ĐÈ XUẤT GIẢI PHÁP XÂY DỰNG HỆ THÓNG NHÀ VỆ SINH CÔNG CỌNG TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN 3 VÀ TRUYỀN THÔNG NHẠN THỨC VỀ NHÀ VỆ SINH CÔNG CỌNG. TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÔN ĐỨC THẮNG

PHÂN BỐ NHÀ VỆ SINH CÔNG CỘNG: - Hiện tại, đa số các NVSCC đều không được bố trí gần nhau hoặc cùng nằm trên một tuyến đường, mà chỉ được đặt tại những nơi có đông người qua lại hay nhữ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁN CÔNG TÔN ĐỨC THẮNG KHOA MÔI TRƯỜNG & BẢO HỘ LAO ĐỘNG

NGÀNH: Khoa Học Môi Trường

CÔNG CỘNG

SVTH : Nguyễn Trọng Nghĩa MSSV : 610112B

GVHD : PGS.TS Võ Hưng

TP.HỒ CHÍ MINH: THÁNG 01/2007

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁN CÔNG TÔN ĐỨC THẮNG KHOA MÔI TRƯỜNG & BẢO HỘ LAO ĐỘNG

NGÀNH: Khoa Học Môi Trường

CÔNG CỘNG

SVTH: Nguyễn Trọng Nghĩa

MSSV: 610112B

LỚP: 06MT1N

Ngày giao nhiệm vụ luận văn: 5-10-2006

Ngày hoàn thành luận văn:

TP.HCM: Ngày tháng năm Giảng viên hướng dẫn:

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt quá trình thực hiện luận văn Tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ của các thầy - cô trong khoa Môi Trường & Bảo Hộ Lao Động, luôn tạo điều kiện cho tôi hoàn tất quá trình thực tập, cũng như đáp ứng mọi nhu cầu và thắc mắc của Tôi về luận văn tốt nghiệp Tôi cũng xin cảm ơn các anh chị trong Ban Quản Lý Đầu Tư Xây Dựng Công Trình thuộc Sở Tài Nguyên & Môi Truờng đã cung cấp cho Tôi rất nhiều tài liệu có liên quan đến nhà vệ sinh công cộng Xin trân trọng cảm ơn người thầy đã hướng dẫn Tôi hoàn tất tốt luận văn tốt nghiệp, PGS.TS Võ Hưng Sẽ thật thiếu sót nếu bỏ qua sự giúp đỡ nhiệt tình và vô tư của những người bạn, họ đã giúp Tôi rất nhiều trong quá trình thực hiện đọan phim tuyên truyền

NGUYỄN TRỌNG NGHĨA

Nhận xét của Giáo viên hướng dẫn

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

CHƯƠNG 2: NHỮNG ẢNH HƯỞNG CỦA MỘT HỆ THỐNG NHÀ VỆ SINH CÔNG CỘNG YẾU KÉM trang 18

2.1 Về văn hóa trang 19 2.2 Về sức khỏe trang 20 2.3 Về kinh tế trang 21 2.4 Về môi trường trang 22

CHƯƠNG 3: NHỮNG ĐẶC TRƯNG CỦA TP.HỒ CHÍ MINH VÀ CỦA RIÊNG QUẬN 3 trang 24

3.1 Đặc trưng kinh tế - xã hội – văn hoá TP.HỒ CHÍ MINH và của riêng Quận 3 trang 25

3.1.1 Đặc trưng của TP.Hồ Chí Minh trang 25 3.1.2 Đặc trưng của Quận 3 trang 26

CHƯƠNG 4: NHẬN THỨC CỦA NGƯỜI DÂN VỀ VẤN ĐỀ NHÀ VỆ SINH CÔNG CỘNG trang 27

4.1 Điều kiện kinh tế - xã hội Việt Nam trang 28 4.2 Nhận thức của người dân trang 28 4.3 Những cách hành xử không tốt khi sử dụng nhà vệ sinh công cộng trang 30

CHƯƠNG 5: NHỮNG KHÓ KHĂN TRONG VIỆC XÂY DỰNG VÀ QUẢN LÝ

HỆ THỐNG NHÀ VỆ SINH CÔNG CỘNG trang 32

5.1 Xây dựng một nhà vệ sinh công cộng trang 33 5.1.1 Tiêu chí thiết kế một nhà vệ sinh công cộng trang 33 5.1.2 Vị trí lắp đặt trang 33 5.1.3 Nhận thức của người dân trang 34 5.2 Vấn đề quản lý trang 34 5.3 Những ví dụ về những đề án xây dựng nhà vệ sinh công cộng thất bại trang 36 5.3.1 Đề án xây dựng NVSCC của Quận 3 trang 36 5.3.2 Đề án xây dựng NVSCC của ỦY BAN NHÂN THÀNH PHỐ trang 37 5.3.3 Dự án quy hoạch – xây dựng – lắp đặt “Nhà vệ sinh công cộng và thùng rác công cộng trên địa Thành Phố Hồ Chí Minh trang 37

CHƯƠNG 6: NHỮNG CHƯƠNG TRÌNH NHÀ VỆ SINH CÔNG CỘNG

THÀNH CÔNG TRÊN THẾ GIỚI trang 38

6.1 Chương trình “HAPPY TOILET” của Singapore trang 39 6.2 Chương trình “AWAY FROM HOME” của Anh trang 40

CHƯƠNG 7: ĐỀ XUẤT NHỮNG GIẢI PHÁP XÂY DỰNG HỆ THỐNG NHÀ

VỆ SINH CÔNG CỘNG trang 42

7.1 Lý do xã hội phải cần có một hệ thống nhà vệ sinh công cộng trang 43 7.1.1 Lịch sử phát triển của nhà vệ sinh công cộng trang 43 7.1.2 Việt Nam trang 45 7.2 Những giải pháp trang 46 7.2.1 Về mặt quản lý trang 46 7.2.2 Tiêu chí xây dựng nhà vệ sinh công cộng trang 47 7.2.3 Những giải pháp về xác định và tìm kiếm vị trí lắp đặt trang 51 7.3 Mô hình nhà vệ sinh công cộng đề xuất trang 52

CHƯƠNG 8: TRUYỀN THÔNG NHẬN THỨC VỀ NHÀ VỆ SINH CÔNG CỘNG trang 56

8.1 Phân tích đối tượng truyền thông trang 56 8.2 Mục tiêu truyền thông trang 57 8.3 Thông điệp truyền thông trang 57 8.4 Thời gian truyền thông giả định trang 58 8.5 Những sáng tạo trong truyền thông trang 58

CHƯƠNG 9: KẾT LUẬN trang 67 TÀI LIỆU THAM KHẢO trang 69

CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN

- BTA: British Toilet Association – Hiệp hội nhà vệ sinh của Anh

- NVSCC: nhà vệ sinh công cộng

- TDTT: thể dục thể thao

- RAS: Restroom Association Singapore – Hiệp hội nhà vệ sinh công cộng của

Singapore

- UBND: ủy ban nhân dân

- WTO: World Toilet Organization – Tổ chức toilet thế giới

- WHO: World Heath Organization – Tổ chức sức khỏe thế giới

- Wi-fi: một thuật ngữ dùng để chỉ công nghệ kết nối internet không dây, tầm

phủ sóng ngắn 50 m

- Wimax: một thuật ngữ dùng để chỉ công nghệ kết nối internet không dây, tầm

sóng rộng 50 km Nó có thể phát sóng bao trù một Thành phố, hay nhiều tỉnh

CHƯƠNG 1 :

TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NHÀ VỆ SINH

CÔNG CỘNG TRÊN ĐỊA BÀN TP.HỒ CHÍ MINH

1.1 LOẠI NHÀ VỆ SINH CÔNG CỘNG:

- Trên đại bàn Thành Phố hiện nay có hai loại NVSCC :

 Loại cố định: xây bằng bêtông cốt thép Đa số đã được xây dựng lâu và

xuống cấp, không đảm bảo chất lượng vệ sinh (thông thoáng khí không tốt, gạch lốt nền, men ốp tường đã ố và cũ) Các trang thiềt bị dùng trong NVSCC đã cũ và xuống cấp, dạng bồn cầu ngồi xổm không còn phù hợp với hiện nay Chi phí xây dựng khỏang 45 – 60 triệu Hiện nay loại hình NVSCC này được người quản lý tận dụng làm nhà ở và là nơi kinh doanh kết hợp

HÌNH 1

 Loại di động: xây bằng vật liệu nhẹ dễ lắp đặt Chất lượng vệ sinh khá

tốt, trang thiết bị tương đối hiện đại, phù hợp với những nơi lắp đặt nhà

vệ sinh tạm thời chờ quy hoạch hay các nơi tổ chức sự kiện và được ứng dụng rộng rãi hiện nay Nhưng có nhược điểm là hầm phân thuộc dạng

“ủ” dễ có mùi hôi nên không bảo đảm vệ sinh giá thành lại rất cao từ 90 – 100 triệu

HÌNH 2

- Nhìn chung, đối với các nhà vệ sinh cố định và di động tồn tại các trang thiết bị chưa hiện đại, chất lượng thấp nên mau xuống cấp và hư hỏng Đối với các NVSCC trên, vẫn chưa chú ý thiết kế cho nhiều đối tượng sử dụng, đặc biệt là người khuyết tật và người nước ngoài:

 Diện tích không gian quá bé và thiếu những công cụ trợ giúp, rất khó cho những người nước ngoài (Châu Âu & Châu Mỹ) cao to sử dụng thiết

bị dành cho người Châu Á nhỏ con hơn

 Thiết bị trong NVSCC thiếu sự trợ giúp như thiết bị tự động dọn vệ sinh, thanh chắn giúp người khuyết tật ngồi hoặc đứng lên dễ dàng

1.2 SỐ LƯỢNG NHÀ VỆ SINH CÔNG CỘNG:

- Hiện tại, theo thống kê vừa qua thì tổng số NVSCC trên 11 quận là 75; trong đó

có 48 NVSCC cố định và 27 NVSCC di động; tổng số số bồn cầu là 362 cái; 36 nhà tắm Một tình trạng thiếu và yếu là tình hình chung hiện nay của hệ thống NVSCC Thành phố

Bảng 1: Số lượng, loại NVSCC của các quận

STT QUẬN SỐ LƯỢNG

NVSCC

LOẠI NVSCC SỐ LƯỢNG

Cố định

Di động

Nhà tắm

Bồn tắm

- Xin lấy ví dụ một hình ảnh điển hình, đó là những con đường được mệnh danh

là “sôi động” nhất nhì Thành Phố như Lê Lợi, Lê Thánh Tôn, Nguyễn Huệ, Đồng Khởi, Hàm Nghi, Lê Duẩn lại không có NVSCC nào

- Tốc độ tăng trưởng kinh tế năm 2006 là ( 12,2 %) và tình hình dân số đang có

xu hướng gia tăng thêm từ các tỉnh khác đổ về thì rõ ràng đã và đang là gánh nặng cho hệ thống cơ sở hạ tầng cùa Thành Phố HỒ CHÍ MINH Với số lượng NVSCC như hiện nay thì chắc chắn một điều rằng, không những không thỏa mãn được nhu cầu của người dân và sẽ trở thành gánh nặng cho xã hội

1.3 PHÂN BỐ NHÀ VỆ SINH CÔNG CỘNG:

- Hiện tại, đa số các NVSCC đều không được bố trí gần nhau hoặc cùng nằm trên một tuyến đường, mà chỉ được đặt tại những nơi có đông người qua lại hay những khu chợ, trung tâm văn hóa, công viên,…của các quận Qua quá trình tìm hiểu thì tất cả các quận đều không có chiến lược về quy họach và phát triển NVSCC Vì vậy:

 Sau một khoảng thời gian đặt NVSCC nếu ít khách thì quận sẽ di dời NVSCC đến nơi khác

 Vị trí các NVSCC không được gắn kết chặt chẽ với nhau, khoảng cách giữa các NVSCC không đều, quận 3 là quận trung tâm Thành Phố: chỉ

có 2 NVSCC; quận 6: 2 NVSCC; quận gò vấp: 1 NVSCC,…

 Thông tin về NVSCC và vị trí NVSCC, cũng như hệ thống các bảng hứong dẫn hầu như không được các quận quan tâm để thông báo cho mọi người dân biết khi có nhu cầu

HÌNH 3: Bản đồ NVSCC của Thành Phố HỒ CHÍ MINH hiện nay

- Đa số NVSCC được lắp đặt trên vỉa hè gây cản trở lối đi dành cho người đi bộ

và mất mỹ quan đô thị

 Một vài ví dụ làm sáng tỏ sự bất hợp lý trong việc lắp đặt NVSCC:

- Một số NVSCC trong khu vực các công viên lại đặt ở những góc khuất rất khó thấy và không có các bảng chỉ dẫn Ví dụ: một NVSCC cố định trong công viên TAO ĐÀN bị che chắn bởi những cây xanh to lớn và nằm ở một góc khuất

HÌNH 4

- Tại công viên 23-9, nhà vệ sinh được xây dựng khuất sau trụ sở Ban quản lý công viên nên rất khó tìm Tại công viên Lê Lai, trước mặt NVSCC là quán giải khát Mỗi khi đông khách, chủ quán bày ghế che khuất cả lối vào nhà vệ sinh khiến cho người qua đường rất khó nhìn thấy nhà vệ sinh hoặc có biết cũng ngại vào

- Một số nơi khác thì lại lắp thừa, như NVSCC gần góc Nguyễn Du – Lê Văn Hưu, gần bệnh viện Nhi Đồng, được người dân phản ánh là thừa, bởi vì những người có việc phải lui tới bệnh viện đều chọn sử dụng nhà vệ sinh của bệnh viện-khi có nhu cầu, ít ai ra NVSCC bên ngoài vì vừa xa vừa phải trả tiền

1.4 ĐỐI TƯỢNG PHỤC VỤ VÀ THỜI GIAN PHỤC VỤ:

1.4.1 Đối tượng phục vụ:

- Đối tượng phục vụ của NVSCC phụ thuộc nhiều vào vị trí lắp đặt Các NVSCC trên vỉa hè thì người sử dụng đa số là tài xế xe ôm, người đạp xích lô, phụ hồ, người bán hàng rong, người lang thang…; đối với các nhà vệ sinh trong chợ, công viên, bến xe thì phục vụ chủ yếu cho tiểu thương, người bán dạo quanh những khu vực ấy, hành khách bộ hành,…Phí thu cho mỗi lần đi tiểu là 500 đồng và 1000 đồng khi đi tiêu Tuy phí thu thấp, nhưng do tâm lý ngại đi nhà vệ sinh bên ngoài và bị

ám ảnh bởi hình ảnh nhà vệ sinh dơ bẩn và không an toàn thời gian trước đây nên số lượng người sử dụng NVSCC khá ít

