CHỨNG MINH CỐT LÕI TRONG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH LÀ ĐỘC LẬP DÂN TỘC GẮN LIỀN VỚI CHỦ NGHĨA XÃ HỘI

BÀI TẬP LỚN MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH ĐỀ TÀI “CHỨNG MINH CỐT LÕI TRONG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH LÀ ĐỘC LẬP DÂN TỘC GẮN LIỀN VỚI CHỦ NGHĨA XÃ HỘI” MỤC LỤC MỞ ĐẦU 3 PHẦN 1 4 CÁCH TIẾP CẬN CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ.

BÀI TẬP LỚN

MÔN : TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH

ĐỀ TÀI

“CHỨNG MINH CỐT LÕI TRONG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH LÀ ĐỘC LẬP DÂN TỘC GẮN LIỀN VỚI CHỦ

NGHĨA XÃ HỘI”

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 3 PHẦN 1 4 CÁCH TIẾP CẬN CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ CHỦ NGHĨA XÃ

HỘI 4

1 Hồ Chí Minh tiếp cận chủ nghĩa xã hội theo phương diện đạo đức xã hội: 4 2 Hồ Chí Minh tiếp cận chủ nghĩa xã hội từ chủ nghĩa yêu nước: 5

3 Hồ Chí Minh tiếp cận chủ nghĩa xã hội theo phương diện lịch sử, văn hoá truyền thống của dân tộc Việt Nam và văn hoá phương Đông: 5

PHẦN 2 6 TÍNH THỐNG NHẤT GIỮA ĐỘC LẬP DÂN TỘC GẮN LIỀN VỚI

TÍNH XÃ HỘI TRONG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 6

1 Mối quan hệ giữa độc lập dân tộc với tiến lên chủ nghĩa xã hội: 6

2 Những điều kiện đảm bảo cho độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa

xã hội trong quá trình cách mạng Việt Nam: 7 3 Điều kiện tiên quyết để đảm bảo cho độc lập dân tộc gắn liền với CNXH ở Việt Nam là phải xác lập, củng cố, giữ vững và phát huy vai

trò lãnh đạo của Đảng: 8 4 Quan điểm cá nhân: 10

PHẦN 3 11 KẾT LUẬN 11 TÀI LIỆU THAM KHẢO 11

MỞ ĐẦU

Tư tưởng Hồ Chí Minh là một khoa học, dựa trên cơ sở chủ nghĩa Mác -Lênin và trở thành ngọn đuốc soi đường cho cách mạng Việt Nam Độc lập dân tộc thống nhất với chủ nghĩa xã hội là nội dung cốt lõi, xuyên suốt tư tưởng và sự nghiệp cách mạng của Hồ Chí Minh Nội dung đó được thể hiện không chỉ ở tư tưởng của Người về dân tộc, về quan hệ dân tộc – giai cấp và cách mạng giải phóng dân tộc; về chủ nghĩa xã hội và con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội; về đại đoàn kết dân tộc; về sự kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; về Đảng Cộng sản và xây dựng Nhà nước của dân, do dân, vì dân mà còn ở tư tưởng đạo đức và văn hoá Hồ Chí Minh Từ chủ nghĩa yêu nước đến chủ nghĩa Mác – Lênin, Nguyễn Ái Quốc đã tìm thấy con đường cứu nước, giải phóng dân tộc Người khẳng định cách mạng giải phóng dân tộc muốn thành công phải đi theo con đường cách mạng vô sản – con đường của V.I Lênin và Cách mạng tháng Mười Nga Dân tộc Việt Nam phải được độc lập, nhân dân Việt Nam phải được hưởng cuộc sống ấm no, hạnh phúcm, muốn vậy phải đi lên chủ nghĩa

xã hội Người viết trong Truyền đơn cổ động mua báo Le Paria: “Chỉ có chủ nghĩa cộng sản mới cứu nhân loại, đem lại cho mọi người không phân biệt chủng tộc và nguồn gốc sự tự do, bình đẳng, bác ái, đoàn kết, ấm no, việc làm cho mọi người và vì mọi người, niềm vui, hoà bình, hạnh phúc, nói tóm lại là nền cộng hoà thế giới chân chính…” Có độc lập dân tộc thì mới có một chế độ do nhân dân làm chủ, nhà nước phải phát huy quyền làm chủ của nhân dân để huy động tối đa trí dân, sức dân, làm những việc lợi ích cho dân Đó là nhà nước của dân, do dân, vì dân, dựa trên nền tảng của khối đại đoàn kết toàn dân mà nòng cốt là liên minh công, nông và tri thức

do Đảng cộng sản lãnh đạo Chính vì vậy, độc lập dân tộc phải gắn với chủ

nghĩa xã hội, chủ nghĩa xã hội, đó cũng là lý do mà em xin phép được chọn

đề tài “Chứng minh cốt lõi trong tư tưởng Hồ Chí Minh là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội” cho bài tiểu luận của mình

