Uu tien thyc hifn quyen cham soc sue khoe - sv lva chgn ciia Dang va Nha nadc trong boi canh dai dich COVID-19 Cdng ude Viln va Chirong trinh hdnh ddng 1992 da neu rd: "Tdt cd ede quy
Trang 1n
THIiC HIEN QUYEN Dl/OC CHAM SOC SQC KHOE TRONG BOI CANH DAI DICH COVID-19 6 VIET NAM
• TS TRAN THI HONG HANH
Vi?n Quyen con ngucri
Hoc vi^n Chinh trf Quoc gia Ho Chi Minh
• T6m tdt: Bdo ddm quyin con ngiidi (QCN) Id nghia vu quan trong cua mdi qudc gia, d&n tdc trong cdng dong nhdn loai Trong boi cdnh dai dich COVID-19, quyen dUdc chdm sdc siic khde cua ngiidi ddn dd dUdc Ddng vd Nhd niidc ta quan tdm thUc hiin ifu tiin quyin diidc chdm sdc siic khoe trong bdi cdnh ndy ddi hoi phdi bdo dam lUdng thUc, thUc phdm, quyen dtidc khdm chUa binh song cd the phdi han che mdt so quyen khdc nhti quyin tU do di lai, quyen riing tii, quyen tU do hdi hop Bieu do cho thay, viic hdo ddm QCN ddi hoi mdi cd nhdn phdi tdn trong quyen cua ngiidi khdc, bdo ddm QCN phdi gdn lien vdi viic thUc hiin trdch nhiem cita cdng dan vdi dat niidc vd trdch nhiem cua con ngiidi vdi cdng dpng xd hgi
• Tukhda: quyen dtidc chdm sdc sv(c khoe, quyen con ngUdi, boi cdnh dai dich COVID-19
1 Uu tien thyc hifn quyen cham soc sue
khoe - sv lva chgn ciia Dang va Nha nadc
trong boi canh dai dich COVID-19
Cdng ude Viln va Chirong trinh hdnh ddng
1992 da neu rd: "Tdt cd ede quyen eon ngudi
diu mang tinh phd bien, khdng thi chia cdt,
phy thudc va lien quan den nhau COng ddng
qudc tl phai ddi xii vdi cdc QCN fren pham \i
toan cdu mdt each cdng bdng, vdi eung mOt
nen tang va coi frgng nhu nhau"'" Mae du vgy,
ttong nhiing bdi canh ddc biet, cd nhiing quyen
con ngirdi edn dupc uu tien thye hien va theo
dd cd niOt sd quyin con ngudi khac bi hgn che
tiiyc hien'-'
Quyen con ngudi dupc chdm sdc sue khde dupc niu ttong Dieu 25 Tuyen ngdn phd qudt ve
quyen con ngirai (UDHR, 1948) "moi ngudi ed quyen duoc hudng mot miic sdng thich dang, du debao dam sdc khde va phuc loi cua ban than
va gia dinh, vd eac khia canh an, mac, d, chim sdcytevi cac dich vuxahoican thidt " sau do
quyin nay dupc cu the hda frong nhilu Cdng udc qudc te va Tuyen bd khde
Quyen chdm sdc siic khde la mOt QCN quan frgng, la co sd dl thyc hien nhilu QCN khac va vile thye hien nd cung gdn Uln vdi cac quyin con ngudi khac nhu quyen sdng, quyin vl luang thye, nha d, vile lam, gido due, bao ve ddi tu,
Trang 2flL THircngN - KINH NGHI£M
tilp can thdng tin.„ Ngjiia vu qudc gja trong \igc
bdo dam cdc QCN md eu t h i Id quyen dupc
chdm sdc siic khde dd dugc cOng ddng qudc t l
khdng dinh trong mgt sd vdn bdn phdp Iy quan
trgng Tgi Dilu 2 va Dilu 3 ttong "Tuyen bd vl
quyin va trdch nhigm cua edc cd nhdn nhdm
vd td chiic xd hOi nhdm thuc day vd bao ve cac
QCN vd cdc quyin ty do co bdn dugc cdng nhdn
trin loan thlgidi"'^' cd niu nOi dung Nha nudc
