Mục đích nghiên cứu: Truyện cổ tích là truyện lưu truyền trong dân gian, nó có ý nghĩa giáo dục con người, trong truyện thường có các nhân vật thần thoại và huyền ảo.. Truyện cổ tích xo
Trang 1TỔNG LIÊN ĐOÀN LAO ĐỘNG VIỆT NAM TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÔN ĐỨC THẮNG KHOA MỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP
ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP (Phần lý luận)
KHÓA : 2012-2015 CHUYÊN NGÀNH: THIẾT KẾ ĐỒ HỌA
Trang 2Thầy đã truyền lại cho em sự tự tin, tính kiên nhẫn và là động lực để hoàn thành
đồ án một cách tốt nhất
Nhân đây, em cũng xin gửi lời cám ơn đến tất cả các thầy cô Khoa Mỹ thuật Công nghiệp trường ĐH Tôn Đức Thắng đã tận tâm chỉ dạy chúng em trong suốt thời gian vừa qua
Cám ơn tập thể lớp 12MC2L, đã ân cần giúp đỡ, động viên và chia sẻ với em nhiều tư liệu quý giá trong quá trình thực hiện đồ án tốt nghiệp
Bình Dương, ngày 3 tháng 08 năm 2015
Sinh viên
Nguyễn Trần Thuý An
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi và được sự hướng dẫn của Thầy Nguyễn Hoàng Tuấn Các nội dung nghiên cứu, kết quả trong đề tài này là trung thực và chưa công bố dưới bất kỳ hình thức nào trước đây
Nếu phát hiện có bất kỳ sự gian lận nào tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm và chấp
nhận mọi hình thức xử lý của nhà trường nếu vi phạm luật sở hữu trí tuệ và quyền tác giả.Trường đại học Tôn Đức Thắng không liên quan đến những vi phạm tác quyền, bản quyền do tôi gây ra trong quá trình thực hiện (nếu có)
Người thực hiện (ký và ghi rõ họ tên) Sinh viên
Nguyễn Trần Thuý An
Trang 4NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
Trang 5NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN PHẢN BIỆN
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
···
Trang 6MỤC LỤC
2 Mục đích nghiên cứu 08
Lịch sử tranh minh họa
Trang 73.1 KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC VỀ MẶT LÝ THUYẾT, THỰC HÀNH 38
3.3 ĐÁNH GIÁ GIÁ TRỊ CỦA NHỮNG SÁNG TÁC
Trang 8PHẦN 1:
PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài (tính cấp thiết của đề tài):
Nhớ về những ngày thơ ấu Đó là khoảng thời gian đẹp nhất trong ký ức của mình Nếu như ba là người thường hay kể cho em nghe những câu chuyện huyền thoại
và ngụ ngôn đầy dí dỏm, thì mẹ lại hay kể cho em nghe nhiều câu chuyện cổ tích, ngày xửa ngày xưa Lớn lên một chút, khi được đến trường, được tiếp xúc với những con chữ, với những cuốn truyện tranh đầu tiên từ ba, thì cũng chính từ giây phút đó cho đến tận bây giờ, em vẫn còn giữ nguyên cho mình một sự yêu thích đặc biệt dành cho những cuốn truyện tranh đầy màu sắc Và em vẫn còn lưu giữ lại cuốn truyện cổ tích
đầu tiên mà ba đã mua cho, đó là câu chuyện cổ tích 3 Chú Heo Con
Trong thời gian học tập ở trường, em cảm thấy thật may mắn và thích thú khi được hướng dẩn các kỹ thuật vẽ truyện tranh tuyệt vời từ thầy Trịnh Hồng Lanh, thông
qua Đồ Án Bìa sách, tạp chí mà em đã được học
Và chính từ sự đam mê ấy hòa chung tình cảm đặc biệt của mình dành cho các
em nhi đồng, lứa tuổi đẹp nhất để hình thành và xây dựng nhân cách Em tin rằng truyện cổ tích là một trong những cách nhân văn và sâu sắc nhất Em đã quyết định chọn cho mình đề tài này, như là một sự thử thách của bản thân, một thành quả thay lời cám ơn chân thành của em kính gửi đến các thầy cô khoa Mỹ Thuật Công Nghiệp, đặc biệt là thầy Nguyễn Hoàng Tuấn
