Số người làm công việc liên quan với điện ngày càng nhiều, do đó vấn đề an toàn điện cần phải được quan tâm trong công tác bảo hộ lao động.. Tai nạn điện thường xảy ra ở các công trình x
M Ở ĐẦU
ĐẶT VẤN ĐỀ
Bảo hộ lao động là hệ thống các biện pháp về pháp luật, kinh tế, xã hội, kỹ thuật, tổ chức và các biện pháp phòng ngừa khác để bảo vệ sức khỏe và khả năng lao động của người lao động trong quá trình lao động Ở nhiều nước đang phát triển trên thế giới, công tác BHLĐ luôn được quan tâm từ rất lâu và luôn gắn liền với mọi hoạt động sản xuất Công nghiệp càng phát triển, đặc biệt là công nghiệp nặng - điều kiện lao động vô cùng khắt nghiệt thì tình hình TNLĐ càng có nguy cơ xảy ra nhiều, cho nên càng phải chú trọng hơn nữa Chúng ta cần phải luôn ý thức được tầm quan trọng của công tác BHLĐ trong việc cải thiện điều kiện lao động, giảm thiểu TNLĐ tối đa, bảo vệ tính mạng, tài sản và sức khỏe của con người Đó là sự đầu tư cho sự phát triển lâu dài và bền vững cho doanh nghiệp
Hiện nay, điện năng đã được sử dụng phổ biến trong nhiều lĩnh vực (công nghiệp, sản xuất, sinh hoạt dân dụng…) và ở khắp mọi nơi (từ thành thị cho tới nông thôn và các vùng xa, vùng sâu) Số người làm công việc liên quan với điện ngày càng nhiều, do đó vấn đề an toàn điện cần phải được quan tâm trong công tác bảo hộ lao động
Khác với các mối nguy hiểm khác, trước khi xảy ra có thể thấy các triệu chứng hoặc phát hiện trước bằng giác quan, chẳng hạn như: thanh kim loại nóng đỏ, bộ phận máy quay xộc xệch, tiếng gãy vỡ, mùi khí độc…, mối nguy hiểm điện chỉ có thể biết được khi tiếp xúc với các phần tử mang điện, nhưng như vậy là đã có thể bị tai nạn hoặc chết người Vì thế thiếu hiểu biết về an toàn điện đều có thể bị tai nạn điện, do vậy phải hiểu một số khái niệm về an toàn điện nhằm tránh được những nguy hiểm có thể xảy ra cho bản thân cũng như cho những người xung quanh
Theo điều tra mới nhất của Cục An toàn lao động (Bộ LĐTBXH) về cải thiện điều kiện lao động của các doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) có tới 80% doanh nghiệp không đảm bảo điều kiện lao động Con số "giật mình" này cho thấy công tác quản lý nhà nước về an toàn lao động đang còn nhiều bất cập Trong khi đó, khi gia nhập