cdn phdi tgo ra tdt ea edc dilu MOn edn thiet
trong cdc llnh vyc xd hOi Mnh tl, chinh tri va cdc
Unh vye khdc, cting nhu cdc bdo ddm phdp ly
cdn thilt d l cd t h i thyc hign dupc cac quyin
con ngudi
Quyin vl chdm sdc sue khde dugc quy dinh
cy thd tgi Dilu 38 Hiln phdp Vigt Nam ndra
2013:
"1 Mgi ngudi ed quyin dupc bdo vg, chdm
sdc sire khde, bmh ddng ttong vigc sir dung cdc
djch vy y te vd ed nghia vy thye hign cdc quy
djnh vl phdng bgnh, khdm bgnh, chiia bgnh
Nghiim cdm edc hdnh vi de dpa cudc sdng,
sire khde cua ngudi khdc va cOng ddng"
Nhd nudc ViOt Nam dd cd mOt hg thdng edc
vdn bdn phdp ludt phu hpp vdi phdp luat qude
t l vl quyin dupc chdm sde sue khde cua con
ngudi, cu Ihl Id Ludt bao vg siic khde nhdn dan
ndm 1989, Ludt Khdm chiia benh ndm 2009,
Ludt Bdo hilm Y t l sua ddi bd sung ndm 2014,
Luat Dupe ndm 2016 Day la eo sd phap ly quan
ttpng d l bdo ddm thye hien quyen chdm sdc siic
khde tten thyc t l d nudc la
Ben cgnh dd vigc dau tu ngudn lyc cho y t l
vdn luon dugc quan tam, ngudi dan 63 tmh,
thanh ed nudc ciing tuong ddi hai long vdi cdc
djch vy cdng cdn ban trong do cd y te, va vdi 87%
ngirdi ddn cd bdo hilm y te^*' Mdc du vay, khd
khdn ldn nhdt cua y te Vigt Nam vdn Id ngudn lyc
d d u t u c h o y t l
Tren till gidi dang phdi ddi mdt vdi n l i * ^ ^ ° "
sd ddy tiidcb tiiiic ve sd ngudi chit, sd ngudi
nhiim bgnh tdng Iln ttmg ngdy Den nay khdng cdn qudc gia ndo ed t h i chii quan trudc dgi dich ndy Bdi cdnh dgi djch COVID-19 dd ddt ra edu hdi cho cdc qudc gia trin till gidi uu tiln quyin
nao: ti/docinhin, stic khde hay kinb te?
ViOt Nam, mOt qude gia vdn edn rdt nhilu khd khdn v l Mnh tl, ngay tti khi bdt ddu ed tiidng tin chinh tiuic v l dieh b i n h dd ed lya chpn nhdt qudn cua mmh Khi nhilu qudc gia khdc vdn chua tiiyc sy chu y tdi sy tdc dOng cua djch bgnh, Ddng va Nhd nudc vdi quan dilm rdt rd rdng dd
la bdo vg tinh mgng vd sue khde cua ngudi ddn
Id nhigm vy quan ttpng nhdt thdi dilm nay, Thd ludng Chinh phu Vilt Nam dd dua ra khau hi|u:
"Chdng dieh nhu chdng gidc", huy dOng siic mgnh cda todn bO h i thdng chinh tri vdo cuOe Quyit djnh dung ddn dd eho d i n nay vdn ludn dupc nhdn dan ttong nude ung hO vd tin tudng Cdc vdn bdn v l dich b i n h da Uen tyc dugc Ddng vd Nhd nudc ban hanh d l ehi dgo ddi phd vdi dieh benh'^' Tren c a s d nhting vdn bdn ndy, nhdm bdo vg quyin vl sue khde cua ngudi dan, nhiing biln phdp manh me da dupc Chinh phu triln khai nhu: nhanh ehdng tim ra ngudn b|nh, chdm sdc ngudi benh, myln tmyIn nang cao bilu biit cua ngudi dan vl dich benh nhtmg ddng thdi Id hgn c h l mOt sd quyin ca bdn khdc nhu quyin ty do di lai, quyin rigng tu Han c h l quyen ty do di lai, quyin ty do hOi hpp, quyin rieng tu t h i hiOn cu the d nhung hdnh dgngnhuylu edu cdch ly tgi cosdy tl, cdch ly tgi nhd, ylu cdu cung cdp thdng tin cd nhdn, "gidn cdch xa hdi" vdi mgt sd nhdm ddi tugng vd todn