2 Mục đích nghiên cứu:
Truyện cổ tích là truyện lưu truyền trong dân gian, nó có ý nghĩa giáo dục con người, trong truyện thường có các nhân vật thần thoại và huyền ảo Truyện cổ tích một trong những nét văn hoá đặc trưng nhất của mỗi dân tộc Được chắt chiêu, chắt lọc và truyền từ đời này sang đời khác, truyện cổ tích đóng góp một vai trò vô cùng quan trọng trong đời sống tinh thần của trẻ con
Truyện cổ tích xoay quanh một số nhân vật quen thuộc như nhân vật tài giỏi, nhân vật dũng sĩ, người mồ côi, người em út, người con riêng, người nghèo khổ, người
Trang 9có hình dạng xấu xí, người thông minh, người ngốc nghếch và cả những câu chuyện kể
về các con vật nói năng và hoạt động như con người
Nội dung của truyện cổ tích thường bao gồm các điểm sau:
- Phản ánh và lý giải những xung đột, mâu thuẫn trong gia đình:
Ăn khế trả vàng hay Sự tích cây khế, Hầm vàng hầm bạc, Sọ Dừa, Chàng Dê, Tấm Cám, Thạch Sanh, Trầu cau, Ba ông Bếp, Sao hôm - Sao mai, Đá vọng phu Những xung đột xã hội diễn ra bên ngoài gia đình được phản ánh muộn hơn, ít tập
trung hơn Cái cân thuỷ ngân, Của trời trời lại lấy đi, Diệt mãng xà
- Lý tưởng xã hội thẩm mỹ của nhân dân:
Truyện cổ tích cho thấy sự bế tắc của tầng lớp nghèo khổ trong xã hội cũ Trong cổ tích, tác giả dân gian đã giải quyết vấn đề bằng tưởng tượng, họ nhờ vào lực
lượng thần kỳ và nhân vật đế vương
- Triết lý sống, đạo lý làm người và ước mơ công lý của nhân dân
Ý nghĩa của những câu chuyện cổ tích?
Từ bé, ngay cả khi chưa biết đọc trẻ con cũng đã biết và mê tít rất nhiều câu chuyện cổ tích qua lời kể ngọt ngào của mẹ Hình ảnh chị Tấm hiền dịu bước ra từ trong quả thị thơm ngát đến anh Thạch Sanh hiền lành và chân chất lần lượt bước ra khỏi câu chuyện và đi vào trong tâm trí của các em như là một nhân vật có hồn, mang hình ảnh của một vẻ đẹp chân, thiện, mỹ Những bài học ấy đã trở thành một tượng đài cao quý về cách sống đẹp mà trẻ con vô cùng thích thú và ngưỡng mộ, giúp trẻ con
bước qua những giai đoạn khó khăn trong quá trình lớn lên một cách thật khách quan
Truyện cổ tích còn đóng một vai trò hết sức to lớn trong quá trình hình thành nhận thức và khám phá thế giới của trẻ nhỏ Qua các câu chuyện ấy, bé sẽ biết thế nào
là một người hiền lành, đoan trang (Tấm cám), bé sẽ hiểu thế nào là sự mất mát (Cô bé
Trang 10ấy sẽ không khiến cho bé sợ, hay ám ảnh trong giấc mơ, mà trái lại nó trở thành một bài học về lẽ sống ở đời, bé sẽ biết và tin rằng ở hiền rồi sẽ gặp lành, rằng đứng trước một khó khăn, thay vì chạy trốn thì ta sẽ phải cố gắng vượt qua nó, để rồi một ngày nào đấy những điều tốt đẹp sẽ tìm đến với những người lương thiện
Vai trò của truyện cổ tích:
Góp phần gìn giữ và phát triển những bài học bổ ích và lý thú mà các câu chuyện cổ tích mang lại, cụ thể đó chính là câu chuyện 3 Chú Heo Con
Giúp trẻ hình thành nhân cách qua từng trang truyện Đồng thời mang đến cho
bé tiếng cười và những giây phút thư giãn thật thú vị qua các nhân vật được tạo hình vui nhộn, đầy màu sắc
Nâng cao kỷ năng đọc sách cho trẻ, giúp trẻ biết yêu quý, trân trọng và gìn giữ những giá trị văn hoá của ông cha
3 Đối tượng nghiên cứu:
Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm đến việc giáo dục, nhất là việc giáo dục các thế hệ mầm non tương lai của đất nước Bên cạnh một tình yêu mến vô
