Hình thức ứng dụng đồ hoạ Poster có tính truyền thông mang tính xã hội, với mục tiêu chuyển tải nhanh chóng nội dung về giáo dục ý thức người dân sẽ không bao giờ là dư thừa trong việc c
Trang 1LỜI GIỚI THIỆU
Song hành với nhịp độ phát triển của xã hội Việt Nam nói chung, chất lượng cuộc sống của người dân cũng được nâng lên đáng kể Bên cạnh cái ăn cái mặc, người dân ngày nay (đặc biệt là dân thành thị) còn quan tâm đặc biệt đến sức khoẻ của mình Sức khoẻ con người bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố từ môi trường đến những thói quen kém lành mạnh, trong đó thuốc lá là một vấn nạn bức bách của xã hội đến nay vẫn chưa tìm ra giải pháp triệt để
Mọi người chúng ta đều biết thuốc lá có hại cho sức khoẻ, nhưng mấy ai trong chúng ta hiểu được thuốc lá tác động như thế nào đến sức khoẻ của bản thân và những người thân thương xung quanh ta? Là một sinh viên theo chuyên ngành đồ hoạ, tôi muốn góp một phần nhỏ của mình vào công cuộc vận động chống thuốc lá của Việt Nam dưới hình thức những ấn phẩm Poster
Trên một bố cục độc lập, với ngôn ngữ đồ hoạ có hiệu quả thị giác mạnh, Poster giúp chuyển tải nhanh thông tin có tính cộng đồng Poster xuất hiện trên các mặt báo, nơi công cộng, những buổi triển lãm, giúp tăng thời lượng tiếp cận với người xem Tôi nhận thấy với những đặc điểm trên, Poster là phương tiện chuyển tải ý tưởng theo trực quan riêng của tôi một cách nhanh chóng và hiệu quả nhất đến người xem Và đó là lí do vì sao tôi chọn mảng Poster thuốc lá làm đề tài cho khoá luận tốt nghiệp của mình Với những tác phẩm Poster trên, tôi hi vọng sẽ khơi gợi được lòng trắc ẩn của những ai đang hút thuốc, bằng cách khuyến khích họ bỏ thuốc vì bản thân và gia đình của mình
Trong suốt quá trình thiết kế, với sự giúp đỡ nhiệt tình của giáo viên hướng dẫn, tôi
đã có nhiều cố gắng nhưng vẫn không thể hiện được trọn vẹn những ý muốn diễn giải Song, khó tránh khỏi những thiếu sót, tôi mong nhận được những ý kiến, đóng góp chân thành từ quý thầy cô trong ban hội đồng
Trang 2CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 8
1.1.4 Tỷ lệ hút thuốc lá theo giới tính 13
1.2.1 Chiến lược của các công ty sản xuất thuốc lá hiện nay 14
1.2.2 Một số quan điểm quản lý ngành Thuốc lá 15
1.2.3 Tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ con người 17
CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC SÁNG TÁC 18
2.2 Các giai đoạn trong quá trình thiết kế 22
2.4 Những hoạt động nghiên cứu sáng tác 42
CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU SÁNG TÁC 45
Trang 3PHẦN MỞ ĐẦU
1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Mỗi năm, người hút thuốc Việt Nam đốt khoảng 6.000 tỉ đồng Trên thế giới, cứ 10 giây lại có 1 người chết vì thuốc lá Với mức tiêu thụ thuốc lá như hiện nay ở Việt Nam, sẽ có 7 triệu người đang sống sẽ chết sớm do mắc các bệnh có liên quan đến thuốc lá
Nhận thức rõ tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ con người cũng như tổn thất về
kinh tế cho gia đình và xã hội, Việt Nam đã phê chuẩn Công ước khung về Kiểm soát thuốc lá của Tổ chức Y tế thế giới (có hiệu lực từ ngày 17/3/2005) Bên cạnh đó, Nhà
nước cũng đã ban hành nhiều quy đinh liên quan đến việc kiểm soát thuốc lá Chính sách quốc gia phòng chống thuốc lá giai đoạn 2001-2010 đề ra mục tiêu chung là
“giảm nhu cầu sử dụng tiến tới kiểm soát và giảm mức cung cấp các sản phẩm thuốc
lá, nhằm giảm tỷ lệ mắc và chết do các bệnh liên quan đến thuốc lá”
Trên thực tế, một số quy định như cấm hút thuốc lá nơi công cộng, nhất là cấm buôn lậu thuốc lá vẫn chưa được thực hiện đồng bộ và triệt để Đó là chưa kể, hiện tại vẫn chưa có quy định cụ thể về phòng chống hút thuốc lá thụ động; chế tài trong việc thực hiệm kiểm soát thuốc lá chưa rõ ràng, hiệu quả; chưa có nghiên cứu đánh giá việc thực hiện các quy định hiện hành về phòng chống tác hại thuốc lá nên việc thực hiện chính sách phòng chống tác hại thuốc lá chưa đi vào chiều sâu, triệt để và rộng khắp
Một vấn đề đáng báo động hiện nay sau một khảo sát gần đây về tình hình hút thuốc lá
ở người từ 18 tuổi trở lên do T4G và ĐH California (San Francisco, Mỹ) phối hợp thực hiện trong thới gian từ tháng 6 đến tháng 9/2006 ở nội thành TP.HCM và xã Phước Vĩnh An, huyện Củ Chi cho thấy tỷ lệ nam hút thuốc trong độ tuổi 18-19 là 50%, và đến 71% ở độ tuổi 20-24 Trong khảo sát này, tuổi trung bình bắt đầu hút là
20 tuổi, tuy nhiên có trường hợp đã hút từ lúc lên năm tuổi Lý do dẫn đến trẻ nghiện
là do người lớn, trẻ lớn hơn tập tành, hoặc bắt các em mồi thuốc và mua thuốc lá Theo bác sĩ Kim Phượng, Trung tâm Truyền thông - Giáo dục sức khỏe còn nhận định:
“Xung quanh 1 đứa trẻ toàn là những người thân hút thuốc Mặc nhiên người lớn làm cho trẻ hiểu rằng, hút thuốc lá không xấu, không bị cấm”
Trang 42 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Qua những cuộc khảo sát với những con số sống động như trên đã cho thấy việc phòng chống tác hại của thuốc lá như hiện nay của thế giới nói chung và ở Việt Nam nói riêng mang lại hiệu quả vẫn chưa như mong muốn Hình thức ứng dụng đồ hoạ Poster