WTO, các doanh nghiệp Việt Nam phải chơi chung một sân chơi an toàn vệ sinh lao động (AT-VSLĐ) Hầu hết các DNVVN được hình thành và phát triển từ các hộ sản xuất với mức vốn thấp (dưới 10 tỷ đồng) nên việc trang bị máy, thiết bị kỹ thuật công nghệ tiên tiến rất hạn chế Kết quả điều tra cho thấy, trong số 80% doanh nghiệp không đảm bảo điều kiện lao động thì có 8% doanh nghiệp có điều kiện ở tình trạng rất xấu Hiện, có khoảng 90% DNVVN của tư nhân sử dụng máy móc, thiết bị cũ, lạc hậu từ 10 - 20 năm trước Nhiều người lao động trong các doanh nghiệp trên phải làm việc trong môi trường nặng nhọc, nguy hiểm, độc hại (30,7% trong điều kiện nóng bức; 24,3% trong độ ồn cao và 16,5% trong bụi vượt quá tiêu chuẩn cho phép)
Trong khi đó, việc xử lý những hành vi vi phạm pháp luật về AT-VSLĐ chưa được nghiêm Hàng năm, mới chỉ có khoảng từ 5 - 8% số doanh nghiệp được thanh, kiểm tra Việc khai báo, điều tra, xử lý đối với doanh nghiệp chưa nghiêm, đặc biệt là mức xử phạt hành chính các vụ việc vi phạm quy định về bảo hộ lao động rất thấp, không đủ sức răn đe Điều kiện lao động của doanh nghiệp vừa và nhỏ, doanh nghiệp ngoài quốc doanh hiện chưa được quan tâm đúng mức Đây là khu vực kinh tế có tốc độ phát triển nhanh và chiếm tỷ trọng cao trong cơ cấu loại hình các doanh nghiệp nhưng việc bảo đảm an toàn vệ sinh lao động còn nhiều bất cập ở cả phía doanh nghiệp lẫn cơ quan quản lý Nhiều đơn vị, đặc biệt trong việc lắp đặt, sửa chữa và sử dụng điện đã vi phạm tiêu chuẩn, quy phạm, quy trình kỹ thuật an toàn; Tuyển dụng lao động không qua đào tạo nghề, không ký hợp đồng, không đóng bảo hiểm xã hội cho lao động Nhiều thiết bị sản xuất không đảm bảo an toàn, song vẫn đưa vào sử dụng Hệ quả là số vụ tai nạn lao động trong doanh nghiệp vừa và nhỏ khá cao và để lại hậu quả nặng nề Tính từ đầu năm 2007 đến nay trên địa bàn TPHCM đã xảy ra 56 vụ tai nạn lao động (TNLĐ), trong đó có 26 vụ chết người do điện giật (chiếm 46,4%) tập trung trong các doanh nghiệp xây dựng điện (11 trường hợp ), sản xuất sản phẩm nhựa (4 trường hợp )
Riêng trong tháng 7-2007 có 8/11 vụ TNLĐ chết người do điện giật Tỷ lệ TNLĐ chết người do yếu tố điện những năm qua luôn ở mức cao và có xu hướng ngày càng tăng Nguyên nhân thì ai cũng biết, nào là các đơn vị, cơ sở chưa quan tâm đúng mức đến yêu cầu an toàn điện, không đánh giá đúng sự nguy hiểm của điện, không kiểm tra, bảo dưỡng kỹ thuật các thiết bị điện đúng quy định kỹ thuật, không thực hiện giải pháp kỹ thuật phòng chống sự cố điện chạm mát và tai nạn điện giật theo đúng quy phạm nối đất, “nối không” các thiết bị điện… Thế nhưng tai nạn chết người vẫn gia tăng hàng năm, cái chính là nhiều cán bộ quản lý và công nhân lao động chưa ý thức hết sự nguy hiểm của điện mà còn có thái độ chủ quan vi phạm cả những quy tắc cơ bản về an toàn điện.