1.4.2 Thời gian phục vụ:

- Thời gian phục vụ của NVSCC là từ 4 – 20 giờ Rõ ràng là bất hợp lý

trong khi nhịp sống của Thành Phố đến tận nửa đêm

CÔNG TY DỊCH VỤ CÔNG ÍCH QUẬN

(Đầu tư và lắp đặt)

NGƯỜI ĐIỀU HÀNH (Trực tiếp quản lý)

NGƯỜI SỬ DỤNG

1.5 HÌNH THỨC QUẢN LÝ:

- Tất cả các NVSCC đều do Công ty Dịch vụ công ích quận đầu tư và quản lý

Công ty DVCI thực hiện lắp đặt, điện, nước, (Điện do Công ty Điện lực thành phố cung cấp, nước do Công ty cấp nước thành phố cung cấp) và ký hợp đồng khóan cho người khai thác NVSCC

- Trong quá trình hoạt động của nhà vệ sinh công ty sẽ đảm bảo sữa chữa những

hư hỏng phát sinh, rút hầm cầu định kỳ và bảo dưỡng nhà vệ sinh

MÔ HÌNH 1: Mô hình quản lý của NVSCC hiện nay

1.6 HÌNH THỨC THU PHÍ DỊCH VỤ VỆ SINH:

- Mức phí khai thác NVSCC phải đóng hàng ngày (không tính tiền điện, nước, giấy vệ sinh…) hoặc hàng tháng cho Công ty Dịch Vụ Công Ích, phụ thuộc vào các yếu tố sau:

 Vị trí và thời gian họat động của nhà vệ sinh ấy Nếu nhà vệ sinh đã họat động lâu và có vị trí gần chợ, bến xe, hoặc trên các tuyến đường chính nhiều người qua lại thì mức phí đóng cao hơn so với các NVSCC trên các tuyến đường nhỏ hay mới hoạt động

 Người điều hành NVSCC: nếu là nhân viên của công ty thì phí đóng sẽ thấp hơn người ngoài công ty Tuy nhiên, đa số những người ngoài công ty ký hợp đồng khai thác NVSCC đều là nhân viên của công ty đã về hưu hoặc người thân của các nhân viên

vệ sinh có hoàn cảnh khó khăn được công ty ký hợp đồng nhằm giúp đỡ kinh tế gia đình họ

- Hàng ngày hoặc hàng tháng, nhân viên công ty Dịch Vụ Công Ích sẽ thu gom phí hoạt động của các NVSCC trên, trung bình khoảng từ 40.000 – 150.000 đồng/ngày/NVSCC Chi phí từ tiền điện, nước, phí vệ sinh (đổ rác), giấy đi vệ sinh…do người khai thác nhà vệ sinh chi trả

1.7 HÌNH THỨC KINH DOANH KẾT HỢP:

- Ngoài phí thu từ người sử dụng NVSCC, người chủ quản lý còn được phép tận dụng mặt bằng phía trước làm nơi kinh doanh một số hình thức như: điện thoại công cộng, quầy bán sách – báo – thuốc lá, quầy bán văn phòng phẩm nhỏ, hay làm tiệm hớt tóc, cũng có thể kết hợp làm quán giải khát,…

1.8 HÌNH THỨC KIỂM TRA CÁC NHÀ VỆ SINH CÔNG CỘNG:

- Có hai hình thức kiểm tra:

 Kiểm tra đột xuất

 Kiểm tra định kỳ

- Việc kiểm tra chất lượng vệ sinh của NVSCC do nhân viên Công ty DVCI thực hiện Ngoài ra hằng quý, Đội vệ sinh phòng dịch của quận cũng sẽ đến kiểm tra chất lượng vệ sinh của NVSCC

- Nhưng theo quan sát được thì mức độ kiểm tra vệ sinh như vậy vẫn chưa thể đảm bảo các NVSCC trên địa bàn Thành Phố hoàn toàn sạch sẽ như mong muốn của người dân và cấp lãnh đạo

1.9 TÌNH TRẠNG VỆ SINH VÀ AN TOÀN TẠI CÁC NHÀ VỆ SINH CÔNG CỘNG:

1.9.1 Tình trạng vệ sinh:

- Hầu hết các NVSCC (cố định và di động) đều ở trong tình trạng vệ sinh khá xấu Điều đó bao gồm cả việc hầu như rất lâu để chờ tới những lần thay thế tiếp theo các trang thiết bị đã xuống cấp và hư hỏng nặng Xin trích một dòng trong một bài trên báo Người Lao Động đăng ngày 15-

06-2005: “Để kiểm chứng lời phản ánh của một số người về tình trạng

mất vệ sinh ở NVSCC tại khu vực Công viên 23-9, chúng tôi đến để tìm hiểu thực hư Khác với bề ngoài trông rất khang trang, bên trong khu vệ sinh này luôn bốc mùi hôi thối Cánh cửa của những phòng vệ sinh bị thủng từng mảng và không hề có chốt cài.”

HÌNH 5

- Cụm NVSCC trong khu vực bến xe Chợ Lớn phía bãi đỗ xe gần cổng ra, bên trong và cả bên ngoài đều rất ẩm ướt, dơ bẩn và hôi hám; cửa vào không có, sàn nhà hầu như lúc nào cũng trong tình trạng đọng nước, các cánh cửa nơi các buồng vệ sinh đã không còn mà nếu có cũng đã quá cũ đến nổi không thể đóng lại được, bồn cầu cấu bẩn và hư hỏng vì vậy thường xuyên bị nghẹt, hệ thống dội nước ở đây là một cái hồ nước đầy rong rêu và bên trong là nhiều loại rác khác nhau

- Ngoài ra các vật phẩm thiết yếu trong NVSCC cũng thường xuyên thiếu như: giấy vệ sinh, xà bông tiệt trùng (đa số các NVSCC hiện nay không có)

- Sự thiếu quan tâm của đơn vị chủ quản đã dẫn đến tình trạng như hiện nay: việc không sát sao và kiên quyết trong vấn đề kiểm tra vệ sinh cũng như sửa chữa hay thay thế các trang thiết bị vệ sinh Bên cạnh đó người quản lý trực tiếp và cả cộng đồng không thật sự coi NVSCC là một vấn

đề sống còn của xã hội

1.9.2 Tình hình an ninh:

- Đối với một số NVSCC có hiện tượng hút chích, người khai thác

NVSCC sẽ báo cáo cho Công an khu vực biết và phối hợp bắt giữ những người vào nhà vệ sinh hút chích ma túy…

- Một bài báo trên báo Người Lao Động đã viết: “Chiều 9-6, điểm đến đầu tiên của tôi là NVSCC ở số 109 Bis Phạm Ngũ Lão, quận 1 Vừa

mở cửa một phòng vệ sinh dành cho nữ, tôi giật mình dội ngược trở

ra khi thấy kim tiêm, ống chích vương vãi đầy trên sàn và trong sọt rác Thế nhưng ngoài cổng NVSCC này có ghi dòng chữ “Nghiêm

Chất lượng

vệ sinh và hiện trạng thiết bị vệ sinh xuống cấp nghiệm trọng

cấm sử dụng các chất ma túy!” Khi tôi phàn nàn sự việc trên, người phụ nữ phụ trách NVSCC này không ngần ngại: “Bên dãy dành cho nam còn nhiều hơn!” Cách đây 4 tháng tại NVSCC này người ta đã phát hiện một người chết vì say thuốc!”

