Phần nghiên cứu về ý tưởng và quá trình thực hiện trang phục nhằm hướng đến một mục đích chung là thiết kế thành công bộ sưu tập trang phục dạ hội, mang vẻ đẹp đặc trưng và giá trị nghệ
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TẾ
Tổng quan về ý tưởng thiết kế
1.1.1 Nguồn gốc của bề mặt vỏ cây
Theo nguồn wikipedia thì từ khi trái đất hình thành và được bao phủ bằng nước, Tảo xuất hiện và theo quá trình vận hành biến đổi của trái đất, các mảng lục địa dần hình thành Theo đó, Tảo trong nước sau 450 triệu năm dần tiến hóa thành Nấm và Dương xỉ trên đất liền Sau khoảng 300 triệu năm, song song với quá trình kiến tạo của trái đất, thực vật bắt đầu phân hóa thành nhóm loài sống theo địa hình và môi trường, từ đó các nhóm thực vật bắt đầu hình thành theo bật: Thân mềm - thân gỗ, sống trên cạn - sống dưới nước,phân chia - có noãn hoa và rễ tùy vào điều kiện sống của từng loài Hóa thạch hạt kín đầu tiên được xác định có niên đại khoảng 360.000 năm trước.
Hình 1.1: Quá trình hình thành và phát triễn của thực vật cổ đại
(Nguồn: http://vi.wikipedia.org )
1.1.2 Đặc điểm cấu tạo sinh học của vỏ cây
Các lớp vỏ cây là con đường chính để vận chuyển các chất hữu cơ từ rễ đến các bộ phận của cây, hỗ trợ quá trình quang hợp chuyển đổi chất Đối với từng cá thể cây, vỏ có tác động trực tiếp với môi trường bên ngoài và bảo vệ thân cây Vỏ cây thường bao gồm ba loại mô: mô biểu bì, mô nền và mô mạch Các mô biểu bì bao phủ các bề mặt bên ngoài của thân cây có chức năng chống thấm, bảo vệ và kiểm soát sự trao đổi khí Mô nền lấp đầy xung quanh mô mạch làm chức năng quang hợp Mô mạch giúp vận chuyển các chất hữu cơ để nuôi dưỡng cho từng cá thể cây (Hình 1.2: Mặt cắt cấu tạo sinh học của vỏ cây)
Với sự hợp vòng của nhiều lớp vỏ bao quanh thân gỗ, theo thời gian và điều kiện khí hậu thời tiết theo mùa trong năm, các lớp vỏ cây già đi và thay những lớp vỏ mới Chính trong quá trình này, vỏ cây được thiên nhiên khắc họa lên những bề mặt mới lạ, độc đáo Từ đặt điểm của bản thân các loại cây thân gỗ đến tác động trực tiếp hay gián tiếp của môi trường như rong rêu bám trên vỏ cây, mối ăn thân cây, những lớp vỏ cây rạn nứt cùng những hình ảnh đặc biệt tương tự ghi dấu ấn thời gian trên bề Đại cổ sinh: rêu Bryophyta đầu tiên xuất hiện
Kỷ Silur (409-439 Ma): Thực vật có mạch xuất hiện
Kỷ Devon (359-416 Ma): thực vật có mạch phát triễn đa dạnh ở nhiều môi trường sống
Kỷ Than Đá (280-340 Ma): Dương xỉ Pteridospermatophyta có hạt xuất hiện
Kỷ Jura (146-200 Ma): thực vật có hoa và hạt kín ( Angiosperm) ra đời và đa dạng ở kỷ phấn trắng ( 65-146 Ma)
17 mặt các loại vỏ cây trong thiên nhiên (Hình 1.3: Một số họa tiết bề mặt đặc trưng của vỏ cây trong tự nhiên)
1.1.3 Phân loại các họa tiết trên bề mặt vỏ cây
Các họa tiết bề mặt vỏ cây được phân loại dựa trên sự tương đồng về hình thái cấu trúc kiến tạo của vỏ cây trong tự nhiên: Có 5 loại hình thái bề mặt tương đồng như sau:
Phân loại Đặc điểm Hình ảnh minh họa
Bề mặt hình điểm tập trung
Dạng lạ và hiếm của một số bề mặt vỏ cây, hình thái này xuất hiện dưới dạng hội tụ họa tiết điểm nhấn và nới lỏng ra xung quanh, bề mặt thường chứa những họa tiết nhỏ và to giống nhau nằm rải rác trên bề mặt vỏ cây
Bề mặt hình mảng chấp vá
Dạng hình thái bề mặt của một số loại cây có đặt điểm thay vỏ theo chu kỳ, những lớp vỏ già cội sẻ bông ra khỏi thân cây theo từng mảng và tái tạo những lớp vỏ mới, sự giao hòa giữa những mảng vỏ cũ và mới như vậy vô tình tạo ra một mảng màu tổng thể rất hài hòa và bắt mắt
Bề mặt hình rãnh xói mòn
Dạng hình thái bề mặt thường xuất hiện ở những loại cây có đặt tính thay vỏ đồng loạt, toàn bộ lớp vỏ bao bọc thân cây sẻ rạng nứt theo hình rãnh và một số do tác động từ điều kiện môi trường bên ngoài, những lớp vỏ bị ăn mòn bởi thời tiết hoặc côn trùng ăn thân cây
Bề mặt hình suối chuyển động
Bề mặt ít được biết đến nhất của vỏ cây đối với người nhìn Kết cấu kiến tạo ở dạng này phát triễn theo dòng uốn lượn tạo hiệu ứng chuyển động giống với dòng chảy của suối nước Thường xuất hiện với những cây lâu năm, trãi qua thời gian dài và chịu nhiều tác động của tự nhiên
Bảng 1.1: Phân loại một số bề mặt vỏ cây
