Nhiều loại tội phạm lợi dụng vấn đề này để tăng cưởng hoạt động gây bất ổn cho tình hình an ninh trật tự, nhất là các loại tội phạm xuyên quốc gia đang ngày càng diễn biến phức tạp và ch
Trang 1PHÒNG, CHỐNG TỘI PHẠM
★ TS NGUYỄN THỊ OANH
Học viện Cảnh sát nhản dân - Bộ Công an
• Tóm tắt: Bảo đảm an ninh, trật tự là điều kiện tiên quyết, tạo môi trường ổn định cần thiết để kết nối Việt Nam và các quốc gia trong bối cảnh toàn cầu hóa và quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng Nhiều loại tội phạm lợi dụng vấn đề này để tăng cưởng hoạt động gây bất ổn cho tình hình an ninh trật tự, nhất là các loại tội phạm xuyên quốc gia đang ngày càng diễn biến phức tạp và chứa đựng nhiều nhân tố gây bất ổn, khó lường Bài viết đưa ra một số giải pháp để chủ động phòng, chống tội phạm xuyên quốc gia trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế.
• Từ khóa: toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế, phòng chống tội phạm, tội phạm xuyên quốc gia.
Là mộtcó sức cuốn hút xuthếtấtmạnhyếu, hội mẽ,nhập hàmquốc tếchứa cả
cơ hội lẫn thách thức đốivới các quốc
gia trên conđường phát triển Với quan điểm
phát huynội lực,tranh thủ các điều kiện quốc
tếthuận lợi để phát triển đất nước nhanh và
bềnvững theo định hướng XHCN, Việt Nam
nhất quán đườnglối chủ động, tích cực hội
nhập quốc tếđi đôivới giữ vững độc lập, tự
chủ và bản sác dân tộc Tuy nhiên, trước
những diễn biến phức tạp, khó lường của tình
hình thế giới, khu vực và sự chốngphá của các
thế lựcthù địch, cơ hội chính trịtrong chiến
lược “diễnbiến hòa bình”, chúng ta cầnkiên
quyết đấu tranh, bảo vệ thành quả cáchmạng,
chủ động, tích cựchộinhậpquốctế sâu rộng,
hiệu quả
Bên cạnh những bước phát triểndotoàn cầu
hóa đem lại, Việt Namcũng chịu tác độngtừ những khó khăn, thách thức chung với các quốc
gia khác như khủng hoảng tài chính - kinh tế,
thiên tai, dịchbệnh, khủng bố quốc tế, Cùng
vóiđó, cácloại tội phạm có tổ chứcxuyênquốc
gia ngàycàng diễn biến phức tạp và chứa đựng nhiềunhântốgây bất ổn, khó lường.Hoạt động
buôn lậu ma túy,muabánngưòi, nhất là nạn
buôn bán phụ nữvà trẻ em ngàycàng gia tăng
ở nhiều nước và gây hậu quả nghiêm trọng Hoạt độnglừa đảo xuyên quốc gia không chỉ gây
ra thiệthại lớn vềkinhtế, tài chính mà còn là
LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ-Số6/2021
Trang 2nhân tốtạo bấtổnvềtrật tự, an toàn xã hội, ảnh
hưởng đến sự phát triển lành mạnh của các
quan hệ kinh tế
Phát biểutại kỳ họp lần thứ 88, Đại hội đồng
Interpol diễn ra tại ChiLê, Chủ tịch Interpol
Kim JongYangcho biết, mỗi năm thế giói thiệt
hạihàng trăm tỷ USD vì tội phạm sử dụng công
nghệ cao vàkhoảng 10 tỷ USD do hoạt động
của các đường dây lừa đảo xuyên quốc gia trong
lĩnh vực kinhtế - tài chính- ngân hàng Các
băng nhómtội phạm có tổ chức xuyên quốc
gia đang tích cực mở rộng địabànvà lĩnh vực
hoạt động, tổ chức móc nối đểxâm nhập vào
hệ thống chính trị các nước và các tập đoàn
kinh tế lớn bâng thủ đoạn đưa hối lộ, mua
chuộc, đe dọa các chính trị gia, các doanh
nhân nhầm tìm cách thao túng quyền lực,
lũng đoạn kinh tế và chia sẻ lọi nhuận Tội
phạm sử dụngcông nghệ cao có chiều hướng
gia tăng và xảyra tại hầu kháp các nước trong
khuvực và trên thế giới
Trước diễnbiến phức tạp của tình hình tội
phạm, nhất là trước sự xuấthiện và gia tăng
của các loại tội phạmmói trong bốicảnhtoàn
cầu hóa vàhội nhập kinh tế quốc tế, Việt Nam
đãchủ động tăng cường họp tác quốc tếtrong
công tác đấu tranh, phòng, chống tội phạm,
thường xuyênphối họp traođổithông tin, hỗ
trợ các cơquanthực thi phápluật của cácquốc
gia trong khu vựcvà trên thế giói, thực hiện tốt
việc giảiquyết các vụ án hình sự có yếu tố nước