- Hiện nay tình hình cũng đã được cải thiện hơn trước rất nhiều nhưng

thỉnh thoảng vẫn có trường hợp con nghiện sử dụng NVSCC làm nơi hút chích

 Nếu tình trạng vệ sinh và tình hình an ninh như hiện nay không được khắc phục dứt điểm thì không những sẽ ảnh hưởng đến đời sống người dân mà còn là một biểu tượng xấu của Thành Phố trong mắt khách du lịch và bạn bè quốc tế

1.10 VẤN ĐỀ CHẤT THẢI CỦA NHÀ VỆ SINH CÔNG CỘNG:

- Đối với nhà vệ sinh di động, có một nhược điểm là hầm phân thuộc dạng “ ủ ” nên dễ gây mùi hôi, không đảm bảo vệ sinh

- Nhà vệ sinh cố định tuy được xây dựng bằng chất liệu kiên cố và hạn chế được rất nhiều mùi phát ra nhưng tất cả các NVSCC cố định đều không có khả năng tự xử lý chất thải

- Tất cả chất thải từ NVSCC cố định và di động đều được xử lý bằng cách cho

xe hút hầm cầu đến hút đi và đem chôn lấp ở bãi rác Gò Cát và Phước Hiệp hay bán cho công ty phân bón Hòa Bình

1.11 ĐỐI TƯỢNG VI PHẠM VỆ SINH ĐÔ THỊ:

- Theo thống kê những người sử dụng NVSCC nhiều nhất lại là đối tượng vi phạm chủ yếu

- Trong tháng 4-2005 có đến 400 trường hợp gây mất vệ sinh bị xử lý, nhưng

trong các tháng 5, 6, 7 còn khoảng 300 trường hợp/tháng và trong 2 tuần đầu tháng 8 chỉ còn 10 trường hợp

- Hầu hết những người vi phạm là những người có thu nhập thấp: người bán

dạo, bán ve chai, xe ôm, đánh giầy,…Theo một con số thống kê từ ông Nguyễn Thế Định, Đội trưởng đội quản lý trật tự đô thị Quận 1 thì có đến:

 63% người vi phạm là tài xế, xe tải, taxi và đặc biệt là giới xích lô, “honda ôm”

 25% là người bánhàng rong, vé số dạo

 Chỉ có 12% là những người hành nghề khác

HÌNH 6

- Họ hầu như họ không có khả năng bỏ ra vài ngàn một ngày cho nhu cầu vệ sinh, đó là số tiền không nhỏ đối với những người nghèo, trong khi đó họ lại sống ngoài đường là chủ yếu nên việc vi pham vệ sinh là khó tránh khỏi

- Từ khi thành phố triển khai Quyết định 105/2003 quy định mức phạt đối với một số hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực vệ sinh môi trường thì tình trạng phóng uế đã giảm hẳn tại khu vực trung tâm Thành Phố Nhưng không phải lúc nào việc áp dụng các hình phạt bằng tiền cũng có thể thực hiện được bởi đối người bán vé số, lượm ve chai, bán dạo,… Với thu nhập một ngày vài chục ngàn nhưng mức phạt thấp nhất cho hành vi này là 100.000 đồng Trong khi một ngày con người phải đi tiểu 3 – 4 lần, với một lần là 500 đồng (có nơi

là 1000 đồng) họ đành chấp nhận vi phạm để tiết kiệm

Đối tượng vi phạm vệ sinh chủ yếu tài

xế taxi, xe

ôm, xích lô…

1.12 NHỮNG TIẾN BỘ TRONG VIỆC CẢI THIỆN TÌNH HÌNH VỆ

SINH ĐÔ THỊ:

- Bên cạnh những hình ảnh không hay của hệ thống NVSCC thời gian qua Các cấp lãnh đạo Thành Phố và một số quận đã có những cố gắng trong việc làm trong sạch và cải thiện hình ảnh NVSCC cũng như tình hình vệ sinh môi trường thành phố

 Điển hình là sự thành công của Quận 1 trong công tác giữ gìn trật tự vệ sinh môi trường, trong đó có việc xử phạt nghiêm những hành vi tiêu tiểu bậy Sự tích cực của Đội quản lý trật tự Quận 1 bộ mặt của Quận đã có nhiều chuyển biến tích cực Những hình phạt hành chánh và buộc khắc phục hậu quả tại chỗ, cũng như những biện pháp phối hợp với đài truyền hình (cho phát hình ảnh những đối tượng vi phạm trên tivi), đã tác động rất lớn đến tâm lý mọi người, mang lại những hiệu quả tức thì và đã nhận được nhiều sự đồng tình, ủng hộ của người dân

 Từ năm giữa năm 2005 Sở Tài nguyên - Môi trường Thành Phố đã yêu cầu Công

ty Dịch vụ công ích các quận-huyện khảo sát và lập quy hoạch hệ thống NVSCC tại quận-huyện mình, báo cáo về trước ngày 22-8 để sở có cơ sở lập kế hoạch xây dựng hệ thống NVSCC trên địa bàn thành phố Đồng thời Sở cũng đã đưa ra một

số thiết kế mẫu: đối với công viên thì có thể làm NVSCC bằng chất liệu inox, màu xanh, dạng như một trụ hoa; trên đường phố thì làm kiểu nhà tròn có mái che và phối cảnh bằng những bồn hoa dọc theo vỉa hè…Sở dự kiến sau khi thống nhất được mô hình NVSCC thì sẽ lập dự án trình UBND Thành Phố Nếu dự án được phê duyệt ngay, sẽ cho thí điểm lắp đặt một số NVSCC theo kiểu mới trên 4 quận

1, 3, 5, 10: vỉa hè cạnh nhà số 07 đường Nguyễn Huệ, P.Bến Nghé, Q.1; vỉa hè trước nhà số 03 Công trường Quốc Tế, P.7, Q.3; vỉa hè trường Đại Học Y Dược TP.HCM trên đường Hồng Bàng, góc Hồng Bàng và Phù Đổng Thiên Vương, P.2, Q.5; vỉa hè trước nhà máy giày Sài Gòn, P.2, Q.10

CHƯƠNG 2 :

NHỮNG ẢNH HƯỞNG CỦA MỘT HỆ THỐNG

NHÀ VỆ SINH CÔNG CỘNG YẾU KÉM

- ĐẶT VẤN ĐỀ: Chúng ta đang sống ở thế kỷ XXI Cuộc sống vật chất và tinh

thần của cộng đồng dân cư ở những nước và khu vực đã và đang phát triển cũng từng bước được nâng cao Trong xã hội phát triển ngày nay con người quan tâm nhiều hơn đến điều kiện và chất lượng cuộc sống và vấn đề kiêng kỵ

là NVSCC đã trở thành mối quan tâm đặc biệt của con người Ở Việt Nam nói riêng và các nước đã và đang phát triển nói chung thực trạng NVSCC kém chất lượng hoặc quá ít đã và đang ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của chúng ta

