SÁNG TÁC TRANG PHỤC DẠO PHÓ XUÂN HÈ CHO NỮ THANH NIÊN TUÔI TỪ 20 ĐỀN 30 LÁY Ý TƯỚNG TỪ TRANH LẬP THẺ CỦA HỌA SĨ THÀNH CHƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÔN ĐỨC THẮNG

Giá trị tinh thần tồn tại qua các hình thức khác nhau như âm nhạc, hội họa, điêu khắc, kiến trúc… và trong số đó thì thời trang cũng là một nhánh của nghệ thuật được chú ý khai thác Thiế

TỔNG LIÊN ĐOÀN LAO ĐỘNG VIỆT NAM

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÔN ĐỨC THẮNG KHOA MỸ THUẬT CÔNG NGHIỆP



ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP (Phần lý luận)

Đề tài :

SÁNG TÁC TRANG PHỤC DẠO PHỐ XUÂN HÈ CHO NỮ THANH NIÊN TUỔI TỪ 20 ĐẾN 30 LẤY Ý TƯỞNG TỪ TRANH

LẬP THỂ CỦA HỌA SĨ THÀNH CHƯƠNG

GVHD : Ths: Trương Tuyết Anh

SVTH : Nguyễn Thị Thùy Vân

LỚP : 10010004

KHÓA : 14

CHUYÊN NGÀNH : Thiết Kế Thời Trang

TP.HỒ CHÍ MINH – THÁNG 08/2010

Lời cám ơn

Những ngày tháng ngồi trên ghế giảng đường đại học cũng sắp kết thúc, nhớ những ngày đầu bước vào còn nhiều bỡ ngỡ và non kém Theo thời gian, dưới sự giảng dạy tận tình của các thầy cô trong khoa đã giúp tôi trưởng thành và lớn lên từng ngày

Luận văn tốt nghiệp là bước ngoặc để đánh dấu sự chuyển tiếp từ sinh viên để làm nền tảng cho quá trình làm việc sau này Em xin cảm ơn tất cả các thầy cô trong khoa Mỹ thuật công nghiệp và đặc biệt là các thầy cô trong ngành Thiết kế thời trang Em xin gởi lời cám ơn đến cô Trương Tuyết Anh đã hướng dẫn tận tình trong quá trình em thực hiện

đồ án

Cám ơn họa sĩ Thành Chương đã sáng tác ra những bức tranh Lập thể, khơi nguồn cảm xúc cho ý tưởng đồ án Tốt nghiệp của em

Cám ơn gia đình và bạn bè đã giúp em rất nhiều

Một lần nữa em xin cảm ơn chân thành và chúc sức khoẻ

Lời cam đoan

Tôi xin cam đoan Đề tài này là sáng tác của mình, không sao chép của người khác, nếu sai phạm tôi xin chịu trách nhiệm và chịu mọi kỷ luật của khoa và nhà trường đề ra

NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN

NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN PHẢN BIỆN

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 2

3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 3

4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU: 3

NỘI DUNG 1

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TẾ 1

1.1 Lịch sử đề tài nghiên cứu 1

1.1.1 Tổng quan về trường phái Lập Thể: 1

1.1.2 Cuộc đời và sự nghiệp của hoạ sĩ Thành Chương: 2

1.1.3 Phong cách nghệ thuật của hoạ sĩ Thành Chương: 2

1.2 Tổng quan về trang phục dạo phố: 3

1.2.1 Sự hình thành và phát triển trang phục dạo phố trên thế giới 3

1.2.2 Sự hình thành và phát triển trang phục dạo phố ở Việt Nam 6

1.3 Tổng quan về trang phục thiết kế 12

1.3.1 Phân loại trang phục dạo phố 12

1.3.2 Phương pháp tạo hình 13

1.4 Hiện trạng và thực tế đề tài 14

1.4.1 Trên thế giới 14

1.4.2 Tại Việt Nam 14

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC VÀ SÁNG TÁC 15

2.1 Nghiên cứu đối tượng sử dụng 15

2.1.1 Đặc điểm cơ thể 15

2.1.2 Đặc điểm tâm lý 15

2.2 Nghiên cứu xu hướng mốt 16

2.2.1 Xu hướng mốt thế giới 16

2.2.2 Xu hướng mốt Việt Nam 18

2.3 Định hướng thiết kế 18

2.3.1 Mood Board 18

2.3.2 Kiểu dáng 18

2.3.3 Màu sắc 18

2.3.4 Chất liệu 18

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU SÁNG TÁC 19

3.1 Phác thảo mẫu 19

3.2 Mẫu thể hiện 26

3.2.1 Mẫu số 1 26

3.2.2 Mẫu số 2 28

3.2.3 Mẫu số 3 29

3.2.4 Mẫu số 4 30

3.3 Đánh giá giá trị của những sáng tác 31

3.3.1 Giá trị về mặt thẩm mỹ 31

3.3.2 Giá trị về mặt kinh tế 31

3.3.3 Giá trị về mặt ứng dụng 31

3.4 Phân tích và nêu lên những mặt tồn tại 32

KẾT LUẬN 33

TÀI LIỆU THAM KHẢO 34

PHỤ LỤC 35

nó như một phần không thể thiếu trong cuộc sống xung quanh chúng ta Giá trị tinh thần tồn tại qua các hình thức khác nhau như âm nhạc, hội họa, điêu khắc, kiến trúc… và trong

số đó thì thời trang cũng là một nhánh của nghệ thuật được chú ý khai thác

Thiết kế thời trang được coi là một biểu hiện thời thượng, một kiệt tác của

xã hội từ thời xa xưa, được lưu giữ, kế thừa và phát triển cho đến ngày nay Thiết kế thời trang được đặt cạnh những ngành nghề quen thuộc về thiết kế như kiến trúc, nội thất, đồ họa hay tạo dáng… nằm trong lĩnh vực mỹ thuật ứng dụng, và dĩ nhiên được coi là một nghệ thuật sáng tạo trên vải vóc và trở thành biểu tượng của nghệ thuật, là giá trị thẩm mỹ kết hợp với vẻ đẹp tự nhiên trên trang phục