ngoài.Cụthể,Việt Nam đềnghị các nướctăng
cường xây dựng lòngtin, traođổi thông tin cấp
cao giữacơ quanthực thi pháp luật các nước
ASEAN; không để các loại tội phạm lợidụng
vấn đê' lãnh thổ, sự khác biệt trong hệ thống
pháp luật, cũng như cơquan tư pháp giữa các
quốc gia, vùng, lãnh thổ đểthựchiện tội phạm;
Việt Nam đề nghịcác cơ quan thực thi pháp
luật các nước ASEAN tiếp tục duy trì và củng cố
quan hệ họp táctrongđấutranhphòng, chống tộiphạm xuyênquốc gia; đẩy mạnh trao đổi
thông tin,tìnhhình,xu hướng vàtăngcường
mở các chiến dịch điều tra chung,triệt phá các băng nhóm tội phạm xuyênquốc gia trong khu
vực;hoàn thiện các vănbảnpháplýtạo khuôn khổ cho họp tác phòng, chống tội phạm, như
xây dựng và thông qua Công ước ASEAN về
phòng, chống khủng bố (2011), Công ước
ASEAN vểphòng, chống mua bán người, đặc
biệt là phụ nữ vàtrẻ em (2015) Nhiều vụ án buôn bán ma túy xuyên quốc gia, mua bán
người, tổ chức đánhbạc đãbịcác cơquan
chức năngViệt Namtriệt phá Do vậy, trong những năm gần đây, Việt Namghi dấu ấn sâu đậmvói bạn bè quốc tếvà khu vựcvề một môi trườnghòa bình, an ninh, an toàn, vớinhững thành tích ấn tượngtrongcông tác đấu tranh,
phòng,chống tội phạm xuyên quốc gia
Dựbáotrong những năm tói, tội phạm có tổ
chức xuyên quốc gia sẽ tiếp tục hoạt động phức tạp, gây ảnh hưởng tiêucực tói tiến trình
hội nhập kinh tế quốctế củaViệt Nam bàng những thủ đoạn tinh vi nhàm đạt được các mục đích khácnhau về chính trị, kinh tế, xã
hội, như không ngừnggia tăng các hành vi
phạm tội vớinhiều phương thức, thủ đoạn tinh
vi hơn, gây nên những thách thức đốivới cơ quan thựcthi phápluậtcủa các nước trong khu vực và thế giói hay vấn nạn tin giả, thông tin sai
sự thật gâyhoang mang dư luậnxã hội, ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh, trật tự Các
hoạtđộng giaodịch thươngmại điện tử,thanh toán qua hệthốngngânhàng, trung gianthanh
toántăng mạnh cũng trở thànhđiều kiện khiến hoạt động tội phạmsử dụng công nghệ caogia tăng cả vê sốvụ, tính chất, mức độ nghiêm trọng với nhiều phương thức, thủ đoạn mói,
LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ-Số6/2021
Trang 3Cán bộ, chiến sỹ Đồn biên phòng Cửa Tùng huấn luyện sẵn sàng chiến đấu _ Anh: quangtritv.vn
ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều lĩnh vực đời
sống xã hội, gây khó khăn trong công tác
phòngngừa, đấutranh
Để phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm
xuyên quốc gia ttong bối cảnhtoàn cầu hóa và
hội nhập quốc tế hiệnnay, góp phầnbảo đảm
sự ổn địnhvà phát triển đất nước, Việt Nam cần
thựchiện một số giải pháp sau:
Một là, quántriệt vàthực hiện nghiêm túc,
chấtlượng, bảo đảm thiết thực, hiệu quả Nghị
quyết Đại hội XIII của Đảng, thực hiệntháng lọi
nhiệm vụ bảo vệ an ninh, trật tự vói tinh thần
“Kiên quyết, kiên trì đấutranh, làm thất bại mọi
âm mưu,hành động can thiệp của các thế lực
thù địch vào côngviệcnội bộ,xâm phạm độc
lập, chủquyền, thốngnhất, toàn vẹn lãnh thổ,
anninh quốc gia và ổn định chínhtrịđấtnước”
Đồng thời, tăng cường công táctuyên truyền,
phổ biến giáo dục pháp luậtnhàm nâng cao
nhận thức và trách nhiệm của cá nhân, cơ
quan, tổ chức xã hội,các cơ quan thi hànhpháp
luật tăng cường phối họp trong đấu tranh
phòng,chống tộiphạm; xây dựng thế trận“an ninh nhân dân”vững chác, làmnền tảngcho cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm nói chung vàphòng, chốngtộiphạmxuyên quốc
gia nói riêng
Hai là, các cơquan chức năngchủ động tham mưu cho các cấp ủy Đảng, chính quyền, đề ra
nhữngchủtrương,chính sách, tiếnhành đồng
