Giáo trình Văn hóa ẩm thực: Phần 2 - Trường Cao đẳng Du lịch Hà Nội

Phần 2 cuốn giáo trình Văn hóa ẩm thực sẽ tiếp tục trình bày nội dung về: Nền văn hóa ẩm thực phương Tây; Xu hướng phát triển văn hóa ẩm thực Việt Nam và thê giới. Hy vọng đây sẽ là tài liệu bổ ích cho quý thầy cô cùng các em sinh viên trong quá trình học tập và giảng dạy môn học nhé.

CHƯƠNG 5

Mục tiêu:

Sau khi học xong chương 5, người học:

- Hiểu được phạm vi khu vực văn hóa ẩm thực phương Tây.

- Biết sự ảnh hưởng qua lại của văn hỏa ẩm thực phương Tây với văn hóa ấm thực phương Đông và các nước khác trên thế giới.

- Nắm được các kiến thức cơ bản về văn hóa ẩm thực Pháp, Mỹ, Anh, Đức, Nga, Italia, Tây Bart Nha và các yếu tố ảnh hưởng chỉnh đến nền văn hóa ẩm thực các nước này.

- Vận dụng các kiến thức về văn hóa ẩm thực các nước phương Tây để xây dựng thực đơn, cách chế biến món ăn, cách thức phục vụ khách du lịch trong và ngoài nước.

Nội dung chính:

Chương 5 đề cập tới những nội dung sau đây:

- Các kiến thức' cor bùn về'tập quún,~Ịchâtfvị,'các mỐìT

ăn, đồ uống tiều biểu các nước phương Tây.

- Các yếu tổ tự nhiên, xã hội và các kiến thức cơ bản

về văn hỏa ẩm thực Pháp, Italia, Tây Ban Nha, Nga, Anh,

Mỹ và Đức.

289

5.1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ VẪN HÓA ẢM THựC PHƯƠNG TÂY

5.1.1 Cơ sở của văn hóa ẩm thực phương Tây

5.1.1.1 Các yểu tố tự nhiên

Khu vực này gồm các nước châu Âu và bắc Mỹ Dân số trên 1 tỉ người và là khu vực có nền kinh tế phát triển mạnh nhất thế giới Các nước phương Tây có đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật, các nhà kinh tế, văn hóa, tư tưởng đông đảo do vậy nền văn hóa nói chung cũng phát triển rất rực rỡ Có thể nói mọi sự biến động về kinh tế, văn hóa khu vực này đều ảnh hưởng đến các quốc gia khác trên thế giới Sự ảnh hường từ khu vực này tới lĩnh vực văn hóa ẩm thực cũng rất rõ rệt

Các nước phương Tây nằm ở bán cầu tây, giáp biển Địa Trung Hải, Đại Tây Dương và Thái Bình Dương bao gồm toàn

bộ chầu Âu và phần lớn vùng bắc Mỹ Châu Âu và bắc Mỹ có địa hình không quá cao, có nhiều phong cảnh đẹp, nổi tiếng như dãy Alper (châu Âu) Đất đai màu mỡ, ít bị lũ lụt rất thuận lợi phát triển nông nghiệp chăn nuôi, trồng trọt với quy mô lớn

a Đặc điểm của châu Âu

Châu Âu nằm ở phía Tây Bắc lục địa Á - Âu, diện tích khoảng 10.396.000km2 Phía Bấc giáp Bắc Băng Dương; phía Tây giáp Đại Tây Dương; phía Nam giáp Địa Trung Hải; phía Đông giáp châu Á, ngăn cách bởi dãy Uran, sông Uran, dãy Capca Châu Âu gồm 49 nước, dân số khoảng 800 triệu người, chia làm 4 khu vực Bắc Âu, Đông Âu, Tây Âu và

Nam Âu1 Châu Âu có quá trình xây dựng nền văn hóa và kinh

tế tương đối lâu đời, mang những dấu tích chịu những ảnh hưởng quan trọng từ thời Hy Lạp cổ đại, cùng với nhiều nguồn ảnh hưởng khác ví dụ như đạo Cơ đốc, đạo Tin lành

Điều kiện khí hậu: Châu Ẩu chủ yếu nằm trong khu vực

ôn đới, chỉ có phần bờ biển và các đảo phía Bắc nằm trong khu vực hàn đới Do ảnh hưởng của biển, các dòng hải lưu và địa hình, Tây Âu có khí hậu ôn đới hải dương ấm áp, ôn hòa Càng

về phía Đông, khí hậu càng chuyển sang tính chất khí hậu ôn đới lục địa với đặc điểm mùa hạ nóng và mùa đông rất lạnh Mùa đông ở châu Âu lạnh và kéo dài, nhiệt độ đôi khi xuống

rất lạnh, trong khoảng từ - 20°c đến -50°c.

Đặc điểm về lượng mưa: 1/2 diện tích châu Âu có lượng

mưa khoảng 1000mm, lượng mưa giảm dần từ Tây sang Đông Vùng mưa nhiều nhất là ven Đại Tây Dương Vùng Đông Âu lượng mưa thấp hơn, miền cận Caxpi lượng mưa chỉ đạt từ 160mm đến 250mm

Đặc điểm về biển: Châu Âu giáp với Đại Tây Dương và

Bắc Đăng Dương Đây là hai biển lớn giúp châu Âu giao thương với thế giới và có tiềm năng về khoáng sản rất lớn Địa Trung Hải là biển sâu và mặn 3,7%, nhiệt độ tương đối cao, là biên giới tự nhiên giữa châu Au với châu Phi Nằm sâu trong nội địa là biển Bantich có độ mặn rất thấp (0,35%), trong biển Bantich có nhiều đảo nhỏ và vịnh, các vịnh đóng băng gần suốt

1 Lưu Văn Hy, cẩm nang Địa lý thể giới, NXB Từ điển Bách khoa, tr 104.

mùa đông Bán đảo Xcanđinavi là bán đảo lớn nhất châu Âu Động vật biển cũng đóng vai trò quan trọng trong hệ động thực vật châu Âu: động vật da gai, các loài tôm, mực ống, bạch tuộc, các loại cá, cá heo và cá mập.

Đặc điểm về sông ngòi: Châu Âu có nhiều sông ngòi, phần

lớn là những sông tương đối nhỏ Khu vực Đông Âu có một số sông điển hình như: sông Volga, Danube, Ural, Dnieper, Don, Pechora , trong đó quan trọng nhất là sông Vonga, có độ dài hơn 3.600 km, là sông dài nhất châu Âu, có nguồn thủy sản rất phong phú Khu vực Tây Âu có sông Elbe, Ebro, Rhone, Loire, Seine, Rhine, Po Các sông chảy ra Địa Trung Hải có thủy văn thất thường, mực nước cao nhất vào mùa đông, thấp nhất vào mùa hạ

về hệ sinh thải: Khoảng 80% đến 90% châu Âu đã từng

được bao phủ bởi rừng Rừng trải rộng từ Địa Trung Hải đến biển Bắc Cực Các loài thú rừng còn sinh sổng ở các vùng rừng châu Âu là mèo rừng Âu Á, mèo hoang châu Âu, cáo (đặc biệt là cáo đỏ), chó rừng và các loài chồn marten, nhím, các loài chim như cú, diều hâu và các loài chim săn mồi khác Các loài

ăn cỏ quan trọng ở châu Ắu là thỏ, hươu, hoẵng, tuần lộc, các loại chim, lợn rừng, dê rừng, sơn dương

Các trang trại trồng trọt và đồn điền chăn nuôi chuyên canh về một loài trên một diện tích rộng lớn phát triển rất thuận lợi ở châu Âu: nho, táo, cỏ, dê, cừu, bò Tại khu vực Địa Trung Hải, người ta trồng nhiều ô-liu, cây bách, nho, cam và chăn nuôi bò thịt, bò sữa, dê, cừu là những loại đặc biệt thích hợp với khí hậu khô vùng này

b) Đặc điểm của khu vực Bắc Mỹ

Bắc Mỹ là một trong những vùng đất lớn với tổng diện tích khoảng 20.360.000km2, nằm ở bán cầu bắc, phía Tây giáp Thái Đình Dương, phía Đông giáp Đại Tây Dương, phía Bắc giáp Bắc Băng Dương, phía Nam thông với Nam Mỹ qua

eo đât nhỏ của Panama Dân sô Băc Mỹ hơn 518 triệu người, gồm các chủng tộc thổ dân da đỏ, người châu Âu, người châu Phi và người châu Á1

Đặc điểm địa hình: Bắc Mỹ nổi tiếng với dây núi Rocky

Dãy núi này dài hơn 4.800km Vùng trung tâm Mexico chủ yếu các núi cao từ hai đến ba nghìn mét bao phủ khu vực rộng lớn tại Mexico Miền đồng bằng chủ yếu nằm trên đất Hoa Kỳ

Đặc điểm về sóng, hồ: Bắc Mỹ cỏ nhiều sông lớn, hệ thống

sông lớn nhất Bắc Mỹ là sông Mississippi, con sông này bắt nguồn từ dây Rocky, gồm 6 nhánh và chảy ra biển ở New Orleans Các nhánh sông này bao phủ phần lớn nước Mỹ với diện tích lưu vực hơn 6.877.000km2 Hồ nước ngọt lớn nhất Bắc

Mỹ và lớn nhất thế giới là hồ Ngũ Đại nằm giữa Mỹ và Canada Bắc Mỹ cũng có các vịnh rất nổi tiếng là vịnh Mexico, vịnh California, yịnh.Hudson,-vịnh St_Lawrence, vịnh Alaska-. -

Đặc điểm khí hậu: Khu vực này gồm các đới khí hậu hàn

đới, ôn đới, khí hậu núi cao, hoang mạc và nửa hoang mạc nằm

1 Lưu Văn Hy, Cơm nang Địa lý thế giới, NXB Từ điển Bách khoa, tr 123

ờ phía Tây Nam Hoa Kỳ và phía Bắc Mexico, cận nhiệt đới và nhiệt đới Điển hình, vùng khí hậu ôn đới bao phù phần lớn Hoa Kỳ và Canada, khu vực ven bờ biển phía Tây thuộc khí hậu hoang mạc và nửa hoang mạc Phía Nam nước Mỹ thuộc khí hậu cận nhiệt đới, phía Bắc thuộc khí hậu hàn đới.