có tính truyền thông mang tính xã hội, với mục tiêu chuyển tải nhanh chóng nội dung
về giáo dục ý thức người dân sẽ không bao giờ là dư thừa trong việc cảnh giác về tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ con người Đề tài về thuốc lá tuy không mới mẻ, nhưng việc tìm ra một lối đi mới tạo sức thuyết phục cho người xem là cả một thử thách đối với những người thiết kế đồ hoạ như tôi Với số vốn kiến thức có được từ hàng ghế nhà trường cùng những tìm tòi học hỏi trong suốt thời gian vừa qua, tôi đã chọn mảng đề tài thiết kế Poster về thuốc lá như là phương tiện để chuyển tải thông điệp cảnh giác với những tác hại của thuốc lá đến sức khoẻ của người hút thuốc và những người thân xung quanh họ
3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
Một mẫu Poster khi ra đời muốn thu hút sự chú ý của công chúng thì cái nhìn ban đầu cần phải gắn liền với tác dụng mỹ cảm của con người Đó chính là mối liên kết chặc chẽ giữa hình ảnh, màu sắc và font chữ
- Hình ảnh dùng để chuyển tải ý tưởng bằng ngôn ngữ đồ hoạ, phải có khả năng
làm tăng kích thích, sự tò mò, gây sự hiếu kỳ cho người xem Đối tượng hình ảnh được nghiên cứu ở đây bao gồm ảnh chân dung con người và ảnh minh hoạ
Trang 5được tạo từ những phần mềm thiết kế bảo đảm sự sinh động, rõ nét, và chuyển tải được nội dung đến với người xem Những hình ảnh hút thuốc chủ động và bị động thân quen như hành động hút thuốc, gạt tàn, khói thuốc, được trình bày theo một cách nhìn mới mẻ, bởi vì tôi nhận thấy rằng người xem thường bị thu hút theo cái mới
- Đối tượng màu sắc trên Poster góp phần quan trọng, tạo sự hấp dẫn và thẩm
mỹ cho người xem Màu sắc có ngôn ngữ đồ hoạ rất hữu hiệu trong việc chuyển tải ý tưởng của người thiết kế Với đặc tính xã hội của Poster thuốc lá, gam màu với hoà sắc tương phản được sử dụng nhằm tạo ra một hiệu quả về một độ căng
và tính hấp lực cao Những màu nguyên thuỷ như đỏ, đen và trắng thường được
sử dụng để tăng tính cảnh báo của Poster hơn là những màu khác trong vòng thuần sắc
- Ngoài một hình ảnh đẹp, chữ trong Poster cũng dựng lên được vẻ đẹp độc đáo,
riêng biệt của nó Tính cách chữ trên Poster mang tính tổng hợp, lời viết trên Poster chữ phải rõ ràng, sinh động chuẩn xác Ở dạng chữ câu khẩu hiệu (slogan) giúp xác tín cho nội dung chính của bố cục, mà đôi khi hình thể chính
ở vai trò dẫn dắt chưa đủ chuyển tải Slogan bằng font chữ phá cách cũng có khi
ở vai trò chủ đạo trong vai trò của nội dung dẫn dắt (Poster dạng Typo)
Trang 64 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
Ấn phẩm Poster được hình thành dù thể hiện từ ý tưởng nào đều luôn nhắm đến sự cảm thụ thẩm mỹ trước tiên, và hiệu quả này phải được thoả mãn, chấp nhận đối với người cảm nhận Cảm nhận của người xem phải được thoả mãn bằng thị giác qua cái đẹp hình thức, và ý nghĩa sâu sắc được người thiết kế gửi gắm trong đó
Trong nghệ thuật đồ hoạ, hình thức mang tính thẩm mỹ ở người sáng tác còn chứa đựng cả nguyên lý của nghệ thuật đồ hoạ Độ sáng, hình nền, dạng thức, đường nét, không gian, thuộc về nhân tố biểu hiện cái cảm hình thức; còn bố cục, tỉ lệ, cân bằng, đối xứng, cấu thành cái đẹp hình thức tĩnh; dẫn hướng, động thế, nhịp điệu, tiết tấu, chuyển đổi, cấu thành cái đẹp hình thức động Giữa chúng tồn tại mối liên hệ hữu cơ, biến đổi tuỳ theo sự biến đổi của nội dung, hình thức và quá trình tìm tòi, theo đuổi nghệ thuật nhằm nâng cao cái nhìn thẩm mỹ, sự sáng tạo không ngừng
Người làm nghệ thuật luôn làm cho hình dạng vật thể chuyển đổi theo ý tưởng sáng tạo, kích thích thị giác của người xem, hoặc phóng đại hình tượng, hoặc thu hút tính hiếu kỳ, lôi kéo sự hứng thú của người xem
Trên thực tế, mục đích nghiên cứu của tôi là nhằm nâng giá trị thẩm mỹ trong các ấn phẩm đồ hoạ Poster Tôi muốn thu hút người xem bằng những đường nét, hình ảnh táo bạo trên bố cục phẳng của Poster mà vẫn đảm bảo tính thuyết phục
5 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Bạn bất chợt dừng chân trước một Poster có thiết kế lạ, hấp dẫn, có thể vì một bức ảnh đẹp, vì hình ảnh của một động tác ấn tượng, hay một khẩu hiệu mạnh mẽ? Như vậy hình ảnh đầu tiên đập vào mắt người xem mang tính tuyết phục cao Sức thuyết phục ở đây đã được nhào nặn, đúc kết từ những thông tin và ý đồ của người thiết kế Bắt nguồn từ yêu cầu của đề tài: “Poster cảnh báo tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ con người”, tôi sưu tầm tài liệu liên quan đến thuốc lá, như: hình ảnh, số liệu, các Poster đã được đăng tải trên các phương tiện truyền thông trong và ngoài nước, Sau quá trình phân tích ưu - nhược điểm của những tác phẩm đó, tôi sử dụng phương pháp Brain-storm để tìm ra ý tưởng mới, cách thể hiện khác lạ cho tác phẩm của mình
Trang 7Ví dụ như: tác hại thuốc lá - ung thư phổi – đầu sọ - nấm mồ - ảnh hưởng phụ nữ và trẻ em