bờ dành cho trẻ con Trong di chúc của mình, bác viết: “trẻ thơ hôm nay sẽ là những
giường cột của quốc gia trong tương lai Đất nước có nhiều người tài đức mới phát triển hưng thịnh sánh vai cùng bạn bè năm Châu”
Ở đây, Đề tài Tốt nghiệp này của mình, em muốn dành cho bé từ 5 đến 10 tuổi - lứa tuổi đẹp nhất, phù hợp nhất để xây dựng nhân cách con người Bước vào giai đoạn này, trẻ trở nên hiếu động, thích quan sát và khẵng định bản than Tuy vậy, bé cũng rất
dễ cảm thông và chia sẽ với mọi người xung quanh
Bố mẹ kể cho trẻ nghe truyện cổ tích hoặc xem tranh minh họa từ truyện sẽ giúp bé hình thành lối sống tích cực, trẻ sẽ luôn hướng về những nhân vật chính diện
và cười nhạo, tỏ thái độ mạnh mẽ trước cái xấu, cái chưa hay Ở lứa tuổi này, tư duy của trẻ con đã phát triển, biết ca ngợi người thiện, lên án kẻ ác
4 Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Tìm hiểu về kho chuyện cổ tích khổng lồ của nhân loại
Trang 11- Tìm hiểu các phong cách vẽ truyện minh hoạ phù hợp với lứa tuổi của bé
- Gửi đến các em câu chuyện cổ tích “3 Chú heo con” theo hướng vẽ minh hoạ dễ thương này
5 Phương pháp nghiên cứu:
Sưu tầm những quyển truyện cùng tên để tham khảo cách vẽ và cách xây dựng
nhân vật cũng như nội dung trình bày, biên tập
- Chọn lựa một phong cách vẽ phù hợp
- Phác thảo trên giấy, tạo hình nhân vật thật vui và gần gũi với các em nhỏ
- Dùng phần mềm trên máy tính để chỉnh Sữa, tô màu và biên tập lại
Trang 12
PHẦN 2: NỘI DUNG
CHƯƠNG 1:
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1.1 Tổng quan lịch sử của đề tài:
1.1.1 Lịch sử tranh minh họa
Tranh minh họa là tranh vẽ về một nội dung Diễn đạt suy nghĩ, cảm xúc của nhân vật, của một câu chuyện, câu thơ hay một tác phẩm văn học góp phần làm cho nội dung cần minh họa thêm hấp dẫn
Việc sử dụng tranh minh họa đầu tiên là từ thời kì tiền sử, trước khi việc in ấn
và sách được sản xuất ở thời kì trung cổ, việc minh họa được sử dụng bằng tay Việc minh họa được sử dụng ở Trung Quốc và Nhật Bản từ thế kỉ thứ 8 Tranh minh họa được tạo ra bằng việc khắc tranh lên gỗ cùng với văn bản
Một vài bức tranh được tìm thấy trong các hang động
Trang 13Từ thế kỉ 15 đến thế kỉ 18 thì việc minh họa bằng tranh khắc gỗ thì thông dụng
và nó được tái sản xuất
Cuối thế kỉ 18, việc khắc trên đá cho phép minh họa tốt và bền hơn, một nhà minh họa nổi tiếng theo cách này là William Blake , ông sử dụng việc minh họa bằng
sự ăn mòn axit
Nửa đầu thế kỉ 19 nổi bật là John Leech, George Cr uikshank, Dickens, ở Pháp
là Honoré Daumier Những họa sĩ này minh họa cho các tạp chí viễn tưởng và châm biếm, nhưng hai thể loại này yêu cầu vẽ nhân vật thể hiện đúng các tầng lớp trong xã hội thời bấy giờ
Tạp chí châm biếm Punch của nước Anh được thành lập năm 1841 là một tạp chí thành công tiên phong tác giả là Cruikshank của bộ tryện Almanac Comic (1827 - 1840), ông là một nhà minh họa tài ba nhất thời bấy giờ Ngoài ra trong thời kì đó còn
có Sir John Tenniel, Brothers Dalziel, Georges du Maurier vào thế kỉ 20
Việc minh họa được phổ biến từ đơn giản đến phức tạp, từ châm biếm nhẹ nhàng đến thâm thúy Những nghệ sĩ này được đào tạo và nhưng họ vẫn chỉ được xem
là những người vẽ tranh minh họa
Tranh minh họa của Santiago Martinez Delgado.