Nhìn chung, điều kiện tự nhiên khu vực châu Âu, Bắc

Mỹ khá thuận lợi cho sự phát triển cả chăn nuôi và trồng trọt cung cấp nguồn thực phẩm dồi dào cho sự phát triển văn hóa

ẩm thực

5.1.1.2 Các yểu tố văn hóa, xă hội

- Yếu tổ lịch sử: Châu Âu có nền văn minh công nghiệp

sớm hình thành và trở thành các đế quốc từ thế kỷ thứ 16: Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha đã xâm chiếm đất đai, khai thác thuộc địa ở châu Á, châu Phi, châu Mỹ, châu úc Ngày nay, các thuộc địa cũ của châu Âu tuy đã độc lập nhưng vẫn còn sự ảnh hưởng với các mức độ khác nhau: Mỹ, Canada, úc trở thành các cường quốc kinh tế, quân sự, văn hóa; các nước châu Mỹ khác chịu ảnh hưởng nhiều về văn hóa châu Âu

- Yếu tố văn hỏa: Phương Tây được hình thành từ nền văn

minh Hy-Lạp và rất phát triển; nhiều thành tựu văn hóa của loài người có xuất phát từ châu Âu, Bắc Mỹ như các công trình nghiên cứu về toán học, lý học, hóa học, sinh học, thiên văn, các công trình văn hóa, kiến trúc, các tác phẩm âm nhạc, kịch, phim ảnh, hội họa, điêu khắc đều mang tên người châu Âu, Bắc Mỹ

- Yểu tổ Xôn giảo: Hầu hết người phương Tây theo Thiên

Chúa giáo, là tôn giáo thờ đức chúa Jesu với các dòng khác nhau: Tin Lành, Cơ Đốc, ngoài ra, nhiều nhóm thiểu số khác theo Hồi giáo, Hindu giáo, Phật giáo.

- Yểu tổ lổi sống: Người phương Tây luôn tôn trọng sự

tự do cá nhân, tư duy logic thiên về lý Họ coi trọng sức mạnh và lý lẽ, mỗi cá nhân luôn phải tự khẳng định mình trước cộng đồng

- Yếu tổ kinh tế: Với đặc điểm là khu vực cỏ nền kinh tế

sớm phát triển và phát triển đồng đều nhất, do vậy nhiều nước thuộc châu Âu, Bắc Mỹ là các quốc gia phát triển nhất của thế giới Kinh tế các nước phương Tây phát triển không chỉ công nghiệp chế tạo, chế biến, công nghệ mới mà còn phát triển cả dịch vụ, nông nghiệp

- Yếu tổ đời sổng: Đa sổ dân cư phương Tây được hưởng

mức sống tốt từ hàng trăm năm nay Nhu cầu cuộc sống phong phú cả về vật chất và tinh thần Nhu cầu ăn, mặc, ở, đi lại không chỉ là đủ mà từ lâu, những nhu cầu đó đã trở thành sự thưởng thức cái ngon, cái đẹp, sự tiện nghi, sự đẳng cấp

5.ỉ.2 Những đặc điểm chung của vỉn hóa ẩm thực phương Tây

Ẩm thực các nước phương Tây chịu ảnh hưởng toàn diện tìrcác nước châũ ÂD,~riêiĩ ẩitì (hực Khù vực' phữỡng Tây' cồn được gọi ngắn gọn là ẩm thực Âu Âm thực châu Âu có một sổ nét đặc trưng sau:

Dụng cụ ăn: Đĩa, dao, dĩa, thìa hợp thành một bộ đồ ăn;

trên bàn ăn thường sấp đặt tổi thiểu mỗi người một đĩa, một

thìa, một dao, một dĩa Mỗi bộ đồ ăn chỉ dùng cho một hoặc một nhóm món ăn nhất định, đặc biệt sau khi ăn xong món ăn

có chất tanh phải thay bộ đồ ăn mới

Tập quán dùng dao, đĩa: Khi chuẩn bị cho bữa ăn, luôn đặt

đĩa bên trái đĩa ăn, thìa và dao ở bên phải Ly đặt phía trước bên trái dĩa Khi đang ăn, phải đặt bộ dao, đĩa trực tiếp xuống dĩa ăn Khi kết thúc bữa ăn, đặt dao và đĩa song song ở vị trí trung tâm của dĩa ăn, răng của dĩa hướng lên trên và cạnh sắc của dao ở phía trong Thức ăn chia theo suất, phục vụ theo món và theo một trình tự nhất định tương đối nghiêm ngặt bắt đầu từ khai vị, tiếp theo đến món chính, cuối cùng đến món tráng miệng

Tư thế và vị trí trong bàn ăn: Từ xưa người châu Âu đã

dùng bàn ghế để ngồi ăn, người cố vị trí cao nhất trong bữa ăn (chủ gia đình, chủ tiệc) bao giờ cũng được ưu tiên ngồi ở vị trí trang trọng nhất và luôn được chú ý để tiếp thức ăn, đồ uống đầu tiên

Nguyên liệu thực phẩm chế biến: Bột mì được dùng làm

lương thực chính để làm bánh, từ bột mì người châu Âu làm ra rất nhiều loại bánh khác nhau từ các loại bánh mặn đến các loại bánh ngọt dừng để ăn trong các bữa ăn chính, bữa ăn phụ, trong các bữa liên hoan nhẹ, tiệc lớn như: bánh mì, bánh put-ding, bánh ga-tô

Người châu Âu dùng nhiều loại có nguồn gốc từ động vật: thịt bò, thịt cừu, gà và trứng sử dụng hầu hết trong các bữa ăn; các loại hải sản cá, tôm, cua, sò luôn chiếm vị trí trang trọng

trong các bữa tiệc Sữa bò tươi, kem tươi, bơ, pho-mát và sô- cô-la, dầu ô-liu là thành phần không thể thiếu trong chế biến món ăn và làm bánh kẹo Các loại rau củ quả sử dụng ít hơn các loại thịt; trong chế biến, rau quả thường dùng làm món

sa lat, trình bày kèm với món thịt

Pho-mát là loại thực phẩm đặc trưng của người phương Tây Pho-mát được lên men từ sữa tươi, qua quá trình ủ từ vài tháng đến một năm trong các hầm lên men Đây là loại thực phẩm cao cấp được chế biến và sử dụng ở hầu hết các nước phương Tây như Pháp, Anh, ỉtalia, Hy-lạp, Áo, Nga, Mỹ Trong pho-mát hàm lượng canxi cao hom nhiều lần trong sữa nguyên chất, rất tốt cho sự phát triển chiều cao của trẻ đang trong giai đoạn phát triển và ngăn ngừa bệnh loãng xương cho người cao tuổi Tuy nhiên, pho-mát cũng chứa các loại axít béo bão hòa có thể làm tăng lượng cholesterol trong máu gây tác dụng không tốt với hệ tim mạch

Pho-mát có nhiều loại khác nhau trên thế giới, mỗi loại pho-mát lại cỏ cách dùng khác nhau; có loại pho-mát được dùng riêng trong nấu ăn, loại dùng riêng cho làm bánh và có những ioại dùng được cho cả làm bánh và nấu ăn, có loại pho- mát cứng và loại pho-mát mềm, loại khối lớn, khối nhỏ, đỏng túi, đóng hộp, QắUát -hoặc bàơ-vụa _Sô-cô-la là loại thực phẩm được làm từ những hạt của cây

ca cao cỏ tên khoa học làTheobroma cacao, trong tiếng Hy Lạp Theobroma có nghĩa là “thức ăn của các vị thần” được sấy khô và nghiền nhỏ Cây cacao có nguồn gốc từ Trung Mỹ,

được những người Maya và Aztec bản xứ khám phá Người châu Âu khi chinh phục châu Mỹ, đã phát hiện ra hương vị của loại quả xứ Trung Mỹ này đã chế biến thành sô-cô-la và ví sô- cô-la như loại thức ăn của thần thánh Sô-cô-la có màu đen, vị đắng ngậy, rất bổ và có khả năng kích thích.

