Doanh nghidp xa hdi dda vao ddng ldc chung c6 quan hd vdi nhilu bin hdn quan trong doanh nghidp, cd tmh td chu cao va td chiu trach nhidm v l hogt dOng cda minh.' Trong Chidii Idpc phat
Trang 1HO A N T H I £ N K H U N G P H A P L Y C H O
DOANH NGHl£P XA H O I E>AP tfNG Y £ U C A U
P H A T TRifiN XA H O I BMN V O N G TAI VDET NAM
L£ DINH QUANG PHUC
Trubng D ^ hgc Kinh i€, Dai hpc Dl NSng
University of Economics University of Danang
Email phucldq@due.edu.vn
Tom tit
Doanh nghi^ xa hdi vdi ddc tnmg la md lmh giao thoa giaa doanh nghi^ thdng thuong va td chiic xa hdi phi loi nhudn dang ngay cdng trd n&n phS bign trin toan th^gioi Chinh vi si/giao thoa nay, cdc doanh nghiip xd hdi khi thifc hiin hoqt d^ng kinh doanh Aa kh6ng hoan todn nhdm din nm tiiu t6i da hoa l<?i nhudn md phdi bdo ddm thuc hi^n myc tiiu gidi quyit cdc vdn
di xd h^i, giiip xa h^i phdt triin bhi vang T^i Viit Nam, dudi goc dd phdp ludt, doanh nghifp
xa h^i Icin ddu tiin disgcghi nhdn tai Lugt Doanh nghi^ ndm 20U Tuy nhiin, cho din nay,
si doanh nghidp xa h^i ddng ky thdnh Up theo Lu4t Doanh nghiip ndm 2014 vdn cbn rdt it
khuyin khich, thdm chi cbn cdn trd sy phdt triin aia doanh nghiip xd h^i tai Vi^t Nam Tu kit qud nghiin ctiu, tdcgidphdn tich, ldm rd nhang hdt c4p vd d'i xudt cdc kiin nghi hoiin thi^n quy djnh phdp ludt tQo diiu kiin thudn lpi doanh nghi4p xa h^iphdt triin tai Viit Nam
Tit k h d a : doanh nghiip xa h^i, khung phdp ly phdt triin xd hdi bin vQng
Abstract
Social enterprises, diaracterized by the interseawn of ordinary enterpnses and non-projil sodal o^anizations, are more and more popular all around the wodd Because of this interference, sodal enterpnses when conducting business activities are not entirely aimed at nmximizing profits but must ensure the implementation of the goal of solving sodal problems In Vietnam, from a legal perspeaive, sodal enterprises uierefirst recognized in the Law on Enterprises No 68/20'14/QH13 adopted by the National Assembly on November 26, 2014 (the 2014 Law on Enterprises) However, so far, the number of social enterprises registered is still very modest One of the reasons for this situation
is that the legal f-ameuvrk has not really encouraged or even hindered the development of sodal etiterprises in Vietnam From the research results, the author analyzes, clarifies inadequacies and offers recommendations to improve the legal framework for sodal enterpnses in Vietnam Keywords: sodal enterpnses legal framework, sustainable sodal development
Ngay n h ^ bai: 15/02/2020 Ngay duy?t d4ng: 25/4/2020
1 Khai quat v& doanh nghidp xa hdi
Doanh ngbi|p xa hOi lin dau den xuit bidn 6 Anh \ ^ o t h i ky 17, sau dd phat triln m^nh me tgi cae qude gia khu vdc Tay Au va Bic My Tai Vidt Nam, doanh nghilp xa h0i lin cSu ddn dUdc quy dinh tai Luit Doanh nghi|p nam
2014 Tuy nhidn, cic td ehdc boat d<)ng phu hpp vdi cac ddu chi cua mdt doanh
nghidp xi hdi thi da xuit hidn td rit sdm nhd Trddng d^y nghi Hoa Sda, Nha hing K O T O , Mai Handicrafts Dilu 10 Luat Doanh nghidp n i m 2014 ddpc
xem h cd sd phap ly quan trpng cho dhh chinh danh cda doanh ngjiidp xa hOi
t ^ Vidt Nam, md ra thdi ky mdi ebo sd phat triln cua doanh i^julp xa h0i theo hddng chuydn nghidp va bii ban hdn
H i | n nay, tbn t ^ nhilu khii nidm khie nhau v l doanh ng^dp xa hdi T?i
Trang 2hoi h nhdng td chde td nhan phi lpi nhu^ln cung cip hang hda hoac dich vy
lidn quan trdc dip din miic tidu rd ring cda chung la mang l^ii Idi ieh eho cdng
dbng Doanh nghidp xa hdi dda vao ddng ldc chung c6 quan hd vdi nhilu bin
hdn quan trong doanh nghidp, cd tmh td chu cao va td chiu trach nhidm v l hogt
dOng cda minh.' Trong Chidii Idpc phat triln doanh nghilp xa hdi nam 2002,
Chinh phu Anh dinh nghia: "Doanh nghi^ xa hdi Id mdt md h'lnh kinh doanh dupc
thdnh ldp nhdm thuc hiin cdc mi^ tiiu xa hdi vd sti dung hi nhudn di tdi ddu tu dio muc
tiiu dd hoge cho cdng ddng, thay v\ tdi da hda lai nhudn cho cd ddng hodc chti sd hau"?