HÌNH 7

2.1 VỀ VĂN HÓA:

của thành phố, của xã hội…, thể hiện rõ nhất là ở những nơi công cộng - Nơi công cộng là nơi thể hiện rõ nhất trách nhiệm, ý thức của mỗi cá nhân đối với

xã hội, mỗi hành vi đều ảnh hưởng lớn đến cộng đồng Ví dụ: việc còn quá ít NVSCC và nhà vệ sinh không sạch dẫn đến hiện tượng các phố, gốc cây hay bờ tường bị phóng uế bừa bãi, tùy tiện để lại cho du khách nước ngoài một ấn tượng không tốt Nếu chúng ta đã đọc qua lá thư của ông Nguyễn Đông gửi cho chính quyền Việt Nam để góp ý về vấn đề du lịch thì không khỏi chạnh lòng “ Trên tuyến đường quốc lộ 1 xuyên Việt, xin yêu cầu cứ khoảng 80 – 100 Km cần làm một nhà VSCC, nơi nghỉ chân (Rest area) để cho khách nghỉ ngơi và làm vệ sinh cá nhân Tôi đã tận mắt chứng kiến nhiều lần các cô đầm tóc nâu,

bà Mỹ tóc vàng, tóc trắng … đã phải “ngồi tè” phóng uế ngay tại bờ ruộng hoặc ngay trên đường lộ ”

- Văn hóa của một dân tộc không chỉ được thể hiện ngàn năm lịch sử, mà nó còn được đánh giá qua cách hành xử và quan tâm của mỗi cá nhân trong một cộng đồng và trong môi trường hiện tại mà họ sinh sống Trong khi ở những nước phát triển người dân nghiễm nhiên xem NVSCC là một biểu tượng và là một yếu tố văn hóa hành xử và dân tộc Họ yêu thích nó thật sự, thâm chí có cả

những tổ chức những người tình nguyện tham gia và tổ chức nhiều họat động

có liên quan đến NVSCC Không những thế ở Anh có một bảo tàng dành riêng cho việc trưng bày bộ sưu tập NVSCC từ xa xưa cho đến nay Năm 2002 nước Anh đã kỷ niệm 150 năm từ khi NVSCC đầu tiên được lắp đặt bên ngoài tòa án Luôn Đôn

- Những nước phát triển có lịch sử lâu đời như Anh, NVSCC là cả một nền văn hóa mang đậm dấu ấn lịch sử lâu đời Người dân xem NVSCC là một vấn đề bình thường và là tất yếu của nền kinh tế Trong một bài viết về NVSCC được trình bày ở Hồng Kông từ 25 đến 27 – 05 – 1995 bởi giáo sư người Ấn Độ Bindeswar Pathak và một vài phó giáo sư, tiến sĩ, người sáng lập khác về đề tài

“LỊCH SỬ CỦA NHÀ VỆ SINH” đã cho thấy rằng: “Nhà vệ sinh là một phần

của lịch sử vệ sinh của con người, nó còn là một chương quyết định trong lich sử văn minh loài người và nó không thể bị cô lập để bị coi như là một vị trí không quan trọng trong lịch sử Nhà vệ sinh là một lời bình phẩm liên kết giữa sự trật tự và rối rấm, giữa một môi trường tốt đẹp và tồi tệ”

- Ngày 19-11 hàng năm được chọn là ngày kỷ niệm nhà vệ sinh tòan thế giới (do

tổ chức Toilet thế giới đề xướng)

2.2 VỀ SỨC KHỎE:

đến nhà vệ sinh 2500 lần/năm tương đương khoảng 6 đến 8 lần mỗi ngày và bạn sử dụng 3 năm trong cuộc đời trong nhà vệ sinh Điều kiện vệ sinh là vấn

đề toàn cầu Hơn một nửa dân số thế giới không có điều kiện vệ sinh sạch sẽ

Sự nín tiểu vì điều kiện vệ sinh dơ bẩn có thể làm dẫn đến bệnh thận và bàng quan, nhiều người thậm chí còn kiềm chế việc uống nước” - Theo các nhà nghiên cứu thuộc viện nghiên cứu của tổ chức sức khỏe thế giới ở Geneve (WHO) ngày 04/05/2003 “Vi khuẩn Coronavious của dịch bệnh SARS có thể sống sót bên ngoài cơ thể của con người trong nhiều ngày Loại vi-rút này theo chất thải của người bệnh và có thể tồn tại ở các NVSCC …”

NVSCC trên địa bàn Thành Phố trong tình trạng mùi hôi, chất bẩn, thiếu nước dội, thiếu giấy vệ sinh, không xà bông sát trùng Đó là nguy cơ tiềm ẩn những căn bệnh về đường hô hấp, phổi cho những người trực tiếp quản lý NVSCC do

họ thường xuyên hít thở không khí ô nhiễm Những căn bệnh về đường ruột do không có xà phòng tiệt trùng rửa tay sau mỗi lần đi vệ sinh, cộng thêm nguy cơ lan truyền các bệnh truyền nhiễm sẽ ảnh hưởng không nhỏ cho xã hội mà trực tiếp và trước hết là những người quản lý NVSCC

- Không những thế, một vấn đề dễ gặp phải nhất là đối với trẻ em là việc các em

ngại hay thậm chí sợ phải đi vệ sinh, do các nhà vệ sinh dơ bẩn – hôi hám và có nhiều sinh vật nguy hiểm ( ruồi, muỗi, gián, chuột,…).Nếu tình trạng này kéo dài, sẽ trở thành một phản xạ xấu, khiến các em không dám bước vào nhà vệ sinh khi có nhu cầu mà cố nhịn tiểu chờ về nhà hay thậm chí là nhịn uống nước

để không phát sinh nhu cầu Những vấn đề ấy sẽ gây ra hai tác hại như sau:

 Những căn bệnh phát sinh có liên quan đến việc nhịn tiêu-tiểu: sạn thận

và một số triệu chứng về bàng quang Cơ thể không bài tiết được chất bẩn hoặc chất độc qua đường tiểu, da sẽ đổ nhiều mồ hôi và luôn ẩm là điều kiện phát sinh vi khuẩn gây nhiều căn bệnh về da, nhất là vào mùa

hè Do ngại đi tiểu mà nhịn uống nước có khả năng các em sẽ bị mất nước, ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe

 Việc các em nhịn tiểu sẽ gây trầm cảm nhẹ, do các em bị ám ảnh bởi hình ảnh nhà vệ sinh dơ bẩn hay các em sợ những sinh vật có trong những nhà vệ sinh Điều đó sẽ dẫn đến hành động tiêu cực, mặc dù mắc tiểu nhưng vẫn cố nhịn, không những gây cảm giác khó chịu trong lúc học mà còn là cảm giác lo lắng, mắc cỡ với bạn bè – thấy cô vì sợ sẽ không kiềm được mà “tè” trong lớp Đó là nguyên nhân chính gây một

số chứng bệnh tâm thần nhẹ Theo lời thạc sĩ Nguyễn Hồng Thúy thuộc Khoa Tâm thần Bệnh viện Nhi Trung Ương: “ Việc nhịn tiểu lâu sẽ dẫn đến việc rối lọan nhịp tiểu,…mỗi ngày có từ 1đến 2, có khi 3 em dến khám tại khoa Tâm thần vì những ảnh hưởng từ việc nhịn tiểu

2.3 VỀ KINH TẾ:

- Một nền kinh tế phát triển vững mạnh phụ thuộc rất nhiều yếu tố Trong đó cở

sở hạ tầng hòan chỉnh sẽ thu hút nhiều đầu tư nước ngoài, đảm bảo bền vững cuộc sống người dân Một cơ sở hạ tầng như vậy không thể thiếu một hệ thống NVSCC hoàn chỉnh

- Hệ thống NVSCC tồi tệ sẽ ảnh hưởng đến sức khỏe người dân, gia tăng số lượng lao động không đủ sức khỏe Điều kiện nhà vệ sinh dơ bẩn tác động xấu đến năng suất làm việc của người lao động (nghiên cứu của tổ chức Toilet thế

những căn bệnh liên quan đến thận và bàng quang…, trở thành gánh nặng của đất nước Nếu tình trạng này kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế - xã hội, kiềm hãm và có thể kéo tụt nền kinh tế đất nước nếu chính phủ không xem đó như một yếu tố của sự phát triển