PHẦN 1

CÁCH TIẾP CẬN CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ

CHỦ NGHĨA XÃ HỘI

1 Hồ Chí Minh tiếp cận chủ nghĩa xã hội theo phương diện đạo đức xã hội:

Hồ Chí Minh đã tiếp xúc với nhiều dân tộc đã bị áp bức, bóc lột trên thế giới Người nhận thấy rằng giai cấp vô sản trên toàn thế giới đều có hoàn cảnh tương tự giống như nhân dân Việt Nam, đều sống trong nghèo nàn, lạc hậu và bị bóc lột, đè nén nặng nề bởi xiềng xích cùa thực dân cũng như sự thối nát của hệ thống nhà nước phong kiến đương thời Chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam theo Hồ Chí Minh là một xã hội mới công bằng, tốt đẹp nhằm mục tiêu cụ thể: “Làm sao cho nhân dân được đủ ăn, đủ mặc, ngày càng sung sướng, ai nấy được đi học, ốm đau có thuốc, già không lao động thì được nghỉ… Có thể nhận xét rằng, khi xã hội ngày càng tiến thì vật chất ngày càng tăng, tinh thần ngày càng tốt” Để đạt được mục tiêu đó, Hồ Chí Minh đã đề ra một loạt các biện pháp thực hiện Chính sự phong phú đó cho

ta thấy sự tìm tòi, tận dụng mọi cơ hội để hướng tới mục tiêu, để hiện thực hoá mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh” Xây dựng chủ nghĩa xã hội sẽ bảo đảm cho mỗi cá nhân phát triển lành mạnh nhân cách của mình trong sự hài hoà giữa cá nhân và xã hội, đây được cho là trình độ phát triển cao của xã hội chủ nghĩa, bản chất đó cũng thuộc về chủ nghĩa xã hội Nhìn nhận bản chất quan trọng này, Hồ Chí Minh đã đưa ra quan niệm, chủ nghĩa xã hội là xã hội trong đó mình vì mọi người và mọi người vì mình Người coi công bằng xã hội là một trong những đặc trưng mang tính nhân văn của chế độ xã hội mới, chỉ dưới chế

độ xã hội tốt đẹp ấy, nhân dân lao động mới được hưởng ngày càng nhiều hơn, đầy đủ hơn sự công bằng và bình đẳng, vừa có nghĩa vụ, đồng thời vẫn

có quyền lợi Trong sự nghiệp cách mạng của mình, chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đấu tranh để bảo vệ các quyền tự nhiên và chính đáng của con người,

Người coi nội dung công bằng xã hội là chất lượng và mục tiêu của một cơ cấu đạo đức mới, của trật tự xã hội cao hơn chủ nghĩa tư bản Như vậy, chủ nghĩa xã hội là một xã hội nhân văn cao cả nhất, con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển Đó còn là một xã hội văn hoá và không ngừng trở thành một xã hội văn hoá cao, nó kết hợp được truyền thống nhân ái, nhân nghĩa, khoan dung văn hoá của cha ông với tầm cao tư tưởng, văn hoá của xã hội hiện đại, đảm bảo cho người lao động có cuộc sống xứng đáng nhất trong độc lập - tự do - hạnh phúc

2 Hồ Chí Minh tiếp cận chủ nghĩa xã hội từ chủ nghĩa yêu nước:

Xuyên suốt lịch sử Việt Nam từ thuở các vua Hùng, chúng ta có thể thấy rằng lịch sử Việt Nam gắn liền với công cuộc xây dựng cùng bảo vệ Tổ quốc, phong trào yêu nước truyền thống Việt Nam là tư tưởng tiên quyết và chủ đạo dẫn Hồ Chí Minh đến với quyết định ra nước ngoài tìm đường cứu nước Nguyễn Ái Quốc lúc bấy giờ đã nhận ra được các hạn ché cũng như sai lầm của các bậc cha anh khi làm cách mạng, bởi vậy, Người đã quyết định sang các quốc gia khác để có thể trở về giúp đỡ đồng bào Việt Nam