Tai Hoa Ky, cic trddng kinh doanh, dac bi|t la D ^ hoc Harvard da nd lue
v ^ ddng hanh lang d l dda ra khai nidm doanh nghidp xa hdi.^ Td ehde lidn
minh doanh nghidp xa hdi Hoa Ky (SEA) d l xuit dinh nghia doanh r ^ ^ d p xa
h<>i nhd la t6 ehdc thdc hidn vide giai quylt cac nhu e'iu ed ban chda ddpc thda
man hoac gjai quylt cic vih d l xa hdi hay mdi tnidng thdng qua phddng phip
dip cin dda ttdn thi trddi^.''
T ^ Vidt Nam, Luat Doanh nghidp nam 2014 khdng dda ra mdt khai niem
rd rang v l doanh i^h^lp xa hdi Tuy nhidn, cin cd vao khoan 1 Dilu 10 Luat
Doanh nghidp nam 2014 vl tidu chi cda doanh nghilp xa hdi, cd the thay rtng
doanh nghidp xa hdi la doanh nghidp ddde thanh lip theo quy dinh cda phap lujt
vl doanh nghilp, ngoai muc tidu sinh lpi nhd nhdng doanh nghidp truyin thdng
khic, cdn nMm giai quylt vin dl xa hdi, mdi trddng vi Idi ich cOng d5ng va sd
dijng p h ^ ldn tdng Idi nhuan bang nim (it nhit 51 %) dl tai diu td nham tiidc
hi|n mi^c tidu xa hdi hoae mdi trddng nhd da cam kit Nhd viy, xuit phit td nhu
eiu thyc tiln cudc sdng, nhilu sing kiln xa hdi ddpe triln khai trin cd sd kit hpp
gida hogt dOng kinh doanh va myc tilu xa hOi; trong dd, boat ddr^ kinh doanh
dupc xem ^ cdng cy de thyc hidn giai phip xa hdi bin vdng hdn Sd kit hpp nay
da tao ra mdt md hinh doanh nghidp mdi, dd chinh la doanh nghiep xa hpi
Khoan 3 Dilu 10 Luat Doanh ngjiidp nam 2014 eung quy dinh: "Nhd nudc
cd chinh sdch khuyin khich, hd trp vd thtic ddy phdt triin doanh nghiip xa hdi\ Mac du
quy dinh khuyin khich, hd trp, tao thuin lpi, thde day doanh nghidp y^ hdi phat
tnin da dupc thi hidn rd trong Luat Doanh ng^dp nam 2014, nhdng trdn thdc
tl, khi Luat Doanh nghidp nam 2014 va cac van ban quy pham phap luit liln
quan cd hilu lyc, sd' Idpng doanh ngbdp xa hOi ddpc dang ky vin con han chi,
chda tddng xdng vdi tilm nang phat diln md hinh doanh nghidp nay Trong sd
' Nguyfin van: "Soaal enterprises are not jor prof l pnvate organizations providing goods or services
directly related to their explicit aim to benefit tie o f) They rely on a collective dynamia involving
various types of stakeholders in their govemii g b des tie) plaea high value on their autonomy and they
bear economic risks linked to their activity"
Vi$n nghifin cdu quan ly kmh tS Trung liOng H<)i dbng Anh - Vi^t Nam va Trubng Dai hgc
Kinh Z^ qu6c din Diin h'mh doanh nghiip xa h6i tai Vifl Nam Ha NOi, 2016, tr 12
^ Eric Bidet, Hyung-Sik Eum, "Social enterpnse in South Korea history and diveniEy", Social
Enterprise Joumal Vol 7, N o 1, 2011, p 69 - 85
' Nguyen van "Organizations that address a basic unmet need or solve a social or environmental problem
Trang 3cac yiu td anh hddng den sy phit men cda doanh nghidp xa hOi tai Vidt Nam, vin dl khudn khd phip ly cd vai 0:5 hit sdc quan drpng
2 Xac dinh doanh nghidp xa hOi la phap nhan thudng m ^ hay phap nhan phi thuong mai
DiSu 10 Luat Doanh nghidp nSra 2014 quy djnh tidu ehi cua doanh nghidp
xa hoi Theo dd, tilu chi dau tidn ddpc quy dinh t^ dilm a khoan 1 Dilu my
la doanh nghidp xa hOi la doanh nghidp ddpc dang ky dianh lap theo quy djiih eua Luat Doanh nghidp Khac vdi mdt sd qudc gia nhd Anh, Hoa Ky, Han Qudc, quy dinh pham vi ddi tupng doanh nghidp xa h^i rit rdng, bao ^ m ea
cic cdng ty lpi ich cdng dbng (cotnmunity interest company), cic hdi ai hdu, lang nghi (industrial and provident society), phap luit Vidt Nam quy dinh doanh nghilp
xa hpi la doanh r ^ d p , tdc la doanh nghidp xa hdi sd dang ky dianh lip dddi mdt trong bdn Io$i hinh doanh nghidp gbm: cdng ty trach nhidm hdu h^in, cdng