Cũng như ăn uống, mặc là một nhu cầu thiết yếu trong đời sống con người

Nó quan hệ đến nhiều lĩnh vực xã hội,như địa lý, lịch sử, kinh tế, lễ giáo đẳng cấp phong tục tập quán nhất là ở lĩnh vực văn hoá tinh thần nó thể hiện cụ thể rõ nét về trình độ và thị hiếu thẩm mỹ của mỗi con người, mỗi dân tộc, mỗi thời đại Nó là những vật phẩm bảo vệ con người khỏi ảnh hưởng của môi trường tô điểm và làm đẹp thêm con người Cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật và các ngành khoa học khác, ngành công nghiệp thời trang cũng phát triển không ngừng tạo thế đứng vững chắc trong xã hội Trong những năm cuối thế kỷ 20 đầu thế kỷ 21 với chinh sách mở cửa giao lưu kinh tế , hội nhập, giao lưu quốc tế, thời trang Việt Nam đã và đang từng bước thâm nhập vào thị trường thời trang khu vực và thế giới Thông qua các chương trình biểu diễn, các cuộc thi, các nhà tạo mốt Việt Nam đã có nhiều hơn các cơ hội để tự khẳng định mình, tạo một dấu

ấn riêng cho thời trang Việt Nam trong khu vực và thời trang thế giới Người dân, đặc biệt

là các hoạ sĩ thiết kế Việt Nam tinh thần dân tộc, cộng với ảnh hưởng của một nền văn hoá đã găn bó máu thịt vào trong tièm thức cuả họ chính vì vậy mà nhưng đề tài khai thác

Đây là một loại hình nghệ thuật hội họa đặc biệt, có nhiều điểm mới lạ Với loại hình nghệ thuật này, người thiết kế không chỉ quan sát đối tượng được thiết kế bằng một góc nhìn cố định mà lại đồng thời phân chia thành nhiều mặt khác nhau, nhiều khía cạnh khác nhau Những mẫu thiết kế bằng thể loại hình tranh lập thể này, người xem khó nhận ra được chiều sâu của tác phẩm do người thiết kế không tuân theo bất kỳ một nguyên tắc phối cảnh nào Điều này cũng vừa gây ra sự khó khăn trong việc tiếp cận với loại thiết kế này nhưng cũng tạo nên điểm mới lạ, độc đáo, khai thác tối đa cái đẹp của nghệ thuật

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Mong muốn mang những tác phẩm nghệ thuật đi vào trang phục, tạo hình ảnh nữ thanh niên trẻ trung, hiện đại, mạnh mẽ và không kém phần gợi cảm Thêm vào

đó, nội dung bức tranh cũng làm cho người xem phải suy nghĩ, ngắm nhìn, hồi tưởng…

Thể hiện cho bạn bè thế giới thấy được hình ảnh người phụ nữ Việt qua nhựng tranh hội hoa dân gian Khai thác và vận dụng các hình ảnh hội hoạ dân gian vào thiết kế 4 trang phục dạo phố Xuân Hè cho nữ thanh niên từ 20 đến 30 tuổi mang đậm tính chất huyền bí, nữ tính, thi vị, mơ màng và ẩn duyên

3

3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:

Đối tượng

sử dụng

4

1

NỘI DUNG

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TẾ

1.1 Lịch sử đề tài nghiên cứu

1.1.1 Tổng quan về trường phái Lập Thể:

Chủ nghĩa lập thể, còn gọi là trường phái lập thể là một trường phái hội họa tạo ra cuộc cách mạng về hội họa và điêu khắc châu Âu vào đầu thế kỷ 20

Trong tác phẩm của họa sỹ lập thể, đối tượng được mổ xẻ, phân tích và được kết hợp lại trong một hình thức trừu tượng Người họa sỹ không quan sát đối tượng ở một góc nhìn cố định mà lại đồng thời phân chia thành nhiều mặt khác nhau, nhiều khía cạnh khác nhau Thông thường các bề mặt, các mặt phẳng giao với nhau không theo các quy tắc phối cảnh làm cho người xem khó nhận ra chiều sâu của bức

tranh (Hình 1.1)

Đi tiên phong là họa sĩ Pablo Picasso và Georges Braque, thành tích của họ là xây dựng nền tảng đầu tiên, cả hai đã gây ảnh hưởng và tạo ra một phong trào nghệ thuật rất quan trọng từ năm 1907 và 1911 tại Pháp Họ cho chúng ta một

một cái nhìn “Con mắt Thượng đế” của thực tế: mọi khía cạnh của toàn bộ chủ đề và được

nhìn thấy cùng lúc trong một chiều duy nhất Xu hướng lập thể cũng là một phương pháp tiếp cận mục tiêu Phong trào lập thể lan nhanh khắp Paris và châu Âu Nhà phê bình nghệ

thuật Pháp Louis Vauxcelles vào năm 1908 lần đầu tiên sử dụng thuật ngữ “Lập thể”, ngụ

ý rằng đó là những hình lập phương kỳ quặc, sau khi nhìn thấy một bức tranh của Braque

Ông mô tả nó như là "đầy đủ các hình khối nhỏ", sau đó từ lập thể nhanh chóng được sử

dụng rộng rãi, mặc dù hai người sáng tạo ban đầu không chấp nhận nó Hai nghệ sĩ kể trên bắt đầu làm việc chặt chẽ với nhau vào cuối năm 1908

2

1.1.2 Cuộc đời và sự nghiệp của hoạ sĩ Thành Chương:

Hoạ sĩ Thành Chương tên thật là Nguyễn Thành Chương quê gốc ở làng Phù Lưu, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh Là con trai đầu của cố nhà văn Lim

Lân Ông là hoạ sĩ chuyên nghiệp (Hình 1.2)

Thảnh Chương la hoạ sĩ xuất sắc và nổi tiếng của mỹ thuật Việt Nam Ngay từ khi 6 tuổi Thành Chương đã cầm bút vẽ, ham vẽ và thể hiện 1 năng khiếu đặc biệt với vô số các giải thưởng Có thể nói, vẽ đã trở thành một lối sống, một lối nhìn, một lối tư duy riêng của ông

