
d Tổ chức hoạt động:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Hội chợ Săm-pa-nhơ (Pháp) thời trung đại (tranh vẽ)
Trang 13- GV: + Giới thiệu trò chơi, phổ biến luật chơi
+ Sau khi kết thúc trò chơi, HS nhóm chiến thắng trình bày câu trả lời của nhóm mình trước lớp
? Trình bày ý kiến của em về nhận định sau của Các Mác: “Thành thị là bông hoa rực rỡ nhất của thời trung đại”?
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS: Suy nghĩ để tìm câu trả lời, nhanh tay giành quyền trả lời
Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
- HS:
+ Cặp bàn trả lời nhanh được GV gọi sẽ trình bày trước lớp
+ HS các nhóm khác cũng được gọi ngẫu nhiên trình bày trước lớp Các nhóm HS khác nghe, nhận xét, bổ sung
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
- GV chuẩn kiến thức, tổng kết, cho điểm và thưởng cho nhóm trả lời đúng nhanh nhất
Hoạt động 4 Vận dụng (5 phút)
a Mục tiêu: Vận dụng kiến thức của bài học về hoạt động buôn bán trao đổi
hàng hóa của thương nhân ở châu Âu thời trung đại để trả lời cho các câu hỏi liên quan đến thực tế đời sống
b Nội dung: Vận dụng kiến thức đã học để hoàn thiện bài tập
c Sản phẩm: HS về nhà làm việc cá nhân thực hiện nhiệm vụ GV đưa ra, giờ
học sau trình bày trước lớp
d Tổ chức thực hiện:
Bước 1 Chuyển giao nhiệm vụ:
- GV: Đưa ra các câu hỏi vận dụng, yêu cầu HS về nhà nghiên cứu, tham khảo các tư liệu, hình ảnh qua mạng internet, sách báo để hoàn thiện bài tập, giờ học sau trình bày trước lớp
? Hãy sưu tầm thông tin, tìm hiểu về hội chợ Tây Âu thời trung đại và hiện tại Trên cơ sở đó, viết một đoạn văn ngắn mô tả về một hội chợ truyền thống ở Tây Âu?
13