xd hOi da dugc tiiyc biOa ViOc hgn chl quygn ndy hodn loan phu hpp vdi phdp lugt qudc ig va phdp lugt ViOt Nam tiieo quy dinh tgi Khodn 2 Dilu 14
Hiln phdp \^i|t Nam ndm 2013: "Quygj^ ^^^
Trang 3M
ngudi, quyin edng ddn chi ed thibi hgn c h l theo
quy djnh cua lugt trong tmdng hgp can thilt m ly
do qude phdng, an ninh qudc gia, ttat ty, an todn
xd hdi, dgo diic xd hOi, siic khde cgng ddng"
Sy lya chpn uu tien thyc hiln "quyin duoc
chdm sde siic khde" ciia Ddng, Nhd nude Iiic nay
dugc ngudi ddn nhigt tinh ung hO, dilu dd ed
nghia rdng viOc hgn c h l mOt sd quyin con ngudi
dl uu tiln thyc hiOn quyin vl siie khde la hoan
todn phu hgp ttong bdi cdnh biOn tgi, ddng vdi
myc tiiu md Ddng vd Nhd nude cua mOt qude
gia xd hOi ehu nghia ludn hudng tdi Id "con ngudi
cd cuOc sdng dm no, ty do, hgnh phuc, cd dilu
M^n phdt Oiln toan diOn"'^'
2 BSo dam quyen chfim sdc siic khde trong
hodn canh ngu^n lyc kinh ti cdn han c h l
tnrdc dai djch COVID-19
Bgn b l qude t l ludn d$t ra can hdi Id tgi sao
mOt qudc gia cdn nhilu khd khdn vl kinh t l ,
trinh dO y t l cting chua thyc sy eao nhu Vigt
Nam, song sd ca nhiim bOnh tdng chgm, nhilu
ca dupe chiia khdi hodn toan Cau ttd ldi la: Vigt
Nam dd cd nhting gidi phdp phu hgp vd manh
mg ttong bdi cdnh nay vd Id qude gia ed ttdch
nhi0m vdi viOc thyc hi^n QCN
Mdf li, tiiyc hign cdc biOn phdp chdm sdc siic
khde cy thi vdi cdc bign phdp ddi phd thieh hgp
vdi dgi djch COVID-19
Quyin duge chdm sde siic khde dupc thyc
hiOn cy till bdng vigc ngudi ddn dupc hudng ddn
chdm sde siic khde d nhd, dupe cung cdp sd diln
thoai khi edn Uen lac vl sue khde eua minh, dugc
xlt nghigm miln phi tti thdi dilm rdt sdm, ttong
khu edch ly ngudi dan ciing dugc dn d m i l n phi,
bdo hilm xd hOi ehi ttd todn bO qud trinh dilu tri
cda ngudi dan^" Trong khi d rdt nhilu qudc gia
cd tiim lye Mnh t l mgnh, cd he thdng y t l tdt va
phdc lgi xd hOi eao hon ViOt Nam, ngudi dan vdn
vd cung lo ldng ve nhting khoan cd t h i phdi chi
frd sau khi dilu tri dich benh thi nhiing quyit dinh Mp thdi cda Chinh phu \nit Nam nhu vgy
cd y n ^ a vd cung to ldn, thill thyc frong vile bdo dam quyin vl chdm sdc siie khde cua ngudi ddn Dilu nay da dugc cOng ddng t h i gidi ghi nhan vdi nhting nhgn dinh tieh cyc: "Vigt Nam cho thdy cdch ban cd t h i phdng chdng
COVID-19 vdi ngudn lyc ban chl"'*', "truyin thdng Ausfraha ca nggi nd lyc iing phd djch COVID-19 cua Vigt Nam"'*\ "tmyIn thdng Diic ddnh gid cao Vigt Nam hd frp cdc nude chau Au chdng djch COVID-19"'""
Haili, huy dOng ngudn mpi ngudn lye ttong