ty cd phan, edng ty hpp danh hoJc doanh nghidp td nhin Bdn canh dd, khoan
7 Dilu 4 Luit Doanh n ^ d p nam 2014 djnh ng^a doanh nghidp la td chde ed tdn ridng, ed tai sin, cd try sd giao djch, ddpc ding ky thanh lip theo quy dinh cua phap luit nhim muc dich kinh doanh Kinh doanh la vide thyc hidn liln tyc
mdt, mdt sd hoie tit ea cac cdng doan cda qua trinli, d&u td, td san xuit din ddu
thy san phim hoic cung dng dich vy trdn thj tnidng nhim myc dicb sinh Ipi.^ Nhd viy, ed thi thay ring, theo tinh thin eda Luit Doanh ngbilp nim 2014, doanh t^Jiilp xi hdi vin xac dinh muc dich sinh lpi trong qui trinh ho^t ddng
Tuy nhidn, khoan 2 Dilu 76 Bd luit Dan sd nam 2015 lai quy dhih: "phdp nhdn phi thuang mgi bao gdm co quan nhd nudc, don vi va trang nhdn ddn, td chtic diinh tr\,
td chtic chinh tri - xd hdi, t6 chtic chinh tri xa hpi - ngli'c nghi^, td chtic xd hdi, td chtic xa hdi - ngKi nghi^, quy xa hdi, quy tU thiin, doanh nghiip xd hdi vd ak tS chtic phi thuang mgi khdc" Quy dinh nay cua Bd luat Dan sy nam 2015 da dda doanh ngbilp xa
hdi vao phin lidt kd cae ddi tdpng ddpe xem la phap nhan phi thddng m^i
Td phin tich trdn, ed thi thay, cac quy djnh cda phip luit hidn hanh vin chda
cd sy thdr^ nhit vdi nhau Vi vay, vide xae djnh doanh ngjiiep xa hdi la phap nhin thddng mai hay phip nhin phi thddng irmi vin chda rd ring Vd van dl nay, tic gia eho ring ndn xem doanh nghilP xa hOi ^ phap nhan thdOng m ^ vi cic ly do:
Thti nhdt, nd'u xem doanh nghidp xa hdi la phip nhan phi thddng m^i thi
se gay khd khan cho vide nhin bilt doanh nghi|p nao la phip nhan thdOng mgi, doanh nghidp nao la phip nhan phi thddng m^ Vi dy, mdt doanh nghidp xa hdi
A thanh lip vdi loai binh cdng ty trich nhidm hCu h ^ va tdn gpi khdng ed rti
"xa hdi" (vin d l tdn cda doanh n ^ d p xa hdi se ddpe phin n'eh 6 myc 5 bai vilt nay) cdng mdt doanh nghidp khdng phai doanh nghidp xa hdi B eur^ thanh lgp vdi Ipai hinh cdng ty d:acb nhi|m hdu h?n Nhd viy, cdng ty trich nhi|m hdu hgn A la phap nhan phi thddng mgi, cdng ty trach nhidm hdu hgn B Ui la phip
Trang 4nhan thUdng mgi Dilu nay sd gay ra nhdng nham lin trong vide nhgn biet cung
nhd cdng tie quan ly
Thti hai, theo khoin 1 Didu 76 Bd luat Dan sy nam 2015, phap nhan phi
thydng mai khdng cd myc tilu chinh la tim kiem lpi nhuin va nlu cd cung khdng
ddpc phan chia cho cic thanh vidn Dilu nay la khdng phu hpp vdi quy dinh cua
Luit Doanh nghilp nim 2014 Theo khoin 7 Dilu 4 Li4t Doanh r^hilp nim
2014 thi doanh nghi|p ddpc ding ky thanh lip theo quy dinh eda phap luat nham
mue dich kinh doanh Vi doanh i^Jiidp xa hdi la doanh nghidp ndn cdng ddpc
thanh lip nhim myc dich kinh doanh bin eanh muc tidu giai quylt vin dl xa hdi,
mdi trudng, ma kinh doanh la vide thyc hi|n liln tyc mpt, mdt sd hoac tit ea cac
edr^ dogn cua qua trinh diu td nhim myc dich sinh lpi Nhd viy, doanh nghidp
xi hdi cdng phii ho^it ddng nhim myc dich sinh lpi, bdn eanh myc tidu giii quyet
vin dl x i hdi, mdi trddng Bdn egnh dd, nd'u doanh nghidp xa hdi h phip nhin
phi thuong mgi thi lpi nhuin se khdng ddpc phin ehia cho cic thanh vidn theo
quy djnh tgi khoin 1 Dilu 76 BO luit Din sd nam 2015 Trong khi dd, dilm e
khoan 1 Dilu 10 Luit Doanh nghi|p nim 2014 chi yiu ciu doanh nghidp xa hdi
sd dyng it nhit 51% tdng lpi nhuin hing nim d l tai d^u td nhim thyc hidn mue
tidu xa hdi, mdi daidng nhd di ding ky V m dl dgt ra la neu doanh nghidp x i hdi
ehi quylt dinh sd dung 51% tdng lpi nhuan cda nam dl tii diu td theo quy dinh
thi 49% cbn lgi se xd ly nhd t h i nao khi doanh nghidp xa hdi khdng ddpc chia
eho cic th^nh vidn vi nd la phip nhan phi thddng mai?