- Một trong những ngành công nghiệp mũi nhọn của Việt Nam là du lịch NVSCC là một yếu tố then chốt quyết định sự thành bại của ngành du lịch, ở khâu chăm sóc khách hàng Theo thống kê của một tờ báo Thanh Niên đăng tải ngày 11/06/2004: một trong ba nguyên nhân khiến du khách không muốn quay

lại thăm Việt Nam đó là điều kiện NVSCC quá tồi tệ

lần nói với chúng tôi: "Tiếp xúc với nhiều khách du lịch nước ngoài, mới thấy

họ có những nỗi khổ rất "trời ơi" trong lúc dạo chơi ở xứ này " T kể: "Một trong những băn khoăn lớn nhất của du khách nước ngoài là ở các khu du lịch của Việt Nam có quá ít nhà vệ sinh công cộng (NVSCC), trong đó số NVSCC tàm tạm lại càng hiếm hoi" Điều này đã gây không ít phiền phức cho du khách,

thậm chí cho cả hướng dẫn viên Sau một tour leo trèo, thăm thú, thưởng thức

đủ thứ ẩm thực, nhiều người tá hoả khi không thể tìm đâu một nơi để "trút bầu tâm sự" NVSCC nếu có thì quá xa, hoặc là quá bẩn Trong nhiều trường hợp, hướng dẫn viên cũng không biết giải thích ra sao với du khách bởi thực tế chỉ

có vậy Tại bản Lác (Mai Châu, Hoà Bình), với gần 500 nhân khẩu sinh sống cùng một lượng lớn khách du lịch (trung bình mỗi tháng bản Lác đón khoảng gần 4.000 lượt khách, trong đó khoảng 800 khách quốc tế), thế nhưng các công trình phụ ở đây đều do nhà dân tự xây dựng, không có sự hướng dẫn và quy hoạch chung trong toàn bản Cứ như vậy, chẳng bao lâu các công trình này sẽ trở nên quá tải

- Ngay ở thủ đô Hà Nội, tình hình cũng không khá hơn Cả Hà Nội hiện chỉ có 25 NVSCC cố định và 9 NVSCC lưu động phục vụ khách vãng lai tại các khu vực xung quanh hồ Hoàn Kiếm và một số tuyến phố chính, trong đó nhiều NVSCC đang nằm trong tình trạng quá tải, xuống cấp, nhiều nơi không có biển chỉ dẫn Đây chính là lý do khiến nhiều khách du lịch nước ngoài cảm thấy rất bất tiện khi đi du lịch ở Việt Nam.”

- Những vấn đề nêu trên để thấy rằng NVSCC không là một vấn đề nhỏ của bản thân một địa phương nào, nó sẽ trở thành vấn nạn nếu chúng ta không nhìn nhận nó ở một góc độ rộng hơn

2.4 VỀ MÔI TRƯỜNG:

- Ngày nay có khoảng 2,4 tỉ người không được sử dụng ngay cả một công trình vệ sinh đơn giản Vì thế lượng chất thải của con người đã làm ô nhiễm nhiều dòng sông và hồ ở các nước đang phát triển Hầu hết các nguồn nước quan trọng ở các nước đang phát triển đều chứa phân người đó là do thiếu sự cân bằng của các thiết bị vệ sinh Khả năng không có (hoặc có ít nhà vệ sinh) là nguyên nhân gây nên ô nhiễm môi trường nước trên hầu hết các nơi ở các nước đang phát triển Ở Châu Mỹ Latinh chỉ có khoảng 14% dân thành thị có công nghệ sử lý nước sạch truớc khi thải Mặc dù mức độ sử lý nước thải được thông báo là cao hơn giữa các thành thị nước Châu Á (trung bình khoảng 35%) nhưng mà vẫn còn vài vấn

đề không thể chấp nhận được về các quy trình sử lý nước trực tiếp từ các nguồn khác nhau Tiêu chuẩn chất lượng của quá trình sử lý nước thậm chí còn không

có ở nhiều thành phố của Châu Phi Những số liệu trên đây lấy từ chương trình môi trường của liên hiệp các quốc gia UNFP

- Riêng tại Việt Nam những NVSCC dơ bẩn ảnh hưởng nhiều đến cả hai loại môi trường, đó là môi trường làm việc và môi trường sống:

 Môi trường làm việc: con người cần có một môi trường làm việc thoải

mái để phát huy hết khả năng của mình, ngược lại nó sẽ kiềm hãm rất nhiều khả năng của con người về cả tinh thần và năng suất lao động, thậm chí có thể mắc phải trầm cảm chỉ vì vấn đề NVSCC

 Môi trường sống: một hệ thống NVSCC thiếu và không vệ sinh chắc

chắn không thể nào đáp ứng được nhu cầu của người dân, và sức ép của tăng dân số, khó đáp ứng kịp sự tăng trưởng của nền kinh tế Do đó sẽ phát sinh những hành động tự phát và đôi khi vi phạm pháp luật để thỏa mãn nhu cầu cá nhân mà cũng là của xã hội Đó là tất yếu của quá trình phát triển Những ảnh hưởng xấu đến môi trường sống đầu tiên sẽ xuất phát từ chính những NVSCC không vệ sinh: chất thải và nước thải động lại trên sàn, sự hư hỏng và không được thay thế của các trang thiết bị vệ sinh,…Kế đến là môi trường sẽ bị ô nhiễm do hành động phóng uế bừa bãi của những cá nhân không được đáp ứng nhu cầu, hoặc do NVSCC hiện nay không đáp ứng được nhu cầu của họ Sự ô nhiễm sẽ tác động lên cây cối, không khí, phá vỡ cảnh quang đô thị (những hình ảnh không

đẹp, bờ tường ố vàng, nơi gốc cây…)

HÌNH 8

Hình ảnh những bờ tường, vỉa

hè bị ố vàng và ô nhiễm do tình trạng phóng uế bừa bãi

CHƯƠNG 3 :

CỦA RIÊNG QUẬN 3

3.1 ĐẶC TRƯNG KINH TẾ - XÃ HỘI - VĂN HÓA CỦA TP HỒ CHÍ MINH VÀ CỦA RIÊNG QUẬN 3:

3.1.1 Đặc trưng của TP.Hồ Chí MINH:

- Kinh tế : TP.HỒ CHÍ MINH nói riêng và Việt Nam nói chung đang trong qui

luật phát triển của thế giới, đất nước ta đang bước vào một kỷ nguyên mới, kỷ nguyên của sự phát triển nhanh chóng từ một nước nông nghiệp lạc hậu tiến lên công nghiệp hóa, hiện đại hóa Quá trình này kéo theo sự phát triển mạnh

mẽ của các đô thị Trong đó TP HỒ CHÍ MINH được coi là dẫn đầu trong sự

phát triển mạnh mẽ này TP HỒ CHÍ MINH được coi là nơi thu hút đầu tư nước trong các lĩnh vực công nghiệp, du lịch, giải trí, giao thông Năm 2006 tăng trưởng kinh tế của Thành Phố là 12,2 % cao hơn chỉ tiêu 12 % ; trong đó đứng đầu là khu vực dịch vụ với 6,76 %, kế đến là khu vực công nghiệp-xây dựng với 5,41 % Dấu ấn năm 2006 là của kinh tế Thành phố là việc thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài tăng mạnh, gấp 2-3 lần so với năm ngoái