nude cho vigc phdng chdng dich COVID-19 Tdng Bi thu, Chd tich nude Nguyin Phii Trpng da ra Ldi klu ggi: "Toan t h i dan tOe ViOt Nam ta hay cung chung siic, ddng ldng vupt qua mpi khd khdn, thdch thiie d l chiin thdng dgi dich COVID-19" Ngay khi cd tiidng tin vl djch bgnh, ngudn lye ddnh cho y tidtipc uu tiln Cdc chiin si, bdc si, tinh nguygn viln tuyln ddu dupe quan tam vd cd c h l dO bdo ddm Ngudn lyc Mnh t l dupc klu gpi tii cdc nhd hdo tdm, tii cOng ddng thdng qua tdng ddi thi nhdn va nhilu hinh thlic thilt thye khdc
Ngudn gde Uch sii cua QCN gdn Uln vdi tinh nhan dgo, nhdn vdn va gid tri cdt ldi eua QCN chinh la raang den tinh ylu thuong gitra con ngudi vdi con ngudi, tae ddng d i n suy nghi cua nhan loai v l sy tdn ttgng va yeu thuong ldn nhau Tinh nhdn dao va ldng yeu nudc, thirong ndi cua ngudi Viet Nam mOl lan niia Iai dugc thdp lira, vdi rat nhieu hinh dnh dgp cua nhiing
ba me Viet Nam anh htmg quyen gdp gao, tiln, may khau ttang; nhiing cau be, cd b l dang d dO tudi tiiu hge ciing gui tiln tilt Mem cda minh tdng chien tuyln chdng dieh; doanh nghigp, doanh nhan sdn sanghy suih lpi ich d l giup mgi ngudi; ede bae si dd nghi huu sdn sang ra chiin
Trang 4EL THI/CniN-KINHNGHieM
tuyln chdng djch du bill rdng dg tudi cda minh
nhay cdm vdi COVID-19 Khdp cdc dia phuang
fren ed nudc xudt hien nhirng biia com, phan
qua, khau trang miln phi ATM gao niddng'"',
nhting siiu tiii 0 ddng"^' Dd bilu hign tinh tuy
cua tinh ngudi, la gid tri ngudi, la tinh nhdn dgo
cao cd vdn cd eua eon ngudi Viet Nam
Bdn li, thyc hign ddng bd quyin dugc chdm
sdc siie khde vdi quyin vl Iuong thyc, thye
pham, bdo dam an sinh xd hOi va quyen tilp can
thdng tin vd thye hign mOt sd gidi phdp can bdng
vdi quyin vl Mnh te
Vigc nang cao nhan thiic cda ngudi ddn vl
Min thue y tl, quyin va trach nhigm cdng dan vd
quyin tilp cgn thdng tin ve dich benh dugc bao
ddm Ngay tti khi dich bgnh xudt hien, edc
phuong tign tmyIn thdng eua nhd nudc da Uln
tyc cgp nhgt thdng tin dudi cdc hinh thiie khde
nhau Ngay 19-2-2020, BO Y t l dd ban hanh
Quyit dinh 46a/QD-BYrve vile ban hanh hudng
ddn phdng va Mem sodt lay nhiim benh viem
dudng hd hdp cdp do vi nil corona 2019
(COVID-19) ttong cdc CO sd khdm benh, chiia bgnh
Nhilu bdi bai bdo cd tinh khoa hgc cao den
ede bai hdt cd tinh tiayln truyin hap ddn va d l
hiiu vdi ngudi dan, vdi "Vu dilu nia tay" den
thdng digp "Viet Nam khdng bd lgi ai phia sau",
da ttd lhanh trao luu cda the gidi"^' Cdc mgng
xa hOi quen thuOc, iing dung tten dien thoai
thdng mmh nhu NCOVI, Ha NOi Smart City da
dupc sii dyng d l Mp thdi thye hiln quyen tiep
can thdng tin cua ngudi dan
Giai phdp ve bao dam an sinh xa hdi cho
ngudi dan dupc thuc hien Thu tudng Chinh phd
dd yeu cau xay dyng nhanh nghi quyit v l gdi hd
ttgve an sinh xa hOi vdi tinh thdn "khdng ai bi
bd lai phia sau" tai Nghi quyit 42 ngay 9-4-2020
\'e cdc bign phap hd ttgngudi dan gdp khd khdn
do dgi dieh COVID-19 Ben canh dd, viec thao go
khd khdn eho doanh nghiOp dd dugc d$t ra ngay ttong dich binh chii khdng phai dgi din sau khi djch binh kel tiiue cting dupc Chinh phu ddt ra"^' tgi Chi tiii 11 ngay 4-3-2020