Thti ba, td khao sat thye tiln, tie gia cho i^r^ phip luit khdng thi dilu
chinh va kilm soat dOng cd thdc sy cda doanh nhin xa hdi vi v l nguydn tic,
phap luit h hd thd'ng cie quy tie xd sy nin ebi cd thi dilu ehinh hanh vi the hiln
ra bin ngoai cda cac doanh nhin xa hdi Hay tddng tdpng doanh nhan xi hdi
thanh lip mdt nha hang sd dung nhin vidn phuc vy la ngddi khuylt tat Cd thi
ddng cd eda ngddi nay thit sy mudn tgo cdng i n vide lam cho nhdng ngddi yiu
thi Tuy nhidn, cdng cd thi vi|c sd dyng ngddi khuylt tat la each thdc tiiu hdt
khaeh hang d l gia ting doanh thu Cho dd ddng cd thye sy eua doanh nhin xa
hoi trong trydng hpp nay nhd t h i nao dii rd rang xa hdi cung dang dupe hddng
lpi td vide mOt bO phan ngddi yiu t h i ddpc hda nhap edng ddng, dddc lao ddng
d l tgo ra thu nhip nudi sdng ehuih ban than hp Dieu nay ding ddpc khich Id
Vi viy, vile xac djnh doanh nghidp xa bdi la phap nhin phi thddng mgi dddng
nhd khdng phd hpp vdi thyc tiln eua khu vyc doanh nghidp nay Ordn thyc tl
3 Phan chia \0i nhuan c^a doanh nghidp xa hdi
VI nguydn tic, khi n l ^ (feu td gdp vdn hoge thanh lip mdt doanh r^Jiiep thi
hp se ddpc chia lpi nhuin tddng dng vdi ty Id phin vdn gdp cua ho sau khi cdng
ty da ndp dd thul vi hoan thanh eac nghia vu tai chinh khic theo quy dinh cua
phap luit Luat Doanh n ^ | p nam 2014 cung khing dinh quyen nay cda nha d&u
Trang 5viln trd ldn), Dilu 75 (quyin cda chd sd hdu cdng ty trach nhiem hdu hgn mOt
thanh vidn), Dilu 114 (quyen cda c6 ddng phd thdng cdng ty c6 phin), Dilu 176
(quydn cua thanh vidn hpp danh cdng ty hpp danh), Dilu 182 (quyin cua thanh vidn gdp vdn cdng ty hpp danh), Dieu 185 (quySn cua chu doanh n ^ d p di nhan) Tdy vao tdng logi hinh doanh nghidp ma vide chia Idi nhuin se ed sy khac nhau Doanh nghidp xa hdi eung la doanh n ^ | p , ndn vl nguydn tie, nha (feu td
cung dddc chia lpi nhuan td kd't qui hogt ddng cua doanh nghidp xa hdi sau khi di
hoan thanh n g ^ vu thul va cic n g ^ vy tai ctmih khic Theo quy djnh eua Luat Doanh nghidp nim 2014, chi cd rang budc v l vide phin ehia lpi nhuin eda doanh nghidp xa hdi la ty Id Idi nbugn bit budc phii ddpc tii (feu td Cy thi, dilm c khoin
1 Dilu 10 Luit Doanh nghidp nam 2014 quy dinb doanh nghiep xi bdi phai sd dyng it nhit 51% tdng lpi nhuan h i r ^ nam dl tii diu td d l thye hidn myc tidu xa hdi, mdi trddng nhd da dang ky Bdn eanh dd, Luat Doanh nghi|p nam 2014 ciing khdr^ cd quy djnh r^o eiin doanh nghidp xa hOi chia sd lpi nhugn edn lgi eho cac nhi dau td Trii ngdpc vdi Luit Doanh nghidp nim 2014, Dilu 76 BO luit Din sy nim 2015 quy dinh doanh ng^dp xa hOi la phip nhan phi thdOng mgi ndn khdng ddpc phan ehia lpi nhugn Tuy nhiln, Bd luit Din sd nim 2015 cdng khdng quy
dinh rd li nlu cd Idi nhuin thi se sd dung de Iam ^ khi khdng dddc phan chia
Theo tie gia, ndii theo hddng quy dinh cda BO lugt Dan sy nim 2015 thi se giy ra khd khan eho vide phat triln doanh nghidp xa hdi tai Vidt Nam Dddi gdc
do nha dau td, khOng c6 nha (feu td nio chip nhin bd vdn d l gdp vao hoge tl^nh
lip doanh nghidp xi hdi ma khdng thu ddpc g? td ngubn lpi nhuin cda doanh nghidp xa hOi do Bdn canh dd, nlu khdng cho doanh nghidp xa hdi ddde ehia Idi nhugn thi se khdng tgo ddng lyc cho doanh nghidp xa hdi n6 lyc dl tao ra Ipi nhuan Khi dd, y tudng v l md hinh "lai" gida doanh nghidp thdng thddng \ ^ td
ehdc xa hoi phi lpi nhugn se khdng (igt ddOc Nhd vgy, cin dilu chinh lgi cic quy