Một ý tưởng tốt không chỉ đơn thuần dùng những hình ảnh hoặc ngôn từ gây sự nghi hoặc, mà trước hết phải thu hút sự chú ý của người xem, để cuối cùng làm nảy sinh sự đồng cảm
Trang 8PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1.1 Tổng quan lịch sử của đề tài
Hàng ngàn năm trước Công nguyên, người da đỏ đã trồng thuốc lá trên vùng đất mênh mông ở Nam Mỹ, Trung Mỹ, quần đảo Antil và một số nơi khác
Thuốc lá được đưa vào châu Âu khoảng năm 1496-1498 do Roman Pano (nhà truyền đạo Tây Ban Nha) sau khi đi châu Mỹ về Năm 1556, Andre Teve cũng lấy hạt thuốc
lá từ Brazil đem về trồng ở Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha Jean Nicot, Đại sứ Pháp ở Lisbon dã dâng lên nữ hoàng Pháp Featerina Mechssi những cây thuốc lá đầu tiên Theo ông thuốc lá có thể xua đuổi bệnh đau đầu, bằng cách cho người bệnh ngửi bột thuốc
Thuốc lá được trồng ở Nga vào năm 1697 do Petro Valeski sau cuộc viếng thăm Anh
và một số quốc gia khác đem về Vua Sulemam cho trồng thuốc lá ở Bungari vào khoảng năm 1687
Tại Đức từ năm 1640 đã có nhà máy sản xuất thuốc lá điếu ở Nordeburg và vào năm
1788 đã có xưởng sản xuất xì gà tại Hamburg Tại các nước châu á, Thái Bình Dương,
thuốc lá được trồng vào thế kỷ 18
Ngành kỹ thuật trồng trọt, công nghệ sinh học đã phát triển rất nhanh chóng để sản xuất đa dạng các loại nguyên liệu thuốc lá đáp ứng cho công nghiệp chế
Trang 9biến, nhu cầu thị hiếu đa dạng về thuốc điếu và đặc biệt để xuất khẩu
Trong thời gian dài, thuốc lá được gọi rất nhiều tên như La Herba Sanena (cây làm thuốc), Herba Panacea (cây thuốc trị mọi bệnh), L’Herbe etrange (cây làm thuốc dị thường), L’Herbe d’Ambassadeur (cây kỷ niệm tên Đại sứ ở Lisbon) Sau đó các tên mất dần chỉ còn lại tên gọi Nicotiana để kỷ niệm tên Jean Nicot, người có công truyền bá trồng thuốc lá ở châu Âu Ngày nay nhiều nước có tên gọi thuốc lá giống nhau là Tabacco (Anh, Mỹ), Tabak (Đức, Nga), Trutrun (Thổ Nhĩ Kỳ, Bungari), Tutun (Rumania) Còn tên khoa học của cây thuốc lá vàng là Nicotiana Tabacum L Thuốc lá được trồng rộng rãi ở các điều kiện tự nhiên khác nhau, tiêu chí khác hẳn thời nguyên thủy Phạm vi phân bổ vùng trồng từ 40 vĩ độ Nam đến 60 vĩ độ Bắc, nhưng tập trung nhiều ở vĩ độ Bắc Thuốc lá có tính di truyền phong phú, tính thích ứng rộng rãi, dưới sự tác động trực tiếp của con người, ngày nay thuốc lá có nhiều đặc trưng phẩm chất, ngoại hình khác nhau Có thể kể đến loại thuốc lá vàng sấy có hương vị độc đáo là Virginia (Hoa Kỳ, Zimbabwe ), thuốc lá Oriental - đặc sản của vùng Địa trung Hải, xì gà nổi tiếng của Cuba và Sumatra (Indonesia)
Việc hút thuốc lá lan nhanh sang các nước châu Âu Năm 1561, Jean Nicot, đại sứ Pháp ở Lisbone, đã giới thiệu bột thuốc lá với bà hoàng Catherine de Medici, người bị chứng đau nửa đầu Bột thuốc lá gây ra hắt hơi, cơn đau của bà hoàng dịu đi Điều đó làm giới quý tộc Pháp ngạc nhiên, nhưng lại khởi đầu cho việc dùng thuốc lá như một cách sống hợp thời trang thú vị trong giới qúi tộc Để tỏ lòng ngưỡng mộ Nicot, thuốc
lá còn được gọi là Nicotine
Người Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha đã mở đường cho cuộc “Phát kiến địa lý”, dẫn đến sự mở rộng phạm vi buôn bán thế giới và sự phát triển nhanh chóng của thương nghiệp và công nghiệp Các nước Hà Lan, Anh, Pháp, Bỉ cũng đua nhau đi tìm kiếm thị trường buôn bán trên thế giới Thuốc lá là một trong những hàng hóa quan trọng được các nước châu Âu mang tới châu á, châu Phi
Đến năm 1592, một thế kỷ sau khi Colombus phát hiện ra châu Mỹ, thuốc lá đã được trồng ở Bỉ, Tây Ban Nha, Thụy Sĩ và Anh Sau đó lan ra Philippines, ấn Độ, Java,
Trang 10Nhật, Tây Phi, Trung Quốc và các lái buôn đã mang thuốc lá đến tận Mông Cổ và Sibêri
Bước sang thế kỷ XVII, thuốc lá đã gây ra tranh cãi ở châu Âu Thuốc lá đã phân chia quan điểm xã hội, nhưng chính phủ các nước châu Âu không thể ngăn cấm vì những khoản tiền khổng lồ thu được từ thuế thuốc lá cho ngân sách quốc gia Đến thế kỷ XVIII, XIX các nước Âu - Mỹ hoàn thành cách mạng công nghiệp Các phát minh khoa học kỹ thuật đã thúc đẩy sản xuất công nghiệp Ngành công nghiệp thuốc lá ra đời và thu được lợi nhuận to lớn hơn trước
Năm 1881, James Bonsack, một người Virginia (Mỹ), phát minh ra chiếc máy có thể sản xuất 120.000 điếu thuốc/ngày
James “Buck” Duke, người mà 21 năm sau trở thành chủ tịch đầu tiên của công ty B.A.T (Công ty Thuốc lá Anh - Mỹ), đã mua 2 máy và công ty sản xuất thuốc lá sợi của gia đình ông đã chuyển sang sản xuất thuốc lá điếu Thuốc lá điếu dần dần thay thế cho các loại thuốc
lá dùng tẩu, loại nhai và thuốc lá bột để hít
Cuối thế kỷ XIX, suốt thế kỷ XX, chủ nghĩa tư bản chuyển sang giai đoạn độc quyền Các công ty nhỏ lần lượt phá sản hoặc bị hút vào các công ty lớn - các tập đoàn sản xuất độc quyền - có nhiều vốn, áp dụng khoa học, kỹ thuật tiên tiến, năng suất cao, chất lượng sản phẩm cao, để dần dần chiếm lĩnh thị trường thế giới