Nim ia, tmh tiian ttdch nhigm cao ctia Cliinh
phu vdi viee thyc hiln quyin chdm sdc siic khoe ttong bdi cdnh dgi dich COVID-19 d frong nudc
va qudc tl
Nhung quyit dinh sdng sudt, tinh chiu frdch nhiem cd nhdn cao cda cdc nhd lanh dgo dugc till hign, edc cugc hgp khan frong dem, edc cugc hgp tnrc tuyln d nhilu dia phirong dupc thyc hign nhanh va hieu qud Tinh than "dl bdt biln, ung vgn biln" cda Chu tich Hd Chi Minh dugc van dyng sdng tgo, vigc ngdn chdn, phdt hign, tmy vit each ly, khoanh vtmg, dap dich la chiin lupe dugc Men dinh thye hign
Nhiing hinh dnh nhiing chiin si bd ddi ngu ldn, ndm rtmg nhudng chd cho ddng bao hi cdch
Iy nhilu thdng, cae chiin si cdng an vdt va phuc
vu ba con trong vtmg dich, nhiing thanh nien tinh nguyin ngu ben via he, bd tudng; nhirng bac si, nhan vien y t l lam viec 12-15 tiing Id nhiing hinh anh quen thude frong thdi gian qua
d Viet Nam, tao n i n sy nggc nhiln vakham phuc vdi ban be qudc t l Trach nhiem vdi viec bdo vO QCN ma cy till d day la quyen ve siic khde ciaa ngudi dan dupe t h i hiln eu t h i va nhigt huylt nhuvgy frong todn bp he thdng chinh tri Ben canh dd, Viit Nam ludn xac dinh, chdng dgi dich COVID-19 ddi hdi linh cOng ddng nhdn logi Thdng diep do da dupc Thu tucmg Nguyin Xuan Phuc giii d i n HOi nghi tryc tuyen cdc Bd tnrdng Y te khu vyc Tdy Thdi Binh Duong vdi chu d l "Dodn kit ehdng COVID-19" Viet Nam
da ehia se bdng tdt cd nhflng ^ minh cd ttr ngudn lyc cdn ban chl: trao thilt hi y te giOp Ld^ Campuchia chdng dich COVID-l9"5j^ ^^ ^^^ nghin khau frang y t l eho cdc nuoc Ph^p, Oiir
Trang 5m
Y Tdy Ban Nha vd Anh"^', frao qua tti gid 50.000
USD hd ttg Myanmar"" dd Id nhiing hanh
dOng nhd, song ehinh Id sy ehia se thilt thyc vdi
vigc ddm bao quyin chdm sde siic khde ttong
cOng ddng nhdn logi
3 Mgt so bM hgc kinh nghifm tu- vifc thyc
hifn quyen diryc cham soc siic khoe trong dai
djch COVID-19 d Vift Nara
Mdtli, nang cao y thuc cua ngudi dan trong
d^i djch
Chinh quyin chi ed t h i hogt dOng hiiu qua
khi cd sy hop tdc cda ngudi dan Mdc dti vay,
khdng phdi bdt cii ngirdi dan nao eung ed y thirc
ttong vigc thyc h i | n quyin ciia mmh va tdn
ttpng quyin cua ngudi khde
Ylu eau eua vi^c phdng chdng dich bgnh ddi
hdi vigc tiiyc hiln quyin tilp cgn thdng tin cua
mpi ngudi, ttong dd cd nhiing thdng tm vl dich
bOnh cdn dtrpc ehinh phu cung cap tiiudng
xuyIn, Uen tyc vd minh bach, bin canh dd nhiing
ngudi cd thi la benh nhan hodc ngudi ed nguy co
cao nhiim COVID-19 cdn phdi cung cdp thdng tin
cd nhdn va lieh trinh di chuyen cua ban than cho
nha chiic ttdch VI phia Chinh phu, vile eung cdp
tiidng tin ve dich benh da dupe thyc hign mOt
cdch minh bgch, cdng khai, cap nhat theo ngay,
thgm ehi tiieo gid Dgi da sd edng dan d i u thyc
hiln tdt nghia vy cua minh Tuy nhien, ttong thdi