Là một trong những người đầu tiên tại Việt Nam mạnh dang thử sức mình khi vận dụng trường phái Lập Thể vào các tác phẩm của mình đó là nghệ sĩ Thành Chương Ông đã có nhiều tác phẩm tiêu biểu khi dung hình ảnh Lập Thể để thể hiện cái hồn tranh dân gian Việt nam qua hình ảnh con trâu hết sức độc đáo, táo bạo

Hoạ sĩ Thành Chương là người đi đầu trong việc đưa hội hoạ hiện đại của thế giới với những nét vẽ lập thể, siêu thực và bố cục ngẫu hứng vào việc thể hiện mỹ cảm dân gian Việt Nam Ông đã đưa tinh thần và bản sắc dân tộc Việt sâu đậm trong các tác phẩm mỹ thuật đương đại của mình

Nghệ sĩ Thành Chương đã trở thành cầu nối bản sắc dân tộc Việt Nam với tính đồ hội hoạ quốc tế

Bằng cách khai thác chất dân gian từ đời sống bình dị, hội hoạ của Thành Chương nhuộm màu đồng dao, màu sinh hoạt đồng quê, nhuộm màu tinh thần dân gian- hiện đại Chỉ riêng con trâu trong các tác phẩm của ông đã thể hiện điều đó, con trâu gắn bó với Ông từ thờ tấm bé rồi thủng thẳng đi vào tranh của ông một cách vô thức như một người bạn thân thiết Chân dung con trâu của riêng Ông không giống bất kỳ con trâu nào trong hội hoạ Việt Nam

1.1.3 Phong cách nghệ thuật của hoạ sĩ Thành Chương:

Tranh vẽ của Thành Chương có những ảnh hưởng nhất định của nghệ thuật mô đéc phương Tây đầu thế kỉ 20

Hoạ sĩ Thành Chương thích Picasso ngay từ khi còn là sinh viên ngồi trên ghế nhà trường, có thể cả Mitsse nữa Dường như ông sớm phát hiện ra

3

rằng nghệ thuật mô đéc trong sự giản hoá về ngôn ngữ tạo hình và hướng về tính nguyên thuỷ ban sơ, lại có gì gần gũi với mĩ cảm dân gian Việt Nam Với tài năng và cá tính nghệ thuật mạnh mẽ, Thành Chương đã nhanh chóng tiêu hoá những ảnh hưởng để tạo cho mình một thứ ngôn ngữ hội hoạ riêng, một phong cách rất riêng mang hình ảnh Thành Chương

Tranh của Thành Chương có những trẻ chăn trâu, những cánh diều, cái nón, mặt trăng, trẻ em, phụ nữ, chân dung tự hoạ,….những hình ảnh đan chéo vào nhau tạo thành bố cục lập thể ngẫu hứng bất ngờ, những cái mặt ngửa lên trời hoặc lấp ló, hoặc quẹo đầu rất kiểu “dân gian”, nhiểu tính ước lệ, giống như ở các hình chạm khắc đình làng Việt Nam, nơi các phường thợ xưa kia nhiều khi do bản gỗ hẹp mà phải tuỳ tiện co kéo hình, bất chấp tỉ lệ Thế mà sản phẩm lại trở nên vi nhộn, dí dỏm và độc đáo Tranh dân gian Việt Nam đôi khi cũng có gì đó đùa nghịch ngả nghiên như vậy

Về màu sắc, Thành Chương hay dung những mảng màu nguyên, tươi rói, tương phản mạnh, nhiều tính trang trí như cách dung màu của Matisse

và nhóm hoạ sĩ dã thú Nhưng màu của ông còn lạ lẫm, táo bạo và đi xa hơn thế nhiều Đó

là những màu như đỏ son, hồng điều, cánh sen, xanh nõn chuối, xanh cá chả, vàng kim, vàng hoe,…loạt những màu mà các hoạ sĩ thường e ngại, tránh dung; song là là những màu đặc trưng nhất của trang phục truyền thống và trang trí lễ hội làn quê Việt Nam, mớ

ba mớ bảy- tung tẩy sặc sỡ Con mắt người Việt cho rằng càng nổi bật bao nhiều thì càng đẹp bấy nhiêu Trang Thành Chương vì thế mà chưa đựng một tinh thần dân gian sâu năng, từ chủ đề nội dung đến cách dung màu sắc, cách dung nét và mảng phẳng, nhiều tính trang trí ước lệ… Có thể gọi đó là tranh dân gian hiện đại Tranh vẽ của hoạ sĩ Thành

Chương (Hình 1.3)

1.2 Tổng quan về trang phục dạo phố:

1.2.1 Sự hình thành và phát triển trang phục dạo phố trên thế

giới

Thập niên 1910

4

Ảnh hưởng chiến tranh thế giới thứ I, trang phục phụ nữ được giản lược bớt, bắt đầu cho những biến chuyển mạnh mẽ của các thập niên sau Ở nửa đầu thập niên này, thời trang vẫn còn mang tính xa hoa và khá "bảo thủ" Chiều dài chân váy

từ chấm đất chuyển dần sang ngắn đến bắp chân và chi tiết cổ V vô cùng thịnh hành Cũng trong giai đoạn này, mũ rộng vành là thứ chiếm ưu thế tuyệt đối

Thập niên 1920 Lịch sử trang phục tiếp tục biến chuyển khi vòng eo càng được nới rộng và hạ thấp hơn Đây cũng là thời cực thịnh của lối sống phóng khoáng mang đậm

âm hưởng nhạc jazz và những chiếc đầm flapper Tư tưởng bảo thủ của thập niên trước bị xóa bỏ hoàn toàn khi phụ nữ dám khoe ra đôi chân và đôi tay với những kiểu đầm ngắn (ngang bắp chân hoặc đến gối), ống tay áo ngắn rồi dần dần thay thế bằng kiểu không tay

Bề mặt vải thường được thêu, in họa tiết, đính hạt tỉ mỉ và công phu Kiểu trang phục này tuy khiến cho vòng 1 "mất tích" nhưng lại được xem là mốt nhất lúc bấy giờ (Hình 1.4)