dinh eua phap luit d l thdng nhi't v l v& de chia lpi nhuin trong doanh nghidp xa hoi theo hddng tgo dOr^ lyc eho khu vye doanh nghidp nay phit trien bin vdt^
4 X a c dinh rd Vain dfe xa hdi" m a doanh nghidp xa hdi g^^ quyift MOt trong nhdng dilm khic bi|t dac trdng cda doanh nghidp xa bOi so vdi vdi cac doanh nghilp thdng thddng khac la myc tidu cda doanh nghidp xa hdi nMm giai quylt v ^ dl xa hdi, mdi trddng vi lpi ich cOng ddng D l ddpc cdng nhin la doanh nghilp xa hdi, doanh nghidp phai thdng bao muc tieu giai quylt vin d l x i bdi, mdi d:ydng cho cd quan quan Iy nha nudc ed thim quyin Tuy nhiln, nhdng vaii dl nao la vin dl xi hOi thi Luit Doanh t^Jiidp n5m 2014 va
cac vin ban hddng dan lai khdng xic djnh cy thi, gay khd khan trong vide dang
ky hogt ddng eua doanh nghidp xa hOi va thim ehi la cdng tic quan ly cua cic cO
quan nha niidc cd tham quyen
Cac vin dl xa hOi rit phong phd •ra dddng nhd k h d i ^ cd mdt gjdi hgn nhit
Trang 6an toan thyc phim, van dl giao dye dgo ddc cho gidi tre Nhd viy, nlu nhd
k h d i ^ xac (Jinh cu thi nhdng vin dl nio ddpc xem la vin ^ x i hOi theo quy
(iinh cua Luit Doanh nghidp n i m 2014 thi rit khd khin troi^ vide xac dinh mdt
doanh nghi|p cd phai la doanh r^;hidp xi hOi hay khdng Theo tic gia, khdng cin
thilt phai tach xa hOi va mOi trddi^ thanh hai vin d l ridr^ bidt vi vl bin chat, giii
quylt vin dl mdi trddng cdng chinh la giai quylt van dl xa hdi Nhd viy, <^ lam
rd myc tidu xa hOi cda doanh r^JulP ^ hOi tip tnmg vio ba vfo d l sau:
Thti nhdt, doanh nghidp xi hdi tgo ed hdi cho nhdm ddi tdpng yiu thi,
ngddi ed hoan cinh khd khin vddn ldn hoa nhap cOng ddng, tham gia binh dang
vao cac boat dOng kmh t l - x i hdi Nhdm ddi tddng yiu thi, ngddi ed hoan
eanh khd khin ed dge dilm chung la so vdi da sd eic nhdm x i hdi tddng td khic,
hp bi td chdi vide tilp cin va sd dyng phddr^ tidn dupc cho la hdu ich bao gdm
quyin ty chd, trach nhidm, Idr^ td trpng, quyin ddpc hd trp cda edng ddng, y
tl, giao due, thdng tin, vide fem, vdn va hd thdng hd trp khac.^ Vi|c hO trp tai
chinh mdt each tryc tilp nhy eho nhilu tiln hdn hoie Chiiih phu dda ra nhilu
hdn chinh sich ttd gidp ddi tddr^ nay k h d i ^ phai ldc nio cdng giai quylt dUdc
vin dl cua hp Hiln nay, nhilu doanh nghilp x i hOi va eac td ehdc xa hOi phi Idi
n h u ^ tgi Vi|t Nam tap trung vio vide thilt k l cac chddng trinh dao tgo vile lam
cho i ^ d i yiu thi, ngddi cd hoan canh khd khan (vi du: ChdPng trinh (feo tgo
miln phi danh cho phy nd yiu t h i cda Trung tim KOTO) vi tao dilu kidn d l
ngddi yiu thi, ngddi cd hoin canh khd khin ddpc lao ddng tgo ra thu nhap dl
nudi ban diin va gia dinh cua minh (vi du: Nha hang Noir vdi y tddng dit thyc
khach vao vj tri ngadi khilm thi va nhdng nhin vidn kbilm tiii trd thanh ngddi
hddt^ din thdc khich thddng thdc mdn in)
Thti hai, doanh ng^dp xa hdi cung cip cac san pham, dich vy dip dng nhu
ciu cda nhdm ddi tdpng yiu the, ngUdi cd hoan canh khd khan Nhdm ddi
tdpng ydu till, ngddi cd hoan canh khd khan, vdi nhdng die trdng khac bidt so
vdi cac nhdm xa hOi khic, cdng phat sinh nhOr^ nhu ciu cd tinh die thu Vide
cung cip cic san pham, djch vy dip dng nhu can cua ddi tdpng niy cdng nham
gjup hp hda nhip cOng ddng tdt hdn, hudng din cdng bing x i hOi Mdt drong
nhiing vi dy cho muc tidu x i hdi r^y la hogt ddng cda cie tmng tim d d d i ^ lio