Sô-cô-la được người phương Tây dùng làm rất nhiều loại bánh kẹo cao cấp, sang trọng khác nhau Không những thế, sô- cô-la còn là nguồn cảm hứng để vẽ, để trang trí làm thành nhiều hình dạng xinh đẹp ngộ nghĩnh dễ thương khác nhau: hình bông hoa, hình con thỏ, con sóc, con hươu, hình trái tim, hình nàng tiên Các loại sô-cô-la luôn mang nhiều ý nghĩa hay biểu tượng văn hóa Sô-cô-la làm bánh cho giáng sinh, hộp quà sô-cô-la tặng cho mọi trẻ em, lễ tình nhân cũng có sô-cô-la Sô- cô-la là một trong những loại nguyên liệu phổ biến và có ở nhiều dạng khác nhau về màu sắc, mùi vị

về các món ăn: Người phương Tây sử dụng nhiều phương

pháp chế biến tạo ra những món ăn rất ngon khác nhau và phong phú nhưng phổ biến nhất là các món quay, nướng, rán,

om, hầm, bỏ lò, hấp Họ ít dùng món nấu, xào Các món ăn Âu thường có hương vị hài hòa không quá nổi trội Vị ngọt được tạo ra từ vị tự nhiên của xương thịt, rau củ thực phẩm; họ không bao giờ dùng mì chính để làm tăng vị ngọt của món ăn Món ăn có độ mặn thấp và nổi mùi thơm của thực phẩm, các gia vị và của rượu Các món ăn Âu hầu hết ờ trạng thái khô, sệt hàm lượng nước thấp, chỉ duy nhất nhóm món xúp ở trạng thái lỏng nhiều nước Món ăn đặc, khô ráo rất phù hợp với cách ăn dùng dao, dĩa, thìa của người phương Tây

Đặc điểm về đồ uổng: Trong bữa ăn của người phương

Tây hầu như bao giờ cũng có uống Những bữa ăn thường ngày, người Âu chỉ dùng đồ uống không cồn như nước khoáng, nước hoa quả cho bữa sáng, bữa trưa Trong các bữa tối, bữa ăn của ngày nghỉ và các bữa tiệc thì rượu vang được dùng phổ biến không phân biệt giới tính, lứa tuổi Tuy nhiên, việc phục vụ và

sử dụng rượu luôn cần sự tinh tế kết hợp khéo léo với từng nhóm món ăn

Vang trắng thường được dọn cùng những món ăn tanh như

cá, tôm, hàu, cua Với những món thịt, thịt cừu, thịt bê và pho mát thì thường dùng với vang đỏ Vang để tráng miệng có vị ngọt, hơi ngọt; champagne, rượu mùi thì dùng với các món tráng miệng và hoa quả Champagne là loại đồ uổng tao nhã được dùng trong những dịp đặc biệt và phải được sắp đặt lịch

sự Nếu không có loại đồ uổng khác, champagne có thể dùng với bất kỳ món ăn nào Với những món mặn và béo người ta có thể uống rượu mạnh: whisky, vodka, rhum Rượu không bao giờ bày và uống cùng với bia

Người Âu đặt ra những nguyên tắc khi uống rượu vang và được gọi là nguyên tắc “5S”:

- SEE (nhìn ngắm): Rượu được rót ra ly pha-lê để có thể quan sát màu sắc, độ đặc cũng như độ kết dính của rượu

- SWIRL (lăc nhẹ): Ngữời uổng lăc nhẹ chõ rượu song sánh lên thành ly để quan sát kỹ hơn độ kết dính

- SMELL (mùi vị): Người uống cảm nhận hương thơm và cảm nhận hết những hương vị đặc trưng và hoàn toàn thiên nhiên chỉ có ở rượu vang

- SNAP (nếm): Hãy để một chút không khí tràn vào miệng cùng với rượu vang, vị rượu sẽ đậm đà hơn Có thể nhấp rượu xong, người uống chậm rãi cảm nhận những giọt rượu từ từ lan tỏa trước khi trôi vào cuống họng.

- SAVOƯR (nhấm nháp): Người uống từ từ mở mất trong

tư thế hơi ngả đầu để cảm nhận, đánh giá được hương vị của rượu vang còn đọng lại sau khi uổng: vị chát nhẹ, chát nồng hơn hay cũng có thể là vị ngọt khó tả, thoảng nhẹ Chất lượng rượu vang phụ thuộc vào nhiều yếu tố chủ quan, khách quan như thời tiết, chất lượng đất đai, giổng, công nghệ, thời gian, loại thùng gỗ sồi nên thứ hạng về chất lượng rượu cũng thay đổi theo từng năm

Tập quản trong bữa ăn: Mỗi nước tuy có những qui định

riêng nhưng nhìn chung người châu Âu đều có tập quán người

cỏ địa vị cao nhất bữa ăn bao giờ cũng được quan tâm đặc biệt,

họ chỉ chúc rượu khi bất đầu bữa ăn, vào bữa, mỗi người sẽ tự lấy món ăn mình thích và ăn đến hết không để thừa và họ cũng không bao giờ nài ép nhau ăn như người châu Á Cách giao tiếp bên bàn ăn người phương Tây luôn theo những chuẩn mực nhất định, đây đuợc coi như “thước đo văn minh” những người tham dự

- Cách ngồi bên bàn ăn: Không được ngồi áp người bên bàn hay ngồi vắt chéo chân hay xếp bằng; không để tay xuống dưới bàn hay vắt tay lên thành sau của ghế; không đặt hai khuỷu tay lên bàn Thân người ngay ngắn, cần thảng lưng tự nhiên

- Khăn ăn thường được trải trên đùi trước khi bắt đầu bữa

ăn Không đeo khăn ăn trước vạt áo sơ mi, xưa kia đây là điều bình thường, nhưng ngày nay thì không còn được sử dụng nữa

Sử dụng khăn một cách kín đáo, không lấy ra suốt bữa ăn Khi

ăn xong, người ăn thường đặt khăn lên ghế ngồi hoặc bên trái đĩa ăn

- Ly uống rượu: Trên bàn ăn thường có ít nhất hai loại ly được đặt phía trước bên phải đĩa ăn Bữa tiệc, sử dụng tới trên bốn loại ly, đặt theo một đường chéo hoặc hình vuông: ly lớn đặt phía đầu đĩa ăn về bên trái dùng uổng vang đỏ; bên cạnh là

ly dùng uổng vang trăng; phía đầu đĩa ăn về bên phải ly uống champagne hoặc ly nhỏ dùng để uổng rượu tráng miệng hoặc rượu Porto; về phía phải dưới cùng là ly uổng nước thông thường Người Âu không cụng ly khi nâng chúc mừng mà chi đưa nhẹ về phía người mà mình muốn cùng uổng Nhấp từng ngụm rượu nhỏ

- Khách chỉ bắt đầu sử dụng dụng cụ ăn khi bà chủ nhà ngồi vào bàn và bắt đầu dùng bữa

- Nếu dự bữa ăn, bữa tiệc trong một gia đình theo đạo, khách phải tôn trọng việc đọc kinh, làm dấu trước bữa ăn; khách có thể làm theo hoặc cúi nhẹ đầu và im lặng

- Người Âu không dùng dao, dĩa chỉ chỏ, đùa giỡn với ngữờĩ khac Khong dung cẫc ngỗn tày chạm vào thức ăn, đầu đĩa trong bất cử tình huổng nào cầm dao dĩa một cách thoải mái tự nhiên, nhưng không được cầu thả và bừa bãi Họ cố gắng không để dao, thìa hay dĩa gây ra tiếng động như tiếng rít trên mặt đĩa

- Khi ăn, họ thái thịt thành các miếng nhỏ, dùng dĩa đưa lên miệng và luôn cắn miếng nhỏ, tránh cán miếng to và nhai nhồm nhoàm, nhai kỹ rồi nuốt Khi nhai tuyệt đối ngậm miệng, không gây ra tiếng động Người phương Tây sẽ rất khó chịu khi phải chứng kiến cảnh người ngồi cạnh nhai và nói chuyện

ồn ào cùng lúc

- Khi uống hay dùng thức ăn lỏng, không gây ra tiếng động Khi dùng bánh mì, không với tay qua người ngồi bên cạnh, không dùng dao cắt bánh mì ra từng miếng nhỏ Nuốt rồi mới uổng rượu, không làm đồng thời cùng một lúc

- Khách là nam giới khi ăn tiệc lớn, phải đứng dậy khi có phụ nữ đi ra hay vào bàn tiệc Đây là cử chi bắt buộc của người đàn ông phương Tây, thể hiện hiểu biết, lịch sự và có giáo dục

- Một bữa ăn ngon với người Âu phải đi kèm với chuyện trò trong một bầu khí ấm cúng, nhưng nên tránh các đề tài về chính trị, tôn giáo và tình ái Chủ nhà phải biết cách gợi ý để các mẩu chuyện được gắn kết và hào hứng han Không nên kể chuyện dài

lê thê Nếu ai ngồi im lặng suốt bữa ăn thì cũng không đúng lễ nghi

Cơ cấu bữa ăn trong ngày gồm 6 bữa/ngày gồm 3 bữa chính: sáng (breakfast), trưa (lunch), tối (dinner) và 3 bữa phụ sau các bữa chính khoảng từ 2 đến 3 tiếng ỉà phụ sáng, phụ chiều và bữa đêm (coffee break, afternoon tea và supper) Thức

ăn được chia theo nhóm và sử dụng tương đối chuyên biệt

- Bữa sáng: bánh mì, sữa tươi, trứng ốp, thịt xông khói, pa-tê, jambon, cà phê

- Bữa trưa, tối thường dùng ba nhóm món ăn:

Món khai vị: Sa-lat, xúp

Món chính: Món thịt, món cá, tôm

Món tráng miệng: Hoa quả, bánh ngọt, bánh kem

5.2 MỘT SỐ NỀN VẢN HÓA ẢM THựC PHƯƠNG TÂY 5.2.1 Văn hóa ẩm thực Pháp

5.2.1.1 Các yểu tổ tự nhiên và xã hội

Điểu kiện tự nhiên: Nước Pháp là một quốc gia nằm ở bờ

Tây châu Âu với dân số gần 60 triệu người, tỉ lệ tăng dân sổ tự nhiên rất thấp nên là quốc gia có tuổi thọ cao Diện tích nước Pháp là 551.500km2 Hình dáng gần giống hình lục lăng, ở vĩ

độ từ 42° 30’ đến 52° vĩ bắc Pháp gồm nhiều vùng đặc điểm địa lý khác nhau, từ các đồng bằng ven biển ở phía Bắc và phía Tây cho đến những dãy núi phía Đông Nam (dãy Alps) và Tây

-Nam-(dãy -Pyrenees), 'điểm' cao nhất' Tây 'Âu nàm tf'à&y Alps'

thuộc Pháp: đinh Mont Blanc cao 4.810 mét, có nhiều vùng độ cao lởn khác như Massif Central, Jura, Vosges và Ardennes là những nơi có nhiều đá và rừng cây Pháp cũng có những hệ thống sông lớn như sông Loire, sông Rhône, sông Garonne và

sông Seine Phong cảnh tự nhiên của nước Pháp rất đa dạng thay đổi theo từng vùng, từ Paris và những vùng ngoại ô cho tới các tỉnh, các thị trấn khác.