Ngành công nghiệp thuốc lá diễn ra quá trình tập trung hóa như các ngành sản xuất khác Các tập đoàn thuốc lá đa quốc gia như B.A.T, Philip Morris (Mỹ), Japan Tobacco International (Nhật), Imperial và Gallaher (Anh), Tập đoàn Altadis Franco - Spanish (Pháp - Tây Ban Nha) hiện đang chi phối thị trường thế giới về trồng thuốc
lá, phối chế, sản xuất thuốc sợi, thuốc điếu, các máy móc chuyên dùng và tất cả các phụ liệu cho sản xuất thuốc lá
Sau chiến tranh thế giới thứ II, các quốc gia giành được độc lập cũng chú ý phát triển ngành công nghiệp thuốc lá, như Trung Quốc, Indonesia, Triều Tiên, ấn Độ, Philippines, Ai Cập, Pakistan, Việt Nam
Trang 111.1.2 Sản xuất thuốc lá
Trồng và chế biến thuốc lá nhanh chóng phổ cập trên khắp thế giới, trừ một số nước do điều kiện nhiệt độ khí hậu không thích hợp Sản lượng lá thuốc lá đạt khoảng 6 triệu tấn/năm, tập trung lớn ở những quốc gia sau:
Thuốc lá vàng sấy: Trung Quốc 2.800.000 tấn/năm, Mỹ 407.000 tấn/năm, Brazil 364.000 tấn/năm, Zimbabwe 200.000 tấn/năm, ấn Độ 150.000 tấn/năm, ngoài ra phải
kể đến các quốc gia khác có sản lượng thuốc lá cao là Canada, Achentina ,
- Thuốc lá Burley: Mỹ 300.000 tấn/năm, Malawi 85.000 tấn/năm, Brazil 70.000 tấn/năm
- Thuốc lá Oriental: Thổ Nhĩ Kỳ 300.000 tấn/năm, Hy Lạp 110.000 tấn/năm, Bungari 75.000 tấn/năm
Diện tích trồng cây thuốc lá trên thế giới khoảng từ 4-4,5 triệu ha Do nhận thức tác hại của thuốc lá, một số quốc gia đã giảm diện tích trồng, nhưng ngược lại do đem lại nguồn thu cho ngân sách ở một số quốc gia nên diện tích trồng lại được tăng dần Có thể nêu một số quốc gia có lượng thuốc lá nguyên liệu xuất khẩu lớn là: Mỹ, Brazil, Zimbabwe, ấn Độ, Trung Quốc, Thổ Nhĩ Kỳ, Hy Lạp, Malawi
Thuốc lá thương mại và thuốc lá sợi hiếm khi có chứa sợi thuốc tinh khiết Các nhà sản xuất thường thêm phụ gia để giữ hương vị được lâu, tăng chất lượng màu sợi, để giữ chất lượng sợi và thậm chí để thay đổi hoàn toàn chất lượng cảm nhận của khói thuốc Trong khi nhiều công ty thuốc lá thực hành điều này, tại Canada các mác thuốc chứa 100% là thuốc Virginia tự nhiên - không có phụ gia Một số loại thuốc lá (được gọi là kretek, thuốc lá bạc hà, hay chỉ đơn giản là bạc hà) có vị bạc hà trộn lẫn với thuốc Nó được thêm vào để tăng cảm giác sảng khoái của người hút khi làm tê miệng
và phổi cũng như tạo cảm giác dễ chịu Các loại thuốc lá bạc hà rẻ tiền được chế tạo đơn giản bằng cách trộn tinh dầu bạc hà vào sợi thuốc
Ngoài các phụ gia, thuốc lá sợi, đặc biệt là các loại chất lượng thấp, thường bị xử lý nhiều Trong quá trình xử lý lá thuốc đầu tiên, lá được bỏ gân và được cắt thành lớp mỏng Vì lá thuốc ở quá trình này khá khô nên nó tạo ra nhiều vụn thuốc Các nhà máy
Trang 12sản xuất đã phát triển các phương pháp thu hồi số vụn thuốc này và lại biến chúng thành nguyên liệu sử dụng được (được gọi là "lá thuốc tái chế")
Các đường gân lá bị bỏ ra, vốn không thích hợp để sử dụng khi giữ nguyên trạng, trước kia bị loại bỏ hay ép mỏng thành các phiến lớn vì chúng chứa nhiều nitơ Tuy nhiên, các quá trình xử lý mới đã được phát triển để ép chúng và chế biến trộn lẫn vào sợi thuốc Tất cả các quá trình ấy cho phép nhà sản xuất thuốc lá có được số lượng thuốc lớn nhất với lượng nguyên liệu thô thấp nhất
Thuốc lá đã trở nên rất đắt tại những nơi muốn giảm bớt số lượng người hút thuốc nơi công cộng; ảnh giá một bao thuốc tại New Jersey
Ứng dụng nhiều nhất của điếu thuốc là để dẫn khói của thuốc lá Ứng dụng nhiều thứ hai là để dẫn khói của cần sa Ống quấn là loại phổ biến nhất của điếu cần sa Người hút cần sa sẽ thường vặn xoắn hai đầu của điếu cần sa để tránh cho những lá cần sa bị cắt vụn khỏi rơi ra ngoài Tuy nhiên những người hút thuốc lá mà tự quấn điếu thuốc cho mình, thường không hay vặn xoắn hai đầu của điếu thuốc; thuốc lá được làm theo sợi nên sẽ không bị rơi ra ngoài
1.1.3 Buôn bán thuốc lá
Trước Thế chiến thứ hai nhiều nhà sản xuất tặng kèm theo một lá bài sưu tầm trong mỗi bao thuốc Việc làm này đã không được tiếp tục để tiết kiệm giấy trong chiến tranh và đã không còn xuất hiện nữa Trong Thế chiến thứ hai người ta tặng miễn phí thuốc lá cho cả binh lính và dân thường Vào ngày 1 tháng 4 năm 1970 Tổng thống Richard Nixon đã kí đạo luật về hút thuốc lá cho sức khỏe cộng đồng, cấm các quảng cáo thuốc lá trên TV ở Hoa Kỳ từ ngày 2 tháng 1 năm 1971 Tuy nhiên một số công ty thuốc lá đã cố gắng lách luật bằng cách quảng cáo thuốc là là "xì gà nhỏ" ngay sau khi luật cấm có hiệu lực, và Backwoods Smokes, nhãn hiệu thuốc lá vào thị trường mùa đông 1973-1974 quảng cáo với phương châm "How can anything that looks so wild taste so mild" (Làm sao mà một thứ có vẻ mạnh như thế có thể có vị thật nhẹ nhàng)
Trang 131.1.4 Tỷ lệ hút thuốc lá theo giới tính
bị pháp luật cấm hoàn toàn như các chất ma túy, do đó, người hút thuốc rất dễ có cơ hội tiếp xúc
1.2 Hiện trạng và thực tế của đề tài
1.2.1 Chiến lược của các công ty sản xuất thuốc lá hiện nay
Ngành công nghiệp thuốc lá tiếp tục đặt lợi nhuận lên trên mạng sống; đặt sự mở rộng của ngành công nghiệp này lên trên sức khoẻ của các thế hệ tương lai; đặt lợi nhuận của họ lên trên sự tăng trưởng bền vững của những quốc gia nghèo Giờ đây, khi các
