Q U Y D I N H PHAP LUAT VE BOI THU'ONG C H I PHI D A O TAO Viec xac dinh trach nhiem boi thtfdng chi phi dao tao trong cac quy dinh phap luat lao ddng cd vai trd dam bao quyen va ldi i
Trang 1Quy djnh cua Bo luat Lao dong
ve boi thi/orng chl phf dao tao
- Nhu'ng van de doanh nghiep can lull y
' NGGVlMTHlANHTaVET-D^ t6n tai va phat trien b^n vffng trong xu th§' hfii nhap qud'c te va canh tranh gay g i t hidn nay, m§i doanh nghiep c^n thii'orng xuydn nSng cao chat
litdng d6i ngu nh§n life Bi thrfc hien dtftfc muc tieu nay, cac doanh nghidp
lu6n chu trpng, quan tam deiti c6ng tac dao tao, nang cao nang Itfc cho nhSn vien Tuy nhien, van de dat ra la khi doanh nghiep ho ra mgt khoan tien lofn dau ttf cho c6ng tac dao tao ngu6n nhan Itfc, nhiAig ngtfcfi lao dong sau khi dtfrfc dao tao lai khdng muon tiep tue lam vide cho doanh nghidp Nhtf v$y, vide boi thtfdng chi phi dao tao giii'a ngtf&i lao ddng va doanh nghidp se dtfgfc giai quye't nhtf thd' nao? Trong bai vid't nay, tac gia se lam ro cac quy dmh vd bdi thtfcfng chi phi dao tao trong Bd luSt Lao ddng nam 2012 va nam 2019 va dtfa ra mdt sd'Itfu y cho doanh nghidp trong vide thtfc hidn vS'n d^ nay
Q U Y D I N H PHAP LUAT VE BOI THU'ONG C H I
PHI D A O TAO
Viec xac dinh trach nhiem boi thtfdng chi phi dao
tao trong cac quy dinh phap luat lao ddng cd vai trd
dam bao quyen va ldi ich hdp phap ciia ngtfdi stf dung
la ngtfdi bd tien cua dau ttf cho ngtfdi lao ddng dtfdc
dao tao nang cao trinh dp, nen sau qua trinh dao lao,
ngtfdi stf dung lao ddng ed quyen dtfdc yeu cau ngtfdi
lao ddng lam viec trong mpt thdi gian nha't dinh tai
doanh nghiep bu dap khoan chi phi ma ngtfdi stf dung
lao ddng da bd ra trtfde do
Trong Bp luat Lao ddng nam 2012, viec quy dinh
ve boi thtfdng chi phi dao tao gitfa ngtfdi stf dung lao
ddng va ngtfdi lao ddng chi dtfdc de cap mdt each
chung chung trong khoan 3, Dieu 62: "Chi phi dao tao
bao gom cac khoan chi ed chtfng ttf hdp le ve ehi phi
thie't bi, vat lieu thifc hanh, cac chi phi khac hd trd cho
ngtfdi hpe va lien Itfdng, lien ddng bap hid'm xa hdi,
bao hiem y te' cho ngtfdi hpc trong thdi gian di hpc
ngoai, thi chi phi dao tao edn bao gom chi phi di lai,
chl phi sinh hoat trong thdi gian d ntfdc ngoai"
Ben canh dd, vide boi thtfdng ehi phi dao tao eiia
ngtfdi lao dpng eho ngtfdi stf dung lao ddng ap dung trong
trtfdng hdp ngtfdi lao ddng ddn phtfdng phap lual difdc the hien trong Dieu 43 Bp luit Lao dOng nam 2012 Theo do, nghTa cham dtft HDLD trai phap luat, nhu sau: Khdng difdc trd cap thdi viec va phai boi thifdng eho ngifdi stf dung lao dpng ntfa thang tien itfdng theo HDLD; Ne'u
vi pham quy dinh vi thdi han bao trtfde,
tbi phai bdi thtfdng cho ngu'di sii dung lao ddng mdt khoan tien ttfdng i^g vdi tien lifdng cua ngtfdi lao ddng p-ong nhtfng ngay khdng bao tm'dc; Phai hoan tra chi phi dao tao cho ngifdi stf dung lao ddng theo quy dinh tai Dieu 62 ciia Bd luat nay Nhtf vay, theo Bp luat Lao dong nam
2012 dang cdn hieu lure den cud'i nam