TÌNH HÌNH TAI N ẠN ĐIỆN TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRONG NHỮNG NĂM GẦN ĐÂY:
Vụ tai nạn điện xảy ra trên đường Phạm Hùng mà người dân chứng kiến ai nấy đều bàng hoàng, hoảng sợ Khoảng 14 giờ ngày 24 -7-2006, 6 công nhân của Công ty Cổ phần dịch vụ bưu chính viễn thông Sài Gòn thực hiện việc g hép cáp đường truyền
ADSL tại hẽm C3 trên địa bàn xã Bình Hưng Đến trước nhà dân số C3/48/I81 có trụ điện do dân “trồng” không số, cao 6m (phần âm sâu khoảng 1m), anh Lê Đình Dũng dùng thang tre trèo lên trụ thắt dây an toàn và dùng một kích sắt móc vào các thanh sắt đầu phía trên trụ điện nhằm mục đích kích kéo cáp lên Trong khi anh Dũng đang thao tác thì bị điện giật dính luôn trên trụ điện gây tử vong Cái sai sót của những công nhân này là không kiểm tra để phát hiện các nguồn điện c âu tạp không đúng kỹ thuật, không an toàn trên trụ trước khi thi công, vi phạm quy trình làm việc an toàn, chủ quan không đề phòng tai nạn điện giật
Tai nạn cũng không loại trừ kể cả thợ điện, ngày 29-8-2006, anh N.H.H, công nhân sửa điện tại khu vực cầu Calmette, Quận 4 bị điện giật chết trên đường đi cấp cứu Tai nạn điện thường xảy ra ở các công trình xây dựng vì môi trường làm việc thường xuyên thay đổi, người làm tiếp xúc với nhiều với nhiều thiết bị cơ giới, điện , thao tác trên cao, dưới sâu hoặc ở những địa hình hiểm trở, phức tạp nhưng điều kiện đảm bảo an toàn chưa được quan tâm
Giữa trưa 8-7-2006, mọi người trong quán ăn Thanh Mã trong khuôn viên CLB Phú
Thọ (Q11) la toáng lên vì thấy anh Trương Sĩ Nghị (công nhân của Công ty TNHH XD-TM Minh Kiến một tay vịn vào tường, một tay cầm máy hàn, chết đứng Trong lúc nghỉ ăn trưa, do trời mưa anh Nghị chạy ra đem máy hàn vào, kéo máy hàn vào, tay anh Nghị vịn vào tường thì bị điện giật Nguyên nhân do anh Nghị không cắt điện máy hàn khi nghỉ làm và anh Nghị đã bị điện giật chết
Chiều 3-7-2006, tại công trình xây dựng số 57 -59 Hồ Tùng Mậu, Q1, do trời mưa , quản lý Kim cho công nhân nghỉ làm Đến 16 giờ khi đi đến khu vực hồ nước ông Kim phát hiện dây điện có ổ cắm rơi xuống hồ nước nên kêu công nhân Long ra ngoài rút phích cắm điện và kéo dây điện lên Mọi người bất ngờ thấy bảo vệ Tân nằm dưới hồ nước tay cầm dây điện của máy bơm nước Trên công trình hệ thống điện câu kéo tùy tiện không đảm bảo kỹ thuật và an toàn thì cái chết đến trước mắt
Hình 0.1 - Thợ hồ Bùi Xuân Đông bị phỏng do tia lửa điện
Các cơ sở sản xuất sản phẩm nhựa cũng là mối nguy của tai nạn điện Ngày 4-7-2006, tại cơ sở Vĩnh Phát (401 Lê Văn Qưới, P.Bình Trị Đông, Q.Bình Tân), anh Đặng Văn
Nghĩa đang vận hành máy dệt bao bì PP trong ca đêm Để có khổ bao PP loại lớn, chủ cơ sở lắp thêm một mỏ hàn nhỏ, tạo thành dao nhiệt cắt vào cạnh bao PP sau khi dệt xong Do mỏ hàn không đảm bảo cách điện, rò rỉ lên thanh thép căng khung bao PP trên máy dệt làm anh Nghĩa tử vong khi đang vận hành máy Nguyên nhân thiế t bị không đảm bảo an toàn điện
Hình 0.2 - Lưới điện thế này thật đáng sợ!