- Xã hội : xã hội Thành phố cấu thành bởi nhiều tầng lớp từ các địa phương

khác đến kiếm sống Có thể nói xã hội Thành Phố khá phức tạp nhưng cũng

vô cùng sôi động Trong đó tồn tại nhiều cách ứng xử, thói quen khác nhau của người dân từ nhiều vùng miền Bên cạnh đó giá trị kinh tế của từng người cũng ảnh hưởng và tác động lên cách xử sự của người ấy Đa số những người dân từ các địa phưong khác di cư đến Thành Phố để kiếm sống và hầu hết họ rất nghèo, thu nhập một tháng thấp, hầu hết số tiền kiếm được họ gừi về cho gia đình còn số tiền dùng cho bản thân rất ít chỉ đủ đáp ứng nhu cầu ăn uống, chỗ ở cũng là một nhu cầu đáng kể Cùng với tình trạng vệ sinh không tốt đã làm khó khăn thêm cuộc sống, khiến người dân ít quan tâm đến những vấn đề khác

- Văn hóa : nền văn hóa của Thành Phố cũng là sự hợp thành bởi nhiều người

từ nhiều vùng miền : Bắc, Trung, Nam, người Hoa, người Hồi giáo, Sự phát triển về kinh tế đã đưa Thành Phố HỒ CHÍ MINH trở thành một thành phố hiện đại, văn minh nhất nhì nước Và nó cũng dần hình thành những loại văn hóa khác nhau : khu phố văn hóa, văn hóa trong công sở, văn hóa nơi công cộng, Đặc biệt là văn hóa nơi công cộng, nó tạo ra bộ mặt của Thành Phố sạch đẹp văn minh hay dơ bẩn luộm thuộm Điều ấy tùy thuộc rất nhiều vào ý thưc người dân và sự quan tâm của chính quyền

3.1.2 Đặc trưng riêng của Quận 3:

- Quận 3 là một trong những quận trung tâm thành có nhịp sống nhộn nhịp bậc

nhất Tính về cả mọi mặt giải trí, dịch vụ, kinh doanh, văn hóa đều vượt trội

và đang có xu hướng gia tăng về số lượng lẫn chất lượng của các loại hình kinh doanh giải trí Nơi dây cũng tập trung dân số đông

- Quận 3 còn là nơi tập trung nhiều trường học như : Đại học kinh tế, Đại học

Kiến trúc Đại học Mở - Bán Công, Những con đường nhộn nhịp kinh doanh đóng góp rất nhiều vào ngân sách Quận và Thành Phố như : Nguyễn Thị Minh Khai, Nguyễn Đình Chiểu, Hai Bà Trưng, Lê Văn Sỹ, Tập trung nhiều đền chùa và các di tích lịch sử như : Nhà văn hóa Phụ Nữ, chùa Vĩnh Nghiêm, chùa Xá Lợi, Những khu thể thao-vui chơi giải trí : nhà thi đấu Phan Đình Phùng, công viên Lê Văn Tám, khu công trường Quốc Tế Hồ Con Rùa

- Nêu những dẫn chứng trên để thấy rằng xét về mọi góc cạnh : văn hóa, lịch,

sử, kinh tế, xã hội Quận 3 không thua kém bất cứ một quận nào trong Thành Phố và là một quận đứng nhất nhì về tốc độ phát triển

CHƯƠNG 4 :

NHẬN THỨC CỦA NGƯỜI DÂN VỀ VẤN ĐỀ NHÀ

VỆ SINH CÔNG CỘNG

Đặt vấn đề: Nhận thức của con người phụ thuộc rất nhiều yếu tố, nhưng tụ trung lại

đó là sự tác động tổng hợp của hai loại: yếu tố chủ quan và khách quan trong môi trường họ đang sinh sống:

 Yếu tố tác động chủ quan: sự giáo dục từ nhỏ của nhà trường và gia đình, sự tự cảm nhận bản thân, sự tự chủ của bản thân

 Yếu tố tác động khách quan: môi trường nơi họ sinh sống, điều iện kinh tế-xã hội của đất nước, sự quam tâm của chính quyền, sự tác dộng của các chiến dịch tuyên truyền, xu hướng phát triển của thế giới

4.1 ĐIỀU KIỆN KINH TẾ - XÃ HỘI VIỆT NAM :

- Đất nước chúng ta những năm qua đã có những bước tiến vượt bậc, tốc độ phát triển đứng thứ hai Châu Á chỉ sau Trung Quốc Năm 2006 tăng trưởng kinh tế Việt Nam tăng 8,2 % Cuối năm 2006 hàng loạt các sự kiện khiến vị thế Việt Nam ngày càng gia tăng trên trường quốc tế : gia nhập WTO, tổ chức thành công hội nghị APEC, đạt được hiệp định bình thường hóa thương mại vĩnh viễn Việt Nam-Hoa Kỳ, Việt Nam được bình chọn là điểm đến an toàn nhất hiện nay

về du lịch và đầu tư Những sự kiện ấy sẽ khiến nhiều nhà đầu tư nước ngoài tin tưởng vào Việt Nam, lượng khách du lịch ngày càng tăng

- Xã hội Việt Nam là một xã hội trẻ với những thế hệ mới năng động, thông minh, nhưng cũng dễ bị tác động bởi các xu thế của thế giới

- Việt Nam là nước Châu Á nên có truyền thống và tính cách người Á Đông : tôn trọng những giá trị truyền thống chuẩn mực

4.2 NHẬN THỨC CỦA NGƯỜI DÂN VỀ NHÀ VỆ SINH CÔNG CỘNG :

Đặt vấn đề : Ý thức của người dân hiện nay về vấn đề sử dụng và giữ gìn môi

trường nói chung chưa cao, nếu không muốn nói là tùy tiện Điều đó do những nguyên nhân sau :

 Người dân bị ám ảnh bởi hình ảnh NVSCC trước đây : mất vệ sinh, thiết tiện nghi, không an toàn lắm ( nơi con nghiện làm nơi hút chích ) Nên họ rất ngại khi bước vào NVSCC

 Hầu hết người dân Thành Phố sử dụng phương tiện di chuyển là

xe máy, những NVSCC không có dịch vụ gởi xe khiến họ không

an tâm và làm người dân cảm thấy bất tiện khi dừng lại đi vệ sinh

 Ý thức giữ gìn vệ sinh chung của mỗi cá nhân rất kém nên kéo theo nhận thức của mỗi người dân về những vấn đề liên quan đến NVSCC chưa cao

 Sau thời kỳ kháng chiến chống PHÁP và MỸ cùng với thời kỳ cải cách đã xuất hiện một làn sóng di cư của những người nông thôn vào thành phố kiếm sống, bên cạnh cạnh đó là lối sống nông thôn cũng dần du nhập vào thành phố : tùy tiện và khá thoải mái trong sinh hoạt Các vùng xưa là nông thôn nay đã được mở rộng và sát nhập vào đô thị Đại đa số họ không có thói quen và ý thức sử dụng NVSCC Nhiều người từ nông thôn vào đô thị hoặc khách vãng lai không có kiến thức và kinh nghiệm sống ở đô thị sẽ có thể tạo nên những hành vi sai lệch gây ảnh hưởng xấu đến trật tự của một đô thị lành mạnh

 Người dân Việt Nam chưa hình thành văn hóa đi bộ như những nước phát triển, do đó việc nhận thức và sử dụng NVSCC chưa rõ nét Nguyên nhân chủ yếu của vấn đề đó là :