2020, thi ngtfdi lao dpng se phai b6i thi/dng chl phi dao tao ne'u thuoc vao mpt trong cac trtfdng hdp sau- Trtfdng hdp ngtfdi lao ddng ddn phifdng cha'm dtft HDLD (theo Dilu 43 Bd luSt La^ ddng nam 2012) Tnfdng hdp hai ben cd thoa thu|n ve eac tri^dng hdp hoan tra chl phi dao tao theo ndi dung cua hdn ddng dao tao nghd (neu ed) '
*ThS., TrUdng Dai hpc Lao dong - Xa hpi
62
Trang 2dpng nam 2012 cung cd quy dmh nhtfng
trtfdng hdp ngu'di lap ddng du'dc ddn
phtfdng eham dtft HDLD, cu the:
- Ngtfdi lao ddng lam viee theo HDLD
xac dinh thdi han, HDLD theo miia vu hoac
theo mpt cdng viec nha't dinh cd thdi han
dtfdi 12 thang cd quyen ddn phtfdng cham
dtft HDLD trtfde thdi han trong nhtfng
UTj'dng hdp: Khdng dtfde bd' tri theo dung
cong viec, dia diem lam viec hoac khdng
dtfdc bao dam dieu kien lam viec da thda
thuan trong HDLD; Khdng dtfdc tra Itfdng
day du hoac tra Itfdng khdng dung thdi
dai, quay rd'i tinh due, etfdng btfc lao dpng;
Ban than hoac gia dinh cd hoan canh khd
Dtfdc bau lam nhiem vu chuyen traeh d
cd quan dan ctf hoac dtfdc bo nhiem gitf
chtfc vu trong bd may nha nu'dc; Lao ddng
ciia cd sd kham benh, chtfa benh cd tham
quyen; Ngifdi lao dpng bi d'm dau, tai nan
da dieu tri 90 ngay lien tue dd'i vdi ngtfdi
lam viec theo HDLD xac dinh thdi ban
va mpi phan ttf thdi han hdp dong dd'i vdi
ngtfdi lam viec theo HDLD theo miia vu
han dtfdi 12 thang ma kha nang lao ddng
chtfa dtfdc hoi phuc
Khi ddn phtfdng cha'm dtft HDLD thep
quy dinh lai khoan 1 Dieu 37, ngtfdi lao
dpng phai bao cho ngtfdi stf dung lao
dpng bie't trudc: It nha't 3 ngay lam vide
dd'i vdi eac trtfdng hdp quy dinh tai cac
di^m a, b, c va g khoan 1 Dieu 37; It nha't
30 ngay nd'u la HDLD xae dinh thdi han;
It nha't 03 ngay lam vide ne'u la HDLD
nhat dinh cd thdi han dtfdi 12 thang dd'i
vdi cae trtfdng hdp quy dinh tai die'm d va
diem d khoan 1 Dieu 37; Dd'i vdi trtfdng
thdi han bao tnfdc cho ngtfdi stf dung lao
ddng difde thtfc hien theo thdi han quy
dinh tai Dieu 156 eua Bd luat nay
Ngu'di lao dpng lam viec theo HDLD
khong xac djnh thdi han cd quyen ddn
phtfdng cha'm dut HDLD, nhtfng phai bao
cho ngtfdi stf dung lao ddng bie't trtfde it
Dieu 156 cua Bp luat Lao ddng nam 2012
Nhtf vay, theo quy dinh cua Bd luat
Lao ddng nam 2012 va cac van ban
htfdng din thi hanh, khi ngtfdi lao dOng
dinh cua phap luat, thi khdng phai boi
djnh cua phap luat cd nghia la cha'm dtft HDLD vdi diing nhtfng ly do ma Bd luat Lao ddng nam 2012 dtfa
ra va bao trtfde eho doanh nghiep trong khoang thdi gian td'i thieu ma Bp luat Lao ddng nam 2012 yeu cau Ngay 20/11/2019, Qud'c hdi da thdng qua Bd lu$t Lao ddng mdi (Luat sd 45/20i9/QH 14) va cd hieu Itfc ttf ngay 01/01/2021 Bd luat Lao dpng nam 2019 da cd mdt vai stfa dd'i, bd' sung van de boi thtfdng ehi phi dao tao so vdi Bd luat Lao dpng nam 2012 Cu the' nhtf sau: Dieu 62: Hdp ddng dao tao nghe giffa ngtfdi stf dung lao ddng, ngtfdi lao ddng va chi phi dao tao nghe
Cu the':
(1) Hai ben phai ky kd't hdp dong dao tao nghe trong trtfdng hdp ngu'di lao dpng dtfdc dao tao nSng cap trinh dp, ky nang nghe, dao tap lai d trong nu'dc hoac ntfdc ngoai ttf kinh phi cua ngtfdi stf dung lao ddng, ke' ca kinh phi do dd'i tae tai trd cho ngifdi stf dung lao mdi ben gitf 01 ban