Pháp có 5.500km bờ biển tiếp giáp với Đại Tây Dương Vùng sản xuất nông lâm nghiệp: 45 triệu ha (82% diện tích chính quốc) Diện tích rừng: 26% diện tích lãnh thổ (đứng thứ

ba trong Liên minh châu Âu, sau Thụy Điển và Phần Lan) Nước Pháp có ba kiểu khí hậu: đại dương (miền Tây), địa trung hải (miền Nam), lục địa (miền Trung và miền Đông), Pháp là nước có thiên nhiên hài hòa, đa dạng, đất đai phì nhiêu màu mỡ, khí hậu ôn hòa, nhiệt độ trung bình hàng năm vào khoảng 1 l°c, mùa đông ít rét, mùa hạ không nóng, lượng mưa trung bình lOOOmm rất thuận lợi phát triển trồng trọt, chăn nuôi và du lịch.1

Với những vùng đất rộng rãi và màu mỡ, việc áp dụng kỳ thuật hiện đại cũng như các kinh nghiệm ngàn năm đưa Pháp trở thành nước sản xuất và xuất khẩu nông nghiệp hàng đầu châu Âu Trong đó, lúa mì, gia cầm, sữa, thịt bò, thịt lợn cũng như các sản phẩm thức ăn và rượu vang Pháp nổi tiếng trên thế giới là các mặt hàng xuất khẩu nông nghiệp hàng đầu của nước này

Đường biên giới có tới hơn 50% là hải giới, với 3115km

bờ biển tiếp giáp với Đại Tây Dương

1 Theo trang web http://www.ambafrance-vn.org/ cùa Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam.

Đặc điểm vé văn hóa: Pháp là một trong những cái nôi văn

hóa của châu Ẩu, nền văn hóa Pháp được xây dựng và phát triển qua hàng ngàn năm cùng với quá trình phát triển lịch sử

từ hàng trăm năm trước Công nguyên Văn hóa Pháp đã tồn tại song song với các thời kì phát triển rực rỡ nhất, mang tính “cột mốc” của nền văn hóa nhân ỉoại: thời kì La Mã cổ đại, thời kỉ phong kiến trung đại và thời kì Phục Hưng, cho đến cuộc cách mạng tư sản vào thời kì hiện đại Nền văn hóa đồ sộ, độc đáo này vẫn tiếp tục được người Pháp bảo tồn và gìn giữ cẩn thận.Nổi tiếng với nhiều nhãn hiệu thời trang, mỹ phẩm, nước hoa và đồ trang sức, người dân Pháp rất chú trọng diện mạo bên ngoài của mình Từ cảnh sắc thiên nhiên, các khu vui chơi giải trí, dịch vụ cho đến con người nơi đây đều toát ra một vẻ lãng mạn, quỷ phái

Người Pháp cũng rất chú trọng lễ nghi và phép lịch sự, một nụ cười thân thiện luôn nở trên môi, câu chào “Bonjour Madame/Monsieur” luôn ở cửa miệng người dân nơi đây Người Pháp luôn nhẹ nhàng, lịch lãm, dam mê, lãng mạn, hài hước, vui vẻ nhưng không ồn ào; họ sẽ rất khó chịu khi ai đó làm ồn ở nơi công cộng, đối với người Pháp như thế là bất lịch

sự Người Pháp cũng rất thích giao tiếp, vui vẻ, hội hè, múa hát, -ẩm-thực. -

Đặc điểm về lề hội: Người Pháp tổ chức nhiều loại hình lễ

hội và hội chợ để thỏa mãn nhu cầu tỉnh cởi mở, lãng mạn, vui

vẻ và để thu hút khách du lịch, phát triển kinh tế Lễ hội rất đa dạng theo những nội dung khác nhau: lễ mừng Ba Vua (tức các

chiêm tinh đi tìm chúa Jesus hài đồng), mừng vang hồng mùa thu hoạch, mừng lúa mì và bánh mì, lễ Valentine, lễ ánh sáng (Fête des Lumières) ở Lyon, lễ tưởng nhớ người quá cố (Fête des Morts), lễ mừng di sản quốc gia (Fête de la Patrimoine) Ngoài ra, họ còn tổ chức tiệc lớn trong đêm vọng Giáng Sinh (Réveillon) và đêm giao thừa, ngày quổc khánh 14 tháng 10 hàng năm Trong các lễ hội bao giờ cũng có chương trình múa dân gian, khiêu vũ tập thể, bắn pháo hoa, tiệc mừng'.

Yếu tổ xã hội: Pháp có nhiều công trình kiến trúc cổ như

thành phố Paris hay trung tâm Troyes Luật gia đình Pháp đã

có 200 năm tuổi và đuợc viết từ thời Napoléon Pháp cũng là nước phát triển cao với mạng lưới đường cao tốc rộng lớn và dày đặc Pháp có 32.000km đường sắt, cùng với các khu trượt tuyết hiện đại và các khu thương mại lớn Pháp cũng là nước cỏ mức tăng trưởng kết nổi Internet nhanh chóng (ADSL và cáp quang tại Paris), hệ thống chăm sóc y tế Pháp được Tổ chức Y

tế thế giới xếp hạng thứ nhất thế giới

Đặc điểm về kinh tể: Pháp là một thành viên nhóm các

nước công nghiệp phát triển nhất thế giới G8 Pháp là một trong 10 thành viên Liên minh châu Âu đầu tiên sử dụng đồng Euro Pháp được xếp hạng là điểm đến hàng đầu thế giới của khách du lịch quốc tế Khả năng thu hút du khách này nhờ có các thành phố với nhiều di sản văn hóa, nền ẩm thực rất phát triển, các bãi biển và các khu nghỉ dưỡng ven biển, các khu

1 Trịnh Huy Hòa (biên dịch), Đỗi thoại với các nền văn hỏa - Pháp, NXB Trẻ,

tr 168

trượt tuyết, các vùng nông thôn đẹp và yên bình thích hợp với nhiều đối tượng khách du lịch.

Âm thực Pháp nổi tiếng với các món ăn đặc sắc, kết hợp độc đáo giữa các nguyên liệu và rượu vào chế biến và thưởng thức các món ăn, điều này góp phần làm đậm đà thêm hương vị của các món ăn Pháp Người Pháp rất sành ăn và đặc biệt cẩn trọng trong việc ăn uổng và chi tiết đến cả tư thế ngồi ăn để đảm bảo thoải mái, đẹp và lịch sự Bữa ăn là sự kết hợp của nghệ thuật kiến trúc, hội họa, tạo hình, màu sắc, ánh sáng, hình khối Qua hàng trăm năm, người Pháp đã viết rất nhiều về ẩm thực, nó

có những bộ bách khoa toàn thư riêng, có cả lịch sử nhiều những thiên tài nấu ăn và nhân vật nổi tiếng của ngành Kết quả là nghệ thuật nấu nướng của Pháp đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến nền ẩm thực của các nước khác.1

5.2.1.2 Cách thức sử dụng nguyên liệu, gia vị

Các nguyên liệu chế biến món ăn: Người Pháp sử dụng

hầu hết các loại nguyên liệu thực phẩm để chế biến, nguyên liệu sử dụng nhiều nhất là bột mì, bơ, sữa tươi, pho-mát, dầu ô-liu, thịt bò, gà, cừu, lợn, cá, tôm, cua, thú rừng Hầu như các món ăn của Pháp đều có sử dụng các nguyên liệu có nguồn gốc từ sữa và dầu thực vật Loại nguyên liệu độc đáo

và làm nên các món ăn nổi tiếng của Pháp là ốc sên, gan ngồng, nấm củ truíĩle

Foie gras là món gan ngỗng hảo hạng xuất xứ tại Pháp Cả buồng gan ngỗng được cạo nhớt, lấy gân sạch và thái thành

1 Trịnh Huy Hòa (biên dịch), Đối thoại với các nền văn hóa - Pháp, NXB Trẻ,

tr 180.

từng miếng vuông bé hơi dầy, sau đó được bọc một lớp bột mỏng, cho vào chảo chiên nhẹ thật vừa lửa: non lửa gan bở, già lửa gan khô cứng; chỉ có đầu bếp chính mới được trổ tài Thực khách của món gan là những người sành ăn Foie gras phải được thưởng thức cùng món ngọt đi kèm: mứt trái sung, sốt dâu rừng, táo xanh bỏ lò, rưới thêm chút xi rô Grenadine, bánh

mì Briche cùng một ít xà lách non trộn dầu dấm

Ốc sên được sử dụng phổ biến Hàng năm người Pháp dùng đến 40.000 tấn ốc sên với thương hiệu “Escargot de France” (ốc sên của nước Pháp) nhưng thực ra không hoàn toàn

ốc sên được nuôi ở Pháp mà chủ yếu được nhập từ Nga, Ba Lan, Hy Lạp, Thổ Nhĩ Kỳ, Inđônexia và sau đó chế biến theo cách của người Pháp Hiện nay, nghề nuôi ốc sên của Pháp đang được chính phủ bảo vệ, trợ cấp để cạnh tranh và tồn tại với các đổi thủ từ Đông Âu và châu Á Món ốc sên là một phần cấu thành của chuỗi ẩm thực Pháp, nó được dùng như món khai

vị, món chính trong các bữa tiệc quan trọng như tiệc mừng năm mới, giáng sinh Thịt ốc sên giàu canxi, magiê và vitamin c , nó thường được nấu theo phong cách truyền thống với xốt bơ, tỏi, mùi tây

Nấm củ truffle được biết từ thời La Mã cổ đại, người Pháp biết sự có mặt của nó hồi thế kỷ 14, là loại nấm hiếm có

và đắt tiền nhất chỉ có ờ châu Âu Truffle là nấm ăn nhưng nó chính là gia vị (spice) vỉ nấm truffle riêng một mình nó không phải là một món ăn, nhưng nó được dùng làm hương liệu để chế biến sẽ tạo ra hương vị cao cấp cho các món khác Truffle

đen là loại truffle của làng Vaucluse và Magny, tinh Périgord nước Pháp.