Hồ Chí Minh đã tìm ra ở chủ nghĩa xã hội sự thống nhất biện chứng chặt chẽ giữa giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và giải phóng con người, Người cho rằng chỉ có chủ nghĩa xã hội mới có thể giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp và toàn nhân loại Trước khi đến với chủ nghĩa xã hội, Hồ Chí Minh đã đi qua nhiều quốc gia, trong đó có các nước tư bản rất phát triển lúc bấy giờ, Người nhận ra rằng những người lao động ở các quốc gia

tư bản đó cũng khổ cực, bị áp bức và bóc lột trong hoàn cảnh tương tự như đồng bào của mình Chính vì vậy, đối với các quan điểm, các trường phái lý luận của giai cấp tư sản khi phát động cách mạng thì Hồ Chí Minh đều không đồng thuận và cho rằng không phù hợp với hoàn cảnh Việt Nam đương thời

3 Hồ Chí Minh tiếp cận chủ nghĩa xã hội theo phương diện lịch sử, văn hoá truyền thống của dân tộc Việt Nam và văn hoá phương Đông:

Xuất phát từ quan điểm cho rằng sự phát triển của văn hoá gắn liền với sự phát triển của các hình thái kinh tế - xã hội của chủ nghĩa Mác – Lênin, chủ

tịch Hồ Chí Minh đã nhìn thấy ngoài tính chất toàn nhân loại còn có đặc thù của mỗi giai đoạn phát triển lịch sử là phải phản ánh ý thức hệ tư tưởng của giai cấp cầm quyền trong xã hội ở giai đoạn ấy Mang trong mình truyền thống văn hoá phương Đông, lại được tiếp thu những tinh hoa của các nền văn minh trên thế giới, Hồ Chí Minh đã đúc kết quan điểm của mình về chủ nghĩa xã hội với quan điểm cho rằng chủ nghĩa xã hội phải được xây dựng dựa trên nền tảng những giá trị đạo đức, tư tưởng truyền thống của dân tộc Việt Nam Theo Người, năm điểm lớn xây dựng nền văn hoá dân tộc bao gồm: Xây dựng tâm lý tính cách, xây dựng luân lý, xây dựng xã hội, xây dựng chính trị và xây dựng kinh tế Trong điều kiện hiện nay, trước những tác động tích cực và tiêu cực của quá trình hội nhập quốc tế, kinh tế thị trường cũng như từ chính quá trình xây dựng, sự phát triển văn hoá Việt Nam đang đứng trước những yêu cầu mới

PHẦN 2

TÍNH THỐNG NHẤT GIỮA ĐỘC LẬP DÂN TỘC GẮN LIỀN VỚI TÍNH XÃ HỘI TRONG TƯ TƯỞNG HỒ

CHÍ MINH

1 Mối quan hệ giữa độc lập dân tộc với tiến lên chủ nghĩa xã hội:

Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội là hai giai đoạn kế tiếp nhau của một cuộc cách mạng, nói cách khác, độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội là mục tiêu cụ thể của hai cuộc cách mạng trong đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam Đặc biệt, độc lập dân tộc là mục tiêu của giải phóng dân tộc, hiện thực hoá dân cày có một và đạt được dân chủ nhân dân Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu rõ mối liên hệ biện chứng giữa đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội, tư tưởng này chính là cơ sở quá độ từ cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân lên cách mạng xã hội chủ nghĩa Chính cách mạng xã hội chủ nghĩa đã kế thừa, khẳng định và bảo đảm vững chắc thành quả của cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân

Sự phát triển này là quy luật tất yếu của lịch sử, các giai đoạn của tiến trình cách mạng là những bước đi không thể tách rời nhau dù mỗi giai đoạn có những mục tiêu cụ thể riêng Quy trình phát triển nhận thức của Đảng và thực tiễn cách mạng nước ta đã trải qua 3 giai đoạn bao gồm 1930 – 1945,

1945 – 1954 và 1954 - 1975, được coi là minh chứng lịch sử cho mối liên

hệ biện chứng trên

Đối với tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề độc lập dân tộc, Người cho rằng độc lập, tự do là quyền thiêng liêng, bất khả xâm phạm của tất cả các dân tộc, phải gắn liền tự do và hạnh phúc của nhân dân Độc lập dân tộc phải là nền độc lập thật sự, hoàn toàn triệt để, Người nhấn mạnh: “độc lập mà người dân không có quyền tự quyết về ngoại giao, không có quân đội riêng, không có nền tài chính riêng…., thì độc lập đó chẳng có ý nghĩa gì” Vào tháng 2 năm 1958, chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một”, trong Di chúc, Người cũng đã thể hiện niềm tin tuyệt đối vào sự thẳng lợi của cách mạng, vào sự thống nhất nước nhà: “Dù khó khăn gian khổ đến mấy, nhân dân ta nhất định sẽ hoàn toàn thắng lợi, Đế quốc Mỹ nhất định phải cút khỏi nước ra Tổ quốc ta nhất định sẽ thống nhất Đồng bào Nam Bắc nhất định sẽ sum họp một nhà” Bởi vậy, có thể khả định rằng tư tưởng độc lập dân tộc gắn liền với thống nhất