Việc đảm bảo an toàn trong sản xuất và sử dụng điện đã và đang được nhà nước và ngành điện quan tâm hàng đầu Điện năng được coi là một loại hàng hóa đặc biệt, vì điện là nguồn năng lượng quan trọng, nó thúc đẩy mọi ngành sản xuất phát triển làm cho sinh hoạt xã hội vui tươi, lành mạnh, mức sống con người được nâng cao Lợi ích và tầm quan trọng của điện thực sự đóng vai trò to lớn trong xã hội Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích tốt đẹp đó, nó cũng rất đáng sợ, tai nạn do điện gây ra thật khủng khiếp Hiện nay, việc an toàn trong sản xuất và sử dụng điện trong sinh hoạt và sản xuất vẫn chưa được nhiều người chú ý tới các quy định, quy trình mà nhà nước ban hành Đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất, nơi mà công nhân thường xuyên tiếp xúc với các thiết bị dùng điện thì nguy cơ gây ra tai nạn điện cho người lao động càng cao và tai nạn điện xảy ra ngày càng nhiều
Vì những lý do trên, đề tài “Thực trạng công tác an toàn điện tại một số doanh nghiệp vừa và nhỏ tại thành phố Hồ Chí Minh và đề xuất biện pháp an toàn” có ý nghĩa thực tế và cấp thiết.
PH ẠM VI, M ỤC TIÊU, ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN C ỨU
Do điều kiện khảo sát còn hạn chế, thời gian khảo sát ngắn, kiến thức còn hạn chế, mức độ tiếp cận còn thấp nên phạm vi khảo sát trong bài Luận văn chỉ dừng lại ở mức độ khảo sát được 10 DNVVN tại Quận 7, TP.HCM Do kinh nghiệm thực tế chưa có, số liệu thực tế còn hạn chế nên bài Luận văn này còn mang tính lý luận nhiều
0.3.2 Mục tiêu nghiên cứu: Ðánh giá thực trạng việc thực hiện công tác an toàn điện tại một số DNVVN tại TP
Nghiên cứu và đề xuất các biện pháp về tổ chức và kỹ thuật trong công tác quản lý về an toàn điện trong các DNVVN
Tập trung vào 10 DNVVN tại Quận 7 - TP Hồ Chí Minh
Thu thập số liệu, khảo sát tình hình sử dụng điện tại 10 DNVVN tại Quận 7 - TP Hồ Chí Minh
Tìm hiểu công tác tổ chức, quản lý, thực hiện an toàn điện tại 10 DNVVN tại Quận 7 -
Căn cứ vào các Bộ Luật, Luật có liên quan như: Luật Lao động, Luật điện lực; Tiêu chuẩn, các văn bản dưới luật : Quy chuẩ n kỹ thuật an toàn điện, Nghị định số 169/2003/NĐ-CP của Chính phủ ngày 24 tháng 12 năm 2003 về an toàn điện để nhận xét, đánh giá công tác tổ chức, quản lý và thực hiện an toàn điện tại một số DNVVN tại TP Hồ Chí Minh
Trên cơ sở số liệu thu thập được, tiến hành phân tích từ: hệ thống cung cấp, phân phối đến thiết bị sử dụng điện và đề xuất biện pháp an toàn trong sử dụng điện
Khảo sát thực tế, thu thập thông tin, thống kê, phân tích, đánh giá tình hình công tác an toàn điện tại một số DNVVN tại TP Hồ Chí Minh
Hồi cứu tư liệu, số liệu của các công trình nghiên cứu về công tác an toàn điện
Phương pháp tổng quan tài liệu.