Pho-mát Pháp chiếm vị trí quan trọng trong chế biến, cũng như bữa ăn của người Pháp Nước Pháp có hơn một nghìn loại pho-mát khác nhau, là quốc gia có nhiều loại pho-mat nhất thế giới, do vậy người Pháp có câu thành ngữ: “Un fromage par

jour de l’année” (Tạm dịch: mỗi loại phó-mát cho moi ngày trong năm) Các loại pho-mát này được sản xuất từ những miền

khác nhau và rất nổi tiếng được xuất khẩu trên toàn thế giới Pho-mát được người Pháp dùng chế biến nhiều món ăn, đa số các món hải sản bỏ lò đều dùng đến pho-mát, người Pháp còn dùng pho-mát ăn trong các bữa sáng, bữa trưa tối, các bữa tiệc như một món ăn độc lập

5.2.1.3 Cách thức chế biển

Người Pháp sử dụng hầu hết các phương pháp chế biến nhưng phổ biến nhất là quay, nướng, bỏ lò, rán, trần, hầm, đặc biệt họ rất chú trọng trong việc sử dụng các loại xổt cho vào chế biến, ăn kèm hoặc trộn lẫn vào món ăn; có nhiều món ăn tên xốt trở thành một thành phần tên món ăn; ở Pháp có tới 3.000 loại xốt khác nhau

Trong quá trình chế biến, người Pháp cũng sử dụng và rất thành công nhiều loại rượu cho vào món ăn từ khâu tẩm ướp, tạo hương vị cho món ăn, điển hình là các loại vang, cô nhác, các loại rượu hoa quả khác, nó giúp cho món ăn mềm

và thơm hom

Khi chế biến các món thịt, người Pháp đưa ra các nguyên tắc cơ bản sau:

- Chỉ cho nước dùng vào thịt nướng (khi cần thiết) khi nước mô trong miếng thịt đã chảy ra

- Thịt cho vào quay rán phải được tẩm ướp gia vị trước

- Kiểm tra độ chỉn của thịt bằng mũi dao để xem nước tiết ra: thịt bò, cừu thì nước có màu đỏ, thịt chim, lợn, gà không màu

- Khi rán, nướng, quay bằng chảo, phải đặt chảo trên bếp lửa cháy mạnh, cho vào một ít mỡ chờ đến khi tan mới cho thịt vào

- Khi rán xong, cho một ít Cô-nhắc vào trước khi phục

vụ khách

Chế biến các loại xốt: Pháp có rất nhiều loại nước xốt, xốt

trắng, xốt nâu, xốt kem Cách chế biến xốt Pháp dựa trên nguyên lý lấp ghép mô-dun; từ mọt loại xốt gốc, người ta cho thêm những thành phần mới, sẽ cho loại xổt lấy luôn tên của loại thực phẩm hay gia vị đó Loại xốt trắng được làm từ bột nấu chín với sữa và bơ, loại xốt trắng này có tên là bechamel Loại xổt nâu được làm từ nước ninh xương hoặc nưởc luộc thịt

bò cùng với bột xào với bơ cho đổi sang màu nâu được gọi là demi gỉace

Như vậy cách chế biến món ăn, người Pháp chủ yếu dùng chính các nguyên liệu, gia vị, rượu thơm tạo ra hương vị nhẹ nhàng, màu sắc tự nhiên giúp cho món ăn có hương vị hài hòa,

đã tạo ra phong cách món ăn của pháp rất riêng: đó là sự thanh tao, thuần khiết và sang trọng Quan điểm nấu ăn của người Pháp là luôn giữ được hương vị tự nhiên của nguyên liệu, từ màu sắc của thịt, rau, cá, tôm đến mùi của sữa, kem tươi, sô- cô-la, va-ni, đây cũng là đặc điểm khiến các món ăn Pháp được thực khách thế giới yên tâm và ngày càng ưa chuộng.

5.2.1.4 Tập quản và khẩu vị

Văn hóa ẩm thực của Pháp sớm được hình thành và ổn định từ thời nước Pháp phong kiến (vương triều Matcerin) và ngày càng được gọt giũa hoàn thiện và trở thành chuẩn mực nhất Nền ẩm thực Pháp đã ảnh hưởng đến nhiều nước châu

Âu, châu Mỹ và trên thực tế nó mang tính đại diện chung cho

cả lối ẩm thực phương Tây

Điểm nổi bật trong văn hóa ẩm thực của người Pháp là rất hài hòa, tinh tế của sự phối kết hợp các nguyên liệu chính, nguyên liệu phụ và gia vị Cụ thể:

- Cách kết hợp giữa nguyên liêu chính với các nguyên liệu phụ, nguyên liệu phụ luôn làm nền và giúp cho nguyên liệu chính nổi bật hơn;

- Kết hợp giữa phần chính món ăn và sốt; mỗi nhóm món

ăn dùng kèm với những loại xốt nhất định; cách kết hợp món -ăn với xốt Làm-chamón ảriđa-dạng hon* hấp dẫniiơn; -

- Kết hợp giữa phần khai vị với phần chính, phần tráng miệng trong bữa ăn;

- Kết hợp giữa món ăn với từng loại vang

Âm thực Pháp luôn toát lên sự lịch sự, sang trọng đầy kiểu cách Người Pháp quan niệm bữa ăn không chỉ món ăn ngon

mà trước hết món ăn được trình bày và sử dụng dụng cụ ăn gì

và phòng ăn như thế nào Đối với họ, bộ đồ ăn bằng bạc, trang trí bằng những đường cong hoa văn nổi, mô phỏng tự nhiên là đẹp nhất Phòng ăn phải rộng, cao, tràn đầy ánh sáng, tường, cột và mái phải được trang trí bằng những đường cong, những tác phẩm hội họa hoặc điêu khắc để tôn vẻ sang trọng hoành tráng của phòng ăn, ngoài ra phòng ăn còn phải trang trí bằng đèn trùm bằng pha lê lung linh rực rỡ Những bữa đại tiệc còn

có thể thắp thêm nến đặt trên giá trạm khắc công phu và những người phục vụ mặc đồng phục đứng nghiêm chỉnh sau mỗi người ăn

- Các nghi lễ trong ấm thực: Nghi lễ được quy định từ thời

kỳ nước Pháp quân chủ, bắt đầu từ cung đình các hoàng đế, sau lan ra giới quý tộc, thượng lưu và dân chúng Pháp; các qui định

đó bao quát từ khi vào bàn, cách ngồi, cách ăn, cách uống, cách nói chuyện Dường như các qui định này đã trở thành những chuẩn mực của văn hóa trong ẩm thực Pháp mọi người đều phải tuân theo

+ Chủ nhà là người lo chu toàn chỗ ngồi cho khách, chủ nhà

sẽ ngồi tại vị trí bung tâm bàn tiệc, thường là vị trí đầu bàn Sau

đó theo thứ bậc giảm dần Người ngồi dự tiệc, chân được đặt thoải mái trên nền nhà, hai tay đặt trên mặt bàn, nhưng không chổng cả hai khuỷu tay lên bàn và không chống tay khi đang ăn.+ Khách được mời ăn luôn phải đến đúng giờ, ngồi đúng

chỗ; khi vào phòng ăn nhất thiết phải đứng chờ khi nào nữ chủ nhân ngồi xuống thì mọi người mới ngồi theo.