Khai thác chi tiết một số vẻ đẹp bề mặt vỏ cây áp dụng vào đề tài nghiên cứu
cứu cho bộ sưu tập “ IMPRINT OF PURITY”
Dương lá rung có nguồn từ phía bắc của Bắc bán cầu, mở rộng về trung và cao nguyên phía nam Rất phổ biến ở miền Tây nước Mỹ Họ dương lá rung có độ cao trung bình đạt 15-30 m, cực đại đến 40m với thân chủ mọc thẳng đứng Thời gian sống từ 40-150 năm trên mặt đất Trong một số trường hợp, dương lá rung sống đến hàng ngàn năm Thuộc địa Utah, với với cánh rừng dương lá rung "Pando" được ước tính đến 80.000 năm tuổi, là dấu ấn về sự trường tồn của thiên nhiên Dương lá rung phát triễn mạnh ở những nơi có địa hình trên cao, hứng nhiều ánh sáng Vỏ cây có màu trắng đặc trưng, không cứng nhưng khá rắn chắc, khó đốt cháy và thường dùng làm nguyên liệu để sản xuất giấy Gỗ được sử dụng nhiều trong các đồ dùng nội thất, phòng tắm hơi bởi độ bền, khó cháy (Hình 1.4: Cánh rừng dương lá rung Calorado ở phía Tây nước Mỹ) Đặc tính sinh học của dương lá rung đặc biệt hơn so với nhiều loài cây khác trong thiên nhiên bởi mạng lưới rễ phức tạp Hàng ngàn cá thể cây trong một quần thể chỉ sử dụng duy nhất một bộ rễ từ cây mẹ, những cây con mọc lên và phát triễn từ hệ thống dinh dưỡng của bộ rễ này Nếu cây mẹ chết đi, hàng nghìn cây trong cánh rừng sẻ chết dần và hoàn toàn biến mất Dương lá rung cũng dễ dàng phục hồi lại sau những trận cháy rừng, vì bộ rễ chịu được sức nóng cao và mầm mới vẫn tiếp tục phát triễn khi gặp điều kiện thuận lợi (Hình 1.5: Mạng lưới rễ có quan hệ “họ hàng” của Dương lá rung)
Rừng Dương lá rung là một cảnh quan tuyệt đẹp thu hút hàng ngàn lượt khách du lịch khi rừng bước vào mùa thay lá hay ngập trong tuyết khi đông đến Lá cây đồng loạt chuyển sắc từ xanh lá sang vàng ươm đến cam và đỏ đậm trong duy nhất một tuần Vào mùa đông, những cành dương lá rung trơ trọi ngập trong tuyết, bề mặt lốm đốm đen đặc trưng nổi bậc giữa một nền trắng của tuyết và màu vỏ cây Tuyết tan chảy ướt đẫm lồng ghép với màu vàng óng của mặt trời chiếu vào về mặt vỏ cây là hình ảnh đẹp nhất của loài cây này (Hình1.6a: Rừng dương lá rung vàng rực trong nắng mùa
Thu); (Hình1.6b: Tuyết bám trên những thân cây dương lá rung vào mùa Đông)
1.2.2 Bark Beetle Galleries - Mô hình bọ cánh cứng
Bọ cánh cứng (Dendroctonus) là loài côn trùng đã tàn phá rất nhiều khu rừng thông ở Châu Âu và Trung Mỹ Các nhà sinh vật học Mỹ đã phải chúng kiến sự công phá mạnh mẽ của loài bọ này trong những rừng cây thông hàng năm Với độ dài từ 3-4 mm (khoảng một nửa kích thước của một hạt gạo) Chúng thường tấn công vào những cây thông bị suy yếu do thiếu chất hoặc nhiễm độc từ đất Đến khi đã lớn mạnh về số lượng chúng tìm kiếm và tấn công trực tiếp vào những cây thông khỏe mạnh
Với chu kỳ cuộc sống chỉ trong 4-6 tuần, loài bọ cánh cứng nhanh chóng giao phối và đẻ trứng ngay dưới lớp vỏ của cây, khi ấu trùng nở sẻ ăn trên bề mặt vỏ cây sâu vào gỗ phân tán ra vòng ngoài với những mô hình đặc biệt mang đậm dấu tích của loài Những cây thông sẻ chết dần trong thời gian dài và mang trên mình những mô hình đặc biệt Các mô hình do loài bọ này gây ra lại vô tình tạo thành những tác phẩm độc đáo, các hoa văn được chạm khắc nổi đụn trên bề mặt vỏ cây chạy thành đường dài hay khoét sâu thành từng mảng lồi lõm tạo hiệu ứng thị giác tốt cho người quan sát (Hình1.7: Bọ cánh cứng Dendroctonus và thân gỗ bị đục khoét)
1.2.3 Một số họa tiết vân gỗ trên vỏ cây khác
Họa tiết vân gỗ là bề mặt điển hình của vỏ cây được ứng dụng rất nhiều trong ngành thiết kế nội thất, đồ họa và tạo dáng Hoa văn riêng biệt điển hình của vân gỗ thường xuất hiện ở những thân cây có tuổi thọ cao đã trãi qua những điều kiện khắc nghiệt của tự nhiên để hình thành bề mặt vân gỗ Bề mặt họa tiết này được tạo thành bởi nhiều đường thẳng liền mạch chạy song song và uống khúc như chuyển động của dòng nước cuộn tròn vào nhau Đối với những ý tưởng khai thác từ cây cối, họa tiết vân gỗ là bề mặt thường được lựa chọn để thể hiện ý tưởng vì sự đặc trưng bề mặt đã được mọi người biết đến (Hình 1.8: Họa tiết vân gỗ bắt mắt trên bề mặt vỏ cây)
Tổng quan về trang phục thiết kế
1.3.1 Lịch sử hình thành và phát triển của trang phục dạ hội trên thế giới