Thập niên 1930 Nếu từ khóa của 10 năm trước là "nổi loạn" thì đến năm 1930,

vẻ ngoài nữ tính mềm mại và quyến rũ được ưa chuộng trở lại Những trang phục khoe da thịt, tôn lên bầu ngực tròn trịa, đẩy đà, khoe những đường cong bốc lửa phổ biến dần trong xã hội Vầng trán thanh tú vốn lẩn khuất trong những chiếc mũ rộng vành nay được phô bày tự nhiên nhờ những chiếc mũ hình đĩa có công dụng trang trí hơn là che nắng Ở thời này, hình ảnh các quý cô hướng đến trong ban ngày là ngọt ngào nữ tính, và trở nên

sang trọng kiểu cách trong những buổi tiệc tối (Hình 1.5)

Thập niên 1940 Chất xa hoa của thời trang phần nào bị mai một bởi ảnh hưởng của chiến tranh thế giới thứ II Chuyện váy áo thời loạn lạc trở nên tiết kiệm hơn với sự ra đời của dạng trang phục có thiết kế đơn giản, mang chút âm hưởng quân đội và có thể mặc được vào mọi mùa trong năm Trong đó, nổi bật nhất là kiểu đầm ngắn ngang

gối thiết kế ôm sát eo, cài cúc ở trước và kèm thắt lưng, lót đệm vai (Hình 1.6)

Thập niên 1950 Christian Dior đã cứu rỗi cả thế giới khỏi những bộ cánh khô cứng của thập niên 40s bằng những màu sắc tươi sáng và thiết kế New Look mà nay đã

5

trở thành kinh điển Cú đột phá trong lịch sử trang phục chính là những đường cong trên

cơ thể được tôn lên qua vai áo nhô, áo lót nâng ngực và thắt eo tối đa Tất cả kết hợp ăn ý với những chiếc nón phủ lưới, nhỏ nhắn nhưng cầu kỳ Và hơn thế nữa, nó đã định hình

cho phong cách thời trang của cả một thập kỷ tiếp theo ( Hình 1.7)

Biểu tượng thời trang của thập niên này là phu nhân tổng thống

- Jackie Kennedy Onassis Từ những bộ suit và đầm được may đo hoàn hảo đến những chi tiết nữ tính như chuỗi dây chuyền ngọc trai 3 vòng, găng tay dài đến khuỷu tay, chiếc nón pillbox (loại nón nhỏ, không vành) - Jackie là người có công khiến chính trị trở nên thời trang hơn và truyền cảm hứng cho phụ nữ khắp thế giới đi theo phong cách cổ điển

của bà.(Hình 1.8)

Thập niên 1970 Nếu bạn thấy lịch sử trang phục của thập niên này "quen quen" thì cũng không có gì lạ, bởi những kiểu mốt của thời điểm này như jumpsuit kiểu công nhân hay quần jeans ống loe đều đã trở lại vào năm 2015 Đây cũng được xem là thời kỳ

đa phong cách khi ai muốn mặc gì cũng được, miễn sao họ thấy đẹp Áo thun, quần jeans, túi ngoại cỡ là những thứ phụ nữ cấp tiến thời này mê nhất thay vì những bộ cánh xa hoa

Thập niên 1980 Trẻ và khỏe, thời này cái gì cũng phải "quá" một chút Màu sắc của trang phục phải thật sặc sỡ, trang điểm thật lòe loẹt, tóc phải phồng thật to, vòng cổ phải ngoại cỡ mới được gọi là sành điệu

Thập niên 1990 Các chuyên gia gọi đây là thập niên "phi thời trang" Đi ngược với sự hấp hối của phần đa các nhà mốt Haute Couture lại là sự lên ngôi của thời trang đường phố mà trong đó xu hướng Grunge là chủ đạo Giới trẻ thời này ăn mặc không chải chuốt cầu kỳ, chỉ đơn giản là những chiếc quần jean, áo phông, đầm hoa tối màu với đôi giày vải hay boots Dr.Marten được kết hợp với nhau đầy ngẫu hứng và có khi là tùy tiện

6

Thập niên 2000

Sự phát triển của internet đã xóa nhòa ranh giới trong mọi lĩnh vực, kể cả thời trang Nhiều người cho rằng thời này không có quá nhiều thay đổi so với thập niên 90s bởi phong cách đơn giản, thực dụng vẫn được ưa chuộng mạnh mẽ nhất Các xu hướng bohemian, quân đội, gothic lolita đều được áp dụng chồng chéo lên nhau Nhưng đặc trưng nhất vẫn là kiểu quần ống loe đi cùng áo 2 dây và sandals quai mảnh, hay còn được gọi là phong cách "smart casual"

1.2.2 Sự hình thành và phát triển trang phục dạo phố ở Việt Nam

Trang phục là một trong những sản phẩm văn hóa sớm nhất của

xã hội loài người Mỗi quốc gia đều có một quốc phục của riêng mình thể hiện cái hồn của dân tộc Với dân tộc Việt, trang phục dân tộc qua thời gian luôn thay đổi để thích hợp với từng thời kỳ lịch sử khi sự phân chia, tranh giành quyền lực thường xuyên diễn

ra.Thời trang Việt, đặc biệt là trang phục và phục sức của cha ông qua hơn 4000 năm văn hiến vẫn là một đề tài còn nhiều bỏ ngõ, bởi đến nay có rất ít công trình nghiên cứu chuyên sâu về chủ đề này Tuy nhiên, tham khảo những nghiên cứu sơ lược của các nhà

sử học, có thể khẳng định trang phục Việt từ thời khai hoang mở nước cho đến cuối triều Nguyễn luôn kế thừa và biến đổi theo biến động lịch sử Nếu trang phục của tầng lớp quý tộc mang nhiều đường nét, hơi hướng của giai cấp phong kiến Trung Hoa, thì trang phục của người dân lao động lại thể hiện nét thẩm mỹ độc đáo, là tinh hoa văn hóa dân tộc qua hàng ngàn năm hình thành và phát triển đất nước

7

Điểm qua các giai đoạn phát triển của lịch sử nước ta, sẽ thấy rất rõ mỗi giai đoạn đều có những dấu ấn về trang phục rất riêng và hàm chứa nhiều ngạc nhiên thú vị