Trang 14quốc gia bắt đầu bắt tay vào ngăn chặn nạn dịch này với một chiến lược toàn cầu, và một số đã thu được những kết quả đáng khích lệ, bước đầu xoay chuyển chiều hướng nạn dịch này, thì các công ty thuốc lá lại tiếp tục tung ra những vũ khí mới, đó là các loại sản phẩm được ngụy trang là ít tác hại hơn và hấp dẫn hơn
Chiến lược nòng cốt của ngành công nghiệp thuốc lá không có gì mới mẻ Đó chỉ là biến thể mới của các chiến dịch quảng bá thuốc lá ''nhẹ'', ''êm dịu'' và ''hàm lượng hắc
ín thấp'' mà đã từng rất hiệu quả trong việc giữ chân khách hàng, cuốn hút thêm lượng khách mới và làm xói mòn các nỗ lực phòng chống tác hại thuốc lá trong thế kỷ 20 Ngày nay,các công ty thuốc lá tiếp tục chiến thuật làm yên tâm những người hút thuốc
có quan tâm đến sức khoẻ bằng cách làm cho họ có ảo tưởng rằng các sản phẩm mới là
an toàn cho sức khỏe Họ tiếp tục dẫn dắt các khách hàng cũ và mới vào những ảo tưởng bằng các mưu mô xảo quyệt hơn thông qua việc quảng cáo và bán các sản phẩm mới được ngụy trang dưới những cái tên lành mạnh hơn, các vị hoa quả hay loại bao bì bắt mắt hơn Trong lúc đó, họ tiếp tục tìm kiếm các loại sản phẩm ít yếu tố gây hại hơn Tuy nhiên, chưa có sản phẩm nào được đánh giá kĩ lưỡng trong các nghiên cứu trên người, do vậy không có bất kỳ một thông tin đáng tin cậy nào và mức phơi nhiễm độc hại hay tác động đến sức khoẻ
Hiếm thấy trên nhiều loại sản phẩm này các thông tin trung thực và chính xác về thành phần nguyên liệu, hàm lượng các chất độc tạo ra và các tác động đến sức khoẻ Tuy nhiên, may mắn là những chuyên gia phòng chống tác hại thuốc lá đã rút ra được nhiều bài học quý báu về các cách tiếp cận của ngành công nghiệp thuốc lá từ các kinh nghiệm, thành công cũng như thất bại trong những nỗ lực phòng chống tác hại thuốc lá trong thế kỷ 20 Lực lượng y tế công cộng toàn cầu cũng có được sức mạnh tổng hợp
của Liên hợp quốc và các quốc gia thành viên thông qua Công ước Khung về Kiểm soát Thuốc lá của Tổ chức Y tế Thế giới, một công cụ mạnh để kiểm soát thuốc lá và
đối phó với các chiêu thức mới của ngành công nghiệp thuốc lá
Tất cả các sản phẩm và cách sử dựng này đều độc hại chết người và gây nghiện Do
đó, sự thiếu các thông tin xác thực đã tước đi khả năng có những chọn lựa sức khỏe đúng đắn ngay cả với những người có hiểu biết Dù vỏ bọc này được duy trì bởi các tập đoàn đa quốc gia hay bởi các cửa hàng, gia đình và các cá nhân thiếu hiểu biết, thì
Trang 15sản phẩm cuối cùng vẫn giống nhau đó là: dẫn tới việc sử dụng các sản phẩm với các nguy cơ về bệnh tật, tàn phế hay tử vong Hiểu được sự thật về thuốc lá, mọi người có thể cải thiện tình trạng sức khỏe của chính mình cũng như của gia đình, bạn bè và những người khác trong cộng đồng
1.2.2 Một số quan điểm quản lý ngành Thuốc lá
Ngày 16/01/2007, thay mặt Bộ trưởng Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ, Phó chủnhiệm Văn phòng Chính phủ Văn Trọng Lý đã ký Thông Báo số 12/TB-VPCP, thông báo kết luận của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng về một số quan điểm quản lý ngành Thuốc lá, nội dung như sau:
1 Thuốc lá là mặt hàng không khuyến khích phát triển nhưng cũng không phải là mặt hàng cấm sản xuất kinh doanh Nhà nước kiểm soát các nguồn cung cấp, độc quyền quản lý sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu và tiêu thụ các sản phẩm thuốc lá Sản xuất thuốc lá điếu thuộc lĩnh vực đầu tư có điều kiện, hạn chế kinh doanh; đầu tư trang bị, mua sắm máy móc thiết bị, nguyên liệu, giấy cuốn điếu thuốc lá phải được quản lý chuyên ngành để kiểm soát chặt chẽ nhằm ngăn chặn đầu tư tràn lan làm tăng sản lượng thuốc lá điếu Quản lý, tổ chức kinh doanh sản phẩm thuốc lá phải tập trung, thống nhất đầu mối thông qua doanh nghiệp nhà nước Tuy nhiên, không biến độc quyền nhà nước thành độc quyền doanh nghiệp
2 Về đầu tư nước ngoài sản xuất sản phẩm thuốc lá:
- Không đầu tư mới, đầu tư mở rộng quy mô, nâng công suất các cơ sở sản xuất sản phẩm thuốc lá để tiêu thụ nội địa vượt tổng năng lực sản xuất sản phẩm thuốc lá điếu được cơ quan nhà nước thẩm quyền xác định;
- Sản xuất sản phẩm thuốc lá phải trên cơ sở liên doanh, hợp tác với doanh nghiệp trong nước có giấy phép sản xuất sản phẩm thuốc lá; phù hợp Chiến lược, Quy hoạch ngành thuốc lá;
Trang 16- Nhà nước chiếm phần vốn chi phối;
- Phải được Thủ tướng chính phủ chấp thuận và đáp ứng đủ các điều kiện để được cấp giấy phép sản xuất, kinh doanh
3 Sản xuất sản phẩm thuốc lá điếu mới mang nhãn hiệu nước ngoài để tiêu thụ tại Việt Nam phải trong phạm vi công suất cho phép và phải được Thủ tướng Chính phủ cho phép
4 Năng lực sản xuất sản phẩm thuốc lá tính theo 3ca/ngày của máy móc thiết bị
đã có từ thời điểm ban hành Nghị quyết số 12/2000/ NQ-CP ngày 14 tháng 8 năm 2000 của Chính phủ về Chính sách quốc gia phòng chống tác hại của thuốc