Từ xa xưa, để bảo vệ cơ thể trước những điều kiện khắc nghiệt của thời tiết, khí hậu loài người đã biết sử dụng lông thú, lá cây… để che chắn cơ thể, từ đó trang phục được xem là một phần không thể thiếu trong cuộc sống của con người Khi xã hội phát triễn lên những tầm cao mới, ngoài công năng bảo vệ cơ thể, con người bắt đầu chú trọng vào yếu tố thẩm mỹ của trang phục để làm đẹp và phân chia giai cấp trong xã hội Qua từng thời kỳ phát triển, trang phục thay đổi, xoay vòng để phù hợp với thị hiếu của số đông người sử dụng Đến thời kỳ hiện đại, trang phục đóng vai trò quan trọng trong cuộc sống, là công cụ phản ánh giá trị bản thân khi con người xuất hiện trong xã hội Từ đó trang phục dạ hội ra đời để đáp ứng những nhu cầu thẩm mỹ và phân tầng giai cấp Nhắc đến Thời trang dạ hội người ta liên tưởng đến lối sống phô diễn trong giới thượng lưu, mọi thứ đều được chăm chút, đầu tư và tính toán kỹ lưỡng Những chiếc đầm dạ hội lộng lẫy vô tình được xem như tấm vé thông hành giúp họ đặt chân đến những nơi sa hoa, sang trọng Ở đó người ta trưng bày tất cả sự đẹp đẽ, đẳng cấp cùng với lối ứng xử văn minh từ các mối quan hệ xã hội của bản thân với nhau Và trang phục mặc trong những không gian như vậy gần như là bộ mặt rõ nét nhất của những người tham dự
Các giai đoạn hình thành và phát triễn của trang phục dạ hội thế giới được tóm tắt trong bảng sau:
Giai đoạn Đặc điểm Hình ảnh minh họa
Hoàng gia ở các nước phương Tây ăn vận những mẫu trang phục cầu kỳ và lộng lẫy, điển hình là trang phục của nữ hoàng Elizaneth I
1890 Đa phần là những chiếc đầm xếp ly, tay áo phồng neckline ngắn Sử dụng chủ yếu chất liệu vải Silks, taffeta, organza lụa và cotton
Kèm theo những yếu tố trang trí để phù hợp với những buổi tiệc như viền ren, bèo xếp và đính nơ Mặc kèm với những đôi giày ba-lê màu trắng hoặc đen, cùng với găng tay ren cầu kỳ
Giai đoạn này, những chiếc đầm được thắc chặt eo, cổ áo sẻ vuông xâu, tay áo dài và cầu vai được xếp phồng cỡ lớn, tùng váy dài nhưng thu hẹp theo phom hình chữ A Chất liệu chủ yếu được làm từ Gấm, nhung, chiffon mềm nhẹ Đi kèm kiểu dáng giày thấp, đep găng tay không quá dài và tóc được búi cao
Trang phục dạ hội thay đổi một cách mạnh mẽ về phom dáng Chiếc váy với phần eo cao, được xếp nếp tỷ mỷ từ nhiều lớp, váy dài khoảng chiều dài mắt cá chân, mỏng và gọn gàng Áo choàng ngoài thường được làm bằng vải mềm như chiffon hoặc satin nhẹ và được trang trí với ren Mang những đôi giày Slipper cao vừa phải Tóc được cắt ngắn, gọn gàng hơn với những chiếc băng đô
1946 Đại chiến thế giới thứ II, nền công nghiệp hóa thế giới ảnh hưởng đến bộ mặt của thời trang dạ hội lúc bấy giờ
Những chiếc đầm chít eo, chân váy dài nhẹ nhàng, tay áo phồng ra đời Các chất liệu được ưa chuộng là voan, satin, lụa Mái tóc được xoăn phồng nhẹ nhàng, kết hợp với giày cao gót và găng tay cao cổ đen nhấn mạnh vẽ thanh thoát và trang nhã, sang trọng
Kiểu dáng đầm dạ hội dạng quây ngang ngực, hai dây hoặc không dây trở thành mốt đầm được cắt ngắn lại đến ngang bắp chân thay vì dài quét đất như thời kỳ trước Sự thay đổi này phù hợp với việc tiết kiệm thời hậu chiến đồng thời giúp phụ nữ di chuyển dễ dàng và năng động hơn Cuối những năm
1950, Đầm dạ hội với phần eo bó và phần tùng váy bằng vải voan khá được yêu thích “New look” 1947 Dior
1960 Đầm dạ hội chịu ảnh hưởng nhiều bởi những trào lưu của giới trẻ và thay đổi thoáng hơn đối với phụ nữ Vòng eo được nâng cao hơn, phần tùng váy mỏng rủ xuống với nhiều độ dài khác nhau, áo 2 đây trở nên thịnh hành Màu sắc Pastel rất được ưa chuộng trong thời gian này Nhiều nhà mốt lớn nổi bật của thế giới được đại chúng biết đến như: Mary Quant, Chanel, Dior, Paco Rabanne, Yves Saint Laurent…
1970 là thập niên chiến tranh chấm dứt, hòa bình lặp lại trên toàn thế giới, Thời trang hiện đại bắt đầu phát triễn mạnh mẽ với trở lại với những xu hướng cổ điển Rất nhiều nhà mốt lớn như Versace, Valentino, Armani, Dior, Kenzo, Ralph Lauren… đã khẳng định được tên tuổi của mình trong làng thời trang thế giới, mỗi NTK là một màu sắc riêng biệt và mang đến cho công chúng nhiều hơn nữa những phom dáng mới lạ, đẹp mắt, những chất liệu riêng biệt mang đậm dấu ấn phong cách của họ