gian chdng dich tilp theo can ylu cdu ngudi dan
ndng cao y thire cdng dan vd ttdch nhiem cdng
ddng hon niia Rdt nhieu ngudi ttong cdng ddng
da Iln dn nhiing cd nhdn khai bdo gian ddi, khdng
tnmg thyc vl lieh trinh di lai cua ngudi da biet
minh nhiim bgnh Dilu dd ed nghia la mgi ngudi
hiiu dugc viee ban chl quyin riing tu, quyen ty
do di lgi Id cdn tiiilt ttong bdi canh nay
Song, ttong mOt gdc nhm khde, nhilu ngudi lgi
igm dyng quyin tiep can thdng tin, lam dung
quyen ty do ngdn luan cua con ngudi d l md xe
thdng tin ed nhan eua ngudi khde lam dnh hudng tdi ty do va cae gid tri nhdn quyin khdc Trong khi cae ca nhiim COVID-19 dupc ddt ten theo sd thi Ban danh sdch cua cac benh nhan benh vien Bach Mai bi cOng ddng mang chia se vdi ede thdng tin cd nhan nhu ten, tudi, dia chi, sd dien thoai va tinh trang benh tat eua hp Dd chinh la hanh vi vi phgm phdp ludt, vi phgm quyen rieng
tu vdi mdt ttong nhiing thdng tm nhay cam nhat
la tinh ttgng benh tdt Tinh ttgng cdc thdng tin sai lech dupc dua len mang xd hOi gay ra sy hoang mang ttong cOng ddng vdi hang ttdm Uiidng hpp
da bj xu phat'"" Viec xuphat nghiim minh ttong thdi dilm nay la het siic can tiiilt d l bdo vl sue khde cOng ddng Dilu dd khdng h i mdu thudn vdi viec bao vl quyen rieng tu va ty do ngdn luan cua cdng dan, bdi le ttong nhirng tiudng hpp vi stic khde cua cpng ddng- luc nay la dal dieh nguy hilm cdp do loan cau thi quyin riing tu va ty do ngdn ludn la nhiing quyin ed thi bj han che, va dugc quy dinh rd ttong phdp luat
Haili, tiep tue thio gdap luc kinh te viquan tim thuc hien an sinh xa bdi
Dgi dich COVID-19 da gay ra nhting dnh hirdng to ldn vl Mnh te khdng cho rieng qudc gia ndo Vdi nhirng quoc gia cd nin Mnh te md nhu Viet Nam, viec ddng ciia khau, dung cac chuyen bay da mang den nhiing khd khdn khdng he nhd
Sy danh ddi ^tia tinh mang, siic khde va tiln bgc; giiia quyen sdng, quyen "dugc hudng mOt tieu chuan siic khde ve the chat va tinh than d miic eao nhat ed tiie duge" va cdc quyin ve Mnh te hon lue ndo hit da ttd n i n that sy ro ret, nd ddi hdi Nha nude phai cd nhirng quyet dinh dung ddn ve chien luoc phat trien Mnh tl, ve chien lupc xuat nhap khau, ve tiidi diem ket tiiuc each ly xa hOi de cd the can bang lgi ich cua ngudi dan Nhiing viec lam thiel thyc ddi vdi ddi sdng cua nhdm ngudi lao dOng ngheo nhu nhiing ngudi
Trang 6m^ T H U C T I E N - KINH N G H I C M
b i n vl sfi d i dupc tiiin khai lit sfim, Thii nifing
Chinh phu ciing d i ky quyit djnh d l thyc hi|n
gfii hfi tigr 62 nghin ty dfing dfii vfii eie nhfim dfii
ni<?ng d l hi tfin tiiuong ttong daidieh"».DIdip
ling hifu q u i gfii hfi tn? nay dfii hfii su nghiem
minh vi nfi lyc cua dfii ngQ ein bfi, cfing chuc,
trinh tinh t i ^ g nhiing ean bfikhfingchip hinh
nghiim nie quy djnh giy i n h hufing tfii tim 1^
cfingdfing