(2) Hdp dong dao lao nghe phai cd cac ndi dung chii yeu sau day: a) Nghe dao tao, b) Dia did'm, thdi gian va tien lu'dng trong thdi gian dad lao, c) Thdi han phi dao tao va traeh nhidm hoan tra chi phi dao tao, d) Trach nhiem eiia ngtfdi stf dung lao ddng, e) Trach nhiem cua ngtfdi lao ddng
(3) Chi phi dao tao bao gom cae khoan chi cd chtfng ttf hdp le ve chi phi tra cho ngtfdi day, tai lidu hoc tap, trtfdng, Idp, may, thid't bi, vat lidu thtfc hanh, cac ehi phi khac hd trp cho ngtfdi hpe va tiln Itfdng, li^n ddng bao hie'm xa hdi, bao hiem y le', bao hie'm that nghiep chp ngtfdi hpc trong thdi gian di hoc Tru'dng hpp ngtfdi Iao ddng difdc gtfi di dao tao d ntfdc ngoai thi ehi phi dao tao cdn bao gom chi phi di lai, chi phi sinh boat trong thdi gian dao tao
Cd the Iha'y, die'm stfa doi bo sung trong Dieu 62
Bp luat Lao ddng nam 2019 so vdi Bd luat Lao ddng nam 2012 dd la quy dinh rd ndi dung chu ye'u trong hdp d6ng dao lao nghe gitfa ngtfdi stf dung iao ddng
va ngtfdi lao ddng phai cd them quy dmh ve tien Itfdng trong thdi gian dao tao
Mat khae, ngoai quy dinh ve trach nhiem cua ngtfdi stf dung lao ddng, thi Bd luat Lao ddng nam 2019 da dtfa them quy dinh ve trach nhiem ciia ngtfdi lao ddng Day la stfa doi nhd, nhtfng rang budc trach nhidm cua ngtfdi lao ddng chat che hdn trong qua trinh tham gia hay chS'm dtft HDLD, ngtfdi lao ddng phai cd trach nhiem bu dap nhffng thidt hai da gay ra vdi ngtfdi stf dung lao ddng Quy dinh mdi nay cung dam bao quyen ldi va trach nhiem can dd'i, hai hda eho ea hai ben Khi
Bd lu^t nay ed hieu Itfc se giup chp vide giai quye't van
de boi thtfdng chi phi dao tao gitfa ngtfdi stf dung lao ddng va ngtfdi lao dpng cd can etf phap ly rd rang hdn Nhtf v§y, ngtfdi stf dung lao ddng difdng nhien cd quyen dtfdc boi thtfdng chi phi dao tao ttfdng lihg vdi mtfc thiet hai thtfc te' va mtfc dp vi pham cua ngtfdi lao ddng
63
Trang 3Quy dinh mdi ve van de dao tao va boi thifdng chi phi
dao tao trong Bp luat Lao dpng nam 2019 da the hien
quyen va ldi Ich ehinh dang cua cae bdn trong quan hd
Iao dong khi gSn them trach nhidm ciia ngtfdi lao ddng
MOT SO VAN DE DOANH NGHIEP CAN LUD Y
Hien nay, d Viet Nam, so Iffdng cac doanh nghidp
nhd va vtfa la ra't ldn, trong khi do, nhilu doanh nghiep
lien quan de'n quan ly nhan life Mot sd' doanh nghiep
cd chinh sach lao cd hdi hpc tap, nang cao Ulnh dp, ky
nang eho ngtfdi lao ddng, nhtfng lai chtfa thtfc hien ki
ke't hdp dong dao tao nghi day du, chtfa xay dtfng quy
che' dao tao hay tham chi khdng cd cae van ban cam
ke't, rang bude vdi ngtfdi lao ddng sau qua tiinh dao tao
Trong khi dd, vdi nhtfng quy dinh trong Bd luat Lao
ddng nam 2012 va ea Bd luat Lao ddng nam 2019
ed thd' tha'y rang, ph^p luat lao ddng ntfdc ta mdi chi
de cap de'n va'n de boi thtfdng chi phi dao tao dd'i vdi
nhtfng trtfdng hdp ngtfdi lao ddng ddn phtfdng cha'm
dtft hdp dong trai phap luSt Vdi nhtfng trtfdng hdp
ngffdi iao ddng ddn phtfdng cha'm dtft HDLD dung
phap luat, thi chtfa cd quy dinh rd rang trong vS'n de
boi thifdng chl phi dao tao Chinh vi v3y, trong nhtfng