Milan, London và New York cũng vươn lên thành những kinh đô thời trang mới của thế giới sánh ngang với Paris - một thời đại vàng
Giai đoạn từ năm 2000 đến nay Đây là thời kỳ bùng nổ của ngành công nghiệp thời trang thế giới, sự phát triển vượt bậc của các thương hiệu thời trang nổi tiếng và cuộc chạy đua thiết kế trang phục cao cấp nhằm đáp ứng nhu cầu phát triễn của xã hội, những chiếc đầm may đo cao cấp từ các hãng thời trang tên tuổi ra đời Họ chú trọng vào sự tinh tế và đẳng cấp cho trang phục dạ hội, các hoa văn và họa tiết đính kết được làm thủ công một cách tỷ mỷ
Gam màu trung tính như trắng, pastel, đen hoặc đỏ và những mảng màu đối lập dần trở thành mốt
Bảng 1.2: Liệt kê sơ lượt quá trình phát triển của trang phục dạ hội trên thế giới
1.3.2 Lịch sử phát triễn trang phục dạ hội Việt Nam
Hơn 4000 năm đô hộ cả giặc Tây và Tàu, “Trang Phục Dạ Hội” rất xa lạ đối với lịch sử người Việt Nam “Dạ hội” được xem như một khoản trắng không được nghiên cứu trong trang sử Việt Trang phục dạ hội trong các triều đại Việt chỉ được mô tả qua một vài trang sử không rõ ràng về cơ sở thực tế lẫn hình ảnh minh họa Gần như Trang phục dạ hội chỉ dành cho những tầng lớp vua chúa, thượng lưu nắm quyền và tiền ở nước ta Thời trang Việt Nam chỉ thực sự bắt đầu cọ sát với các trào lưu thế giới vào thế kỷ 20, khi thực dân Pháp đô hộ Việt Nam mở đường cho văn hóa mặc phương Tây du nhập vào Sài Gòn Bên cạnh chiếc yếm đào truyền thống đầy quyến rũ, gợi cảm của phụ nữ Việt Cùng với tà áo tứ thân tha thướt và duyên dáng ráp từ bốn mảnh thân với nhau, Áo Dài Việt đã trở thành “quốc phục” tượng trưng cho tinh hoa dân tộc Chiếc áo dài hiện lên rất duyên dáng, nhẹ nhàng khi xếp chung với những quốc phục ở các thời đại trước (Hình 1.9: Dòng trang phục dạ hội của phụ nữ Việt qua các thời kỳ)
Cuối thế kỷ 20, áo dài bắt đầu trở thành trang phục không thể thiếu trong đời sống xã hội Việt, từ các bà hoàng, bà huyện trong thân tộc với áo dài được may trang trọng, quý phái bằng gấm, thêu chỉ vàng… đến các bà, các cô vận áo dài đến trường, đến công sở, ra chợ, dạo phố Trải qua nhiều biến động lịch sử, cùng sự du nhập của thời trang phương Tây, áo dài đã có nhiều cải tiến theo từng trào lưu nhất định Tuy ở bất kỳ trào lưu cải cách nào, từ áo dài Le Mur, chít eo hay cổ thuyền theo “mốt” Trần
Lệ Xuân đến áo dài vạt dài sát đất, áo dài vẫn chứng tỏ khả năng bất biến mà không phải loại trang phục nào cũng làm được đó là tôn lên vóc dáng và nét đẹp quyến rũ dịu dàng cho người phụ nữ Đặc biệt vào những năm 1970, phụ nữ Sài Gòn và các thành phố lớn của Việt Nam trở nên xinh đẹp và sành điệu cùng với những luồng văn hóa mặc du nhập từ phương Tây, những chiếc đầm ngắn không tay cách điệu, váy xòe, quần âu được rất nhiều phụ nữ Việt yêu thích (Hình 1.10: Trang phục phụ nữ Việt Nam nửa cuối thế kỷ 20)
Việt Nam hiện nay đã hòa nhịp vào dòng chảy của ngành công nghiệp thời trang thế giới Đặc biệt những năm trở lại đây, cùng sự phát triễn của công nghệ thông tin, sự ra đời của hàng loạt nhà thiết kế trẻ được đào tạo bài bảng chuyên môn, tiếp thu và phát triễn những tinh hoa trong thời trang, cho ra đời rất nhiều những sản phẩm đẹp hợp xu hướng Trong thực tiễn xã hội Việt Nam hiện nay, những kiểu dáng dạ hội
26 phương Tây rất được phụ nữ Việt ưa chuông và sử dụng bởi nó mang lại sức hút, tôn lên vẻ đẹp hình thể, sự gợi cảm cho người phụ nữ Việt trong các lễ hội, sự kiện văn hóa nghệ thuật (Hình 1.11: Hoa hậu Nguyễn Thị Loan và Nguyễn Cao Kỳ Duyên rạng ngời trong trang phục dạ hội của NTK Lê Thanh Hòa)
1.3.3 Phân loại trang phục dạ hội
Trang phục dạ hội được chia làm hai loại chính: trang phục dạ hội cao cấp dành cho các sự kiện lễ hội, là dạng trang phục đòi hỏi sự tỷ mỷ công phu trong cách thức xử lý bề mặt, tinh tế về cắt cúp phom dáng, điểm nhấn lạ mắt và thu hút người nhìn, đầu tư nhiều thời gian, nhân công, tiền bạc trong công đoạn thiết kế, thực hiện mẫu để đáp ứng thị hiếu và nhu cầu sử dụng của một số ít đối tượng khách hàng có điều kiện về kinh tế (Hình 1.12: Trang phục dạ hội cao cấp của Armani Prive Fall couture 2013); trang phục dạ hội đời thường đa số trang phục dạ hội đời thường được được may sẳn, không trãi qua các giai đoạn thiết kế theo ý tưởng, đầu tư xử lý bề mặt và thường có giá cả phù hợp với nhiều đối tượng khách hàng (Hình 1.13: Trang phục dạ hội đời thường phù hợp với nhiều đối tượng sử dụng)