Tổ quốc, toàn vẹn lãnh thổ là tư tưởng xuyên suốt trong cuộc đời hoạt động cách mạng của Hồ Chí Minh

Theo Hồ Chí Minh, tiến lên chủ nghĩa xã hội là một quá trình tất yếu, tuân theo những quy luật khách quan, trước hết là những quy luật trong sản xuất vật chất; song, tuỳ theo bối cảnh cụ thể mà thời gian, phương thức tiến lên chủ nghĩa xã hội ở mỗi quốc gia sẽ diễn ra một cách khác nhau; trong đó, những nước đã qua giai đoạn phát triển tư bản chủ nghĩa sẽ “đi thẳng” lên chủ nghĩa xã hội Những nước chưa qua giai đoạn phát triển này có thể đi lên chủ nghĩa xã hội sau khi đã “đánh đổ đế quốc và phong kiến” dưới sự lãnh đạo của Đảng vô sản và được tư tưởng Mác – Lênin dẫn đường Với nhận định trên, Hồ Chí Minh đã cho thấy tính chất chung của các quy luật

phát triển xã hội và tính đặc thù trong sự thể hiện các quy luật đó ở những quốc gia cụ thể, trong những điều kiện cụ thể

Đối với Việt Nam, hàng nghìn năm dưới ách thống trị tàn bạo của chế độ phong kiến, thực dân, nhiều khuynh hướng cứu dân, cứu nước đã được thử nghiệm nhưng đều không đem lại kết quả cuối cùng mà dân tộc khát khao đạt được Chỉ có chủ nghĩa xã hội mới là nguồn gốc của tự do, bình đẳng, bác ái, xoá bỏ những bức tường dài ngăn cản con người yêu đoàn kết, yêu thương nhau Con đường đi lên chủ nghĩa xã hội của nhân loại nói chung, của Việt Nam nói riêng vừa là một tất yếu của lịch sử, vừa đáp ứng được khát vọng của những lực lượng tiến bộ xã hội trong quá trình đấu tranh tự giải phóng mình

2 Những điều kiện đảm bảo cho độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội trong quá trình cách mạng Việt Nam:

Một là, phải bảo đảm vai trò lãnh đạo tuyệt đối của đảng cộng sản trong suốt tiến trình cách mạng Không có sự lãnh đạo của Đảng thì cách mạng Việt Nam không thể nào đi theo con đường cách mạng vô sản và tất nhiên độc lập dân tộc sẽ không giành được Và ngay trong cách mạng xã hội chủ nghĩa, theo Hồ Chí Minh, càng phải củng cố, tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, nếu không Đảng sẽ đánh mất vai trò lãnh đạo và chủ nghĩa xã hội sẽ sụp đổ, tan rã Hai là, phải củng cố và tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc mà nền tảng là khối liên minh công - nông, vì theo Người, đại đoàn kết dân tộc là vấn đề có ý nghĩa chiến lược, quyết định sự thành công của cách mạng Ba là, phải đoàn kết, gắn bó chặt chẽ với cách mạng thế giới Đoàn kết quốc tế, theo Hồ Chí Minh, là để tạo ra một sức mạnh to lớn cho cách mạng và cũng để góp phần chung cho nền hoà bình, độc lập, dân chủ

và chủ nghĩa xã hội trên thế giới Ba điều kiện trên phải được bảo đảm, gắn

bó chặt chẽ với nhau sẽ góp phần bảo vệ nền độc lập dân tộc và chủ nghĩa

xã hội

3 Điều kiện tiên quyết để đảm bảo cho độc lập dân tộc gắn liền với CNXH ở Việt Nam là phải xác lập, củng cố, giữ vững và phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng:

Thực tiễn lịch sử Việt Nam cũng cho thấy, các phong trào đấu tranh chống thực dân, phong kiến cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX theo ngọn cờ phong kiến hay theo hệ tư tưởng dân chủ tư sản đều lần lượt thất bại vì không có

lý luận khoa học soi đường với một đảng cách mạng chân chính lãnh đạo

Do đó, Hồ Chí Minh quan niệm: để đảm bảo cho độc lập dân tộc gắn liền với CNXH ở Việt Nam, điều kiện tiên quyết là phải xác lập, củng cố, giữ vững và phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng Cụ thể như sau:

Thứ nhất: Về việc xác lập vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam

Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam là sự sáng tạo độc đáo của Hồ Chí Minh trong việc vận dụng học thuyết Mác-Lênin về đảng cộng sản, Người chỉ rõ: chủ nghĩa Mác-Lênin, phong trào công nhân và phong trào yêu nước

là ba yếu tố cơ bản dẫn đến sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam Đây chính là đảng cầm quyền cao nhất và duy nhất ở nước ta, đại biểu trung thành cho lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và cả dân tộc Người quan niệm: "Đảng ta là Đảng của giai cấp, đồng thời cũng là của dân tộc, không thiên tư, thiên vị"

Sự ra đời của Đảng ta là kết quả của quá trình chuẩn bị đầy đủ về chính trị,

tư tưởng và tổ chức bởi những chiến sĩ cách mạng kiên trung, quả cảm, đứng đầu là lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là một dấu mốc lớn đánh dấu bước ngoặt trọng đại trong lịch sử cách mạng Việt Nam, chấm dứt sự khủng hoảng, bế tắc về đường lối cứu nước và cũng đồng thời chứng tỏ giai cấp công nhân Việt Nam đã trưởng thành, đủ điều kiện nắm giữ sứ mệnh lãnh đạo cách mạng Năm 1930, tại Việt Nam, một chính đảng kiểu mới đã chính thức bước lên vũ đài chính trị, gánh vác

sứ mệnh lãnh đạo cách mạng Việt Nam Từ đó đến nay, Đảng ta đã lãnh đạo toàn dân tộc đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác trong các cuộc kháng chiến chống quân xâm lược bảo vệ độc lập dân tộc và xây dựng

CNXH với nhiều thành tựu trên mọi lĩnh vực Vị thế, danh dự, uy tín của đất nước và con người Việt Nam không ngừng gia tăng trên trường quốc tế Thứ hai: Về vấn đề củng cố, giữ vững và phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam: Đây là việc làm thường xuyên của Đảng để giúp cho độc lập dân tộc gắn liền với CNXH Theo Hồ Chí Minh, để lãnh đạo thắng lợi các cuộc đấu tranh giành độc lập, tự do, giữ vững toàn vẹn chủ quyền lãnh thổ quốc gia, bảo vệ hòa bình và xây dựng, phát triển các lĩnh vực của đời sống xã hội, bản thân Đảng phải vững mạnh thực sự Bởi lẽ, một Đảng tiêu biểu cho trí tuệ, danh dự, lương tâm của dân tộc và thời đại thì Đảng đó phải vững mạnh mới có sức sống trường tồn, mới đủ sức đưa con thuyền cách mạng Việt Nam vượt qua những khó khăn, thử thách Người cho rằng: "Đảng có vững cách mệnh mới thành công, cũng như người cầm lái có vững thuyền mới chạy” Đảng muốn vững thì phải lấy chủ nghĩa Mác-Lênin làm cốt, vì đó là bàn chỉ nam cho hành động của Đảng

Để giữ vững và phát huy cao độ vai trò lãnh đạo của Đảng đối với sự nghiệp cách mạng của dân tộc, Hồ Chí Minh luôn lưu ý và đòi hỏi Đảng phải đưa ra được đường lối đúng, đồng thời phải thường xuyên hoàn chỉnh đường lối của mình Đảng phải lãnh đạo toàn dân tổ chức thực hiện thắng lợi mục tiêu xây dựng đi đôi với bảo vệ Tổ quốc Việt Nam Xã hội chủ nghĩa

Hơn nữa, trong quá trình lãnh đạo cách mạng, bên cạnh những ưu điểm, tiến bộ, trong Đảng cũng sẽ xuất hiện những hạn chế, tiêu cực do sự thoái hóa biến chất của một số cán bộ, đảng viên và tổ chức đảng Vì vậy, Đảng phải thường xuyên chỉnh đốn, rèn luyện đội ngũ cán bộ, đảng viên thực sự gương mẫu, trong sạch, vững mạnh Bác yêu cầu mỗi cán bộ, đảng viên cần nâng cao bản lĩnh, trình độ, trí tuệ và năng lực lãnh đạo; rèn luyện đạo đức cách mạng, chống chủ nghĩa cá nhân Củng cố Đảng về tổ chức, đoàn kết thống nhất có sức chiến đấu cao Tăng cường mối liên hệ giữa Đảng với nhân dân Chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ toàn diện vững mạnh Trước lúc đi xa, Người đã căn dặn trong "Di chúc": "Việc cần phải làm trước tiên

là chỉnh đốn lại Đảng, làm cho mỗi đảng viên, mỗi đoàn viên, mỗi chi bộ