cung cip djch vy cham sde ngddi cao tudi hay la hogt ddng cua eae Cnong tim giai
dOc dioxin cimg cip dich vy giai dOe cho eae ngn nhin chat ddc da cam/ dioxin
Thti ba, doanh nghidp xi hdi cung cip eac giai phip d l giai quylt cic v &
dl xa hdi ma Nha ndde chda giai quylt oilt dl, bao gbm ca cic vin dl v l mdi
tnidng Md Mnh Nha nddc phdc lpi ddpc dinh hinh d chiu Au sau Chiln tranh
t h i gidi lin thd hai vdi myc tilu hddng tdi thilt lgp va cur^ ed cae tieu ehuin
qude gia v l eic quyin lpi xa hOi- Vdi md hinh nay, Nha nddc ddng vai Qx) quan
Pham Van Quyd't, Pham Anh Tu^n, "Cbng tac hd tn? nhdm y^u th^ 6 Vi$t Nam", Bdo diin
ta Mung ludi nhdn viin Cdng tdc xd hfi Viit Nam, 2016,
Trang 7https.//congtacxahoi.net/cong-tac-ho-trpng trong vide giii quylt cic van de xa h0i thdng qua cac chddng trinh khac
nhau.^ Tuy nhidn, td nhdng nam 1980, md hinh Nha ndde phuc lpi tfen nhddng chd eho quan dilm ddi mdi vai trb cua Nha nude theo hddng tinh gian, nhd gpn
va chia se chde nang giai quylt cic v ^ d l xa hOi cho cic ddi tUdi^ ngoai Nha nddc, trong dd cd doanh nghidp xi hOi.^ Nhd vgy, thay vi phai (feu td ngudn lyc
dl giai quylt tridt d l cac vin de xi hdi phat sinh, Nha nddc sd chia se bdt trach
nhidm nay cho cic doanh n g ^ l p xa hOi Ddi lai, eac doanh nghi|p xa hOi thay Nha nddc thdc hidn giai phap giai quylt eae vin dl xa hOi se ddde Nha ndde tgo dilu ki|n va ed ehmh saeh hd trd phit triln (vi dy: mdt nha may xd ly rac thai sinh hogt theo edng nghd thin thidn vdi mdi trddng se giup Nha ndde giai quyet
vin de d nhidm rae thai tndt dl hdn)
5 D a t ten doanh nghiep xa hoi
Theo Dilu 38 Li4t Doanh nghidp nim 2014, tdn doanh nghi|p ddpc ciu thanh bdi hai thanh td la loai hinh doanh nghidp vi tdn ridng Hilu mOt cich ddn gian, mOt doanh nghidp dddc d^t tdn theo cdng thdc sau: [Logi hinh doanh nghidp] + [Tdn ridng] Phip luit doanh ngjii|p hi|n hanh quy dinh bdn logi hinh doanh r^Jiilp gdni: cdng ty trach nhidm hdu hgn, cdng ty cd phan, cdng ty hpp danh va doanh nghidp td nbin.^ Nhd viy, khi mOt doanh nghidp xa hdi dddc thanh lap cdng phai ddpc dit tdn theo nguydn tic nay
Cu till hda quy dinh cda Luit Doanh nghilp nSm 2014, Nghi dinh sd 96/2015/ND-CP cnia Chinh phd quy djnh chi tilt mOt sd dilu cua Li4t Doanh nghilp da cho phlp doanh nghidp xi hdi cd thi bd sung cym td "xa hOi" \^o tdn ridng cda doanh nghilp Tuy nhidn, td quy djnh nay cda Nghj djnh sd 96/2015/ND-CP, cd thi thiy vide cd dda eym td "xa hOi" vao tdn ridng cda
doanh nghidp xa hdi hay khdng la khdng bit buOc ma phu thuOc vao y ehi cua
ngddi sang lip doanh ngbilp hoic cac chu sd hdu doanh nghidp Bdn cgnh dd, Luit Doanh nghilp nim 2014 va cac vin ban hddng din khdng cd quy djnh cim doanh nghidp khdng phai doanh ng^dp xa hOi dda cym td "xa hOi" vio tdn
ridng eda minh Nhd vgy, cd thi thiy rang, quy djnh hidn hinh vl dat tin doanh
ngjiidp xa hdi fe ehda chat che
Tac gia cho ring, khdng nhit thilt phii bit budc cic doanh nghidp x i hOi
phii dda cum td "xi hOi" vao tdn ridng cua doanh nghidp minh vi cic ly do: Thti nhdt, v l nguyin tic, doanh nghilp cd quyin td do lya chpn tdn ridng
eho minh vdi dieu kidn phai tuin thd eae Dilu 38, 39, 40 va 42 Luit Doanh nghilp nim 2014 Vi vgy, vide bat budc dda eym td "xa hOi" \^o tdn ridng (noa
' Phgm Thj H&ng Dif p, "Nhang thach thilc vdi cac nha nUdc phiic ipi chau Au trong thtf k\' XXI",