+ Người Pháp luôn coi trọng yếu tố lịch lâm, đẹp, sạch sẽ Trước khi ăn, bao giờ người Pháp cũng phải rửa tay như một thông lệ bắt buộc, tư thế ngồi cần thoải mái và đẹp

+ Trong bữa tiệc, với quan niệm “đàn ông lo rượu, phụ nữ

lo thức ăn” Khi rượu mang lên, ông chủ tiệc sẽ được hỏi và quyết định loại rượu Bà chủ tiệc sẽ quyết định món ăn và mỗi khi thức ăn mang lên phải chờ cho nữ chủ nhân tỏ ý mời mọi người mới bắt đầu lấy thức ăn và khi ăn xong cũng phải đợi nữ chủ nhân đứng dậy mới được rời khỏi bàn tiệc

+ Thức ăn không bao giờ dùng tay chạm vào mà chỉ được dùng dao, thìa, đĩa để cắt và lấy thức ăn nhưng lưu ý khi cắt không bao giờ được gây ra tiếng động

+ v ề cách ăn của người Pháp: Khách ngồi vào bàn tiệc không được ăn ngay mà phải chờ đến khi mọi người đã đông

đủ, đợi phu nhân chủ tiệc mời Nếu khách quá đông, bà chủ tiệc sẽ chỉ định cho một vị khách danh dự được phép ăn trước rồi mới đến các vị khách còn lại, mọi người đều phải ăn uống

Không đặt bánh trực tiếp lên đĩa ăn của mình Đánh mì phải để nguyên, khi ăn mới dùng tay bẻ từng phần Dùng một con dao

để phết bơ lên bánh mì

+ Mỗi khi dùng xong một món ăn dao dĩa phải đặt thật ngay ngắn trên đĩa ăn theo kiểu thể hiện mong muốn của mình (ăn nữa hay không muốn ăn nữa) Người Pháp luôn lưu ý việc dùng dao, không bao giờ dùng dao đưa thức ăn ỉên miệng hay hành động tương tự Khi ăn xúp đặc phải múc xúp ra đĩa và dùng thìa múc từ phía cạnh đĩa và tuyệt đối không để gây ra tiếng va chạm, hơn nữa không bao giờ nghiêng đĩa xúp để múc.+ Khi ăn, không nói chuyện qua mặt người khác, không cười nói to

+ Thức ăn luôn phải cắt nhỏ trước khi đưa lên miệng, tránh

há to, nhai luôn kín miệng không để lộ răng

+ Khi nhai, không có tiếng kêu và đặc biệt điều cấm kỵ tiếng nhai chóp chép; ăn xong, tránh há miệng và dùng tay hay bất kỳ vật gì khác lấy thức ăn trong răng miệng hoặc ợ trước mặt người khác

Cỏ thể nói phong cách ăn uổng của người Pháp là cả một nghệ thuật đặc sắc đòi hỏi sự rèn luyện cẩn thận từ nhỏ đến lớn

- Phong cách ăn tiêu biểu một sổ vùng ở nước pháp

+ Vùng Provăngxơ có cách ăn uống riêng không giống

cách ăn uống phần còn lại của nước Pháp cũng không giống cách ăn uống của nước Ý nước láng giềng Đỏ là cách kết hợp

khéo léo các loại cá, tôm, sò, tỏi, ớt, dầu ô liu và nghệ tây Cách nấu ăn của vùng Prôvăngxơ được coi là nguyên mẫu của cách nấu ăn của vùng Địa Trung Hải.

+ Vùng Bordeaux và Cognac: Đó không chỉ là tên của những thành phố lớn mà còn là tên của hai loại rượu tuyệt vời: Bordeaux tà tên của loại rượu vang và Cognac là tên của loại rượu mạnh cùng nổi tiếng Cách ăn và dùng đồ uống ở vùng này rất độc đáo, người ta chuẩn bị ra 3 chai rượu trước sau đó người ta mới gọi các món ăn phù hợp nhất với từng loại rượu

và những món ăn này thường là các món truyền thống dân gian chế biến theo kiểu của vùng Bordeaux

+ Vùng Noocmăngđi như một cái vườn hay một công viên rộng nổi màu lục của những đồng cỏ được điểm thêm những vườn táo, nho Mùi đặc trưng vùng này là mùi thơm của bơ và hoa vì Normandie là xứ sở của bơ, kem và cũng là xứ sở của 3 loại pho-mát nổi tiếng: Livarot, Pont Levêque và Camenbo

- Đời sống ẩm thực hiện nay

+ Các quán cà phê dọc vỉa hè phục vụ đồ uống và các món

ăn nhẹ Ở Pháp, các nhà hàng, quán ăn uổng thường đóng cửa rất muộn, đôi khi mở thâu đêm suốt sáng, vì thế mà chúng trở thành nơi được nhiều người thích đến ngồi thư giãn hay có thể chơr cờ; chơi'đôminở hay thậm Ch1 chơì~bôfig~bM

+ Bistro có đủ các loại, từ những quán bar đơn giản cho đến các nhà hàng lịch sự với những khách hàng trung thành Các nhà hàng này phục vụ các món đặc sản, ốp lết với thịt rán hay cá hồi Tuy vậy, nhiều quán cà phê và Bistro dường như

đang mất dần vì có nhiều quán phải chuyển thành nơi bán đồ

ăn nhanh hay thành các nhà hàng đang trở thành xu thế

+ Brasserie là những nhà hàng lớn và đông đúc Trước đây, Brasserie là nơi uống bia có nhà bếp nấu những đồ ăn chắc dạ hơn, gồm những món vùng Alsace và đồ biển Auberge là một loại khách sạn nhỏ, thường ở nông thôn, có phục vụ đồ uống và nấu bữa ăn cho khách

s.2.1.5 Các loại món ăn

Các món ăn của Pháp vốn phong phú đa dạng về chủng loại, nhiều về số lượng nhưng ỉại rất ngon, tinh tế, hài hòa về hương vị phù hợp với nhiều người Ngày nay, món ăn Pháp nổi tiếng trên toàn thế giới mà tất cả mọi người đều nghe nói đến món ăn Pháp ở thủ đô của tất cả các nước

Món ăn của Pháp phong phú về chủng loại, gồm cả các món mềm nhừ đến các món ăn tái và ăn sổng, hương vị hài hòa

dễ ăn với rất nhiều người; món ăn pháp không bao giờ cay quá, chua quá hay ngọt quá, vị mặn vừa phài Món ăn đuợc trang trí đẹp hài hòa, tinh tế không rườm rà ảnh hưởng đến chất lượng món ăn; hơn nữa món ăn lại luôn chọn lựa loại dụng cụ đựng thích hợp về chất liệu, hỉnh dáng, đường trang trí hoa văn càng tôn thêm sự quyến rũ của món ăn Ở Pháp, xúp là món ăn duy nhất nhiều nước, còn lại hầu hết các món ăn đều ở trạng thái khô, đặc ít nước

- King Cake (bánh vua) có cách đây khoảng 1800 năm - tức từ thời trung cổ người ta đã tổ chức những buổi tiệc trong

đỏ không thể thiếu một loại bánh mang tên đêm thứ 12 - La Galette Des Rois, thường được gọi là bánh vua Ở mỗi vùng, bánh Vua có một mùi vị khác nhau Thường thì đó là một loại bánh xốp có bơ và lớp nhân hạnh nhân (walnut) Ngày nay, bánh Vua được bán ở tất cả các hiệu bánh ở Pháp.

- Bánh mì: Ở Pháp, bánh mì được dùng phổ biến trong các bữa ăn hàng ngày Nhắc đến bánh mì Pháp, người ta thường nghĩ ngay đến bánh mì baguette - một loại bánh mì dài và có

vỏ giòn Bánh mì baguette thường được dùng kèm với paté, sốt mayonnaise hay với một ly sô-cô-la nóng vào buổi điểm tâm sáng, hoặc với một ít pho-mát và một ly rirợu vang cho một bữa tối đơn giàn Tuy nhiều nơi đều gọi chung bánh mì Pháp là baguette, ngoài ra ở Pháp cố nhiều loại bánh mì khác như bánh

mì bâtard, bánh mì flute, bánh mì ficelle, bánh brioche

- Bánh macaron là một loại bánh nhỏ xinh có hai lớp vỏ, nguồn gốc từ Ý nhưng nó lại nổi tiếng ở Pháp Nguyên liệu chính là lòng trắng trứng, bột mì, đường, sô-cô-la, bơ, kem tươi, hạnh nhân và hoa quả, tinh dầu thơm Các đầu bếp người Pháp

đã làm cho món bánh này thực sự thăng hoa khi đưa vào đó hương vị và mùi thơm của hoa hồng, trà xanh hay quả phúc bồn tử Cũng chính vì thế mà khi làm Macaron, người ta có rất nhiều cách làm cũng nhự mức nhiệt độ và thqi gian nướngJchâc nhau tày thuộc vào hương vị của bánh

- Khoai tây chiên là món ăn dân dã phát triển mạnh ở Bỉ và các nước phương Tây nhưng có nguồn gốc ở Paris, từ thời Cách mạng Pháp những năm 1780 Món khoai tây chiên đã

phát triển lan sang các nước khác, người ta bán khoai tây chiên

ở khắp nơi bằng túi giấy hình ốc, túi giấy này trở thành hình tượng văn hóa ẩm thực của khoai tây chiên Ngày nay, người ta

có thể bán khoai tây chiên dùng kèm với nhiều loại nước xốt khác nhau, kèm với bánh mì, xúc-xích Khoai tây chiên đã có đời sống văn hóa ẩm thực riêng, có nhiều người đam mê khoai tây chiên, viết sách nghiên cứu, viết nhạc ca ngợi, vẽ hình hài hước để ngưỡng mộ và thậm chí còn có thư viện khoai tây chiên riêng tại Bỉ

- Cá hồi xông khói: Món ăn là sự kết hợp đầy màu sắc của

cá hồi đỏ, măng tây xanh, dầu ô-liu đen và vài hạt kép (capers)

để dậy mùi Người ta chỉ cần mua cá hồi xông khói về thái lát Măng tây tước xơ, lột bỏ vỏ, hấp chín Xà lách rửa sạch, để ráo nước Trải miếng cá hồi, cho xà lách và măng tây lên, cuộn tròn lại xếp xà lách và cuộn cá ra đĩa, trang trí bàng chanh thái lát mỏng Dùng kèm với quả ô-liu và hạt capers, chấm xốt Mayonnaisse, hạt tiêu trắng

- Basque Salad là món ăn của người dân miền Tây Nam nước Pháp Dùng xốt dầu dấm đánh với hạt tiêu trắng và một chút ớt đỏ Trộn đều xà lách, cà rốt, bắp cải tỉm, xà lách tím xoăn, rau diếp xoăn, hành tây vàng, hành tây trắng (thái mỏng),

cà chua, ớt chuông đỏ (thái mỏng hay hạt lựu) rồi đặt lên trên một miếng thịt jăm-bông bayonne, các tủm đậu đũa đã chần chín được buộc bằng hành lá và tưới xốt dầu dầm đều lên