bộ các biện phápchínhtrị, kinh tế, giáo dục, văn hóa, ;nâng caonhận thức vàđòi sống của nhân dân nhàm kiềm chế thấp nhất tình trạng tội phạm, tệ nạn xã hội, đổng thờinângcao năng
lực quản lýkinh tế, xã hộicủacáccơ quan nhà
nước, tổ chứcxãhội
LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ-Số 6/2021
Trang 4Ba là, nghiên cứu, đề xuất xây dựng, hoàn
thiện hệthốngphápluật liên quanđến công tác
đấu tranh chống tội phạm nói chung và tội
phạm xuyênquốc gia nói riêngtrong bối cảnh
toàn cầu hóa và hội nhập kinh tếquốctế Trước
hết, nghiên cứu ký kết các hiệp định tương trợ
tư pháp, hiệp định dẫn độtội phạm, các thỏa
thuậnhọptác giữa Việt Nam vói các nước, các
tổ chức quốc tế liênquan đếnphòng, chốngtội
phạm,nhàm tạo hành lang pháp lý để nâng cao
hiệuquảphòng, chống tội phạm xuyên quốc
gia Mặt khác, cần xâydựngvà hoàn thiện hệ
thốngcácvănbảnquyphạm pháp luật cụ thể,
điều chỉnh cáclĩnh vực củaViệt Nam màtội
phạm xuyên quốcgia lọi dụngđểtấn công, như
lĩnh vực kinh tế, bao gồmngân hàng, tàichính,
chứng khoán, lĩnh vực thu hút đầu tư nước
ngoài,lĩnh vực công nghệ cao
Bốn là,cáccơ quan chức năngcủa Việt Nam
như Bộ Côngan, Bộ Ngoại giao, Tổng cục Hải
quan, Viện Kiểm sát, Bộ Tư pháp cần chủ
động, tăng cường họptác với các nước, các tổ
chức quốc tế trong nắmtìnhhình liên quan
đến hoạt động của tội phạm xuyên quốc gia
Chủ động, tíchcực tham gia các khuôn khổhọp
tác song phương vàđa phương, đặc biệt là các
tổ chức, hiệphộithực thipháp luật mang tính
quốc tế như Interpol, Aseanpol, UNODC (Cơ
quan Phòng chống matúy vàtội phạmcủa Liên
họp quốc) Tranh thủ tối đa sự đồng tình, giúp
đỡcủa bạn bè quốc tế; phốihọpvới cảnh sát
các nước trong trao đổi thông tin, kinh nghiệm
phòng ngừa, phát hiệnvà đấu tranhchốngtội
phạmxuyên quốc gia; mởcác lóp huấnluyện,
đào tạo,bồi dưỡng nângcaonăng lực, trình độ
cho cán bộ làmcông tácđấu tranh chống tội
phạm cótổ chức xuyên quốc gia
Năm là, tăng cường phối họpcóhiệu quả cao
giữa các ngành, các cơ quan của Việt Nam
trongphòng, chống tội phạm xuyên quốc gia từ nám tình hìnhliên quan đến hoạt độngcủa tội
phạm xuyên quốcgia đến rà soát, phát hiện
nhữngsơ hở, thiếu sót trong công tácquản lý
nhànước, quản lýkinh tế, hệ thống văn bản
phápluật, cácchính sách của Nhà nước ; xây dựngquychế phốihọp liên ngành ừongphòng, chống tội phạm xuyên quốc gia, cung cấp
thông tin vềhoạt động códấu hiệu trái pháp luậtcủa cánhân, cơ quan, doanh nghiệphay
tình hình hoạt độngcủa các loại tội phạm hình
sự, ma túy để chủ động phát hiện,ngăn chặn những dấu hiệu tội phạm nói chung và tội
phạm xuyên quốc gianói riêng để đấutranh đạt hiệuquả
Sáu là, chú trọng công tác námtìnhhình,chủ động đánh giá thựctrạng và dự báo xuthế phát
triển của các loại tội phạm nói chung và tội phạm xuyên quốc gialiên quanđếnViệt Nam
nói riêng Bộ Côngan, Bộ Quốc phòng, Viện
Kiểm sát, Tòa án, Hải quan lànhững cơ quan
nòng cốt trong công tácphòng chống tội phạm xuyênquốcgia cần làm tốt hơn nữa côngtác nghiệp vụ cơ bản trong phòng ngừa và đấu tranh vói tội phạm như tập trung nângcao năng
lực của cáccơ quan điều tra cũng như hiệu quả công tácđiều tra, xửlý tội phạm Tăng cường
xây dựng lực lượng chuyên trách trong đấu tranh chống tội phạm có yếu tốnước ngoài, tội
phạm xuyên quốc giatheo từng hệ nghiệpvụ từ Trung ươngđếnđịa phương, đáp ứngyêu cầu
về ngoạingữ,tinhọc,nghiệp vụ, pháp luậtvà
tập quán quốc tế, nhàm chủ động phòngngừa, phát hiện và xử lý các vụ án có yếu tố nước ngoài, có tínhchất xuyên quốc gia liênquan đến
Việt Nam Tăng cường đầu tưkinh phí, trang thiết bị, phương tiện hiệnđại đáp ứngkịp thòi
yêu cầu họp tác quốc tếtrong đấutranhphòng,
chống tội phạm trong tình hình hiện nay□
LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ-Số6/2021