lá Bộ Công nghiệp quy định sản lượng sản xuất sản phẩm thuốc lá mang nhãn hiệu trong nước, nước ngoài của các doanh nghiệp trong từng thời kỳ
5 Quy định lời in cảnh báo sức khỏe trên vỏ bao thuốc lá thực hiện có lộ trình theo Công ước khung (FCTC), in lời cảnh báo trên bao thuốc lá chiếm khoảng 30% diện tích vỏ bao thuốc lá với nội dung: “Hút thuốc lá có thể gây ung thư phổi”
6 Chưa cổ phần hóa các doanh nghiệp sản xuất thuốc lá điếu Tổng công ty Thuốc
lá Việt Nam là doanh nghiệp nhà nước, đầu mối sản xuất, kinh doanh, xuất nhập khẩu và tiêu thụ các sản phẩm thuốc lá điếu
7 Đồng ý Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam bàn bạc, thống nhất với các đầu mối sản xuất thuốc lá Nhà nước, trên cơ sở tự nguyện để lập đề án thành lập Tập đoàn Thuốc lá Việt Nam, trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định
1.2.3 Tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ con người
1.2.3.1 Thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh ung thư ở người
Sự khẳng định này đã được y học chứng minh từ nhiều năm nay Hút thuốc lá là thủ phạm của 30% trong tổng số các loại ung thư ở người
Trong số này phải kể đến ung thư phế quản - phổi là loại ung thư phổ biến nhất ở Việt Nam và nhiều nước trên thế giới Hút thuốc gây nên hơn 90% ung thư phế quản - phổi,
Trang 17kế đến là ung thư khoang miệng, thanh quản (80%) ung thư thực quản (75%), ung thư bàng quan (45%), ung thư tử cung, tuỵ tạng (30%) và ung thư dạ dày (20%) Các nhà khoa học đã chứng minh được thuốc lá gây nên hơn 25 bệnh khác nhau ở người Tính chung trên toàn cầu năm 1995 có 3 triệu người chết do hứt thuốc lá trong đó 1/3 là ở các nước đang phát triển Theo ước tính của Tổ chức Y tế Thế giới trong giai đoạn từ
1950 - 2000 có 60 triệu trường hợp tử vong do hút thuốc lá Xu hướng hút thuốc đặt biệt gia tăng ở các nước đang phát triển, dự tính tới năm 2030 trên thế giới sẽ có khoảng 10 triệu người chết mỗi năm do hút thuốc, trong đó có 7 triệu người ở các nước đang phát triển Tỷ lệ tử vong của hai bệnh liên quan nhiều nhất tới thuốc lá là Ung thư và tim mạch chiếm tới 54% trong số các nguyên nhân gây tử vong ở người từ
15 tuổi trở lên Hút thuốc càng nhiều, thời gian hứt thuốc càng lâu thì nguy cơ mắc một số bệnh ung thư và các bệnh khác liên quan tới hút thuốc càng cao
Hút thuốc lào, thuốc lá cuộn nguy cơ mắc ung thư cao hơn hút thuốc có đầu lọc
Đặc biệt hút thuốc có tác dụng cộng hưởng với uống rượu gây nên ung thư khoang miệng, hạ họng, thanh quản và thực quản Bên cạnh đó có mối liên quan chặt chẽ giữa hút thuốc và uống rượu, những người hút thuốc có khả năng uống rượu gấp 16 lần so với người không hút thuốc Sự kết hợp này càng làm tăng khả năng mắc các bệnh như viêm gan, xơ gan, ung thư gan, viêm loét dạ dày, cao huyết áp thói quen nhai trầu thuốc ở Việt Nam cung là yếu tố nguy cơ gây ung thư khoang miệng
Một nghiên cứu gần đây ở Bênh viện K trên 196 bệnh nhân ung thư phổi và các ung thư khác không liên quan tới thuốc lá cho thấy hút thuốc thường xuyên nghĩa là gần như ngày nào cũng hút, từ 6 tháng trở lên nguy cơ mắc ung thư phổi tăng lên 6,5 lần so với người không hút thuốc, trong đó đặc biệt phải kể đến vai trò của hút thuốc lào Số năm hút thuốc cũng liên quan chặt chẽ với ung thư phổi, người hút thuốc từ 20 - 39 năm nguy cơ mắc ung thư phổi cao gấp 4 lần so với người không hút thuốc, nếu số năm hút thuốc tăng lên 40 năm nguy cơ mắc bệnh này tăng lên 20 lần
Cũng tương tự như vậy đối với ung thư đường hô hấp trên bao gồm khoang miệng, hạ họng thanh quản, hút thuốc cũng làm tăng nguy cơ mắc ung thư ở khu vực này tăng lên 15,5 lần Hút thuốc lên 5,5 lần trong đó hút thuốc lào và thuốc cuộn không những làm tăng nguy cơ mắc ung thư ở chính người hút mà còn làm tăng nguy cơ mắc các
Trang 18bệnh ác tính này đối với người xung quanh, người sống hoặc làm việc chung với người hút thuốc (hút thuốc thụ động) Khói thuốc đi vào cơ thể người hút thuốc thụ động bao gồm dòng khói chính do người hút thuốc nhả ra và dòng khói phụ từ sự đốt cháy ở đầu điếu thuốc, dòng khói này có chứa nhiều chất ung thư hơn cả dòng khói chính Đối với người đang nghiện mà bỏ hút thuốc sẽ giảm được nguy cơ mắc các bệnh ung thư liên quan Cần xác định hút thuốc chỉ là thói quen có thể từ bỏ được nếu có nghị lực, nhất
là được sự giúp đỡ, động viên của người thân và cộng đồng
Hậu quả do các bệnh từ hút thuốc gây nên ngày càng đè nặng lên xã hội và cộng đồng Theo ước tính của Ngân hàng Thế giới chi phí để khắc phục các hậu quả này lên tới
200 tỷ USD mỗi năm, gấp nhiều lần lợi nhuận thu được từ ngành công nghiệp sản xuất thuốc lá Loại bỏ thuốc lá có nghĩa là chúng ta đã phòng chống được 1/3 các bệnh ung thư Phòng chống tác hại của thuốc là tiêu chí hàng đầu trong chương trình phòng chống ung thư ở các nước bao gồm: Phòng bệnh ban đầu, sàng lọc và phát hiện sớm, nâng cao hiệu quả chẩn đoán, điều trị và nâng cao chất lượng sống cho bệnh nhân ung thư
1.2.3.2 Hút thuốc lá thụ động – nguyên nhân của nhiều bệnh nguy hiểm ở phụ nữ, trẻ em