Bin canh dfi cin ning eao tinh trieh nhif m vi
ling phfi Unh boat trong phfing chfing dieh eua
ngufii lanh dao vi cie cin bfi, cfing chtic Trong
thfii gian ehfing dich viia qua, d i xuit hif n nhting
hinh inh ein bfi thue hifn khfing nghifm mmh
quy dinh eua phip luit, trong vifc phfing ehfing
dieh bfnh™', mic dil nhung hinh vi niy ehua xuit
hifn nhilu song efi thi inh hufing tfii qui trinh
phfing, chfing dieh bfnh m i c i nufic d i diy cfing
cfi ging Dilu niy dfii hfii mfii cin bfi, efing ehiic
cin thuc hifn tfit n^ch nhifm ciia minh vi tuin
thu phip luitvlphongchfingdichD
(1) Vienna Declaration and Programme of Action:
Report of tire World Conference on Human Ri^ts,
Vienna, 14-25 lune 1993, UN Doe A/CONF.157/23
(1993); 32ILM1661 (1993), 1.5
(2) Dilu 4 Cong uoc qufie t l v l eic quyen din su,
chinh tti 1966
(3) https: / /www.ohchr.org: Declaration on flie
Right and Responsibihty of Individuals, Groups
and Organs of Society to Promote and Protect
Universally Recognized Human Rights and
Fundamental Freedoms, Adopted by General
Assembly resolution 53/144 of 9 Decemberl998
(4) PAPI 2018
(5) Chi til) So 05/CT-TTg ngay 28-1-2020; Chi till
Q6/Cr-TTgngay31-l-2020; Quyit dinh
s«170/QD-TTg ngiy 30-1-2020; Chi til) U/CT-s«170/QD-TTg n^l*'^'
2020; Chi til) sfi 15/CT-TTg ngiy 27-3-2020; Chl till sfi 16/Cr-Trgngiy31-3-2020
(6) Cuong lmh xiy dung dit nufic ttong Ihfii ^
qui dfi (nim 1991; bfi sung phit min nim 2011) (7) COng vin so 505/BVT-BH ngiy 6-2-2020 cfia BfiYtl
(8) hnps://www.wefonim.oig: Viet Nam shows how you can contam COVID-19 witti Umited resources (9) http://dangcongsan.vn: "Thigifii trayin tiifing AusttaiUa ea nggi nfi luc iing phfi dich COVID-19 cua Vift Nam"
(10) http://dangcongsan.vn: "Truyin tiifing Diic
dinh gii cao Vift Nam hfi tig cic nufic chiu Au
chfing dich COVID-19"
(11) https;//nlAcom.vn: "Truyin flifing qufie t l dinh gii ATM gao li dilu khfi tin cfi ± i t " (12) https://tuoitte.vn: "Sieu thi gii 0 ding eho ngufii nghf o"
(13) https://www.msn.eom: "Bii hit phong chfing COVID-19 cua Vift Nam duqrc khen ttln sfing truyin hinh Mf
(14) http://baocliiiihphu.vn: "Hfii nghi hyc tuyln ban giii phip thio gfikbfi khin trufic tie dfing ciia COVID-19"
(15)https://congthuong.vn: "Vift Nam trao thilt bi
y t l giup Lio, Campuchia chong COVID-19" (16) https://moitte.vn: "Khau ttang Vift Nam tfia ra thigifii"
(17)https://baoquocte.vn: "Vift Nam ttao qui tti gii 5.000 USD hfi tto Myamar phfing chfing COVID-19" (18) https://Moltte.vn: "Hon 654 ngufii bi xii ly vi dang tin tiiit tiiiftve COVID-19"
(19) http;//quochoi.vii: Thfing cio bio chl vl phiin hgp bit tiiuong cua i y ban thufing vy quSc hfii cho
y kiln vl cic bifn phip hfi ttg ngufii din gjp fchb khin do dal dich covid-19
(20) https://moin^.vn: "Tam dinh chi cfing tic Ph6 Giim dfic bfnh vif n cufii vgcho con ttong mua djch"