- Món pho-mát: Pháp được xem là quốc gia tiêu thụ pho- mát nhiều nhất thế giới Ở Pháp, có hơn 500 loại pho-mát có

mùi vị khác nhau, chủ yếu được làm từ sữa bò, cừu và dê Mỗi loại pho-mát thích hợp với một công dụng khác nhau: pho-mát mascarpone dùng làm bánh, mozzarella di búfala dùng trộn sa lát, parmigiano dùng với spaghetti, raclette phải nướng lên và

ăn nóng mới ngon Người Pháp dùng pho-mát không chỉ để chế biến món ăn mà còn dùng là một món ăn không thể thiếu trong bữa ăn hàng ngày hay các bữa tiệc

Một số loại pho-mát và cách sử dụng như sau: Brie, camembert, Cheddar, edam, emmentaler thích hợp cho bữa sáng Các loại asiago, blue, danish, manchego lại phù hợp hơn khi dùng trong bữa tối Ngoài ra, mỗi loại pho-mát hợp với một loại vang trong các bữa tiệc như: brie dùng với champagne, sweet sherry; Camembert kết hợp với cabemet, chenin blanc Chevre dùng cùng gewOrztraminer, champagne Fresh mozzarella thích hợp với rượu vang trắng, vang đỏ nhạt Goat Cheese dùng với sanceưe, vouvray; Gouda kết hợp với riesling, champagne; Roquefort dùng với tawny port

- Món tráng miệng: Các món tráng miệng của Pháp rất đa dạng với nhiều hương vị khác nhau được làm từ trái cây, vani, chocolate, rượu Chuối đốt rượu rum xuất xứ từ Pháp, là món tráng miệng nổi tiếng có tên gọi là banane flambée Bánh erêpes nhân éâu 'đơợc-làm tìrbột- bánh- m'r đen nồi tiếng của vùng Bretagne, bánh táo nướng vùng Normandie, hay các loại sobert - một dạng kem đá làm từ hỗn hợp đường, nước, trái cây lạnh và bánh trái cây nướng đặc trưng của miền Nam nước

Pháp1 Thật thoải mái khi được thưởng thức hương vị tự nhiên của các món tráng miệng Pháp sau một bữa ăn thú vị.

Món tráng miệng pháp rất phong phú, tùy từng vùng và từng mùa trong năm mà người Pháp có nhiều món tráng miệng khác nhau

Bretagne nổi tiếng với món bánh crêpes nhân dâu vì vùng này có giống dâu có nguồn gốc từ Trung Quốc rất ngon Ở Bretagne, bánh crêpes được làm từ bột bánh mì đen Sau khi tráng một lớp bột lên khuôn tròn như bánh xèo, chờ nhiệt độ đủ nóng để bột chín đều, không khét mà cũng không chai, người ta rắc nhân mứt trái cây vào, cuộn lại sao bánh không vỡ Bretagne là vùng đánh cá nên món kouign aman truyền thống

có nhiều đường, nhiều bơ, ít bột được dùng thay cho trái cây Vào những ngày mưa lạnh, cả gia đình người Pháp sau bữa ăn ngồi uổng cà phê, ăn loại bánh này rất thích thú

Vùng Normandie có món tatin (bánh táo nướng) làm từ bơ, táo, kem, ăn với kem caramen Đây cũng là món tráng miệng thông dụng của các gia đình Pháp bình dân Món kem với đường caramen giòn kiểu Catalan gồm kem, trứng, vani, đường (không sữa) cũng quá quen thuộc Ngoài ra, còn có món trái lê hầm rượu vang có từ lâu đời

Miền Nam nước Pháp có khí hậu tốt, nhiều ưái cây hcm nên nổi tiếng với nhiều loại sorbet và bánh trái cây nướng

1 Victor Ceserani, Ronald Kinton, Practical cookery, Holder & Stoughton,

tr 504 - 525

Sorbet là một loại kem đá làm từ hỗn hợp đường, nước, trái cây lạnh mang hương vị đặc trưng của từng loại trái cây từ cốc, ổi, chanh, cam, táo, đến lê, lê trộn, me.

Chocolate và kem vẫn là hai món được ưa thích nhất từ xưa đến nay Cùng vói bánh ga tô, chúng được ăn quanh năm Với người Pháp, chi chocolate, vani, và cà phê cũng có thể làm

ra hàng trăm món kem, bánh như ga-tô chocolate, kem chocolate, bánh su kem chocolate, bánh tarte

5.2.1.6 Các loại đồ uống

Rượu vang và các đồ uống có cồn: Nhiều tài liệu ghi nhận, rượu vang bắt nguồn từ miền Nam nước Pháp từ thế kỷ thứ 6 trước công nguyên dưới thời Hy Lạp chiếm đóng Nghề trồng nho bắt đầu phát triển ở thành phổ Marseille - thuộc địa của người Hy Lạp Đến những năm giữa thế kỷ 19, nhờ sự phát triển của ngành đường sắt, đường biển và đường bộ, chi phí vận chuyển giảm, rượu nho của Pháp đã xuất khẩu đến khắp thế giới

Trong thời gian dài, Pháp đứng đầu thế giới trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh vang, hiện nay vẫn là nước sản xuất nhiều rượu vang nhất thế giới Những ỉoại vang, sâm-panh nổi tiếng nhất xuất 'phát 'từ -các' vùng -Reins; 'Bourgogne, 'Bordeaux,' Rhône, Loire, Languedoc, Rousillon, Alsace, Provence1

1 Những con đường du lịch Vang, Vãn hóa Nghệ thuật Ảm thực, số 72, ngày

20.11.2010.

Rượu vang không chỉ là đồ uống thông thường, nó đã quá quan trọng cả về phương diện kinh tế cũng như danh dự và uy tín của nước Pháp, nên Chính phủ luôn quan tâm, kiểm tra ngành rượu vang để đảm bảo chất lượng và uy tín quốc tế của vang Pháp Những nhãn hiệu vang với những chữ "A.O.C" in trên nhãn cho biết rằng loại vang này đã được Chính phủ chính thức chấp thuận Phần lớn rượu vang Pháp đều đặt tên theo nơi xuất xứ - vùng và lâu đài (château) làm ra rượu1 Rượu vang Pháp được đánh giá cao khi đạt được tiêu chuẩn

về phẩm chất A.o.c hoặc A.c (Appellation d’origine

Contoolée - Nhân hiệu có nguồn gốc được kiểm soát) Hiện nay, chi có hơn 50% rượu vang Pháp lưu thông trên thị trường đạt được tiêu chuẩn A.o.c.

Pháp còn sản xuất ra nhiều loại ruợu mạnh, loại phổ biến

và nổi tiếng nhất là Cognac Hiện nay, ở Pháp có nhiều thương hiệu rượu Cognac rất nổi tiếng thế giới như: Camus, Courvoisier, Delamain, Hennessy Ngoài ra, Pháp cũng sản xuất bia và rượu hoa quả khác

5.2.1.7 Bữa ăn và cách thức ăn uống

Người Pháp có thói quen cả gia đình cùng ăn tối (chiếm tới 92%, trong khi ở Mỹ chi có 28%) Họ ăn tối và trò chuyện rất vui

vẻ giúp ăn ngon miệng hơn, thư giãn cả thể chất và tinh thần, họ

ăn uống chậm rãi, nhai kỹ và cảm nhận bữa ăn2

1 PV, Bạn biết gì về rượu vang Pháp, Văn hóa Nghệ thuật Ăn uổng, số 26,

tháng 12/1999

2 Nguyễn Thanh Hải, Nhìn ra thế giới, Văn hóa Nghệ thuật Âm thực, số 78-79

Tương tự như hầu hết những người châu Âu khác, người Pháp ăn bằng dao cầm ở tay phải và đĩa cầm ở tay trái Họ cát bánh mì baguette ra từng khúc thay vì từng miếng mỏng Người Pháp thường nói chuyện trong bữa ăn, nên bữa ăn thường sôi nổi nhưng không quá ồn ào với những cuộc chuyện trò nhẹ nhàng, vui vẻ.

- Bữa ăn hàng ngày

+ Người Pháp bắt đầu một ngày làm việc không ăn quá nhiều vào bữa sáng Ở Pháp, các gia đình bắt đầu một ngày mới bằng bữa điểm tâm nhẹ, thường gồm bánh mì với bơ, pho- mát và jambon Đồ uống thường là cà phê đen, cà phê sữa nóng, trẻ em thích dùng sô-cô-la nóng Bánh xốp cuộn tròn gọi

là croissant chi có trong những dịp đặc biệt

+ Bữa trưa rất phong phú thịnh soạn (trái ngược với bữa trưa của người Anh) nhưng không nhiều món; khai vị chi có một món sa lát cá xác-đin, sa lát dưa chuột hoặc một khoanh xúc xích, một ít bí và ăn nhiều bánh mì Món chính là thịt nướng hoặc là cá, rau, pho mát và tráng miệng bàng hoa quả,

cà phê và thinh thoảng cho thêm một vài giọt nước thơm Những người không về nhà ăn trưa có thể ăn một bữa trưa nhẹ, chẳng hạn một chiếc bánh mặn nhân kem và jambon hay một miếng sandwich ở nhà hàng

+ Bữa tối, đó là bữa ăn tối sum họp gia đình Họ thường ăn xúp khai vị, món chính thường dùng một món quay hoặc món ragu, rau và cuối bữa là pho-mát, món tráng miệng

Loại bánh mì dài và giòn của Pháp gọi là Baguette thường dùng trong bữa ăn, loại bánh mì này không để lâu được nên người ta phải mua bánh mới hàng ngày Brioche là loại bánh nhân nho mềm và ngọt thường để ăn bữa tối.