Thời Hùng Vương: Khác với nhiều tranh ảnh, sách truyện thường minh họa trang phục phổ biến thời này là nam cởi trần, đóng khố bằng lá cây, nữ mặc yếm và váy ngắn khá sơ khai, theo nhiều khảo sát có cơ sở khoa học vững chắc, các nhà nghiên cứu đã khẳng định ngay từ thời kỳ đầu mở nước, nghệ thuật dệt vải đã ở trình

độ cao, với ít nhất hai loại vải dệt từ cây và sợi

Những hoa văn trên mặt trống đồng hay hình khắc trên cán dao bằng đồng có từ thời kỳ này cho thấy phục trang Việt đã được định hình rất rõ nét Đây cũng chính là căn nguyên cho bản sắc văn hóa thể hiện trong y phục truyền thống của người Việt Nam hiện nay Theo đó, cả trang phục nữ giới và nam giới đều đã được phân biệt rõ rệt, trong đó trang phục dành cho phái nữ phong phú và mang giá trị nghệ thuật hơn cả

Phụ nữ thời Hùng Vương thường mặc áo ngắn đến bụng, xẻ ngực, bó sát vào người, phía trong mặc yếm kín ngực có cổ tròn sát cổ, trang trí thêm hình những tấm hạt gạo Cũng có những loại áo cánh ngắn, cổ vuông, để hở một phần vai và ngực hoặc kín ngực, hở một phần vai và trên lưng Hai loại sau có thể là loại mặc chui đầu hay cài khuy bên trái Trên áo đều có hoa văn trang trí Thắt lưng có ba hàng chấm trang trí cách đều nhau quấn ngang bụng

Tiền thân của tà áo dài hiện đại và đặc trưng trang phục của người Việt là búi tóc, áo cài bên tả (khác với Trung Hoa là vắt vạt áo bên hữu) cũng được xem là đã xuất hiện từ thời kỳ này

Thời Ngô – Đinh – Tiền Lê: Đến thời kỳ này, ngành dệt may đã

có những bước phát triển vượt bậc, với sự xuất hiện của hàng loạt các chất liệu vải khác nhau như vải bông thô, vải đay, vải gai, vải cát bá loại mịn, lụa…, đặc biệt là các loại vải

8

được dệt từ tơ tre, tơ chuối, trong đó loại vải dệt từ tơ chuối có tên gọi là vải Giao Chỉ rất nổi tiếng Đồng thời, nghệ thuật thêu cũng ngày càng tinh tế, mang đến những tác phẩm nghệ thuật có giá trị, như khăn bông thêu rất đẹp được biết đến với tên gọi “Bạch Diệp”

Cùng với sự phát triển của xã hội, quan niệm về cái đẹp, thẩm

mỹ và thời trang cũng không ngừng tiến bộ Các loại trang sức ngày càng phong phú và

đa dạng hơn trước, với các loại vòng tay, nhẫn, hoa tai, trâm… được chế tác hết sức tinh xảo bằng nhiều chất liệu quý: vàng, bạc, hổ phách, thủy tinh…

Đây cũng là thời kỳ mà chế độ phong kiến đã bắt đầu bước vào giai đoạn ổn định, do đó các loại trang phục phân biệt từng tầng lớp giai cấp ngày càng hình thành rõ nét

Là một trong những giai đoạn cực thịnh của triều đại phong kiến, vua thời Lý đã ban hành những quy định về phục trang để phân biệt giữa các tầng lớp nhân dân và quan lại Nhà vua còn thể hiện tinh thần tự lập tự cường của dân tộc qua việc không dùng gấm vóc của triều Tống để may lễ phục mà sử dụng các chất liệu vải trong nước

Điểm nổi bật nhất trong trang phục thời này là sự phát triển sang một cấp độ mới của hoa văn trang trí, không còn là những hình ảnh đơn giản và thô

sơ, các hoa văn hình xoắn, hình móc… được thêu tinh xảo trên trang phục, thể hiện sự

giao hòa đầy ý nghĩa giữa thiên nhiên và cuộc sống con người (Hình 1.10)

Tục nhuộm răng đen của ông bà ta đã xuất hiện rất phổ biến từ thời Trần

Thời Trần: Điểm nổi bật nhất trong triều đại nhà Trần chính là 3 lần đánh bại giặc xâm lược Nguyên – Mông Do liên tiếp phải đối đầu với những kẻ thù hùng mạnh, nên tâm lý sẵn sàng “quyết tử cho tổ quốc quyết sinh” luôn thường trực trong cuộc sống quân dân thời Trần, ảnh hưởng đến cả phục sức và quan niệm thẩm mỹ của cả dân tộc

Thực tế luôn phải đối đầu với giặc ngoại xâm đã không cho phép sự cầu kỳ trên phương diện thời trang, thế nên dễ hiểu vì sao giai đoạn này, trang sức và trang phục đều cực kỳ đơn giản, phụ nữ không trang điểm diêm dúa, vua quan ăn mặc giản dị… Đáng quý nhất là tinh thần độc lập tự chủ thể hiện trong việc nhà Trần không quy định màu sắc trang phục theo quan điểm Khổng giáo coi trọng chính sắc, mà vẫn dùng các màu gián sắc như màu tía, màu hồng, biếc, lục… để may mặc cho quan các

cấp (Hình 1.11)

Có thể nói thời kỳ nhà Lê là thời kỳ thăng hoa của trang phục phụ nữ Việt Nam khi giai đoạn này xuất hiện rất nhiều kiểu dáng và thiết kế vô cùng đa dạng Nhưng nhìn chung các trang phục thời nhà Lê đều có thiết kế khá cầu kỳ với nhiều lớp áo choàng, màu sắc bắt mắt Chịu ảnh hưởng nhiều từ văn hóa Trung Hoa nên các trang phục truyền thống thời kỳ nhà Lê chưa thoát khỏi cái bóng của vùng đất hùng mạnh này Trang phục của phụ nữ Việt thời Lê có nhiều nét giống với kiểu áo choàng Hanfu của Trung Quốc với phần ống tay rộng, chiếc thắt lưng to ngang eo được dùng để cố định

bộ áo choàng này lại Chính vì ảnh hưởng bởi văn hóa Trung Hoa mà bộ trang phục này

không được nhiều người hưởng ứng (Hình 1.12)