KHÁI NI ỆM CƠ BẢN VỀ AN TOÀN ĐIỆN VÀ CÁC BIỆN PHÁP
CÁC KHÁI NI ỆM CƠ BẢN VỀ AN TOÀN ĐIỆN
Khi một mạng điện đang làm việc, các dây pha mang điện áp và các thiết bị điện làm việc được cách điện với vỏ và đất Nói chung, lúc này người vận hành, người sử dụng không tiếp xúc với điện áp
Tuy vậy, do cách điện bị hư hỏng, do bất cẩn hoặc do thao tác sai, con người có thể chạm vào điện; trường hợp này người ta có thể bị điện giật (electric shock) Đây là tình trạng xuất hiện dòng điện chạy qua người, nó sẽ gây nên những hậu quả sinh học (pathophysiological effects) làm ảnh hưởng tới các chức năng thần kinh, tuần hoàn, hô hấp hoặc gây bỏng cho người bị tai nạn Khi dòng điện này đủ lớn (≥ 10mA) và nếu không được cắt kịp thời, người có thể bị nguy hiểm đến tính mạng
Các tiêu chuẩn và các quy định là khác nhau đối với hai loại chạm điện nguy hiểm sau:
Chạm trực tiếp: xảy ra khi người tiếp xúc với d ây dẫn trần mang điện trong những tình trạng bình thường
Chạm gián tiếp: xảy ra khi một người tiếp xúc với phần dẫn điện mà lúc bình thường không có điện, nhưng có thể tình cờ trở nên dẫn điện (do hư hỏng cách điện hoặc do vài nguyên nhân khác) Để xác định đầy đủ các nguyên nhân gây nên tai nạn điện giật nhằm đề ra các biện pháp bảo vệ an toàn cho con người, người ta đã tiến hành khảo sát một số trường hợp bị điện giật gây tổn thương nặng hoặc tử vong, và có các số liệu thống kê sau:
Các yếu tố liên quan Tỉ lệ bị điện giật (%)
* Theo trình độ về điện
- Nạn nhân thuộc nghề điện
- Nạn nhân không có chuyên môn về điện
* Các dạng bị điện giật
1 Chạm trực tiếp vào điện
- Do vô tình, không phải do công việc yêu cầu tiếp xúc
- Do công việc yêu cầu tiếp xúc với dây dẫn
- Đóng điện nhầm lúc đang tiến hành sửa chữa, kiểm tra
2 Chạm gián tiếp vào bộ phân kim loại của thiết bị bị chạm vỏ
- Lúc thiết bị không được nối đất
- Lúc thiết bị có nối đất
3 Chạm vào vật không phải bằng kim loại có mang điện áp như tường, các vật cách điện, nền nhà,…
4 Bị chấn thương do hồ quang sinh ra lúc thao tác các thiết bị (đóng mở cầu dao, FCO,…
Bảng 1.1 - Tỉ lệ bị điện giật (1
1 Phần lớn các trường hợp bị điện giật là do chạm phải vật dẫn điện hoặc vật có điện áp xuất hiện bất ngờ và thường xảy ra đối với người không có chuyên môn về điện
2 Nguyên nhân xảy ra tai nạn về điện:
* Do trình độ tổ chức, quản lý công tác lắp đặt, xây dựng, sửa chữa công tr ình điện chưa tốt
* Do vi phạm quy trình kỹ thuật an toàn, đóng điện khi có người đang sửa chữa (quên đóng dao tiếp đất an toàn), thao tác vận hành thiết bị điện không đúng qui trình
Phải đóng dao tiếp đất sau khi mở dao cách ly để sửa chữa máy cắt
* Tai nạn về điện thường xảy ra ở cấp U ≤ 1000 V Cụ thể ở lưới 220/380V
(110/220V) do ở cấp điện áp này thường có nhiều thiết bị điện mà công nhân vận hành thường xuyên tiếp xúc trực tiếp và các cán bộ kỹ thuật, quản đốc phân xưởng thường
MC không đáng giá hết mức độ nguy hiểm của hiện tượng điện giật nên không có các biện pháp tích cực để ngăn ngừa tai nạn