1.3.4 Đặc điểm chính của trang phục dạ hội
Trang phục dạ hội nhìn chung cần đem lại sự quyến rũ, sang trọng và mang đến sự tự tin cho người mặc
PHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC SÁNG TÁC
Nghiên cứu đối tượng nữ giới từ 25 đến 35 tuổi
2.1.1 Đặc điểm cơ thể phụ nữ từ 25 đến 35 tuổi
Giai đoạn từ 25 đến 35 tuổi, phụ nữ đã hoàn thiện về cấu trúc bên trong cơ thể và đặc điểm hình thể bên ngoài Dáng người đầy đặn và mặn mà hơn giai đoạn thanh thiếu niên với lồng ngực nhỏ và ngắn, vùng xương chậu rộng hơn so với nam giới Hình dáng phụ nữ trưởng thành có cấu trúc cơ thể luôn ổn định dù đường nét bên ngoài có thể bị thay đổi do điều kiện môi trường sống và thường có khuynh hướng quy về 3 kiểu hình bóng cơ bản:
Kiểu nội hình cơ thể được ví như quả táo, trọng lượng cơ thể tập trung ở phần thân trên, chân ngắn hơn thân, và bộ ngực có khuynh hướng to hơn mức trung bình Kiểu nội hình ở nữ giới có cấu trúc xương nhẹ và rất dễ tăng cân
Kiểu trung hình cơ thể có dạng quả lê và đây là kiểu cơ thể đặc trưng nhất ở nữ giới phần hông nở rông hơn vai và chân có chiều dài bằng với thân người Kiểu trung hình thường phát triễn cân nặng ở phần đùi, hông và mông
Kiểu ngoại thái với dáng người gầy khẳng khiu, thường có chân dài hơn thân, cấu trúc xương nặng và chắc Phụ nữ với dáng người này thường khó tăng cân và thường tăng đều khắp cơ thể
2.1.2 Đặc điểm tâm lý của phụ nữ từ 25 đến 35 tuổi
Mong muốn: theo đuổi thành công trong sự nghiệp là mối quan tâm hàng đầu của phụ nữ từ 25 đến 35 tuổi, họ đam mê công việc nhưng không mù quáng trước tiền bạc, họ không còn mải mê chạy theo lý tưởng của bản thân hay bốc đồng trong các mối quan hệ ngoài xã hội, họ không ảo tưởng về những giấc mơ xa vời không thực tế, họ nuối tiếc về thời gian đã qua, những sai lầm và những thành tựu trong công việc chưa làm được họ cảm thấy thất bại nếu không có một công việc ổn định với mức thu nhập cao Đặc điểm: với những va chạm, vấp ngã và kinh nghiệm trong cuộc sống, ở tuổi này phụ nữ rất độc lập và tự chủ về tinh thần lẫn tài chính Họ tự đối mặt, suy nghĩ thấu đáo và bình tĩnh giải quyết những vấn đề của bản thân, không thích sống dựa dẫm vào người khác Họ hiểu rõ mục đích sống, mong muốn thiết thực họ biết cách lắng nghe và không đề cập quá nhiều về bản thân Tính cách dần thay đổi, trở nên nhạy bén với mọi vấn đề và bắt đầu có nhận thức về tầm quan trọng của mái ấm gia đình, luôn tạo dựng những mối quan hệ xã hội có lợi cho bản thân và sự nghiệp
Nhu cầu: người phụ nữ hiện đại ở độ tuổi này luôn thích mình trẻ đẹp và là tâm điểm của xã hội, luôn quan tâm đến diện mạo bên ngoài của mình đặc biệt khi xuất hiện trước đám đông Nhu cầu ăn mặc đẹp và gu thẩm mỹ tinh tế giúp phụ nữ biết lựa chọn và đầu tư đúng cách để trở nên quyến rũ và sang trọng hơn Trong giới trung lưu, phụ nữ thường khá dạng tay khi chi ra những số tiền lớn vào vấn đề ăn mặc Khi bước sang tuổi 30, họ cảm thấy sợ hãi khi phải đối mặt với thời gian làm họ trở nên già đi, vấn đề ăn mặc càng được họ đầu tư để níu giữ sự trẻ trung, nhiệt huyết của tuổi trẻ
(Hình 2.1:Phụ nữ trẻ trung khi biết cách ăn mặc và chăm sóc vẻ bề ngoài)
2.1.3 Nghiên cứu thực tế về phong cách dạ hội của nữ giới từ 25 đến 35 tuổi Để nắm rõ hơn về yêu cầu, phong cách ăn mặc và tâm lý khi ứng dụng trang phục dạ hội vào thực tế, người nghiên cứu đã triễn khai khảo sát ý kiến từ một nhóm phụ nữ có độ tuổi giao động từ 25 đến 35 tuổi, có công việc ổn định, điều kiện kinh tế tốt và xuất thân từ tầng lớp trung lưu của xã hội
Nhân vật Tuổi Nghề nghiệp Thu nhập
Phong cách trang phục dạ hội Chân dung
Phương 30 Kinh doanh nội thất Cao
Sang trọng, quý phái, tao nhã, kiểu dáng mềm mại
28 Kinh doanh thời trang Khá
Cổ điển, sang trọng, thanh lịch, tinh tế
Trang 27 Nhân viên công ty AnZ Cao
Nổi bật, cá tính, trẻ trung, gam màu bắt mắt
29 Kinh doanh mỹ phẩm Cao
Nữ tính, gợi cảm, màu sắc tươi sáng, trẻ trung
Quản lý cấp cao Oriflame Vietnam