Nhưng đến thời kỳ nhà Nguyễn các bộ quần áo đã được may thêm phần cổ áo và thắt lưng mang nét đặc trưng rất riêng của người Việt (Hình 1.13)

Cho đến thời kỳ hậu lệ bắt đầu xuất hiện nhiều kiểu trang phục khác nhau và các bộ váy áo đã thể hiện được nét văn hóa riêng (Hình 1.14)

10

Thời Nguyễn, ta thấy dạng áo này có thể thấy ở tượng các công chúa mệnh phụ ( Hình 1.15)

Trang phục thời Trịnh Nguyễn ( hình 1.16; hình 1.17)

Đời sống xã hội ảnh hưởng đến trang phục của người dân Nếu như trang phục của tầng lớp thống trị ngày càng bị “pha tạp” theo lối đua đòi cải cách nửa mùa, thì trong xã hội, những phục trang truyền thống như áo dài, áo yếm, áo tứ thân, khăn

mỏ quạ, nón quai thao… đã trở thành hơi thở và là kết tinh văn hóa của cả dân tộc Trong khi chiếc yếm đào vượt khỏi chốn cung đình để cùng người phụ nữ cần lao “dầm mưa dãi nắng” ngoài đồng ruộng, hay cùng áo tứ thân lượt là trong những buổi hội Lim, thì thời trang phương Tây với những chiếc váy xòe, những chiếc đầm cách tân hiện đại cũng dần

du nhập và được phụ nữ quý tộc trẻ ưa chuộng, trong đó Hoàng hậu Nam Phương – vị hoàng hậu cuối cùng của triều đại phong kiến Việt Nam, là người rất thích mặc trang phục Tây phương và mặc rất đẹp

Hoàng hậu Nam Phương, vợ vua Bảo Đại vốn là một trí thức Tây học, từng ba năm liền đoạt giải hoa hậu Đông Dương, nên dễ hiểu vì sao bà lại thu hút mọi ánh nhìn ngưỡng mộ khi khoác lên mình những bộ váy trang nhã và sang trọng

Nét duyên dáng, quyến rũ của các cô gái xứ Bắc với yếm đào,

áo tứ thân hay khăn mỏ quạ đã khiến bao chàng trai xao xuyến, thẫn thờ

Yếm đào, áo tứ thân: Mặc dù yếm đào đã xuất hiện từ xa xưa, nhưng đến thế kỷ 19 dưới triều Nguyễn, chiếc yếm mới trở thành một trong những loại

“quốc phục” được cả dân tộc nâng niu, trân trọng Chiếc yếm chính là hiện thân đầy quyến rũ, gợi cảm của nét đẹp phụ nữ Việt Nam Có nhiều loại yếm như yếm cô viên cổ tròn, yếm cổ xẻ hình chữ V, yếm cổ cánh nhạn, yếm cổ xây… Đặc biệt là loại yếm “đeo bùa” là một “vũ khí lợi hại” mang đến nhiều vấn vương cho người đối diện bởi mùi xạ hương thoang thoảng được giấu bên trong yếm Vào những ngày lễ tết, chiếc yếm màu

có khổ hẹp, chừng 40 cm, muốn may thành áo phải ráp bốn mảnh thân lại với nhau Chiếc

áo tứ thân còn gọi là áo Giao Lãnh xưa – tức là loại áo khi mặc hai thân trước giao nhau

mà không buộc lại, sau vì phải làm việc đồng áng, buôn bán… nên các mẹ, các chị “cải biên” lại thành áo tứ thân cho tiện lợi (Hình 1.18)

Khăn mỏ quạ, nón quai thao: Đi liền với chiếc áo tứ thân luôn là hình ảnh của mái tóc đuôi gà, vấn khăn mỏ quạ và nón quai thao Để vấn khăn mỏ quạ đẹp cần phải có sự khéo léo và khiếu thẩm mỹ cao Khăn mỏ quạ phải chít sao cho vừa và hợp với khuôn mặt, bởi nếu chít cao quá thì khuôn mặt trông có vẻ điêu ngoa, còn để mỏ quạ thấp quá làm khuôn mặt tối tăm Khăn mỏ quạ chít khéo sẽ khum khum và ôm lấy khuôn mặt người con gái, làm cho khuôn mặt trắng hồng nổi bật trên nền đen của khuôn khăn, giống như một búp sen hồng làm ngây ngất lòng người khác phái

Hình ảnh thiếu nữ duyên dáng trong chiếc áo dài đã trở thành niềm cảm hứng muôn thuở cho rất nhiều tác phẩm thi ca, hội họa

Áo dài: Nhắc đến trang phục truyền thống Việt Nam, chắc chắn phải đề cập đến áo dài, vốn đã trở thành “quốc phục” tượng trưng cho tinh hoa dân tộc Chiếc áo dài có tuổi đời rất lâu năm, ngay trên mặt trống đồng và hiện vật Đông Sơn người ta đã tìm thấy hình ảnh của chiếc áo dài tha thướt Truyền thuyết kể lại rằng khi cưỡi voi xông trận, Hai Bà Trưng đã mặc áo dài hai tà giáp vàng, che lọng vàng Do tôn kính hai bà, phụ nữ Việt xưa tránh mặc áo hai tà mà thay bằng áo tứ thân

Đến thế kỷ 19, 20, áo dài bắt đầu trở thành thứ trang phục không thể thiếu trong đời sống xã hội Việt, từ các bà hoàng, công chúa trong hoàng cung với các kiểu áo dài được may trang trọng, quý phái bằng chất liệu gấm, thêu chỉ vàng…

12

đến các bà, các cô vận áo dài đến trường, đến công sở, ra chợ, dạo phố Một thời gian dài trong thế kỷ 19-20, áo dài đã trở thành một loại thường phục được nam phụ lão ấu trên đất Việt yêu chuộng Trải qua nhiều biến động lịch sử, cùng với sự du nhập của khuynh hướng thời trang phương Tây, áo dài đã có nhiều cải tiến theo từng trào lưu nhất định Tuy nhiên, dù ở bất kỳ trào lưu cải cách nào, từ áo dài Le Mur, áo may dạng chít eo hay

cổ thuyền theo “mốt” Trần Lệ Xuân đến các loại áo dài vạt dài sát đất như hiện nay, áo dài vẫn chứng tỏ khả năng bất biến mà không phải loại trang phục nào cũng làm được: đó

là tôn lên vóc dáng và nét đẹp quyến rũ dịu dàng cho người phụ nữ (Hình 1.19)