Bữa ăn ngày chủ nhật hoặc vào các dịp lễ thường có các món tráng miệng đặc biệt, như các loại bánh nướng đủ mọi hỉnh dáng và hương vị Nhưng thông thường nhất là món bánh nhân táo, éclair (bánh kem), bánh kếp mỏng phết mứt Những món ăn và món tráng miệng đặc sản của địa phương cũng được dọn lên vào những dịp lễ hội hay kỷ niệm các sự kiện gia đình.Rượu vang thường được uống vào bữa trưa hay bữa tối, mỗi món ăn có thể được dùng với một thứ rượu vang riêng

Âm thực Pháp luôn phối hợp tinh tế giữa thức ăn với rượu vang: ăn phải kèm uống, uống giúp ăn thăng hoa trọn vẹn, ăn giúp uổng phát huy tiềm năng Sự phổi hợp tinh tế giữa món ăn với rượu vang chính là sự đặc sắc của ẩm thực Pháp

Tuy nhiên ngoài rượu vang, nước khoáng cũng được dùng trong bữa ăn Sau bữa ăn, người Pháp thường uổng Brandy hay rượu ngọt cùng với cà phê đen đặc trong tách nhỏ

- Các bữa tiệc: Văn hóa tiệc tùng được thể hiện rõ ở cách

họ đãi tiệc với những món ăn ngon Tất nhiên không thể thiếu rượu vang và chocolate, những món đặc sản lừng danh của nước Pháp

Thời kỳ phục hưng, những bữa có tới ba hoặc bốn lượt phục vụ kéo dài trong vòng 6 giờ nối tiếp nhau 40 món Ngày

nay, bữa tiệc ngon chỉ gồm hai hoặc ba món chính, là những món ăn dùng các nguyên liệu quí và hiếm Tuy nhiên những bữa ăn truyền thống nhiều món vẫn còn tồn tại và được tổ chức trong ngày lễ lớn của gia đình Chẳng hạn như: Những bữa ăn trưa và tối của lễ rửa tội, lễ ban thánh thể đầu tiên kéo dài trong nhiều giờ phổ biến ở các tỉnh Normandie, Bretagne Kết thúc bữa ăn thường là những món tráng miệng như pho-mát, nhiều loại bánh ngọt, bánh kem, kem và một số loại quả ngon và với bốn loại rượu vang, sâm banh khác nhau Thông thường, người Pháp chọn ra một loạt các món ăn sau đó chọn các loại rượu phù hợp với các món ăn đó.

- Thực đơn bữa ăn: Người Pháp rất cầu kỳ trong việc thiết

kế bản thực đơn Quyển thực đơn của những nhà hàng sang trọng thường được đóng thành quyển bọc bằng bìa da, những trang bên trong cũng được trang trí cầu kỳ bàng các hoa văn

mô tả thiên nhiên hoặc cảnh hội vui, bố cục xắp xếp các món

ăn rất rõ ràng, khoa học và ngôn ngữ thường chỉ dùng tiếng Pháp Trong một bữa ăn thực đơn được lựa chọn các món ăn rất kỹ lưỡng, họ cố tránh để không bao giờ có sự trùng lặp về phương pháp chế biến, nguyên liệu chính, loại rượu sử dụng trong chế biến, màu sắc món ăn và trong bữa ăn thường họ chỉ dùng một món chính

- Các món ăn tiêu biểu của người Pháp

+ Món khai vị: Đó là những món ăn nhẹ, có hai loại khai

vị là khai vị nóng và khai vị lạnh Một đĩa khai vị có thể gồm: thịt, cá, rau quả, xốt mayonnaỉsse và sốt dầu dấm Các món

khai vị lạnh tiêu biểu: Món hàu, xúc xích ngán, tôm ốc ngao sò, jăm bông, rau thập cẩm, trứng mimosa Các món khai vị nóng tiêu biểu gồm bouchees à la reine, nhồi vỏ sò, chả tôm, thịt, chả viên, bánh trứng, bánh nhân thịt, bánh phồng.

+ Món xúp: Là món bắt buộc trong bữa ăn tối Kem, nước dừa và xốt là thành phần chính của xúp Các món xúp điển hình của Pháp như: xúp tôm cua, nước thịt hầm, xúp kem, xúp bánh mì, xúp bắp cải thịt ngỗng, xúp rau, xúp Paysanne, xúp khoai tây nghiền, xúp hành

+ Món trứng: Trứng sẽ được làm chín bằng rất nhiều cách như luộc lòng đào chần, ốp lếp, tráng, luộc kỹ Nói chung, tên món trứng luôn kèm theo tên của nuớc xốt hoặc những thứ bày thêm, ví dụ a la d'aumale là món trứng tráng với cà chua bày vào đĩa hình bầu dục

- Món thủy sản

+ Món cá: Người Pháp thích ăn món cá rán và đặc biệt là

cá biển và cá sông rán, như cá bơn lá mít, cá đuôi nhỏ, cá đục,

cá vảy bạc Ở bờ biển Atlantique, nổi tiếng là món cháo cá biển

và món xúp cá

+ Món sò, ốc là món gồm những động vật thân mềm được làm chín sau đó tẩm gia vị, nhồi vào vỏ sò rồi cho vào lò nướng trước khi ăn

+ Món tôm: Họ thường dùng tôm hùm hấp, luộc với vang trắng, rán với bơ, dầu ô-liu hoặc nướng trên rượu cô nhắc và pha thêm nước cà chua, rượu vang trắng và ớt

- Món thịt từ gia súc: Người Pháp rất thích món thịt có nước

xốt ăn với bánh mì Món thịt nướng được chuẩn bị nhanh và đang được ưa chuộng ngày càng nhiều, món thịt bò hầm rau, bít-tết khoai tây rán, món ra-gu nấu xốt vang, bò nấu rượu vang, món ra-

gu thịt trắng hoặc là ra-gu cừu củ cải cũng được ưa thích

- Các môn thịt từ loài lông vũ và thủ hoang:

Chim hầm: Chim được hầm trong nồi gang và cho thêm các đổ nẩu kèm như củ cải, hạt đậu, hành tây

Món thịt thỏ: Món thỏ quay, ra-gu thỏ với rượu vang, thịt thỏ xào với nước xốt, thỏ hầm, thịt thỏ phết mù tạt

Các món rau: Như món actisô nhồi nấm, rau actisô vùng Florăng, cà tím nhồi, nấm xép, cà rổt nấu kem, xúp Balan, rau diếp xoăn luộc, đậu xanh luộc, ớt ngọt om bơ, các món khoai tây luộc, hấp, nghiền, rán, đặc biệt Pháp có loại nấm củ (còn gọi là nấm đen) là loại thực phẩm vào loại ngon nhất và đắt nhất thế giới

- Món tráng miệng: Với người Pháp, kết thúc một bữa ăn,

dù là bừa đơn giản nhất cũng phải có món tráng miệng Người Pháp dùng món tráng miệng sau khi dùng pho mát Cũng như món tráng miệng ở nhiều quốc gia khác ưên thế giới, món tráng miệng Pháp gắn liền với trái cây và sô-cô-la với nhiều món đa dạng nhu kẹm, bánh Jigot,,sorbe.t., Tùy iừng yùng-và từng mùa trong năm mà người Pháp cỏ nhiều món tráng miệng khác nhau1

1 Victor Ceserani, Ronald Kinton, Practical cookery, Holder & Stoughton,

tr 504 - 525.

Như vậy, văn hóa ẩm thực Pháp là một nền ẩm thực rất phát triển, hài hòa, phong phú, đa dạng với đẳng cấp cao nhưng cũng rất cởi mở Người Pháp luôn đam mê phát triển ẩm thực

từ điều kiện thiên nhiên ưu đãi kết hợp hài hòa nhiều loại nguyên liệu, gia vị, phụ gia làm tăng hương vị chính cho món

ăn, đó chính là điểm đặc biệt của văn hóa ẩm thực Pháp

s.2.2 Vin hóa ẩm thực Italia

s.2.2.1 Các yểu tổ tự nhiên và xã hội

Italia nằm ở cực Nam châu Âu, trên một bán đảo dài hình chiếc ủng, bờ biển là những vách đá lởm chởm dốc đứng Phía Tây Bắc giáp Pháp, phía Bắc giáp Thụy Sĩ và Áo, Đông Bắc là Slovenia Toàn bộ phần biên giới trên đất liền của Italia là dãy núi Alpes, làm thành một hình vòng cung từ biên giới nước Pháp ở phía Tây đến biên giới Slovenia ở phía Đông Biển Địa Trung Hải bao bọc ba mặt đất nước Italia Đờ biển dài 7.560km, tiếp giáp với các biển khu vực: Adratique phía Đông, Ionỉa phía Nam, Tyrrhenia phía Tây và Liguria phía Tây Bắc.Diện tích Italia khoảng 301.480km2 Chiều dài bán đảo 1.140km, chỗ rộng nhất là 274km‘ Nó vươn ra hầu như gần hết Địa Trung Hải, tới gần bờ biển châu Phi, khoảng cách ngắn nhất từ Italia đến châu Phi chi khoảng 145km Ngoài bán đảo chính, Italia còn có một sổ hòn đảo Trong đó lớn nhất là Sicilia và Sardegna (Sardinia), đảo Elba trong quần đảo Tuscan

và quần đảo Ischỉa ngoài khơi Naples Khoảng 35% diện tích

1 Lưu Văn Hy, cẩm nang Địa lý thế giới, NXB Từ điển Bách khoa, tr 259