Quý phái, sang trọng, trang nhã không quá rườm rà
Giảng viên trung tâm anh ngữ Cleverlearn
Tiện dụng, không rối mắt lòe xòe, những gam màu nhã nhặn
Nhân viên tập đoàn CGV Vietnam
Mạnh mẽ, cá tính, mang dấu ấn cá nhân
Nhân viên công ty bảo hiểm Generali Vietnam
Nhã nhặn, màu sắc cơ bản, tránh gam màu quá nổi bật hoặc nhiều chi tiết
Tiếp viên hang không Vietnam Airlines
Khá Hiện đại, trẻ trung, đơn giản, nữ tính
Giám đốc công ty thời trang trẻ em Le Phan
Tiện dụng, đơn giản nhưng có dấu ấn riêng, sang trọng và thanh lịch
Thông dịch viên, ca sỉ phòng trà
Sang trọng, gợi cảm, màu sắc nổi bật hoặc có chi tiết tạo điểm nhấn
Nhân viên ngân hàng phương đông OCB
Nữ tính, thanh lịch, nhẹ nhàng và trang nhã
Chủ nhà hàng hải sản Nancy Deli, kinh doanh thời trang
Quyến rũ, quý phái, tôn lên vẻ đẹp cơ thể
Bảng 2.1: Bảng nghiên cứu thực tế phong cách dạ hội của nữ giới từ 25 đến 35 tuổi
Nghiên cứu xu hướng mốt
Trang phục dạ hội là loại trang phục không thể thiếu đối với người phụ nữ hiện đại Dạ hội xuất hiện và là điểm nhấn chính trong gần như tất cả những BST của các NTK Những chiếc đầm dạ hội lộng lẫy đưa tên tuổi của các NTK đến gần hơn với công chúng khán giả qua các trang thông tin đại chúng
2.2.1 Xu hướng mốt thế giới
Thời trang dạ hội là loại trang phục đòi hỏi các nhà thiết kế phải sáng tạo những chi tiết lạ trong kiểu dáng, tinh tế sắc xảo trong khâu thực hiện Vì thế việc nghiên cứu kiểu dáng, chất liệu, cách thức xử lý bề mặt và phụ kiện đi kèm ở những bộ sưu tập thời trang hiện hành rất cần thiết khi sáng tạo một bộ sưu tập dạ hội
Phân tích về kiểu dáng
Phom dáng đầm cổ điển: Nói đến thời trang dạ hội, người ta nghĩ đến những kiểu dáng đầm dạ hội cổ điển từ những thập niên trước Những năm gần đây, phong cách đầm cổ điển trở lại mạnh mẽ táo bạo bằng những nét chấm phá lạ mắt của các nhà mốt kế thừa Trãi qua hàng trăm năm, những chiếc đầm cổ điển vẫn giữ được sức hút từ chính phom dáng đẹp hài hòa, lộng lẫy tôn lên lợi thế hình thể của người phụ nữ như chiếc váy xòe ngang gối, phom đầm đuôi cá khoe lợi thế vòng 3 theo xu hướng đầm cưới của thập niên 1920 hay đầm bút chì, đầm chữ A (Hình 2.2: Phom dáng đầm cổ điển)
Phom dáng áo khoác dài: Những năm trở lại đây, những chiếc áo khoác dài xuất hiện hầu như trong tất cả các show diễn của các nhà mốt trên thế giới và chưa có dấu hiệu giảm nhiệt của xu hướng này Được biến tấu và kết hợp vào những ý tưởng thời trang, áo khoác dài luôn mang đến một cái nhìn đẳng cấp, sang trọng cho người mặc Áo khoác dài còn là thứ không thể thiếu đối với những người phụ nữ hiện đại ở phương Tây Vì thế những NTK đã liên tục đặt lên những chiếc áo khoác dài dấu ấn của riêng mình, từ chất liệu vải cao cấp, đến cách xử lý phom dáng và bề mặt: tạo khối 3D, cắt cúp, in họa tiết, thêu, đính kết (Hình 2.3: Phom dáng áo khoác dài)
Phom dáng quần ống rộng: xu hướng mốt này được các nhà thiết kế rất ưa chuộng bởi sự thanh lịch từ trong phom dáng Quần ống rộng mang đến cho người phụ nữ vẻ đẹp thanh thoát, mảnh mai Đến nay quần ống rộng xuất hiện rất nhiều từ mảng trang
43 phục ứng dụng đến đẳng cấp với những diện mạo mới, những đường nét biến tấu mới lạ để phù hợp hơn với thời đại (Hình 2.4: Phom dáng quần ống rộng)
Phân tích về màu sắc
Màu trung tính, pastel: Những gam màu trung tính như trắng, xám, đen luôn được các nhà thiết kế lựa chọn vì sự sang trọng, tinh tế và không bao giờ lỗi mốt, những gam Pastel lại mang đến sự thanh tao nhã nhặn và dễ dàng tôn lên những đường nét, kết cấu và chi tiết kiểu dáng của trang phục (Hình 2.5: Xu hướng màu sắc trung tính)
Màu tím xanh: Những tông màu xanh, tím xanh chuyển tối cũng rất được ưa chuộng trong những năm gần đây Gam màu này mang đến cho trang phục sự bí ẩn, lôi cuốn và hấp dẫn (Hình 2.6: Xu hướng tông màu tím xanh)
Phân tích về chất liệu