Ví dụ: các nhà máy nước, nhà máy sản xuất thực phẩm chế biến… Ở nước ta hiện nay chưa thực hiện triệt để nối đất an toàn, khi thiết bị bị chạm vỏ, điện áp mà công nhân tiếp xúc có thể bằng điện áp pha
1.1.2 Nguyên Nhân Chính Gây Ra Tai Nạn Điện:
1.1.2.1 Đối với mạng điện hạ áp: Nguyên nhân chính xảy ra tai nạn ở mạng điện hạ áp là do người chạm vào:
- Dây dẫn đang mang điện không được bọc cách điện
- Các dây dẫn bọc cách điện bị hở do lớp cách điện đã bị hư hỏng hay xuống cấp
- Các bộ phận bằng kim loại bình thường không mang điện của thiết bị điện, dụng cụ điện (vỏ động cơ, khoan cầm tay, máy mài, máy hàn, máy cưa…) nhưng vì cách điện bên trong bị hỏng nên vỏ thiết bị điện trở nên có điện Hiện tượng này thường gọi là “chạm vỏ”
- Không có nắp hộp che chắn hay các bộ phận này bị hư hỏng gây ra các chỗ hở có điện của cầu dao, cầu chì, công tắc, ổ cắm
1.1.2.2 Đối với mạng điện cao áp:
Nếu người đến quá ngần thiết bị hoặc đường dây có điện áp cao (15kV, 22kV, 66kV, 110kV…), dù người không chạm phải thiết bị hay đường dây nhưng vẫn có thể bị tai nạn do hồ quang điện Vì khi khoảng cách giữa người và vật mang điện nhỏ hơn khoảng cách an toàn tối thiểu, sẽ xuất hiện sự phóng điện qua không khí đến cơ thể con người, gây nên sự đốt cháy cơ thể con người bởi hồ quang điện
Khi dây dẫn mang điện bị đứt và rơi xuống đất, sẽ có một dòng điện đi từ dây dẫn vào đất Tại mỗi điểm của đất sẽ có một điện thế Điểm càng ở gần nơi dây dẫn chạm đất có điện thế càng cao
Khi người đi trong vùng có dây điện bị đứt rơi xuống đất, giữa hai chân người tiếp xúc với đất sẽ xuất hiện một điện áp gọi là điện áp bước và có một dòng điện chạy qua người từ chân này sang chân kia gây nên tai nạn điện giật Mức độ tai nạn càng nguy hiểm khi người đứng càng gần điểm chạm đất, bước chân người càng lớn và điện áp của dây điện càng cao Nếu người bị ngã trong khu vực này thì mức độ nguy hiểm càng tăng
Vì vậy, khi dây dẫn điện bị đứt và rơi xuống đất cần phải cắt điện ngay, đồng thời lập rào chắn, cử người canh giữ ngăn chặn không cho phép người và động vật đến ngần chỗ dây điện bị rơi xuống đất ít nhất là 15 ÷ 20m
Trong trường hợp người ở trong vùng bị tác dụng của điện áp bước thì phải bình tĩnh rút hai chân gần sát nhau quan sát tìm cho được chỗ dây dẫn bị đứt rơi xuống đất, sau đó bước với bước chân rất ngắn ra xa chỗ chạm đất của dây dẫn (hoặc nhảy cò cò một chân ra xa vị trí dây rơi xuống đất)
1.1.2.4 Do không chấp hành quy trình kỹ thuật an toàn điện:
Tự ý trèo lên cao câu mắc, sửa ch ữa, bị điện giật ngã từ trên cao xuống gây chấn thương, vi phạm các qui định về an toàn hành lang lưới điện
Sửa chữa điện trong phân xưởng sản xuất mà không cắt điện cầu dao điện
Sử dụng các loại thiết bị điện, khí cụ điện, dây dẫn không đúng quy cách, không bảo đảm chất lượng, gây chạm chập, nổ, cháy
Sử dụng điện bừa bãi, không đúng mục đích như gài điện vào hàng rào,…
1.1.2.5 Do người sử dụng điện không được đào tạo, trang bị kiến thức về an toàn điện một cách đầy đủ và có hệ thống:
Khi người sử dụng điện không được hay chưa được trang bị kiến thức an toàn điện một cách đầy đủ và có hệ thống thì khả năng bị tai nạn điện giật hay phóng điện hồ quang là rất cao do không được trang bị các thiết bị phòng hộ, không sử dụng thiết bị điện đúng qui cách,… Chính vì vậy, trong môi trường công nghiệp, các công nhân vận hành thiết bị điện thường phải học và được kiểm tra kiến thức về an toàn điện lúc bắt đầu nhận việc và kiểm tra định kỳ trong quá trình làm việc
1.1.2.6 Do trình độ của cán bộ tổ chức, quản lý công tác lắp đặt, xây dựng và sửa chữa thiết bị điện chưa tốt:
CÁC BI ỆN PHÁP BẢO VỆ TRÁNH TAI NẠN ĐIỆN
1.2.1 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ, TỔ CHỨC:
Trong công tác tổ chức, quản lý kỹ thuật của các DNVVN thì công tác thanh, kiểm tra KTAT - BHLĐ chiếm một vị trí quan trọng; Doanh nghiệp nào xem trọng công tác này thì công nhân rất hồ hởi, phấn khởi, an tâm sản xuất và chắc chắn sẽ mang lại những hiệu quả thiết thực cho doanh nghiệp cũng như cho bản thân người lao động
Các doanh nghiệp phải chấp hành nghiêm chỉnh các quy trình, quy phạm, các văn bản pháp lý quy định về kỹ thuật an toàn điện hiện hành Các đơn vị cần tổ chức bộ máy, biên soạn quy trình, phân cấp chế độ trách nhiệm và quan hệ công tác về kỹ thuật an toàn điện do giám đốc doanh nghiệp qui định
Hồ sơ quản lý an toàn điện, các văn bản pháp luật, phiếu giao nhiệm vụ phải được thiết lập và lưu giữ bởi phòng kỹ thuật điện trong doanh nghiệp Đội ngũ nhân viên bảo trì điện trong doanh nghiệp cần được tăng cường, công nhân điện phải được nâng cao bậc thợ và bậc an toàn, doanh nghiệp phải thường xuyên tổ chức huấn luyện kỹ thuật an toàn điện cho nhân viên bảo trì điện, nâng cao hiệu quả hoạt động của mạng lưới AT-VSV
Thực hiện chế độ báo cáo định kỳ (3 tháng, 6 tháng, 1 năm), báo cáo nhanh đối với các sự cố và tai nạn nghiêm trọng
1.2.1.2 Yêu cầu đối với nhân viên làm việc trực tiếp với các thiết bịđiện:
- Về sức khỏe: phải qua kiểm tra đủ sức khỏe, không bị bệnh tim, mắt nhìn rõ
- Phải có kiến thức, hiểu biết về kỹ thuật điện, hiểu rõ các sơ đồ điện, thiết bị, những bộ phận có khả năng gây nguy hiểm, biết và có khả năng ứng dụng các quy phạm về kỹ thuật an toàn điện, biết cấp cứu người bị điện giật Đối với thợ bậc cao, phải giải thích được lý do đề ra các yêu cầu, qui tắc an toàn điện của ngành mình phục vụ
Ví dụ: công nhân điện bật thợ và bật an toàn cao mới có quyền thao tác một mình (bậc thợ tương đương trình độ hiểu biết về sơ đồ, thiết bị; bậc an toàn về an toàn điện)
- Phải có phiếu giao nhiệm vụ (có ký giao nhận), ghi rõ làm việc gì, nơi làm việc, thời gian, yêu cầu bậc thợ, số người cùng làm việc, phạm vi.… Thường, vi phạm về thời gian, nơi khác căn cứ phiếu công tác sẽ đóng điện làm thợ đang sữa chữa bị tai nạn
- Ghi rõ điều kiện an toàn (phải đi ủng (giầy) cách điện, mang găng tay, sào cách điện, nối đất…)
- Phiếu công tác phải có hai bản:
+ Một bản để ở phòng quản lý giao việc;
+ Một bản giao cho công nhân thi hành