Đây là nhận định của nhiều chuyên gia tại cuộc Hội thảo bàn về Tác động của hút thuốc lá thụ động đối với phụ nữ và trẻ em do Trung tâm Nghiên cứu (Trường cán bộ PNTW) và Viện Tuyên truyền vận động y tế công cộng (PHAI) tổ chức trong 2 ngày 17-18/4/2007
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), hiện nay trên thế giới ước tính có khoảng 1,1 tỷ người hút thuốc lá và con số này sẽ tăng lên 1,6 tỷ người vào năm 2025 Tuy nhiên, số người hút thuốc lá thụ động, tức là thường xuyên hít phải khói thuốc của những người xung quanh, cao hơn rất nhiều, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em
Kết quả nghiên cứu cho thấy, trong khói thuốc lá có 4.000 chất độc hoá học, trong đó
có tới 43 chất gây ung thư Thông thường, lượng khói thuốc mà người hút thải ra không khí xung quanh gấp 5 lần lượng khói hít vào và mức độ độc hại từ đầu điếu thuốc toả ra gấp 21 lần so với khói thuốc do người hút thở ra Phụ nữ bị phơi nhiễm do
Trang 19hút thuốc lá thụ động kéo dài ngoài khả năng mắc các bệnh ung thư, hô hấp, thần kinh, tai mũi họng còn nguy cơ thụ thai chậm, mất khả năng sinh con, đẻ non, sẩy thai ngoài ý muốn do khói thuốc làm phá huỷ các noãn bào Còn với trẻ em, khói thuốc sẽ dẫn đến các chứng bệnh đột tử, viêm nhiễm đường hô hấp cấp và mãn, viêm tai giữa Việt Nam là một trong những quốc gia có tỷ lệ người hút thuốc cao nhất thế giới với 56,1% nam giới ở tuổi trưởng thành hút thuốc Tuy nhiên, do nhận thức của phần lớn người dân về hút thuốc lá thụ động chưa cao nên không chỉ những người hút trực tiếp
mà cả những người hút thuốc lá bị động vẫn không ý thức được hậu quả nghiêm trọng
mà khói thuốc lá mang lại, nhất là đối với phụ nữ và trẻ em
Trang 20Brochure, Catalogue giáo dục
Triển lãm tranh đạt giải trong cuộc thi vẽ tranh chống tác hại thuốc lá
Trang 21Poster phòng chống thuốc lá
1.2.4.2 Tính cấp thiết của mảng đề tài Poster về tác hại thuốc lá
Nghiện thuốc lá là một nạn dịch toàn cầu đang gây ra những gánh nặng ngày càng tăng
về bệnh tật, tàn tật, tử vong và giảm năng suất lao động đối với các quốc gia và khu vực nghèo trên thế giới Các hoạt động phòng chống thuốc lá của chính phủ các nước đang được ráo riết thực hiện nhưng vẫn chưa mang lại một kết quả khả quan Thuốc lá vẫn luôn là một vấn nạn của xã hội và các Poster tuyên truyền giáo dục trong quần chúng luôn cần những ý tưởng sáng tạo, ấn tượng, tạo hiệu quả kêu gọi sự quan tâm và nhận thức của mọi người về tác hại của thuốc lá
Trang 22- Hình ảnh thể hiện ngôn ngữ ý tưởng
- Phác thảo maket thô bằng nhiều công cụ khác nhau
- Mở rộng phần thiết kế trên máy vi tính
2.2 Các giai đoạn trong quá trình thiết kế
2.2.1 Tìm ý tưởng sáng tạo mang tính thuyết phục cao
Tức là phải gây được ấn tượng, trình bày đẹp, nhằm thu hút sự chú ý thì đó mới là một
ý tưởng khả thi và có hiệu quả Cảm nhận của người xem còn tuỳ thuộc rất lớn ở sức xúc cảm của những hình ảnh thể hiện trên mẫu Poster.Ý tưởng táo bạo nhưng phải tế nhị, khêu gợi người xem dù là thoáng thấy, rồi hằn vào trí họ Sự sáng tạo ý tưởng cho Poster nghệ thuật, mục đích nhằm chuyển tải một nội dung mang tính xã hội luôn phải hướng về công chúng
2.2.2 Xác định cách chuyển tải, diễn đạt đến người xem
Thời gian cảm nhận nhanh là một trong những yếu tố đặc thù của dạng ứng dụng đồ hoạ Poster Do đó, dạng ngôn ngữ ưu tiên thường được sử dụng (chủ đạo) là dạng hình ảnh (hình thể nhiếp ảnh, hình vẽ minh hoạ) Các dạng hình thể khác như hình thể dạng chữ thường chỉ giữ vai trò thứ yếu, bổ sung cho nội dung hay chuyển tải mở rộng thông tin, hoặc khẳng định tăng cường hiệu quả nội dung mà với ngôn ngữ hình ảnh chưa đủ chuyển tải
Trang 23Với yêu cầu và mục đích cần chuyển tải nhanh và chính xác nội dung đến người xem, Poster chú trọng đến phần đặc tả đối tượng chủ thể (hình thể chính của bố cục) Hình thể chính trong bố cục Poster là hình thể hay nhóm hình thể được xây dựng và bố trí với ưu thế về hiệu quả thị giác nhất trong bố cục, như: hiệu quả màu sắc, hiệu quả sắp xếp, Hình thể chính cũng thường được bố trí ưu thế độ lớn về hình Vì thế hình thể chính nhanh chóng dẫn dắt người xem đến mục đích mà Poster mang đến
2.2.2.1 Giới thiệu trực tiếp
Lối thức này thường mang hình ảnh chủ thể là ấn tượng đầu tiên, thường được quảng
bá trên Poster, dạng hình thể này diễn tả trực tiếp nội dung bằng chính bản thân hình ảnh
Dạng hình thể này dù thể hiện với hình thức nào chân phương hay cách điệu hoá hình dạng, sự thật cũng cho người xem cảm nhận ngay nội dung ý tưởng muốn biểu hiện
2.2.2.2 Giới thiệu gián tiếp
Một nội dung ý tưởng được diễn tả bằng một hình ảnh quen thuộc, có thể gắn liền với một sự kiện, hoàn cảnh, môi trường, văn hoá để diễn đạt một nội dung ý nghĩa, có liên tưởng hay gợi ý, một số vấn đề phải được biểu tả bằng các hình ảnh gián tiếp thể hiện, ví dụ như “chết” được tượng trưng bằng hình đầu sọ, hay “hoà bình” là cánh chim bồ câu
Chủ thể sẽ được so sánh (tạo sự tương phản) với những đối tượng khác, nêu lên được