Như vậy, qua hàng ngàn năm văn hiến, cùng với sự biến động của lịch sử, đặc trưng trang phục dân tộc qua từng thời kỳ cũng có nhiều thay đổi Tuy nhiên, vượt qua mưu đồ đồng hóa của quân xâm lược Trung Hoa, trang phục Việt nói riêng và nền văn hóa Việt Nam nói chung vẫn giữ được những nét đẹp riêng độc đáo, trong đó không thể không kể đến những tinh hoa văn hóa kết tinh trên những bộ “quốc phục” mang đậm nét thẩm mỹ và ứng dụng cao

1.3 Tổng quan về trang phục thiết kế

Hình dáng trang phục: Đối với trang phục dạo phố thì kiểu dáng trang phcu5 rất phong phú và đa dạng.Từ áo, quần, váy, đầm đều có nhiếu kiểu dáng dài ngắn khác nhau Nhìn chung hình dáng trang phục được chia làm 2 loại là đơn hình và 2 loại hình kết hợp

+ Đơn hình: hình dáng trang phục đơn giản qua các dạng chữ cái A, H, O,

X, Y…, hay các dang hình cụ thể như hình trụ, hình tháp, hình chuông, hình chum, hình

con ong…(Hình 1.20)

+Hai loại hình kết hợp: kết hợp giữa 2 loại hình ( Hình 1.21)

1.3.1 Phân loại trang phục dạo phố

+ Phân loại theo phong cách:

Phong cách tối giản: Form dáng đơn giản, tối giản tố đa chi tiết, không rườm rà, màu mè Thường là đơn màu hoặc hoa văn hoạ tiết đi cùng phụ kiện

và là điểm nhấn (Hình 1.22)

13

+ Phong cách hiên đại; trang phục theo phong cách này thường thể hiện táo bạo qua các đường cắt, xẻ Những gam màu ,2 hoạ tiết thường sử dụng độ

bóng, ánh kim hoặc tua rua tạo cá tính mạnh mẽ cho người mặc.(Hình 1.23)

+Phong cách Cổ điển: trang phục theo phong cách này thường thanh lịch là sự trở lại của xu hướng thời trang từ năm 50 đến 70 Thường là những chiếc

đầm, váy mang dáng kín đáo, chiều dài thường ngang gối và màu sắc trung tính (Hình

1.24)

Phong cách lãng mạng: phongcách này biến người mặc Thanh lịch, nhẹ nhàng, bay bổng, thanh thoát là phong cách được các cô nàng nữ tính yêu thích Chất vải mềm nhẹ như voan, chiffon, ren, lụa… Cách xử lý thường sử dụng nhứ xếp vài,

bèo bún, cuộn vải… (Hình 1.25)

+Phong cách gợi cảm: là phong cách được ưu chuộng, được sử dụng các đường cắt khoét, form dáng ôm sát Tôn lên những đường cong cơ thể

(Hình1.26)

+Phong cách dân tộc: ý tưởng từ 1 quốc gia hay 1 dân tôc của

1 quốc gia Hoạ tiết thường là dạng lập thể, phối màu sắc cơ bản Phụ kiện đi kèm là

những vòng tay, vòng cổ màu sắc rực rỡ, phối nhiều màu và bản to…

1.3.2 Phương pháp tạo hình

*Kỹ thuật xếp vài _Xếp ly: Có thể xếp đều hoặc không đều với độ dài ngắn khác

nhau tuỳ ý tưởng (Hình 1.27)

_ Xếp nếp: Thường tạo độ rũ cho trang phục, kỹ thuật này tạo

Kỹ thuật buộc dây (Hình 1.32)

Kỹ thuật đục cắt: cắt lser và thủ công (Hình 1.33)

Nguồn cảm hứng cho Oscar de la Renta là môi trường nghệ thuật hơn một thế kỷ trước - chính thời điểm sáng lập nên trường phái lập thể Cubism, một trường phái hội họa tạo ra cuộc cách mạng về hội họa và điêu khắc châu Âu vào đầu thế

kỷ 20 Các kiểu váy áo theo phong cách cardigan, đầm cộc tay, đầm cocktail với phần chân váy bồng hay áo blouse chất liệu mềm mại, quyến rũ - các bức họa Trompe-l'œil với bảng màu paillette, những miếng đắp, hình chiếc đàn guitar, trang báo hay họa tiết hình

khối lập thể (Hình 1.36)

1.4.2 Tại Việt Nam

Bộ trang phục đậm chất Art với họa tiết lấy từ tranh Picasso, được Võ Công khanh thể hiện khéo léo bằng những đường cắt mặt mẽ, phối màu tinh tế

và họa tiết chạy nhảy ấn tượng trên các mảng màu, tạo sự phá cách đầy thú vị

Chất liệu voan mỏng thêm thắt tạo điểm nhấn nhá gợi cảm Mỗi

họa tiết trên trang phục, đều có cách xếp đặt riêng, không trùng lặp (Hình 1.37 + hình

1.38)

15

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP TỔ CHỨC VÀ SÁNG TÁC

2.1 Nghiên cứu đối tượng sử dụng

2.1.1 Đặc điểm cơ thể

Đối tượng nữ thanh niên từ 20 đến 30 tuổi là giai đoạn đẹp

nhất của mỗi người Cơ thể đã hoàn thiện về vóc dáng (Hình 2.1)

Đối tưởng sử dụng đã hoàn thiên về tâm sinh lý

16

2.2 Nghiên cứu xu hướng mốt

2.2.1 Xu hướng mốt thế giới

 Xu hướng color block:

Nếu như các mùa trước, nhiều thương hiệu hiệu trên thế giới đã sử dụng thành công với trang phục công sở thì mùa thời trang năm nay, xu hướng này lại hot khi thể hiện trên những mẫu váy đầm dạo phố Trào lưu này sẽ giúp các cô gái trở thành tâm điểm với vẻ nổi bật, thu hút và lôi cuống Khuynh hướng thời trang này lần đầu tiên xuất hiện ở Anh vào năm 1960 Trong giai đoạn này thời trang thế giới đi theo định hướng London, Anh Không hoa lá lãng mạng, colorblook quyến rũ bởi sự pha trộn màu sắc hìa hoà và ấn tượng Những đường phân chia thẳng, dứt khoát làm cho các mẫu thiết

kế Color blook mang đậm cá tính Phong cách này phù hợp với những cô nàng mạnh mẽ

và năng động Điểm chính của xu hướng này là những trang phục mang gam màu đậm như cam, đỏ, hot pink, tím, xanh lá, xanh cổ vịt được kết hợp cùng nhau, tạo nên sự tương phản màu sắc mạnh mẽ, khiến người mặc trở nên vô cùng ấn tượng

Không nhấn ở họa tiết như Valentino nhưng bữa tiệc thời trang của Dior tại kinh đô Paris thật sự khiến các tín đồ mãn nhãn Những tông màu rực rỡ như hồng đậm, vàng tươi, xanh lá cây được phối với nhau một cách hài hòa, khiến bạn không thể rời mắt (Hình 2.2)

Đơn giản, thanh lịch, sang trọng và quyến rũ là thông điệp mà Dior muốn truyền tải đến giới yêu thời trang, yêu cái đẹp trên khắp thế giới Cô gái của Dior mạnh mẽ, sexy và rất cá tính Bộ sưu tập thu đông 2014 của Dior cũng tràn ngập màu sắc Dior không thu hút ở họa tiết cầu kỳ mà ở những đường cắt cúp tinh tế, sắc nét

 Xu hướng áo khoác ngoại cỡ ( Oversized Coats)

Xu hướng này đã và đang giành được nhiều sự chú ý nhờ vào sự đa dạng của kiểu dáng Áo khoác dài đã và đang trở thành một mẫu trang phục không thể thiếu của phái đẹp Hơn nữa, kiểu áo này giúp bạn gái thể hiện được phong cách thời trang của riêng mình và khoe hình thể một cách hoàn hảo Bí ẩn nhưng không kém phần

và gợi cảm là phong cách mà kiểu áo khoác dài mang đến cho bạn Áo khoác dài cao cấp

17

có khả năng làm nổi bật bộ cánh dù bạn có phối với những trang phục bình thường đi chăng nữa (Hình 2.3 + hình 2.4)

 Xu hướng Jumpsuit

Xu hướng Jumpsuit là một thiết kế tuyệt vời trong những năm 1960

và 1980, từng xuất hiện nhiều trên các sàn diễn thời trang Tuy nhiên, về sau này, chúng

đã trở thành một món đồ cần thiết và hữu dụng cho tất cả các mùa trong năm và phù hợp với nhiều dịp sự kiện Jumpsuit có nhiều phong cách như trơn một màu, họa tiết in hoa và

kẻ sọc với kiểu dáng đa dạng như hai dây, lệch vai, quây, không tay hoặc có tay…Tuy nhiên, yếu điểm duy nhất của jumpsuit chính là sự bất tiện khi bạn có nhu cầu vệ sinh cá nhân Nhưng dù sao, chúng vẫn hứa hẹn sẽ là lựa chọn của rất nhiều tín đồ thời trang trong năm nay

Xu hướng Hoa văn tranh vẽ sặc sỡ Xuân này sẽ thật tươi sáng nếu bạn quyết định mang họa tiết tranh vẽ phong cảnh rực rỡ vào set đồ chơi phố hay đến công sở của mình theo xu hướng mới nhất của Stella Jean Các nhà thiết kế tài hoa của thương hiệu thời trang cao cấp này đã thổi hơi thở mới vào bộ sưu tập “ready to wear” trên sàn diễn Tuần lễ thời trang xuân hè Milan bằng cách đưa các hoa văn tranh vẽ cuộc sống và phong cảnh sống động vào trang phục Kết hợp giữa những bức tranh cảnh làng quê vùng nhiệt đới bình dị, tươi rói trên khắp hành tinh, những chiếc xe buýt châu Phi đủ màu sắc…, với kẻ sọc ca rô hay chất liệu vải bóng rực rỡ, những kiểu váy đầm lộng lẫy

và ấn tượng này sẽ giúp bạn nổi bật khi xuất hiện ở bất kỳ đâu, dù trên phố hay trong công sở

Không phải là xu hướng quá mới, nhưng những họa tiết đặc sắc tựa như một bức tranh nhiều màu trên trang phục của thương hiệu Stella Jean sẽ giúp bạn sở hữu phong cách thật tươi sáng, ngọt lịm trong xuân này

Sinh viên phải đưa ra được những nhận định, đánh giá, phân tích của mình khi nghiên cứu xu hướng mốt thế giới (chú ý chọn lựa những xu hướng gần gũi với đề tài của mình về ý tưởng, kiểu dáng, màu sắc… để nghiên cứu và phân tích)

18

Xu hướng vẽ tay – Hand Painted Fashion là một khái nhiệm được nhắc đến nhiều trong thời gian gần đây và được chú ý trong thời trang Việt

Một thiết kế trong bộ sưu tập Spring 2015 của Tiny Ink, với cảm hứng chủ đạo từ danh họa Gustav Klimt, thể hiện màu sắc và chất liệu đặc biệt kết hợp nhuần nhiển với sự thăng hoa của cảm xúc và tình yêu (Hình 2.5)

Nhắc đến danh họa Klimt là nhắc đến sự ting xảo, tinh tế của một bậc thầy lỗi lạc Không ai có thể thể hiện những cảm xúc tình yêu, niềm đam mê khao khác cháy bổng như ông

Từ những dáng đầm cơ bản như đầm ôm, suông, midi, Tiny Ink thổi hồn vào đó sự mềm mại cho phái đẹp mang nét gợi cảm á đông (Hình 2.6)

Bộ sưu tập gồm 12 mẫu phát thảo chung 1 ý tưởng về tranh lập thể của họa sĩ Thành Chương

20

21

22