Chất liệu là yếu tố rất quan trọng tạo nên một trang phục đẹp Vì thế chất liệu sử dụng cho trang phục dạ hội phải phù hợp với phom dáng, tạo nên giá trị cho trang phục, tạo nên sự sang trọng đẳng cấp cho người mặc Vài năm trở lại đây, những chất liệu xuyên thấu được xử lý đính kết ánh kim đã trở thành cặp bài trùng làm nên chuyện trong ngành công nghiệp thời trang tạo nên một hiệu ứng rất hoàn hảo Rất nhiều nhà mốt thế giới đã đưa phương án này vào trang phục của mình có thể kể đến như: Armani, Valentino, Elie Saab, Dolce and Gabbana, Dior Hầu hết thường được thực hiện trên những chiếc đầm dạ hội mang tính sa xỉ Tùy vào ý tưởng và chủ ý mà các mốt cho ra đời những trang phục mang phong cách khác nhau nhưng vẫn dựa trên phương thức xử lý đính kết ánh kim theo họa tiết trên chất liệu mỏng xuyên thấu ( Hình 2.7: Xu hướng đính kết trên vải xuyên thấu)
Phân tích về các phương pháp xử lý chất liệu
Xử lý bề mặt chất liệu luôn là vấn đề được các nhà thiết kế quan tâm đầu tư nhiều thời gian và công sức Đặc biệt, với trang phục dạ hội, bề mặt chất liệu bắt mắt luôn đóng vai trò quan trọng nhằm xây dựng hình ảnh cho người mặc Điển hình, yếu tố xử lý bề mặt được chú trọng trong BST Haute Couture Spring Summer 2015 của ELIE SAAB Lấy cảm hứng từ loài hoa tulip, ông thể hiện nó một cách riêng biệt tinh tế, đẳng cấp và ngọt ngào Ông tạo ra những cái hoa 3D vải sinh động bằng việc thêu và cắt laser.Mọi thứ được sắp xếp ngẫu hứng và hợp lý trên nền vải tuyn mang những
44 gam màu trong suốt mờ ảo đầy bí ẩn Vẫn là những phom dáng đầm cổ điển nhưng qua cách xử lý và biến tấu theo ý tưởng, ông đã cho ra đời những mẫu đầm dạ hội không thể nhầm lẫn với bất kỳ ai (Hình 2.8: Bộ sưu tập haute couture spring summer
Cũng với xu hướng xử lý bề mặt chất liệu vải, BST Fall Ready To Wear 2015 của CAROLINA HERRERA lần này lấy cảm hứng từ dòng nước chảy với nhiều hình ảo ảnh khác nhau, NTK đã tạo nên một bước đột phá với chình bản thân bà, đó là sự tính toán kỹ lưỡng trong từng phân đoạn thiết kế và tạo mẫu Trên nền những phom dáng dạ hội cổ điển được cắt cúp, ráp nối mảng tinh tế cùng gam màu tối ngà xuyên thấu cuốn hút, bà đã vẽ lên những dòng chảy của nước bằng cách thêu trên nền vải organzar, những họa tiết mang đậm chất thiên nhiên như mây trời, bọt nước, dòng đối lưu và cánh chim thiên nga cũng được bà kheo léo đưa vào trong trang phục ( Hình 2.9: Bộ sưu tập fall winter 2015 của Carolina Herrera)
2.2.2 Xu hướng mốt Việt Nam
Phom dáng đầm cổ điển: Sự phát triễn của công nghệ thông tin giúp các nhà thiết kế
Việt ngày càng đến gần hơn với tiêu chuẩn của cái đẹp và sự đẳng cấp thế giới Hầu như tất cả những xu hướng mốt trên thế giới theo từng mùa đều được các nhà thiết kế Việt Nam học hỏi và phát huy Cùng với dòng chảy thời trang của thế giới, các phom dáng đầm cổ điển cũng được các NTK Việt khai thác triệt để nhằm đáp ứng như cầu thực tiễn trong thị trường thời trang Việt Nam hiện nay Vẫn với phom dáng cổ điển nhưng các NTK Việt tiết chế hơn trong việc xử lý bề mặt chất liệu và sử dụng gam màu tươi sáng hơn dể phù hợp với khí hậu, môi trường và thị hiếu của người phụ nữ Việt Nổi bật trong những NTK Việt hiện nay, Đỗ Mạnh Cường với BST The Twins thu đông 2014, NTK khai thác triệt để xu hướng sử dụng phom dáng đầm cổ điển cùng với những nếp gấp và cắt cúp đắt giá và gam màu đỏ và trung tính làm chủ đạo làm nên thương hiệu DMC luôn được các tín đồ thời trang yêu mến trong và ngoài nước (Hình 2.10: Bộ sưu tập thu đông 2014 The twins của NTK Đỗ Mạnh Cường)
Chất liệu gấm: gấm là chất liệu mang đậm nét á đông, mang đến cho người mặc sự ưu quyền, sang trọng NTK Thủy Nguyễn đã rất thành công khi lựa chọn hướng đi với chất liệu này, bà sử lý bề mặt vải gấm một cách khéo léo trên những phom dáng trang
45 phục được cắt cúp đơn giản để phù hợp với thị hiếu người Việt (Hình 2.11: Bộ sưu tập áo dài gấm của NTK Thủy Nguyễn)
Xu hướng cách tân áo dài: đến nay, áo dài vẫn là trang phục được nhiều NTK đầu tư nhiều tâm huyết, rất nhiều NTK lão thành như Minh Hạnh, Sĩ Hoàng hay những NTK trẻ như Minh Châu, Võ Công Khanh vẫn lựa chọn lối đi truyền thống với chiếc áo dài Việt Mỗi năm, nhiều BST áo dài cách tân ra đời với những ý tưởng, phom dáng và xử lý thêu kết táo bạo Đối với người Việt, áo dài vẫn luôn đẹp và sang trọng khi diện đến những sự kiện văn hóa nghệ thuật hay lễ hội truyền thống dân tộc (Hình 2.12: Áo dài cách tân độc đáo của NTK Võ Công Khanh)
Định hướng thiết kế