nam qua, da xay ra nhieu tranh chap khdng dang cd
gitfa doanh nghiep va ngtfdi lao ddng So' vu an tranh
dang ke, cd nhffng dia phtfdng thu ly vai chuc vu an
trpng ciing mdt thdi die'm va cac vu an ve loai vu viec
nay ngay cang gia lang Song, thtfc lien khi xem xet
the' nen cdn ed nhieu quan diem khac nhau
Hdn ntfa, Bd luat Lao ddng nam 2019 tuy cd mdt
so' diem mdi hen quan den boi thffdng chi phi dao tao,
nhtfng phai dd'n ngay^Ol/01/2021 mdi ed hieu lffc
Trong bd'i canh do, d l phdng ngffa va ed cd sd hdp
phap giai quyd'l cac van de phat sinh trong qua trinh
ap dung phap luat lao ddng ve bdi thffdng chi phi dao
tao sao cho chat che hdn, cac doanh nghiep can hiu y
mptsd'va'nde_^sau:
Thiinhdt, ve viic ky ke'l h(jp dong ddo tgo Viec ky ke't
hdp dong dao tao can dffdc thtfc hien day dij tai doanh
nghidp va Uian thu theo dung cae npi dung dffdc quy dinh
trdng Dieu 62 Bd luat Lad ddng nam 2019 Vide ky ke't
hdn trach nhiem cua ngffdi lao dpng vdi doanh nghiep,
xtf ly dtfdc nhtfng van de cii the trong t ng trtfdng hdp dao tao cu thi , Hdn nffa khi cd tranh ^hap ^>;ay ^ra, vide quy trach nhidm ca nhan ga tffng ngtfdi lao ddng giop ^^^.f • ^l loan cao hdn cho doanh nghiep ngoai viec can ctf vao cac quy dmh chung^ ^ 'Hop ddng ky ke't dao tao lap_^thanh van ban mdi ben gitf 01 ban va can lam trong Bd luat, nhff: ky nang nghe dat dffdc, loai HDLD giao kdt vdi ngtfdi lao ddng sau khi hoe xong, mtfc bdi thtfdng boi thtfdng cho doanh nghiep neu khong lam viec hd't thdi han da cam ket vdi boi thtfdng, van de giai quyet tranh chap phat sinh lidn quan de'n dao lao Dieu nay se rang budc quyen ldi va trach nhiem, nghia vu ciia ca 2 ben trong sudt qua'trinh trtfde, trong va sau dao tao
Thd hai, vi viic xdy dung quy ehe ddo tgo Cac doanh nghiep nen xay dtfng
quy chd' dao tao rieng cho ddn vi minh, Trong quy che' can quy dinh cu the: do'i ttfdng va pham vi ap dung, dd'i ttfdng va dieu kien dtfde dao tao bang nguon kinh phi eua doanh nghiep; quyen cua doanh nghiep dd'i vdi ngtfdi lao dpng dffdc dao tao; nghTa vu va trach nhiem cua ngtfdi lao dpng dtfdc dao tap, trong do cd nghia
vu iam viec cho doanh nghiep sau khi hpc xong va trach nhiem boi thffdng chi phi dao tap cua ngtfdi lao ddng tfpng trtfdng hdp vi pham
Thdba, viec lUu giUcde hoa don, chiing tti hin quan di'n cdc khodn chi cho ngUdi lao dgng dugc ddo tgo la ed sd de doanh
yeu c^u ngtfdi lao ddng boi thffdng chi phi dao tao trong trffdng hdp ngtfdi lao dpng
vi pham cam kd't lam viec cho doanh nghiep, Vi thd', ngoai hda ddn, chtfng ttf de' quye't loan thue', doanh nghiep nen yen eau ngtfdi lao ddng xae nhan vao cac sudt qua trinh tid'n hanh dao tao.Q
1 Qud'e hdi (2012) So iitar Lao ^ong, so'10/2012/QH 13 ngay 18/06/2012
2 Qud'c hdi (2019) Bg lugt Lao dgng, sd'45/2019/QH 1 4 ngiiy 20/11/2019
3' Le Van Dtfc (2019) Trach nhiem boi thtfdng thiei hai cua ngffdi lao ddng Idii don phffdno
cham dtft hdp dong lao ddng, Tgp chi Nghien ciiu Lap phdp, n" 16 (392) ^ §
4 Nguyin Thi Ha (2015) Phdp lugt lao dgng vd vdn de boi thudng ehi phi ddo iao cua nsudi In
dong Chuydn d l khoa hpc giao due, Trtfdng Dai hoc Ddng A '"^