Ti}p dn Klioa hgc Doi hot Qudc gia Hd V(ii Kinh t^vd Kinit doanh, sd 28, nam 2012, tr 60 - 67 ' Le Thi Thu Hing, "Rao cin phip lujt ddi vdi sy phit tn^n c ^ doanh nghifp xi hi)i tfi Vi§t Nam" Trong K-^ yiu Hdi ihdo Klioa hpc quic gia y? Tim trang phai tnin doanh nghiip xa hdi va djp rijji; niiu cAu phdt tnin xa hfi d Viit Nam hiin nay, DiS tai nghifn cUu cip Nha nUdc
KX 01.44/16-20, Da Ning, 2019, tr 1 0 4 - 114
Trang 8doanh nghi|p xa hdi la di ngdpc lgi vdi xu hddng trao quyen ty quylt cho doanh nghilp theo tinh thin cda Luit Doanh nghidp nam 2014
Thti hai, khdng phii doanh nghilp x i hOi nao cdng cd nhu ciu dda cym td
"xa hoi" vao tdn doanh nghidp minh Vide diia cum td "xa hOi" vao tdn doanh
nghilp la nhim myc dich phin bidt doanh nghidp xa hOi va doanh nghidp thdng thddng, my nhidn, diy khdng phai fe cich thdc duy nhit dl thj trddng bilt mdt doanh nghilp cd phai la doanh nghidp xa hOi hay khdng Nhilu doanh nghidp
xi hdi cd chiln Inpc tmyIn t h d i ^ v l mye tidu xa hOi cda minh rat hidu qua ma khOng nhit thilt phii dit tin doanh nghilp ed cym td "xa hOi"
Thti ba, mOt doanh nghidp thdng thudng cd thi cam kit thye hiln myc tieu
xa hoi, mdi trddng d l trd thanh doanh ngjiidp xa hdi trong qui trinh hogt ddng,
cdng nhd mdt doanh nghidp xi hdi c6 thi chim ddt cam kit thyc hidn mye tilu
xa hoi, mdi tnidng Vi viy, nlu bat buOc tdn cua doanh nghidp xa hdi phii cd cym td "xi hdi" thi din din cic doanh nghidp phii thyc hidn thu tuc thay ddi tdn doanh nghilp nhilu fen khi cd biln ddng, giy ra n h o i ^ phiin ha khdng dang ed Tuy nhidn, can hgn c h l v i | c eac doanh nghidp khdr^ phii doanh nghidp xi hdi nhdng dit tdn cd cum td "xi hdi" din ddii nham fen trong vide nhin di|n Cic doanh nghi|p xi hOi thddng tgo ddpc thidn cam ddi vdi thi trddng vi myc tidu giai quylt vin dl xa hOi cda nd Vi vay, cd trddng hpp doanh i^Jiidp thdng thddng
dda cum td "xi hdi" vao tdn rilng de thuin lpi hPn troi^ qua trinh kinh doanh
Td nhdng phin tich trdn, tac gia dl xuit bd sung -\^o Dilu 39 Luit Doanh ng^dp nim 2014 v l nhdng dilu eim trong dat tdn doanh nghidp Theo dd, can quy dinh eiin doanh nghidp khdng phai fe doanh nghilp xi hdi dat tdn ridng ed cym td "xa
hOi"-6 Chuydn giao quy&n chii s6 hiiu doanh nghiep xa hOi
VI nguydn tic, doanh nghidp x i hdi cung dupc dieu chinh bdi Lugt Doanh
nghilp nam 2014 v i cic van ban liln quan nhd cic doanh nghi|p thdng thddng
khic Trong dd, ehu sd hdu hoic ddng chu sd hdu doanh nghidp cd thi chuyin
quyin sd hdu doanh nghidp cda minh cho td ehdc, ci nhin khae thdng qua vide
ban doanh nghidp hoic chuyin nhdpng phan vdn gdp, ed phin Tuy nhidn, phip luit hidn Ifenh ed nhdng quy dinh ridi^ ddi vdi doanh nghidp xi hdi v l
vin d l nay Cy thi, khoan 1 Dilu 9 Nghj djnh s6 96/2015/ND-CP quy dinh:
"Chti doanh nghidp tu nhdn, thanh viin va cS ddng doanh nghiip xa hdi dii duac chuyin nhuong ph^n vdn gdp, cd'ph^n aia minh cho tii chtic, cd nhdn khdc niu hp cd cam kit tiip tifc thtfc hiin cdc muc tiiu xa hdi, mdi trudng'
Theo tie gia, quy djnh nay la khdng cin tiiilt, thgm chi tgo ra rao can ddi vdi eac nife diu td Ci diy, cin phai tach bach hai td cieh, dd la doanh t ^ l p va chu sd hdu doanh nghiep Theo quy djnh, khi ding ky d l ttd thanh doanh n ^ l p xa hOi, doanh nghi|p phii thOr^ bao cam kit thdc hidn myc tilu xi hOi, mdi diidng cho
Trang 9xa bdi thay ddi hoic chim ddt cam kit thyc hidn muc ddu xi hdi, mdi ttddng thi