Bảng Ideas Board là cái nhìn tổng quan về ý tưởng và cách thức nghiên cứu, thực hiện lên trang phục Người dùng và người xem sẻ dễ dàng hiểu được ý đồ mà người nghiên cứu muốn thể hiện Việc nghiên cứu về TIMELINE (dòng thời gian) của thời trang trên thế giới và Việt Nam từ những thập niên trước rất cần thiết trong việc khai thác phom dáng Phần nghiên cứu đối tượng thiết kế là cái nhìn chung tổng quát từ nhiều khía cạnh: hình ảnh đối tượng sử dụng, hình ảnh họa tiết của ý tưởng, hình ảnh xử lý bề mặt và màu sắc chủ đạo Phom dáng chính được thể hiện trong bảng Ideas Board là những phom dáng áo khoác dài, đầm cổ điển
Sử dụng ý tưởng họa tiết bề mặt vỏ cây đưa vào hình dáng cơ thể nữ giới, người nghiên cứu đã xây dựng biểu tượng mẫu cho bộ sưu tập “IMPRINT OF PURITY” Màu sắc và họa tiết được thiết kế lạ mắt để phù hợp với trang phục dạ hội Những đường nét thể hiện trên biểu tượng mẫu cho thấy được form dáng chính xuyên suốt bộ sưu tập là những form dáng đầm cổ điển với phần eo thắt chặt, tùng váy xòe và phần thân áo biến tấu lạ mắt Gam màu chủ đạo trong biểu tượng mẫu là trắng, đen và đỏ
Hình 2.15: Mô hình kiểu dáng chung của BST
Bám sát vào những xu hướng thời trang nổi bật những năm gần đây, người nghiên cứu chủ yếu khai thác các phom dáng đầm cổ điển, phom dáng áo khoác dài kết hợp váy mini, quần ống rộng… để phù hợp với độ tuổi sử dụng từ 25 -35 tuổi Phom dáng sẻ được cắt cúp, biến tấu phù hợp với khí hậu thu đông ở Việt Nam, tạo sự sang trọng, đẳng cấp gợi cảm và đáp ứng thị hiếu tiêu dùng cho nữ giới trong thị trường thời trang Việt hiện nay
Người nghiên cứu không chuyển tải hoàn toàn màu sắc của ý tưởng lên trang phục mà tập trung chọn lọc những màu sắc phù hợp với dạ hội, với lứa tuổi từ 25 đến
35 tuổi Luôn đề cao sự trang nhã sang trọng với những gam màu trung tính, trắng và đen, đỏ làm chủ đạo Đây là những gam màu luôn phù hợp với trang phục dạ hội và không lỗi mốt BST kết hợp họa tiết từ ý tưởng với việc xử lý bề mặt thêu và đính kết chuyển sắc độ tạo sự bí ẩn lôi cuốn và để lột thực nhất bề mặt của những lớp vỏ cây
Hình 2.16: Bảng màu chủ đạo và dãy màu hỗ trợ trong BST
COLOR white black blue grey
Lựa chọn những chất liệu vải có đặc tính mới, bề mặt lạ mắt nhưng vẫn phù hợp với khí hậu môi trường Việt Nam và dễ dàng thực hiện trang phục:
Chất liệu Đặc tính Hình ảnh minh họa
Vải Tơ xước có bề mặt bắt sáng như Gấm, mình vải mỏng nhẹ và không nhăn nhưng bề mặt sần và nổi vân rất phù hợp với ý đồ thiết kế của đề tài
Vải Dạ có độ xốp và cứng vừa đủ để tạo những phom dáng khỏe khắn Bề mặt không nhẵn bóng vừa đủ để dễ dàng tạo phom dáng, cắt cúp, xử chất liệu và thể hiện họa tiết ý tưởng
Các chất liệu có đặt tính nhẹ hoặc xuyên thấu, mềm mại như lưới, ren, lụa, chiffon, taffeta có tính thấm hút, thoáng mát, mang đến cảm giác thoải mái cho người sử dụng, phụ hợp với khí hậu Việt Nam
Phụ liệu Đá pha lê, các loại cườm, hạt đá và chi thêu ánh kim là các phụ liệu cần thiết để tạo hiệu ứng bề mặt trang phục và thể hiện rõ nét ý tưởng của đề tài
2.3.6 Các phương án xử lý chất liệu
Phương pháp xử lý Đặc điểm Hình ảnh minh họa Đính kết Đề tài sử dụng phương pháp đính kết chủ đạo để tạo hiệu ứng bề mặt cho trang phục
Phương pháp này luôn được sử dụng trong trang phục dạ hội của các nhà mốt lớn trên thế giới và không bao giờ lỗi thời bởi hình thức thể hiện và họa tiết đính kết đa dạng mang lại hiệu ứng thị giác cao Phương pháp này giúp các nhà thiết kế chủ động trong việc nhấn nhá bề mặt, sắp xếp bố cục họa tiết tạo chiều sâu, sự mới lạ cho trang phục bằng sự công phu tỷ mỷ và tinh tế thêu
Thêu và phương pháp xử lý truyền thống và lâu đời trong thời trang, thêu mang đến sự tinh tế từ những mũi thêu thủ công Ngày nay, phương pháp thêu được hổ trợ nhiều bởi máy móc hiện đại giúp các NTK dễ dàng hơn trong quản lý thời gian và phối màu họa tiết thêu Đây là phương pháp dễ dàng để tạo ra họa tiết bề mặt vỏ cây
Dập ly vải là cách thức ép nóng vải bằng máy tạo bề mặt xếp nếp bắt sáng tối với nhiều dạng khách nhau Bằng sự sáng tạo, các NTK ngày càng chủ động hơn với phương pháp này, từ dập ly kiểu đốt cháy ngẫu hứng tạo bề mặt mới hay ráp mảng màu trước khi dập vải Có rất nhiều cách thức đập để tạo ra bề mặt vải phù hợp với ý tưởng thiết kế
Bảng 2.3: Bảng phương án xử lý chất liệu