ưu điểm – khuyết điểm của chủ thể, có thể hình ảnh biểu hiện tính chất của chủ thể, hoặc có thể dùng tiêu đề khác với tiêu đề đã sử dụng để quảng bá so sánh với hình ảnh tượng trưng của một đối tượng khác Có khi ý tưởng được thực hiện bằng hình ảnh mà không có lời bình hay ghi chú nào
Trang 242.2.2.3 Ẩn dụ
Đưa một hình ảnh khác mang tính đại diện cho chủ thể, chính là giới thiệu thành phần, tác hại của chủ thể, hình ảnh được dùng có thể là minh hoạ hoặc cũng có khi đưa ra một hình ảnh tương phản để nhấn mạnh so sánh, hoặc hình ảnh có thể gắn liền với một
sự kiện, hoàn cảnh, môi trường, văn hoá, để diễn đạt một nội dung có tính liên tưởng sâu hơn, hoặc về mặt trái cũng như mặt phải của vấn đề
2.2.3 Tìm tài liệu phù hợp cho ý tưởng
Việc chọn ngôn ngữ gì, hình ảnh gì để biểu tả cho nội dung dẫn dắt phải đảm bảo hiệu quả là kết quả cảm nhận mà người xem có được bằng thị giác từ hình thể tham gia trên
bố cục
Qua hình thể (ngôn ngữ đồ hoạ) được sử dụng trong không gian bố cục, hay qua một ý niệm trên Poster, người xem cảm nhận được mục đích người sáng tác mang đến Hay một Poster qua ý niệm (bố cục), người xem biết được người sáng tác muốn đạt được điều gì
Hình thể dẫn dắt giữ vai trò khá quan trọng vì chính hình thể này vừa phải chuyển tải nội dung và đồng thời góp phần tăng tính hiệu quả cho Poster vả về tính thẩm mỹ mà
về độ hấp lực (lôi cuốn) Hình ảnh dẫn dắt ngoài tính nội dung cũng cần tính hấp lực
và phù hợp, do vậy Poster thường sử dụng hình ảnh có giá trị liên tưởng mạnh đối với người tiếp cận
Bên cạnh hình thể chính mang nội dung thường còn được gắn liền hay bổ trợ bởi câu
Trang 25khẩu hiệu (Slogan) để tạo sự trọn vẹn về nội dung Mọi người thường không muốn đọc nội dung, vì thế thông điệp trên Poster không được lãng phí từ, phải nói lên nội dung ngay Nếu người xem do dự với một từ không biết, họ sẽ thờ ơ không thèm chú ý, vì vậy mỗi từ trên Poster phải dễ hiểu, không được mập mờ
Ví dụ như: Hãy cảnh giác với NICOTINE, Là sự chết, STOP,
2.2.4 Xây dựng bố cục để chuyển tải ý tưởng
Thông thường người xem ít chủ động tiếp cận và chỉ tiếp cận khi được dẫn dắt và thời gian cảm nhận (xem) cũng rất ngắn do di chuyển Ví dụ như: người đọc báo xem lướt khá nhanh trên một trang Poster và cũng chỉ dừng xem khi có nhu cầu tương ứng Người đi đường thường cảm nhận một Poster dán trên vách tường với một thời lượng rất ngắn do tốc độ di chuyển
Do tính đặc thù và mục đích của hình thức ứng dụng đồ hoạ Poster như trên nên ngôn ngữ đồ hoạ tương ứng thông thường được sử dụng phải có hiệu quả thị giác mạnh
- Ảnh chụp nghệ thuật: Người thiết kế nhằm lựa chọn, tìm tòi, phân tích sự việc
cụ thể, con người cụ thể, rồi khái quát hoá, điển hình hoá và nâng lên thành hình tượng, chứa đựng sức truyền cảm mạnh
- Ảnh chân dung lấy con người làm đối tượng chính để thể hiện, ảnh chân dung
cần sử dụng các yếu tố về ánh sang, đường nét, hình khối để đặc tả hình thức bên ngoài cũng như nội tâm bên trong của nhân vật, để hình ảnh có khả năng truyền cảm đến người xem
Hình ảnh ở dạng chân dung người làm về ý tưởng cần nghiên cứu kỹ đối tượng
để nắm chủ yếu của khuôn mặt, bắt đúng thần và nét tình cảm tiêu biểu thoáng
Trang 26hiện trên nét mặt Ảnh chân dung đẹp không có nghĩa là đối tượng phải cười, ảnh ấn tượng không đòi hỏi khuôn mặt ăn ảnh thì mới đẹp cái đẹp trong ảnh là phạm trù thẩm mỹ và nghệ thuật
- Hình ảnh cường điệu siêu thực, ảnh chụp tham gia kỹ xảo phần mềm: Hiệu
quả hình ảnh được cường điệu nhưng chỉ với tính hư cấu thực tiễn, tức là người xem vẫn nhìn nhận đúng tính chất của chủ thể Chúng ta có thể sử dụng bộ xử
lý hình ảnh: Photoshop, 3D, Thông thường những lối thức này được sử dụng với những sản phẩm có tính chất lượng cao kỹ thuật tiên tiến, như các hiệu ứng effect về hình ảnh, cách diễn xuất, góc độ hình ảnh, diễn biến câu chuyện Thậm chí tạo hiệu quả với các hình ảnh diễn đạt ý tưởng hư cấu, siêu thực nhằm mang lại cảm giác mạnh, ấn tượng dễ bị xa vời với bản chất của chủ thể, thông thường thích hợp với chủ thể chất lượng cao, khoa học kỹ thuật tiên tiến,
Hình ảnh trong thiết kế Poster rất quan trọng Người ta sẽ nhìn trước đọc sau (với điều kiện là Poster không trọng tâm vào chữ - Poster dạng Typo) Với dạng ngôn ngữ hình ảnh – người xem tiếp nhận nhanh hơn và dễ dàng hơn so với ngôn ngữ chữ viết (đọc) –
do vậy dạng ngôn ngữ này thường được sử dụng chiếm ưu thế trên bố cục Tính căng hiệu quả mạnh khi giá trị hình ảnh càng lớn
Hình ảnh kích thích tò mò, hấp dẫn gây chú ý, lôi kéo sự quan tâm, sau đó mới đến nhiệm vụ của nội dung trên Poster
Ảnh sử dụng có thể là một bố cục trọn vẹn, hay được sử dụng là một phần bố cục được xây dựng trên nền một ý tưởng định sẵn Qua hình thể mang tính nhiếp ảnh, người xem cảm xúc được cái thần mà người thiết kế đã cảm nhận truyền đạt trong tác phẩm
Trang 27Sau đây là một số cách sắp đặt hình ảnh:
- Góc độ: khai thác tối đa ưu điểm của đối tượng
- Hướng: dẫn dắt tầm nhìn theo ý đồ chính