phai ddpc cac chd sd hdu doanh nghidp didng qua vdi ty Id bilu quylt theo quy dinh cua Lugt Doanh nghilp nam 2014 Vi du, trddng hpp doanh nghidp xa hOi
fe cdng ty cd phan tbi khi quyet dinh thay ddi hoac chim ddt cam kit thyc hiln
myc tidu xa hOi, mdi tnidng tiii phii ddpc Dai hdi ddng c6 ddr^ didng qua vdi
ty Id it nhit 65% tdng sd philu bilu quylt cua tit ea c6 ddng dy hpp tan tifenh
Nhd vgy, nlu chd sd hdu doanh nghidp xa hdi chuyin quyin sd hdu cho td ehdc, ci nhin khae ma chu sd hdu nidi mudn chuyin doanh ng^dp xi hOi thanh doanh nghidp chdng thddng thi vin can phai cd sy ddng y cda cic ehu sd hdu khac (trd ttydng hpp doanh nghidp xa hdi fe doanh nghidp td nhan) Ngdpc Igi, nlu nhd chu sd hdu doanh n ^ | p xa hdi mdi khdng ed y djnh ehuyin doanh ngjiilp
xi hpi dianb doanh nghidp thdng thddng thi hp vin rid^ die thyc hi|n muc tidu
xa hoi, mdi trddng cda doanh ngjiidp VI mit phap ly, ciin xic (!inh cam kit thyc
hidn myc tidu xa hOi, mdi ti-dng fe cam kit eda doanh nghidp ddi vdi cOng ddng chd khdng bin fe cam kit cda cic ehu sd hdu doanh ngjiidp ddi vdi cOng dbr^ Luit Doanh ngbi|p nam 2014 di tgo bddc ngoit cho sd phit triln cua doanh nghidp xa hdi tai Vidt Nam khi chirih thde thda nhin (5ia vl phap ly cda dd'i tdpng doanh nghidp nay Tuy nhidn, dl doanh nghidp xa hOi ndi ridng va eae mO hinh
doanh nghidp ndi chimg phit triln ben vdr^ thi ein phai xiy dyng hinh lang phap
ly chit ehe, rd rang va dn cijnh Trong giai doan (feu thda nhin va dilu chinh cac boat ddng cua doanh nghidp xa hdi, khdng trinh khdi nhdng thilu sdt Vi viy, ttong thdi gian tdi, Nha nddc cin tilp tyc hoan thi|n khung phip ly dl phit triln doanh r ^ d p xa hOi dip dng ydu ciu phat tiiln xi hOi bin vdng tgi Vi|t Nam • Tai lieu t h a m khao
[1] Enc Bidet, Hyung-Sik Eum, "Social enterpnse in South Korea, history and divemcy" Social Enterpnse
>KnM/,VoL7, No 1.2011
[2] Pham Th4 Hbng Eh^, "Nboi^ thach didc vdi cac nha nudc philc l^i chiu Au trong Ai€ ky XXI" Tap chi Klioa hgc Dai hfc Qudc gta Ha Vili Kinh tiva Kinh doanh, sd 28, nam 2012 [nans: Pham Thi Hoi^ Diep, "Challenges to European welfire states in the XXI Centunes" VNU Joumal of Science,
No 28.2012]
[3] Le Tht Thu H^g "'Rio can phap li4t ddi vdi si^ phit tri^n ciia doanh n^&p xa hiji tji Vi^ Nam" Trong Ky ySu Hdi thao Khoa hgc qudc gia v6 Tim trang phai tnA doanh t^hi^p xa hfi vd ddp ting nhu can phdt triAi xa li^i d Viit Nam bi(n nay, D6 tai nghifin cilu cip Nha niJdc KX.Ol 44/16-20
Da Ning 2019 [trans Le Thu Hang, "Legal banieis to the development of social enteipnses in
Vieaiam" in the Proceedmgs of Nanonal Scienafic Conference on Currenr status <f social enterprise development and meeting tlie needs ofsoaai development in Vietnam today Nanonal level Scientific Project
code KX.01 44/16-20, Da Nang 2019]
[4] Pham Van Quyft Phjm Anh Tuih "C6ng tac hd tto nhdm y€u thi d Vi^t Nara" Bdo di&t tii Mifiig ludi nlidii mfn Cing tdcxa it^i Vift Nam 2016, [tram: trans: Pham Van Quyet, Pham Anh Tuan,
"Supporting acH\inei to disadvantaged groups m Vietnam" Vietnam Soaal Woii! Swf JVefiwtnt OnUne,
2016) https://congocxahoi net/cong-tac-ho-tro-nbom-yeu-o-viet-nani/, accessed on 18/12/2019 [5] Vi$n n ^ e n cilu quan ly kinh tfi' Tiung uong H(>i dbng Anh - Vift Nam va TrUdng Dji hpc Kinh
t^ qudc dan DiA hinh doanh nghi^ xa bai tm Vi(t Nam Ha Ndi 2016 [trans- Central Insutute for Economic Management, UK — Vietnam Council and National Economic Univereity, Typical Sodal