Punch và các tạp chí khác như Paris Le Voleur nhận thấy rằng bản minh họa bán được nhiều bản sao với số lượng bằng các số lượng bản viết
Trang 14Thời kì vàng của việc minh họa:
Thời kì vàng của việc minh họa kéo dài từ những năm 1880 đến sau chiến tranh thế giới thứ nhất ở châu Âu Một vài thập kỷ trướcđó, báo, tạp chí, và tranh minh họa
đã trở thành phương tiện truyền thông tiêu thụ nhiều nhất
Việc cải tiến trong công nghệ in đã giúp cho các nh à họa sĩ minh họa kết hợp những điều mới mẻ và kỹ thuật dựng hình mới mẻ Một nhóm nhỏ của các họa sĩ này trở nên giàu có và nổi tiếng Hình ảnh của họ tạo r a là bức chân dung khát khao của thời đại
Ở Việt Nam, tranh minh họa có từ rất xa
xưa, có thể đã xuất hiện vào khoảng đầu thời Hùng
Vương thứ XVIII hoặc trước đó Bởi vì trong
tranh dân gian Việt Nam có những nội dung mang
tính minh triết về cội nguồn văn hóa Đông
phương, khác hẳn những gì mà cổ thư chữ Hán đã
thể hiện
Tranh dân gian Việt Nam dù có nhiều dòng
tranh khác nhau nhưng nhìn chung đều được dựng
hình theo kiểu lấy các nét khoanh, lấy các mảng
màu và bao lại toàn hình Các thành phần trong
tranh không có một điểm nhìn cố định mà hầu hết được thiết kế để có thể quan sát di động, từ nhiều góc đ ộ khác nhau Cách tạo màu cũng vậy, tất cả đều nhằm làm cho bức tranh thật dễ nhìn
Có một số dòng tranh dân gian chính đã một thời cực thịnh và ngày nay còn lưu giữ được một phần, như: Tranh dân gian Đông Hồ (Bắc Ninh), Tranh Hàng Trống (Hà Nội), Tranh Kim Hoàng (Hà Tây),Tranh làng Sình (Huế)
Tranh dân gian Việt Nam có lịch sử rất lâu đời, đã từng có thời gian phát triển rất mạnh mẽ, ngày nay nó có phần giảm sút nhưng vẫn còn được giữ gìn bảo tồn trong một số làng nghề và một số gia đình làm tranh
Về cơ bản thì có hai loại tranh chính là tranh Tết và tranh thờ
Trang 15Đám Cưới Chuột – một bức Tranh Đông Hồ nổi tiếng ở Việt Nam
“Đám Cưới Chuột”, Bức tranh thể hiện tài tình các thói hư tật xấu của xã hội phong kiến thông qua hình tượng các con vật một cách dí dỏm và sâu sắc
Thẩm mỹ của tranh Đông Hồ - trong thẩm mỹ của nghệ thuật dân gian nói chung, là nó giản dị, chân thật, có lúc ngây ngô đến vụng về Nhưng nó bao hàm một
vẻ đẹp không thể cưỡng lại của một tâm hồn xa, như thật còn phảng phất đâu đây của dân tộc, như sự nối tiếp âm thầm của một nền văn hóa lâu đời
Tranh Đông Hồ: Thầy Đồ Cóc và Phú Quý
Trang 16Ảnh 3: Kể chuyện, tô màu, tập viết - NXB Giáo Dục
Ảnh 4: Truyện tranh - NXB Đồng Nai
Ảnh 5: Truyện tranh - NXB Phương Nam
Ảnh 6: Truyện tranh minh họa - NXB Mỹ Thuật
Có rất nhiều phong cách, nhiều bút pháp khác nhau để tạo ra một tác phẩm truyện tranh Thế nhưng, dù đó là phong cách nào thì vẫn có một điểm chung đó là sử dụng nét, kết hợp với mảng màu
3 Chú heo con - một câu chuyện cổ tích mang nhiều tình tiết vui nhộn hài hước, hấp dẫn rất phù hợp với các bé nhi đồng Vì thế, em chọn cách trình bày theo hướng hiện đại, nhân vật được cách điệu vui nhộn, màu sắc tự do, sinh động, giúp các bạn nhỏ có những giây phút đọc truyện và xem tranh một cách thật thoải mái
Trang 172.1.1 Giới thiệu đề tài:
Với sự đam mê, yêu thích và cố gắng của mình, trên nền tảng kiến thức và kỷ năng mà các thầy cô đã truyền đạt lại cho em trong suốt bốn năm được học tập tại trường Từ những yếu trên cộng với một số lượng không nhỏ những tài liệu liên quan
mà em đã sưu tầm được, em đã quyết định chọn đề tài tốt nghiệp cho mình là “Vẽ
Minh Họa Truyện 3 Chú heo con” – một câu chuyện cổ tích nổi tiếng
Trọn bộ đề tài em đăng ký gồm có:
- 1 Quyển truyện dày 22 trang (luôn bìa) kích thước: 23X23 cm
- 2 poster giới thiệu , kích thước 60X80cm
- 1 bộ ấn phẩm văn phòng gồm:
Lịch để bàn, áo thun, thẻ đặt hàng,quạt nhựa quảng cáo, túi giấy
2.1.2 Nghiên cứu đề tài:
Dù cho đó là kiểu vẽ Manga, chibi hay anime… hoặc là một kiểu vẽ độc lập nào khác thì điểm chung của nó vẫn là hình thức dùng nét kết hợp với mảng Với những truyện dành cho trẻ con thì người họa sỹ ưu tiên cho những màu sáng, nổi bật
và vui nhộn
Trang 18Có rất nhiều cách vẽ minh hoạ truyện tranh, từ tả thực đến cách điệu, từ dân
gian đến hiện đại
Truyện tranh minh hoạ vẽ theo hướng cách điệu
Truyện tranh minh hoạ vẽ theo hướng tả thực
Có rất nhiều bút pháp, phong cách khác nhau khi tranh minh họa nói chung và
truyện tranh nói riêng Ở đây, với bài đồ án này, em chọn cách vẽ hài hước hơi
Trang 19nghiêng về cách điệu, hình ảnh mang nét hiện đại Cường điệu hóa - tạo cho nhân vật những cử chỉ, tính cách vui nhộn
Xuyên suốt nội dung cây chuyện là hình ảnh 3 Chú heo con ở cùng với mẹ, đến lúc lớn khôn thì tự mình xây nhà riêng và mỗi chú heo tự tìm cách riêng để xây nhà cho mình Heo cả thì xây nhà bằng lá cây, heo anh hai thì xây nhà bằng gỗ, còn heo út thì xây 1 ngôi nhà chắc chắn bằng gạch…
Tham khảo rất nhiều truyện tranh đã xuất bản trên thị trường, cũng như qua internet, sách báo Từ đó em đã tìm ra cho mình một cách vẽ khác lạ
Sau khi hoàn thành trên máy, xuất file đi in Chọn chất liệu giấy in ảnh chất lượng cao
Trình bày trên bảng A1, in sản phẩm và các ấn phẩm kèm theo bằng giấy với kích thước đúng như như thực tế
2.3.1 Tạo hình nhân vật:
Với nhân vật chính là 3 Chú heo con tính cách nghịch ngợm nhưng rất đáng yêu, nên em sẽ xây dựng một hình ảnh tròn trịa, khuôn mặt bầu bỉnh, đôi mắt to tròn
Trang 20Bối cảnh của câu chuyện:
Câu chuyện được trải dài theo từng bước của 3 chú heo, không xuất hiện thường xuyên nhưng thỉnh thoảng các em sẽ bắt gặp hình ảnh của làng quê Việt Nam như bụi chuối, bờ ao, nhà lá, nhà gỗ hay như heo cả xách đèn dầu và chạy xe đạp
2.1.5 Các bước thực hiện:
Phác thảo:
Phác thảo là bước rất quan trọng, là nền tảng cho những ý tưởng được thể hiện trên mặt giấy Trước khi tiến hành phác những nét đầu tiên, ta cần phải định hình trước những tuyến nhân vật sẽ xuất hiện trong truyện Tính cách, lứa tuổi, trang phục, cử chỉ… phải hòa quyện vào nhau Như vậy nhân vật mà chúng ta xây dựng sẽ trở nên sống động và có hồn hơn
Trong lúc phác tên giấy, cũng cần chú ý đến tổng thể chung và luôn thay đổi bố cục, tránh sự lặp lại gây nhàm chán cho người xem
Bây giờ ta đã có những tuyến nhân vật cụ thể, chỉnh sửa lại một lần nửa trước khi chúng ta tiến hành lọc nét