 Nền kinh tế Việt Nam chưa phát triển tới những mức

dộ như những nước phát triển để có những khoản ngân sách đầy đủ cho NVSCC từ khâu xây dựng, quy họach, tuyên truyền

 Vỉa hè tại Việt Nam không còn đầy đủ chức năng cho việc đi bộ, do bị lấn chiếm làm nơi buôn bán, gởi xe, bị người dân lấn chiếm hay nhường chỗ cho một số công trình khác Quy hoạch cảnh quang đô thị của Thành Phố trước đây không có sự chuyên nghiệp khiến Thành Phố HỒ CHÍ MINH trở thành một đô thị lộn xộn

 Sự thiếu vắng của hệ thống vận tải công cộng cùng với tình trạng kẹt xe hiện nay khiến người dân lựa chọn phương đi lại là xe máy thay vì đi bộ

 Các chiến dịch tuyên truyền lối sống văn minh đô thị và giữ gìn

vệ sinh được tổ chức nhỏ lẻ, thiếu tính liên kết và tập trung; nội dung thì đơn điệu ít có khả năng thiếu phục Điều đó làm cho vấn

đề NVSCC trở nên khó đi vào nhận thức người dân thậm chí khiến họ hiểu lầm thông điệp và mục tiêu của chiến dich

 Chúng ta là người Á Đông, tất cả mọi người đều tôn trọng giữ gìn truyền thống Chúng ta yêu thích những gì mang đến cảm giác giàu tình cảm nhưng lại có nhiều điều kiên kị, ngại bộc lộ suy nghĩ và cản xúc Những tính cách và tâm lý ấy khiến mọi người đều ngại ngùng và không muốn bàn đến vấn đề NVSCC như một cách công khai, truyền thống và tính ngưỡng không cho phép nói đến chủ đề NVSCC trong nhiều hoàn cảnh Do đó việc xã hội hóa NVSCC trở nên khó khăn hơn, Việt Nam ít có dịp tiếp xúc các

diễn đàn chủ đề hay những bài viết khoa học về vấn đề này và khiến nó trở nên cực kỳ nhạy cảm không ai muốn nhắc tới, điều

đó càng làm cho mọi người hiểu sai về NVSCC

 Sự giáo dục từ cấp tiểu học đến các cấp cao hơn không được chú trọng về vấn đề giáo dục thói quen sử dụng NVSCC và giữ gìn vệ sinh môi trường đô thị khiến cho những vấn đề ấy trở nên xa lạ khi họ lớn lên

SINH CÔNG CỘNG:

- Tưởng chừng việc sử dụng nhà vệ sinh là vấn đề đơn giản nhưng xung quanh nó đã phát sinh rất nhiều điều xuất phát từ việc sử dụng nhà vệ sinh không đúng cách Xuất phát từ nhận thức của người dân đã hình thành nên những cách hành xử không tốt khi sử dụng NVSCC:

 Đã có những trường hợp người đi tiêu không dội cầu sau khi sử dụng, còn đi tiểu thì xảy ra khá thường xuyên; điều này không chỉ xảy ra ở NVSCC mà còn xảy ra ở rất nhiều nơi khác như: các trường học đặc biệt là đại học, khu thể thao, khu vui chơi giải trí… Khi người tiếp theo sử dụng phải gánh chịu hậu quả là mùi hôi thối và cảm giác ghê

sợ, sẽ ảnh hưởng đến tâm lý của mọi người và càng làm xấu đi hình ảnh của nó, mỗi lần có nhu cầu cần sử dụng NVSCC họ lại nhớ đến hình ảnh ấy và sẽ ngại bước vào đó một lần nữa

 Tình trạng giấy vệ sinh bị xả bừa bãi dưới sàn hay nằm cạnh bồn cầu

vệ sinh mặc dù có thùng chứa, thậm chí giấy vệ sinh tràn ra ngoài thùng chứa vì lâu ngày không ai đem đổ

 Người sử dụng quên hay vì lười mà cố tình không khóa vòi nước sau khi rửa tay ở bồn rửa, dẫn việc lãng phí nước - lãng phí tiền của và gây tình trạng ẩm ướt xung quanh khu vực bồn rửa tay Tình hình nay tương tự trong các trường đại học

 Các bức tường bên trong các nhà vệ sinh cả NVSCC, các nhà vệ sinh trong nhà trường, các khu thể thao và khu vui chơi giải trí khác đều

bị bôi bẩn bởi các bức tranh, dòng chữ thiếu văn minh, trong đó có các bức tranh dòng chữ mang nội dung rất khiếm nhã

HÌNH 9

Hình minh họa cho những hành

vi không đẹp khi

sử dụng NVSCC Giấy vệ sinh bỏ lung tung và thói quen không khóa nước sau khi sử dụng

CHƯƠNG 5 :

NHỮNG KHÓ KHĂN TRONG VIỆC XÂY DỰNG

VÀ QUẢN LÝ HỆ THỐNG NHÀ VỆ SINH

CÔNG CỘNG

5.1 NHỮNG KHÓ KHĂN TRONG XÂY DỰNG NHÀ VỆ SINH

CÔNG CỘNG:

5.1.1 Tiêu chí thiết kế một nhà vệ sinh công cộng :

- Hiện nay tất cả các loại NVSCC trên địa bàn Thành Phố đều được xây

dựng theo ý của đơn vị chủ quản chưa có một hình mẫu và tiêu chí chung cho các NVSCC về vấn đề thiết kế, trang thiết bị cũng như quản

lý

- Tình hình NVSCC hiện nay bao gồm :

 Nhiều đơn vị lắp đặt NVSCC nên mỗi đơn vị đưa ra một tiêu chí riêng

 Màu sắc NVSCC chưa phù hợp với cảnh quang môi trường nơi được lắp đặt

 Chức năng hiện nay của NVSCC chưa phù hợp với tình hình kinh tế - xã hội

 Chưa có một bản đồ của NVSCC và các bảng hướng dẫn giúp người dân và du khách nhận biết

- Do đó việc vận hành và quản lý trở nên khó khăn hơn, người dân khó

khăn trong việc nhận biết NVSCC

5.1.2 Vị trí lắp đặt :

- Vị trí lắp đặt đang là vấn đề làm đau đầu các cấp quản lý Xác định vị trí lắp đặt sao cho vừa phù hợp với cảnh quang xung quanh, vừa làm hài lòng người dân không phải là vấn đề đơn giản

- Như đã đề cập ở CHƯƠNG I, tất cả vị trí lắp đặt của các NVSCC hiện nay chưa thật hợp lý và không tạo điều kiện cho người dân sử dụng Nơi thừa nơi thiếu, không có sự liên kết giữa các nhà vệ sinh với nhau, không có bản đồ hệ thống NVSCC

- Các dự án lắp đặt NVSCC hầu như không được sự đồng thuận của người dân và một số tổ chức xã hội khác vì vị trí lắp đặt làm phá vỡ cảnh quang, ảnh hưởng đến thẩm mỹ và gây bất tiện cho người dân Hầu như

dự án lắp đặt NVSCC nào chuẩn bị triển khai hay đang triển khai đều thất bại

- Điều cần thiết hiện nay là cần có một phương pháp nghiên cứu hay kỹ thuật nào đó để xác định vị trí lắp đặt có thể thỏa mãn được nhiều yếu tố

- Chưa có sự phối hợp giữa các chuyên gia về quy hoạch cảnh quang đô thị với với các dự án lắp đặt NVSCC