Các phiếu công tác phải được các nhân viên chuyên môn kiểm tra Khi tiến hành công tác chỉ có người chỉ huy mới có quyền ra lệnh làm việc Trước khi làm việc người chỉ huy phải hướng dẫn trực tiếp tại chỗ về nơi làm việc, nội dung công việc, những chỗ có điện nguy hiểm, những quy định về an toàn, chỗ cần nối đất, cần che chắn… Sau khi hướng dẫn xong, tất cả các thành viên của tổ phải ký vào phiếu giao nhiệm vụ 1.2.1.3.1 Giám sát trong quá trình làm việc:
Việc giám sát quá trình làm việc được giao cho người phụ trách công việc hay người theo dõi công việc
Kiểm tra trong thời gian làm việc: tất cả các công việc cần tiếp xúc với mạng điện, cần trèo cao, làm việc trong hầm kín phải có ít nhất hai người, người lãnh đạo là thợ bậc cao chỉ huy, theo dõi và kiểm tra công việc
Khi công việc quá phức tạp, cần thợ bậc cao tiến hành thì người lãnh đạo phải t iến hành công việc và cử người khác trong tổ, giám sát theo dõi Trong thời gian tiến hành công việc, người theo dõi không phải làm bất cứ công việc gì mà chỉ chuyên trách về các nguyên tắc kỹ thuật an toàn cho tổ làm việc
Tổ chức hội ý nhóm trước khi vào làm việc
Trang bị thêm các biển báo về an toàn điện cũng như các biển báo nguy hiểm khác 1.2.1.3.2 Nghỉ giải lao trong quá trình làm việc:
Khi cần nghỉ giải lao trong quá trình làm việc thì người công nhân phải ra khỏi phạm vi làm việc Các biển báo, ráo chắn, thiết bị tiếp đất phải được giữ nguyên trạng Sau khi giải lao, người phụ trách công việc cho tiến hành làm việc lại
Việc đóng thử các trang thiết bị với điện áp làm việc chỉ có thể được tiến hành sau khi thực hiện các điều kiện sau đây:
- Sau khi kết thúc hoàn toàn công việc và được nghiệm thu bởi người chỉ huy Người phụ trách công việc đưa toàn tổ ra khỏi vị trí làm việc, ký vào giấy phép về việc kết thúc công việc và bàn giao giấy phép cho nhân viên vận hành
- Các rào chắn, các tiếp địa và các biển báo tạm thời phải được tháo bỏ, còn các rào che chắn cố định phải được đặt lại các vị trí cũ
1.2.2.1 Chống Tiếp Xúc Điện Trực Tiếp:
1.2.2.1.1 Bảo vệ chính: Đảm bảo mức cách điện cần thiết: tạo Rcđ thích hợp theo cấp điện áp Rcđ
Bảo vệ bằng cách đặt dây dẫn, các bộ phận mang điện trên cao ở các vị trí không với tới, hoặc đặt trong tủ kín…
, thực hiện thông qua các lớp bọc bằng giấy cách điện, nhựa PVC, XLPE…
Ví dụ: dây dẫn trần treo trên cao phải có sứ cách điện; các tủ, bảng điện bên trong có các thanh cái đặt trên sứ được khóa kín, tủ chỉ được mở sau khi đã cắt nguồn bằng cách sử dụng các chìa khóa đặt biệt
Bảo vệ bằng cách sử dụng điện áp cực thấp (24V, 12V hặc 6V) Trường hợp này công suất của mạng cực thấp nên chỉ được áp dụng ở nơi đặc biệt nguy hiểm như hầm mỏ, hầm kín, trong khoang tàu…
1.2.2.1.2 Sử Dụng Công Cụ An Toàn Điện:
Các công cụ bảo vệ đóng vai trò rất quan trọng và không thể thiếu trong các biện pháp an toàn điện cho con người Các công cụ bảo vệ thông dụng bao gồm: các thiết bị kiểm tra điện, khí cụ bảo vệ, thiết bị bảo vệ cầm tay,…
1.2.2.1.2.1 Phân loại công cụ an toàn điện:
Theo chức năng, các công cụ bảo vệ bao gồm: