TRƯỜNG ĐẠI HỌC TÔN ĐỨC THẮNG KHOA MÔI TRƯỜNG & BẢO HỘ LAO ĐỘNG NGÀNH B ẢO HỘ LAO ĐỘNG TH ỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ, VẬN HÀNH THIẾT BỊ MÁY MÓC VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP AN TOÀN ĐỐI VỚI THIẾT
Tổng quan về công ty 3D
Gi ới thiệu chung về công ty
2.1.1 Sơ lược về công ty
Tên công ty: Công ty cổ phần 3D
Địa chỉ: Trụ sở chính của công ty tại 181 Điện Biên Phủ, Phường ĐaKao,
Lĩnh vực hoạt động: Công ty 3D chuyên về sản xuất vật liệu xây dựng; Kinh doanh nhà ở; Xây dựng dân dụng, công nghiệp, giao thông; San lấp mặt bằng; Đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng khu công nghiệp, khu dân cư; Dịch vụ tư vấn quản lý dự án; Thẩm tra thiết kế kỹ thuật; Xây dựng công trình cầu bến cảng;
Dịch vụ tư vấn về chuyển giao công nghệ; Kinh doanh vận tải hàng hóa bằng đường thủy nội địa; Thí nghiệm và kiểm nghiệm vật liệu xây dựng; Dịch vụ thí nghiệm, kiểm tra độ bền cơ học bê tông, kết cấu.
Chi Nhánh Long Hậu: Lô C03, Đường số 3, KCN Long Hậu, Xã Long Hậu, Huyện Cần Giuộc, Tỉnh Long An
Công ty được thành lập năm 2001 tại số 181 Điện Biên Phủ, Phường ĐaKao,
Quận 1 Do nhu cầu mở rộng sản xuất, kinh doanh nên chi nhánh công ty ở Long Hậu được hình thành từ năm 2007 và bắt đầu chính thức hoạt động sản xuất vào tháng 7 năm 2008.
2.2 Lĩnh vực hoạt động và sản phẩm của chi nhánh 3D Long Hậu
Sản xuất và kinh doanh vật liệu xây dựng (chủ yếu là sản xuất cọc bêtông dự ứng lực, ngoài ra còn có cấu kiện tấm 3D Sài Gòn, bêtông thương phẩm).
Nhà máy sản xuất cọc bê tông dự ứng lực có công suất 120.000m 3 /năm.
Sản phẩm cọc dự ứng lực thì nguyên vật liệu chủ yếu là: sắt, bêtông (ximăng, cát, đá,…)được vận chuyển bằng đường bộ và sông
Các loại cọc thương phẩm:
Khả năng chịu tải từ 20-250 tấn.
• Cọc tròn có đường kính D300 – D1200
Khả năng chịu tải từ 30-450 tấn.
Công ty áp dụng quản lý chất lượng thông qua hệ thống quản lý theo tiêu chuẩn ISO: 9001-2000
Hình 1: Công ty 3D chi nhánh Long Hậu
Hiện nay sản phẩm của công ty phần lớn được ưu tiên cung cấp tại Thành phố
Hồ Chí Minh và các khu vực lân cận Tuy nhiên, trong những năm gần đây, nền kinh tế khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long đang phát triển mạnh, hình thành các khu công nghiệp lớn, đồng thời cơ sở hạ tầng phát triển Do đó nhu cầu sử dụng cấu kiện bê tông đúc sẵn là rất lớn Bên cạnh đó, có thể tham gia các chương trình mục tiêu của Chính phủ về việc thay thế các cầu khỉ tại khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long bằng bê tông vĩnh cửu.
KCN Long Hậu cách trung tâm tp Hồ Chí Minh 20 km; cách 3 km từ Cảng Container Trung Tâm Sài Gòn, 26 km từ sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất và 16 km từ trung tâm đô thị Phú Mỹ Hưng Hệ thống giao thông đường bộ trong khu vực tương đối phát triển và đang được xây dựng hoàn chỉnh nối liền Long An –
TP Hồ Chí Minh theo hai hướng chính là đường trục Bắc – Nam TP Hồ Chí Minh và hệ thống đường vành đai TP Hồ Chí Minh – tuyến cao tốc liên vùng phía Nam KCN Long Hậu còn nằm cạnh tuyến đường quy hoạch Long Hậu –
Hiệp Phước nối liền KCN, Cảng Container Trung Tâm Sài Gòn và Quốc lộ 50 đi các tỉnh miền Tây Nam Bộ Về giao thông đường thủy, phía bắc KCN tiếp giáp với sông Kinh, một nhánh sông lớn với chiều rộng trung bình 130 m, độ sâu luồng từ 6,8 m đến 10,3m, nối ra sông Soài Rạp Đây là tuyến giao thông đường thủy quan trọng nhất của vùng TP Hồ Chí Minh trong hệ thống đường thủy Sài Gòn – Nhà Bè – Soài Rạp – Biển Đông.
Diện tích toàn bộ chi nhánh công ty: 5200m 2
• Văn phòng làm việc cán bộ quản lý, nhân viên.
• Khu lưu trú của cán bộ, nhân viên.
• Xưởng sản xuất cọc vuông.
• Xưởng sản xuất cọc tròn lớn.
• Xưởng sản xuất cọc tròn nhỏ.
• Xưởng cơ điện: phụ trách quản lý, bảo trì các loại thiết bị, máy móc tại các xưởng sản xuất.
• Khu vực xếp cọc thành phẩm.
• Cảng vận chuyển nguyên vật liệu, thành phẩm
Hình 2 Xưởng cọc tròn lớn Hình 3 Xưởng cọc vuông
Sơ đồ 1: Sơ đồ tổng quát công ty
1 1 Đường số 3 KCN Long Hậu
1 Lối vào 4 Khu Lưu Trú 7 Nhà vệ sinh
2 Khối văn phòng 5 Nhà để xe 8 Bãi xếp cọc
3 Nhà ăn 6 Xưởng sản xuất 9 Cảng
Hình 4 Mặt bằng tổng thể công ty 3D Long Hậu
2.4 Cơ cấu tổ chức công ty cổ phần 3D chi nhánh Long Hậu
Sơ đồ 2: Sơ đồ tổ chức quản lý công ty
Nhận xét: Từ sơ đồ tổ chức trên cho thấy công tác bảo hộ lao động ghép với phòng nhân sự Đây là “ sơ đồ tổ chức bộ máy bảo hộ lao động xa sản xuất ”, chưa đặt dưới quyền quản lý trực tiếp của giám đốc, không được gắn kết với quá trình sản xuất một cách chặt chẽ nên cán bộ bảo hộ lao động tại công ty phần lớn quan tâm đến chế độ chính sách, chưa thực sự đi sát các yếu tố nguy hiểm có hại trong sản xuất, đặc biệt là
Phó giám đốc NS Phó giám đốc HC
Chi nhánh công ty mới thành lập cuối năm 2007 nên thành phần cơ cấu tổ chức còn chưa được hoàn thiện, ổn định Ngoài lĩnh vực chuyên môn của mình, nhân viên cũng đảm nhận một số công việc khác như cán bộ BHLĐ thường kiêm luôn việc phỏng vấn tuyển dụng lao động phổ thông, cán bộ y tế kiêm luôn việc chỉ đạo nấu ăn các bữa cơm cho toàn công ty,…Do đó công tác chuyên môn của một số bộ phận còn chưa được rõ ràng, cụ thể.
2.5 Nguồn nhân lực công ty:
Chi nhánh công ty có toàn bộ 274 CBCNV, gồm 2 khối:
• Khối gián tiếp sản xuất: 54 người.
• Khối trực tiếp sản xuất: 220 người.
Hiện nay tại các phân xưởng sản xuất, ngoài lao động chính thức của công ty, còn một số đội thầu phụ được hợp đồng để thực hiện những công đoạn nhỏ.
Bảng 1 Thống kê giới tính
Giới Tính Khối gián tiếp
Hàng ngày công ty vẫn đang tuyển dụng lao động phổ thông Phần lớn lao động trong công ty là người địa phương tại Long An và huyện nhà Bè-Tp HCM (phụ cận)
Họ làm việc không ổn định, một số lao động làm việc vài hôm rồi nghỉ gây khó khăn cho công ty trong việc huấn luyện BHLĐ, đào tạo chuyên môn, kế hoạch sản xuất.
Sản xuất vật liệu xây dựng là một ngành công nghiệp nặng đòi hỏi phải có sức khoẻ, phù hợp với thể trạng của nam giới, điều này thể hiện qua tỷ lệ lao động nam tại công ty (86,5%) cao hơn nhiều so với tỷ lệ lao động nữ (13,5%).
Lao động nữ trong công ty chủ yếu làm các công việc vệ sinh, cột khung lồng thép, quét hóa chất lên lòng khuôn…Là các công việc nhẹ, không đòi hỏi sức lực
Bảng 2 Trình độ văn hóa.
Trình độ văn hóa Khối gián tiếp
Tỷ lệ (%) Đại học và trên đại học
Tiểu học và không biết chữ
Th ời gian làm việc
Từ thứ 2 đến thứ 6: :Sáng từ 7h30 đến 11h30
Từ thứ 2 đến thứ 7: Công ty tổ chức sản xuất theo ca, gồm 2 ca chính:
• Ca 1: từ 6h sáng đến 17h tối.
• Ca 2: từ 18h tối đến 6h sáng hôm sau.
• Mỗi ca thì người lao động được nghỉ giữa ca 1h.
• Luân phiên đổi ca làm việc 2 tuần 1 lần
Thời gian làm việc mỗi ca là 11 giờ, người lao động được hưởng lương tăng ca đầy đủ đúng theo Bộ Luật Lao Động Việt Nam quy định Tuy nhiên, do mỗi ca thời gian làm việc quá dài nên thường dẫn đến hiện tượng mệt mỏi, không tập trung vào công việc, nhất là các công nhân điều khiển máy móc.
Thực trạng công tác quản lý vận hành máy móc thiết bị tại chi nhánh
M ức độ ứng dụng các văn bản pháp lu ật có liên quan tại nhà máy
Bảng 3: Thống kê các văn bản pháp luật bảo hộ có liên quan do nhà nước ban hành
STT Văn bản pháp luật Nội Dung Tình Hình Thực Hiện
1 Bộ luật lao động Việt Nam-
Xử lý các vấn đề về quan hệ lao động
Tiến hành mua các loại bảo hiểm, trả lương,
2 Luật phòng cháy chữa cháy
Hướng dẫn việc phòng cháy chữa cháy
Tiến hành tập huấn phòng cháy, chữa cháy, thành lập lực lượng chữa cháy tại chỗ
3 Thông tư liên tịch số
Hướng dẫn việc tổ chức thực hiện công tác BHLĐ trong doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh
Tổ chức thực hiện các nội dung tại công ty: thành lập hội đồng BHLĐ, ạng m lưới ATVSV,
4 Thông tư liên tịch số
Hướng dẫn về khai báo điều tra TNLĐ.
Lập biên bản các tai nạn lao động tại công ty
5 Thông tư số 13/BYT ngày
Hướng dẫn về thực hiện quản lý vệ sinh lao động, quản lý sức khỏe người lao Áp dụng tại công ty động và BNN
Hướng dẫn đăng ký, kiểm định các máy, thiết bị, vật tư và các chất cháy nổ có yêu cầu nghiêm ngặt về VSLĐ.
Tiến hành đăng ký kiểm định khi trước khi đưa vào sử dụng lò hơi, cầu trục, cổng trục, máy nén khí
Hướng dẫn thực hiện chế độ trang bị PTBVCN cho người lao động
Thực hiện trang bị PTBVCN phù hợp cho công nhân vận hành từng loại máy móc thiết bị
Hướng dẫn chế độ bồi dưỡng bằng hiện vật cho NLĐ làm việc trong điều kiện có yếu tố nguy hiểm, độc hại.
Thực hiện bồi dưỡng cho công nhân vận hành thiết bị nồi hơi, thiết bị trộn bê tông
9 TCVN 5308-91, mục 4 An toàn trong bốc xếp và vận chuyển
Thực hiện các quy định cho việc quản lý sử dụng cầu trục, cổng trục, xe xúc
10 TCVN 5308-91, mục 5 An toàn trong sử dụng dụng cụ cầm tay
Thực hiện quy định cho các loại súng hơi, máy khoan tay,
11 TCVN 5308-91 mục 10 An toàn trong sử dụng máy ở các
Các văn bản nội quy do cơ sở ban hành
- Sổ tay bảo hộ lao động
- Nội quy an toàn điện (có liên quan đến máy móc)
Nhận xét: Đối với các văn bản pháp luật do nhà nước ban hành, công ty thực hiện tương đối đầy đủ các nội dung, phù hợp với hoạt động sản xuất của công ty Tuy nhiên, đối với các loại máy móc thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt thì ngoài việc đăng ký kiểm định thì trong việc sử dụng, công ty chỉ áp dụng các biện pháp an toàn do nhà sản xuất cung cấp Vì vậy, cần phải áp dụng các tiêu chuẩn an toàn do nhà nước ban hành.
Quy trình, công ngh ệ sản xuất
Nhà máy sử dụng công nghệ quay ly tâm t ốc độ cao, đặc biệt là công nghệ dưỡng hộ bằng hơi nóng và áp suất cao, tiết kiệm tốt đa vật liệu sử dụng cho cọc Dây chuyền sản xuất được nhập hoàn toàn từ Hàn Quốc.
Sơ đồ 4: Quy trình sản xuất cọc bê tông tại xưởng
Nhận xét quy trình: Các công đoạn trong quy trình sản xuất được bố trí thành những khu vực riêng biệt, mỗi công đoạn lại liên quan đến một loại máy móc thiết bị Để thực hiện cả quy trình sản xuất thì thiết bị nâng (ở đây là cầu trục) luôn luôn là loại thiết bị hoạt động liên tục, có mặt hầu hết ở mọi công đoạn để di chuyển nguyên vật liệu, khuôn, thành phẩm.
Tạo lồng thép bằng máy
Ráp bích ngọn, bích gốc vào lồng thép Đặt lồng thép vào khuôn
Quay ly tâm Đưa vào hầm sấy
3.3 Phân loại máy móc thiết bị tại công ty
3.3.1 Danh mục máy móc thiết bị thông thường:
Bảng 4: Danh mục máy móc thiết bị phục vụ sản xuất
STT Thiết bị máy móc Số lượng Xuất sứ Hồ sơ kỹ thuật
1 Máy quay ly tâm 2 Hàn Quốc X 6 Tháng
2 Trạm trộn bê tông 2 Italy X 6 tháng
3 Máy hàn tạo lồng 2 Hàn Quốc X 6 tháng
4 Máy Căng Lực 2 Hàn Quốc X 6 tháng
5 Máy nén bê tông 5 Malaysia X 3 tháng
6 Máy hàn 8 Việt Nam X 3 tháng
7 Dụng cụ cầm tay … … O 3 tháng
8 Máy cắt sắt 9 Hàn Quốc X 6 tháng
10 Xe gòong 7 Việt Nam O 3 tháng
11 Máy phát điện 1 Nhật X 3 tháng
Ký hi ệu: X: có ; O : không
Công nghệ sản xuất cọc bê tông dự ứng lực mới được du nhập vào Việt Nam nên đa phần các loại máy móc, thiết bị trong quy trình sản xuất được nhập từ Hàn
Quốc và Nhật Bản Trong các loại máy móc thiết bị trên thì máy quay ly tâm và máy hàn tạo lồng là 2 loại máy chính, quan trọng phục vụ cho quy trình sản xuất cọc bê tông dự ứng lực
Phần lớn các máy móc thiết bị được công ty mua mới hoàn toàn thì hồ sơ kỹ thuật đầy đủ nhưng cũng có một số máy móc đã qua sử dụng như máy mài, một số máy hàn, dụng cụ cầm tay thì thiếu giấy tờ tài liệu kỹ thuật đi kèm, cũng như chế độ bảo hành, kiểm tra định kỳ.
3.3.2 Danh mục máy móc thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về AT-VSLĐ
Bảng 5: Danh mục máy móc thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về AT-VSLĐ
STT Tên máy móc thiết bị
Số Lượng Xuất sứ Hồ sơ kỹ thuật
Ký Hi ệu : X : Có; O: Không
Thiết bị nâng: Do đặc thù là một ngành sản xuất công nghiệp nặng nên tất cả các công việc vận chuyển nguyên vật liệu cát, đá, bê tông, sắt thép, máy móc phụ tùng, các công đoạn trong quy trình sản xuất, đến các cọc bê tông thành phẩm đều dùng thiết bị nâng có tải trọng nâng lớn từ 4 - 60 tấn để nâng hạ, di chuyển, làm việc.
Thiết bị áp lực: dùng để cấp hơi sấy cho sản phẩm, vận hành các loại máy dùng khí nén
• Nồi hơi: công ty sử dụng 3 nồi hơi, gồm 2 nồi hơi làm việc 3000kg/h và 1 nồihơi làm việc 5000kg/h hiệu Đông Anh
• Máy nén khí: công ty sử dụng 3 máy nén khí kiểu SA -75A (làm mát bằng không khí) có áp suất làm việc lớn nhất là 16 kg/cm 2
Tất cả các loại thiết bị máy móc trên đều được công ty đầu tư mua mới hoàn toàn khi sản xuất nên còn mới và tốt.
Công ty đã tiến hành đăng ký kiểm định chất lượng các loại máy móc thiết bị trên tại trung tâm kiểm định và huấn luyện an toàn TP.HCM và đăng kí sử dụng tại Sở Lao Động Thương Binh và Xã Hội, đúng với quy định của Thông tư 04/2008/TT-LĐTBXH về đăng ký và kiểm định các loại máy móc thiết bị, các chất có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao đông, vệ sinh lao động.
3.4 Thực trạng an toàn máy móc thiết bị phục vụ cho việc sản xuất:
Bảng 6: Tình trạng an toàn của thiết bị máy móc.
STT Tên thiết bị máy móc Tình trạng an toàn
Nối đất Cơ cấu bao che
Phanh hãm Bảng báo, Đèn báo
5 Máy hàn lồng tự động X O X -
6 Máy cắt sắt tự động X - X -
Ký hiệu: X: Có; O: Không; -:Không yêu cầu.
Chi nhánh công ty 3D tại Long Hậu chuyên về sản xuất cọc bê tông dự ứng lực cường độ cao được hình thành và thử nghiệm sản xuất vào cuối năm 2007 nên toàn bộ máy móc, trang thiết bị phục vụ cho việc sản xuất tại các phân xưởng của công ty đều được mua và nhập khẩu mới hoàn toàn Do đó, tình trạng hoạt động của máy móc, thiết bị còn tốt Tuy nhiên, một số máy khi vận hành sản xuất còn chưa đảm bảo an toàn hoặc phát sinh yếu tố có hại cho người vận hành cũng như công nhân làm việc trong khu vực xung quanh máy.
Bảng 7: Nguy cơ gây tai nạn, phát sinh yếu tố có hại của một số máy móc thiết bị chính trong sản xuất
STT Tên máy móc thiết bị Nguy cơ tai nạn- yếu tố có hại
1 Cầu trục - Tải rơi, văng vào người do đứt cáp, tuột cáp
- Tải va đập vào người và vật
- Ngã cao khi sữa chữa cầu trục
- Ồn : khi cầu trục hoạt động
- Nóng do công nhân vận hành đốt lò bằng than đá
- Bụi, nhiễm độc do nguyên liệu đốt lò phát sinh
3 Máy quay ly tâm - Các chi tiết lắp khuôn chưa chặt có thể văng bắn.
4 Máy hàn tạo lồng - Văng bắn tia lửa điện
- Bỏng do thép hàn còn nóng
5 Trạm trộn bê tông - Bụi
- Rung, gây chấn thương ở tay
- Rung, gây chấn thương ở tay
8 Hàn (hàn điện, hàn hơi) - Điện giật
9 Máy cắt sắt cuộn tự động
- Thép cuộn văng vào người
11 Máy căng lực - Điện giật
- Máy giật lùi đập vào người
- Lăn khuôn khi thép đứt
Một số thiết bị như xe goòng là do Việt Nam sản xuất theo đơn đặt hàng gồm các thông số kỹ thuật theo yêu cầu của công ty, cơ cấu máy của thiết bị sau khi đối tác hoàn thành sản xuất và lắp đặt sử dụng , thiếu các tài liệu về an toàn sử dụng và bảo quản đi kèm, thiếu các cơ cấu bao che tại các bộ phận truyền động, có thể dẫn đến sự cố gây tai nạn cho công nhân vận hành.
Hình 5: Cơ cấu máy thiếu bộ phận bao che
Máy quay ly tâm phát sinh chấn động và tiếng ồn rất lớn khi hoạt động, công nhân làm việc xung quanh máy như các công đoạn căng lực, rãi bê tông vào khuôn, lật khuôn rất khó có thể giao tiếp với nhau để thực hiện tốt công việc
Máy hàn lồng thép khi làm việc có thể làm phát ra tia lửa điện văng xa 0,8 m gây nguy hiểm đối với công nhân vận hành, nhất là tình trạng bắn vào mắt Tại công ty đã xảy ra một vụ tai nạn tia lửa điện bắn vào mắt công nhân gây thương tật cho mắt 40%
Trong số tất cả máy móc thiết bị phục vụ cho việc sản xuất Các loại máy móc thiết bị quan trọng đặc thù phục vụ riêng cho việc sản xuất cọc bê tông dự ứng lực được nhập từ Hàn Quốc nên chỉ có các thông số kỹ thuật, không có quy trình vận hành cũng như quy tắc an toàn bằng tiếng Việt đi kèm hoặc gắn trên máy. Đối với máy móc thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn vệ sinh lao động thì chỉ có duy nhất khu vực lò hơi là có tài liệu về quy trình vận hành và quy tắc an toàn được bố trí gần thiết bị để công nhân vận hành có thể tham khảo Các thiết bị nâng cầu trục, cổng trục được điều khiển bằng bộ điều khiển từ xa, công ty có tài liệu về quy trình vận hành, quy tắc an toàn nhưng lại không bố trí tại khu vực thiết bị hoạt động Riêng đối với máy nén khí thì không có bất kì tài liệu về an toàn nào Đây là điều không thể chấp nhận được bởi các bình nén khí của máy làm việc với áp suất cao luôn có nguy cơ nổ để lại hậu quả nghiêm trọng đến tính mạng con người nếu như có sự cố xảy ra mà công nhân vận hành xử lý sai nguyên tắc.
Do đó ở phần hồ sơ kỹ thuật thì quy trình vận hành và quy tắc an toàn khi vận hành là vấn đề mà công ty cần phải quan tâm xây dựng và được gắn trên thiết bị ngay khi máy móc thiết bị cơ khí được sử dụng.
3.5 Mặt bằng nhà xưởng bố trí máy móc, thiết bị
Máy quay ly tâm khi hoạt động phát ra tiếng ồn rất lớn, vượt tiêu chuẩn cho phép 85 dB rất nhiều nhưng lại bố trí ở khu vực đầu nhà xưởng, đó cũng chính là đầu hướng gió chủ đạo thổi vào nhà xưởng Vì thế, mỗi khi quay ly tâm cọc bê tông thì hầu như toàn bộ khu vực xưởng sản xuất chịu ảnh hưởng bởi tiếng ồn, rất khó khăn cho công nhân trong việc giao tiếp, đồng thời làm việc trong một thời gian lâu dài, tiếp xúc với tiếng ồn có cường độ lớn họ có thể bị BNN Đây là điều không hợp lý trong cách bố trí sắp xếp mặt bằng sản xuất.
Máy cắt sắt và máy hàn tạo lồng tự động của Hàn Quốc được bố trí quá gần nhau, chỉ cách khoảng 80cm, trong khi máy hàn tạo lồng thép tự động phát ra tia lửa điện khá xa,không gian để vật liệu, không gian làm việc chật hẹp, không rộng rãi.Việc bố trí gần nhau của hai thiết bị này nhằm mục đích thuận lợi cho việc sản xuất (thép cuộn vừa cắt xong được chuyển qua công đoạn hàn tạo lồng thép tự động) nhưng cũng phải được bố trí đảm bảo tiêu chuẩn tối thiểu là 1m để đảm bảo an toàn và không gian làm việc của công nhân được thoải mái.
Công tác t ổ chức quản lý thiết bị máy móc
Sơ đồ 5:Tổ chức quản lý, sử dụng máy móc thiết bị
3.6.1 Về quản lý, sữa chữa máy móc thiết bị
Do chi nhánh sản xuất của công ty mới thành lập, chính thức đi vào sản xuất ngày 10/08/2008 nên công tác quản lý chưa đi vào nề nếp, rõ ràng
Việc nghiệm thu, quản lý, bảo trì sữa chữa máy móc thiết bị do xưởng cơ điện đảm nhận Thế nhưng khi mua một thiết bị sản xuất mới nào, ngoài các hồ sơ tài liệu có liên quan thì quá trình nghiệm thu lắp đặt rất quan trọng nhưng lại không có sự phối
Xưởng Xưởng Xưởng cọc tròn cọc tròn cọc lớn nhỏ vuông
Công nhân vận hành hợp của cán bộ BHLĐ công ty với xưởng cơ điện Khi đó những vấn đề về mặt an toàn của cơ cấu kỹ thuật máy, của quá trình vận hành máy không được kiểm tra sát sao, và như vậy không tránh được việc khi đưa máy móc, thiết bị vào sử dụng chưa hoàn thiện về mặt kỹ thuật, biện pháp an toàn Từ đó, khi đi vào sản xuất dễ phát sinh nguy cơ tai nạn, sự cố làm ảnh hưởng đến người lao động.
Hiện nay nhân sự của xưởng cơ điện chỉ có 6 người, trong khi nhà máy lại có khối lượng máy móc thiết bị rất lớn Do đó, việc quản lý cũng như bảo dưỡng sữa chữa còn nhiều khó khăn về việc bố trí nhân sự
3.6.2 Việc vận hành sử dụng
Các phân xưởng sản xuất ( xưởng cọc vuông, xưởng cọc tròn lớn, xưởng cọc tròn nhỏ, tổ lò hơi, tổ hàn,…) tuy có phân công nhân cho từng tổ riêng biệt, nhưng trong lúc làm việc các tổ thường mượn người qua lại của nhau Điều này gây khó khăn cho việc quản lý, nhất là những công nhân vận hành thiết bị nâng cầu trục, cổng trục.
Hiện nay, hằng tuần công ty vẫn tổ chức tuyển dụng lao động phổ thông, số công nhân mới này đều được cán bộ BHLĐ của công ty huấn luyện an toàn vệ sinh lao động đầy đủ nhưng việc huấn luyện đối với công nhân vận hành máy móc, thiết bị còn hạn chế về tài liệu huấn luyện Đối với tổ công nhân làm việc tại nồi hơi, công ty đã mời trung tâm kiểm định khu vực II về huấn luyện và cấp thẻ chứng nhận cho công nhân.
Các công nhân điều khiển thiết bị nâng (cầu trục, cổng trục) được công ty mời phân viện nghiên cứu khoa học kỹ thuật BHLĐ khu vực phía Nam về huấn luyện công tác nghiệp vụ. Đối với công nhân vận hành các loại máy móc thiết bị sản xuất khác, công nhân mới vận hành máy móc đa phần là do tự hỏi hoặc nhìn công nhân cũ làm việc, từ đó họ làm theo, đa số họ không biết thao tác đó đúng không và tại sao phải làm như vậy Công nhân cũ biết được công việc là do họ có kinh nghiệm hoặc tham gia huấn luyện sử dụng khi nhà chế tạo máy, lắp đặt truyền đạt Họ chỉ tránh được các tai nạn đã từng xảy ra, thế nhưng rủi ro tai nạn thì luôn tiềm ẩn và đe dọa người lao động bất cứ lúc nào với mọi hình thức nặng nhẹ khác nhau.
- Mối nối đưa điện vào máy còn để trần, chưa được bộc cách nhựa
- Dây điện máy hàn còn để dưới nước
- Công nhân hàn tự tiện đấu nối dây điện vào tủ điện.
Việc vận hành cầu trục là thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt nhưng công nhân còn chưa có ý thức, sử dụng tùy tiện, kể cả những người không được phân công vận hành.
3.7 Bảo dưỡng kiểm tra, sữa chữa máy móc thiết bị
Sau mỗi ca sản xuất, công nhân vận hành các thiết bị, máy móc phải thực hiện vệ sinh, thu dọn gọn gàng trước khi ra về, bàn giao ca trực và đã thực hiện tương đối tốt. Đối với máy móc thiết bị còn trong thời gian bảo hành: Định kỳ sẽ có người của các cơ sở chế tạo, cung cấp đến kiểm tra, thực hiện bảo dưỡng các bộ phận, cơ cấu Đồng thời cũng có sự tham gia của xưởng cơ điện của công ty, sau đó sẽ ghi vào sổ theo dõi rõ ràng Đối với máy móc thiết bị hết thời gian bảo hành:
Do xưởng cơ điện chủ trì với sự tham gia của trưởng ca sản xuất, công nhân vận hành Tuy nhiên, công tác này không được thực hiện một cách nghiêm chỉnh, hư đâu sữa đó, chỉ khi nào máy móc thiết bị có sự cố thì mới tiến hành sữa chữa đồng thời kiểm tra.Như vậy chỉ khi nào sự cố xảy ra rồi mới tiến hành xem xét khắc phục Đây là vấn đề công ty cần phải chấn chỉnh ngay để việc bão dưỡng sữa chữa phải là kế hoạch dự phòng ngăn ngừa.
3.8 Cấp phát phương tiện bảo vệ các nhân, chế độ bồi dưỡng cho công nhân vận hành máy móc thiết bị
3.8.1 Phương tiện bảo vệ cá nhân
Theo quy định khi vào nhà xưởng tất cả mọi người phải mang các PTBVCB đã được cấp phát: nón cứng, giày, quần áo vải. Đối với việc điều khiển, vận hành thiết bị máy móc thì trang bị đầy đủ các PTBVCN phù hợp sẽ giúp cho người công nhân khắc phục phần nào những yếu tố ểm, yếu tố có hại mà máy móc thiết bị phát sinh lúc hoạt động.
Bảng 8: Trang bị PTBVCN tại vị trí vận hành của một số thiết bị máy móc
STT Máy móc thiết bị
Danh mục PTBVCN theo quy định
1 Nồi Hơi - Quần áo vải ;
- Kính trắng chống bụi hoặc chống chấn thương cơ học;
- Kính màu chống bức xạ;
* Đã trang bị: khẩu trang than, găng tay bảo hộ, ủng cao su, mũ vải
* Thiếu: Kính trắng, kính màu chống bức xạ
- Giầy vải bạt thấp cổ ;
* Đã trang bị: mũ vải, giầy
* Thiếu: Nút tai chống ồn
- Áo quần vải bạt mỏng;
- Mũ hoặc nón chống mưa nắng.
- Khăn choàng chống bụi, nắng nóng, nắng (1,2m x 1,8m);
- Kính màu chống bức xạ;
- Giầy vải bạt cao cổ chống trơn trượt;
* Đã trang bị: Khẩu trang than, găng tay bảo hộ, mũ chóng mưa nắng., giầy
* Thiếu: kính bảo hộ, dây đai an toàn
4 Máy hàn tạo lồng tự động
* Đã trang bị: khẩu trang
* Thiếu : kính bảo hộ, găng tay bảo hộ
5 Súng bắn hơi - Quần áo vải ; ũ chống chấn thương sọ não; * Đã trang bị: găng tay bảo
* Thiếu: giày bảo hộ mũi sắt, nút tai chống ồn
6 Máy hàn Quần áo vải bạt;
- Mũ chống chấn thương sọ não ;
* Kính hàn, găng tay trang bị chưa đồng bộ.
* Thiếu:khẩu trang , mặt nạ hàn,
3.8.2 Chế độ bồi dưỡng độc hại:
Thực hiện theo quy định của nhà nước, công ty đã thực hiện bồi dưỡng cho công nhân làm việc ở các bộ phận sau với mức 8.000đ/ngày:
• Công nhân làm việc tại khu vực vận hành nồi hơi.
• Công nhân làm việc tại trạm trộn bêtông (làm việc ngoài trời, bụi).
Việc tổ chức được thực hiện tại chỗ cho từng ca lao động Giúp động viên tinh thần làm việc cho công nhân làm việc ở các khâu nguy hiểm, độc hại, bảo đảm sản xuất.
C ấp phát trang bị PTBVCN và chế độ bồi dưỡng độc hại
- Mối nối đưa điện vào máy còn để trần, chưa được bộc cách nhựa
- Dây điện máy hàn còn để dưới nước
- Công nhân hàn tự tiện đấu nối dây điện vào tủ điện.
Việc vận hành cầu trục là thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt nhưng công nhân còn chưa có ý thức, sử dụng tùy tiện, kể cả những người không được phân công vận hành.
3.7 Bảo dưỡng kiểm tra, sữa chữa máy móc thiết bị
Sau mỗi ca sản xuất, công nhân vận hành các thiết bị, máy móc phải thực hiện vệ sinh, thu dọn gọn gàng trước khi ra về, bàn giao ca trực và đã thực hiện tương đối tốt. Đối với máy móc thiết bị còn trong thời gian bảo hành: Định kỳ sẽ có người của các cơ sở chế tạo, cung cấp đến kiểm tra, thực hiện bảo dưỡng các bộ phận, cơ cấu Đồng thời cũng có sự tham gia của xưởng cơ điện của công ty, sau đó sẽ ghi vào sổ theo dõi rõ ràng Đối với máy móc thiết bị hết thời gian bảo hành:
Do xưởng cơ điện chủ trì với sự tham gia của trưởng ca sản xuất, công nhân vận hành Tuy nhiên, công tác này không được thực hiện một cách nghiêm chỉnh, hư đâu sữa đó, chỉ khi nào máy móc thiết bị có sự cố thì mới tiến hành sữa chữa đồng thời kiểm tra.Như vậy chỉ khi nào sự cố xảy ra rồi mới tiến hành xem xét khắc phục Đây là vấn đề công ty cần phải chấn chỉnh ngay để việc bão dưỡng sữa chữa phải là kế hoạch dự phòng ngăn ngừa.
3.8 Cấp phát phương tiện bảo vệ các nhân, chế độ bồi dưỡng cho công nhân vận hành máy móc thiết bị
3.8.1 Phương tiện bảo vệ cá nhân
Theo quy định khi vào nhà xưởng tất cả mọi người phải mang các PTBVCB đã được cấp phát: nón cứng, giày, quần áo vải. Đối với việc điều khiển, vận hành thiết bị máy móc thì trang bị đầy đủ các PTBVCN phù hợp sẽ giúp cho người công nhân khắc phục phần nào những yếu tố ểm, yếu tố có hại mà máy móc thiết bị phát sinh lúc hoạt động.
Bảng 8: Trang bị PTBVCN tại vị trí vận hành của một số thiết bị máy móc
STT Máy móc thiết bị
Danh mục PTBVCN theo quy định
1 Nồi Hơi - Quần áo vải ;
- Kính trắng chống bụi hoặc chống chấn thương cơ học;
- Kính màu chống bức xạ;
* Đã trang bị: khẩu trang than, găng tay bảo hộ, ủng cao su, mũ vải
* Thiếu: Kính trắng, kính màu chống bức xạ
- Giầy vải bạt thấp cổ ;
* Đã trang bị: mũ vải, giầy
* Thiếu: Nút tai chống ồn
- Áo quần vải bạt mỏng;
- Mũ hoặc nón chống mưa nắng.
- Khăn choàng chống bụi, nắng nóng, nắng (1,2m x 1,8m);
- Kính màu chống bức xạ;
- Giầy vải bạt cao cổ chống trơn trượt;
* Đã trang bị: Khẩu trang than, găng tay bảo hộ, mũ chóng mưa nắng., giầy
* Thiếu: kính bảo hộ, dây đai an toàn
4 Máy hàn tạo lồng tự động
* Đã trang bị: khẩu trang
* Thiếu : kính bảo hộ, găng tay bảo hộ
5 Súng bắn hơi - Quần áo vải ; ũ chống chấn thương sọ não; * Đã trang bị: găng tay bảo
* Thiếu: giày bảo hộ mũi sắt, nút tai chống ồn
6 Máy hàn Quần áo vải bạt;
- Mũ chống chấn thương sọ não ;
* Kính hàn, găng tay trang bị chưa đồng bộ.
* Thiếu:khẩu trang , mặt nạ hàn,
3.8.2 Chế độ bồi dưỡng độc hại:
Thực hiện theo quy định của nhà nước, công ty đã thực hiện bồi dưỡng cho công nhân làm việc ở các bộ phận sau với mức 8.000đ/ngày:
• Công nhân làm việc tại khu vực vận hành nồi hơi.
• Công nhân làm việc tại trạm trộn bêtông (làm việc ngoài trời, bụi).
Việc tổ chức được thực hiện tại chỗ cho từng ca lao động Giúp động viên tinh thần làm việc cho công nhân làm việc ở các khâu nguy hiểm, độc hại, bảo đảm sản xuất.
Đề xuất giải pháp an toàn đối với việc quản lý vận hành máy móc thiết
Gi ải pháp về kỹ thuật
4.1.1 Về kết cấu máy móc, thiết bị Đối với các loại máy móc thiết bị công ty mua mới hoặc mua lại đã qua sử dụng thì cán bộ BHLĐ phải có trách nhiệm quan sát, kiểm tra đảm bảo máy có đủ các bộ phận, chi tiết, cơ cấu che chắn an toàn những nơi có thể gây nguy hiểm, tín hiệu an toàn, cơ cấu phanh hãm, hệ thống điện lắp đặt, quy trình vận hành, quy tắc an toàn khi sử dụng Sau đó chạy thử an toàn trong một thời gian quy định rồi mới cho máy đi vào hoạt động thật sự. Đối với các loại máy móc thiết bị hiện nay còn thiếu các bao che an toàn thì công ty nên phối hợp với các đơn vị cung cấp chế tạo, hoặc chủ động lắp ráp thêm các cơ cấu này để an toàn cho công nhân vận hành và mọi người làm việc xung quanh
Những bộ phận phải lắp cơ cấu bao che:
- Các bộ phận bánh răng , dây đai, xích,… truyền chuyển động.
- Các bộ phận, chi tiết sắc nhọn của máy, thiết bị
- Các bộ phận phát sinh tia lửa điện, phát sinh nhiệt có thể gây bỏng.
- Các bộ phận có phôi, vật liệu văng bắn.
Hệ thống các xe goòng để đỡ các khuông, cọc bê tông có chiều dài từ 18-35m được thiết kế trên các thanh ray sắt bố trí nhiều nơi trong xưởng, có đông người qua lại Do đó, nên gắn thêm còi báo hiệu, để phát tín hiệu cảnh báo cho mọi người biết nếu các xe goòng này di chuyển đến gần, nhất là vào ban đêm.
4.1.2 Về bố trí, lắp đặt móc thiết bị
Công ty nên bố trí sắp xếp lại các thiết bị máy móc trong nhà xưởng cho hợp lý phải xếp đặt ở cuối nhà xưởng, cuối hướng gió chủ đạo Do đó, 2 dàn máy quay ly tâm gây ồn thì công ty nên bố trí cuối xưởng sản xuất, hướng ra sông Long Hậu, vì đây là hướng không gian sông nước, trống trải không có dân cư Đồng thời quanh khu vực máy quay ly tâm bố trí các rãnh nước để giảm chấn động nh ư hiện tại và bao che khu vực này lại, chỉ những người có phận sự mới được vào.
Khu vực để máy cắt sắt tự động và máy hàn tạo lồng tự động cần bố trí giãn khoảng cách ra để đảm bảo khoảng cách tối thiểu là 1m, và không gian làm việc của công nhân làm việc là 2m 2
4.1.3 Xây dựng quy tắc an toàn khi sử dụng cho máy móc thiết bị chính trong các công đoạn sản xuất tại chi nhánh công ty 3D Long Hậu
Máy c ắt sắt cuộn tự động
Hình 6: Máy cắt sắt cuộn tự động
- Trước khi làm việc phải kiểm tra tình trạng của máy, kiểm tra an toàn hệ thống điện
- Trong khi máy hoạt động không được bước, chui qua dây thép đang cắt khỏi cuộn.
- Trong trường hợp cuộn thép đang cắt dở dang, phải thay đổi chủng loại thép khác phải cột chặt cuộn thép dởdang trước khi câu ra khỏi mâm xoay
- Giữ khoảng cách an toàn ít nhất là 1m tránh tình trạng thép khi cắt va vào người
- Sau khi kết thúc công việc, phải tắt máy và chỉ được rời khỏi máy sau khi đã lau chùi sạch sẽ và kiểm tra cẩn thận.
- Phải định kỳ kiểm tra các bộ phận chuyển động ít nhất 2 lần trong một năm, kết quả kiểm tra phải ghi vào sổ theo dõi của máy.
Máy hàn t ạo lồng tự động
Hình 7: Máy hàn tạo lồng tự động
- Trước khi làm việc phải kiểm tra tình trạng của máy, kiểm tra an toàn điện.
- Trong khi vận hành phải giữ khoảng cách an toàn với máy Phải bao che vị trí phát ra tia lửa điện
- Không được bẻ thép đai khi thép còn nóng
- Khi máy đang hoạt động cấm công nhân không phận sự lại gần.
- Khi máy đang làm việc cấm công nhân không được đứng đặt chân lên đường ray của xe rùa, không được đi ngang qua đường ray
- Phải chờ máy dừng hẳn rồi mới đưa lồng thép ra khỏi đường ray xe rùa.
- Sau khi kết thúc công việc, phải tắt máy và chỉ được rời khỏi máy sau khi đã lau chùi sạch sẽ và kiểm tra cẩn thận.
- Phải định kỳ kiểm tra các bộ phận chuyển động ít nhất 2 lần trong một năm, kết quả kiểm tra phải ghi vào sổ theo dõi của máy
Máy căng lực
5 Máy nén bê tông 5 Malaysia X 3 tháng
6 Máy hàn 8 Việt Nam X 3 tháng
7 Dụng cụ cầm tay … … O 3 tháng
8 Máy cắt sắt 9 Hàn Quốc X 6 tháng
10 Xe gòong 7 Việt Nam O 3 tháng
11 Máy phát điện 1 Nhật X 3 tháng
Ký hi ệu: X: có ; O : không
Công nghệ sản xuất cọc bê tông dự ứng lực mới được du nhập vào Việt Nam nên đa phần các loại máy móc, thiết bị trong quy trình sản xuất được nhập từ Hàn
Quốc và Nhật Bản Trong các loại máy móc thiết bị trên thì máy quay ly tâm và máy hàn tạo lồng là 2 loại máy chính, quan trọng phục vụ cho quy trình sản xuất cọc bê tông dự ứng lực
Phần lớn các máy móc thiết bị được công ty mua mới hoàn toàn thì hồ sơ kỹ thuật đầy đủ nhưng cũng có một số máy móc đã qua sử dụng như máy mài, một số máy hàn, dụng cụ cầm tay thì thiếu giấy tờ tài liệu kỹ thuật đi kèm, cũng như chế độ bảo hành, kiểm tra định kỳ.
3.3.2 Danh mục máy móc thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về AT-VSLĐ
Bảng 5: Danh mục máy móc thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về AT-VSLĐ
STT Tên máy móc thiết bị
Số Lượng Xuất sứ Hồ sơ kỹ thuật
Ký Hi ệu : X : Có; O: Không
Thiết bị nâng: Do đặc thù là một ngành sản xuất công nghiệp nặng nên tất cả các công việc vận chuyển nguyên vật liệu cát, đá, bê tông, sắt thép, máy móc phụ tùng, các công đoạn trong quy trình sản xuất, đến các cọc bê tông thành phẩm đều dùng thiết bị nâng có tải trọng nâng lớn từ 4 - 60 tấn để nâng hạ, di chuyển, làm việc.
Thiết bị áp lực: dùng để cấp hơi sấy cho sản phẩm, vận hành các loại máy dùng khí nén
• Nồi hơi: công ty sử dụng 3 nồi hơi, gồm 2 nồi hơi làm việc 3000kg/h và 1 nồihơi làm việc 5000kg/h hiệu Đông Anh
• Máy nén khí: công ty sử dụng 3 máy nén khí kiểu SA -75A (làm mát bằng không khí) có áp suất làm việc lớn nhất là 16 kg/cm 2
Tất cả các loại thiết bị máy móc trên đều được công ty đầu tư mua mới hoàn toàn khi sản xuất nên còn mới và tốt.
Công ty đã tiến hành đăng ký kiểm định chất lượng các loại máy móc thiết bị trên tại trung tâm kiểm định và huấn luyện an toàn TP.HCM và đăng kí sử dụng tại Sở Lao Động Thương Binh và Xã Hội, đúng với quy định của Thông tư 04/2008/TT-LĐTBXH về đăng ký và kiểm định các loại máy móc thiết bị, các chất có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao đông, vệ sinh lao động.
3.4 Thực trạng an toàn máy móc thiết bị phục vụ cho việc sản xuất:
Bảng 6: Tình trạng an toàn của thiết bị máy móc.
STT Tên thiết bị máy móc Tình trạng an toàn
Nối đất Cơ cấu bao che
Phanh hãm Bảng báo, Đèn báo
5 Máy hàn lồng tự động X O X -
6 Máy cắt sắt tự động X - X -
Ký hiệu: X: Có; O: Không; -:Không yêu cầu.
Chi nhánh công ty 3D tại Long Hậu chuyên về sản xuất cọc bê tông dự ứng lực cường độ cao được hình thành và thử nghiệm sản xuất vào cuối năm 2007 nên toàn bộ máy móc, trang thiết bị phục vụ cho việc sản xuất tại các phân xưởng của công ty đều được mua và nhập khẩu mới hoàn toàn Do đó, tình trạng hoạt động của máy móc, thiết bị còn tốt Tuy nhiên, một số máy khi vận hành sản xuất còn chưa đảm bảo an toàn hoặc phát sinh yếu tố có hại cho người vận hành cũng như công nhân làm việc trong khu vực xung quanh máy.
Bảng 7: Nguy cơ gây tai nạn, phát sinh yếu tố có hại của một số máy móc thiết bị chính trong sản xuất
STT Tên máy móc thiết bị Nguy cơ tai nạn- yếu tố có hại
1 Cầu trục - Tải rơi, văng vào người do đứt cáp, tuột cáp
- Tải va đập vào người và vật
- Ngã cao khi sữa chữa cầu trục
- Ồn : khi cầu trục hoạt động
- Nóng do công nhân vận hành đốt lò bằng than đá
- Bụi, nhiễm độc do nguyên liệu đốt lò phát sinh
3 Máy quay ly tâm - Các chi tiết lắp khuôn chưa chặt có thể văng bắn.
4 Máy hàn tạo lồng - Văng bắn tia lửa điện
- Bỏng do thép hàn còn nóng
5 Trạm trộn bê tông - Bụi
- Rung, gây chấn thương ở tay
- Rung, gây chấn thương ở tay
8 Hàn (hàn điện, hàn hơi) - Điện giật
9 Máy cắt sắt cuộn tự động
- Thép cuộn văng vào người
11 Máy căng lực - Điện giật
- Máy giật lùi đập vào người
- Lăn khuôn khi thép đứt
Một số thiết bị như xe goòng là do Việt Nam sản xuất theo đơn đặt hàng gồm các thông số kỹ thuật theo yêu cầu của công ty, cơ cấu máy của thiết bị sau khi đối tác hoàn thành sản xuất và lắp đặt sử dụng , thiếu các tài liệu về an toàn sử dụng và bảo quản đi kèm, thiếu các cơ cấu bao che tại các bộ phận truyền động, có thể dẫn đến sự cố gây tai nạn cho công nhân vận hành.
Hình 5: Cơ cấu máy thiếu bộ phận bao che
Máy quay ly tâm phát sinh chấn động và tiếng ồn rất lớn khi hoạt động, công nhân làm việc xung quanh máy như các công đoạn căng lực, rãi bê tông vào khuôn, lật khuôn rất khó có thể giao tiếp với nhau để thực hiện tốt công việc
Máy hàn lồng thép khi làm việc có thể làm phát ra tia lửa điện văng xa 0,8 m gây nguy hiểm đối với công nhân vận hành, nhất là tình trạng bắn vào mắt Tại công ty đã xảy ra một vụ tai nạn tia lửa điện bắn vào mắt công nhân gây thương tật cho mắt 40%
Trong số tất cả máy móc thiết bị phục vụ cho việc sản xuất Các loại máy móc thiết bị quan trọng đặc thù phục vụ riêng cho việc sản xuất cọc bê tông dự ứng lực được nhập từ Hàn Quốc nên chỉ có các thông số kỹ thuật, không có quy trình vận hành cũng như quy tắc an toàn bằng tiếng Việt đi kèm hoặc gắn trên máy. Đối với máy móc thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn vệ sinh lao động thì chỉ có duy nhất khu vực lò hơi là có tài liệu về quy trình vận hành và quy tắc an toàn được bố trí gần thiết bị để công nhân vận hành có thể tham khảo Các thiết bị nâng cầu trục, cổng trục được điều khiển bằng bộ điều khiển từ xa, công ty có tài liệu về quy trình vận hành, quy tắc an toàn nhưng lại không bố trí tại khu vực thiết bị hoạt động Riêng đối với máy nén khí thì không có bất kì tài liệu về an toàn nào Đây là điều không thể chấp nhận được bởi các bình nén khí của máy làm việc với áp suất cao luôn có nguy cơ nổ để lại hậu quả nghiêm trọng đến tính mạng con người nếu như có sự cố xảy ra mà công nhân vận hành xử lý sai nguyên tắc.
Do đó ở phần hồ sơ kỹ thuật thì quy trình vận hành và quy tắc an toàn khi vận hành là vấn đề mà công ty cần phải quan tâm xây dựng và được gắn trên thiết bị ngay khi máy móc thiết bị cơ khí được sử dụng.
3.5 Mặt bằng nhà xưởng bố trí máy móc, thiết bị
Máy quay ly tâm khi hoạt động phát ra tiếng ồn rất lớn, vượt tiêu chuẩn cho phép 85 dB rất nhiều nhưng lại bố trí ở khu vực đầu nhà xưởng, đó cũng chính là đầu hướng gió chủ đạo thổi vào nhà xưởng Vì thế, mỗi khi quay ly tâm cọc bê tông thì hầu như toàn bộ khu vực xưởng sản xuất chịu ảnh hưởng bởi tiếng ồn, rất khó khăn cho công nhân trong việc giao tiếp, đồng thời làm việc trong một thời gian lâu dài, tiếp xúc với tiếng ồn có cường độ lớn họ có thể bị BNN Đây là điều không hợp lý trong cách bố trí sắp xếp mặt bằng sản xuất.
Máy cắt sắt và máy hàn tạo lồng tự động của Hàn Quốc được bố trí quá gần nhau, chỉ cách khoảng 80cm, trong khi máy hàn tạo lồng thép tự động phát ra tia lửa điện khá xa,không gian để vật liệu, không gian làm việc chật hẹp, không rộng rãi.Việc bố trí gần nhau của hai thiết bị này nhằm mục đích thuận lợi cho việc sản xuất (thép cuộn vừa cắt xong được chuyển qua công đoạn hàn tạo lồng thép tự động) nhưng cũng phải được bố trí đảm bảo tiêu chuẩn tối thiểu là 1m để đảm bảo an toàn và không gian làm việc của công nhân được thoải mái.
Khu vực nhà nồi hơi nằm tiếp giáp với xưởng sản xuất, nguyên liệu dùng để đốt lò là than đá được bố trí ở nơi tiếp giáp này nhưng không có mái che Mỗi khi trời mưa xuống gây nên tình trạng nhếch nhác làm ảnh hưởng đến vệ sinh môi trường của khu vực nhà xưởng.
Do đặc điểm sản xuất, hệ thống xe goòng dùng để vận chuyển khuôn, rãi bê tông được bố trí ngang, dọc khắp nhà xưởng Điều này làm cho việc đi lại khó khăn, dễ bị vấp té do phải bước qua các đường ray của xe goòng.
3.6 Tổ chức quản lý, sử dụng máy móc thiết bị
Sơ đồ 5:Tổ chức quản lý, sử dụng máy móc thiết bị
3.6.1 Về quản lý, sữa chữa máy móc thiết bị
Máy quay ly tâm
Hình 10 :Khu vực quay ly tâm
- Khuông sau khi căng lực xong, phải kiểm tra độ chặt của tất cả các bulong nẹp Đối với khuôn trụ điện cần kiểm tra và cố định các chi tiết lổ để phòng tránh khi quay các chi tiết này văng ra khỏi khuôn.
- Công nhân vận hành máy phải được trang bị nút tai, bịt tai chống ồn.
- Công nhân vận hành máy phải luôn có mặt theo dõi tốc độ quay của máy Khi xảy ra sự cố kỹ thuật trên dàn quay phải ghi nhận tình trạng khuôn và báo cáo người có trách nhiệm xử lý khuôn.
- Sau khi dừng hẳn mới được đưa khuôn ra khỏi dàn quay.
- Sau khi kết thúc công việc, phải tắt máy và chỉ được rời khỏi máy sau khi đã lau chùi sạch sẽ và kiểm tra cẩn thận.
- Phải định kỳ kiểm tra các bộ phận chuyển động ít nhất 2 lần trong một năm, kết quả kiểm tra phải ghi vào sổ theo dõi của máy.
Hàn hơi
- Chỉ những công nhân hàn có chuyên môn và được huấn luyện kỹ thuật an toàn mới được hàn hơi Công nhân phải sử dụng đầy đủ trang bị BHLĐ đúng quy định
- Đóng mở van chai, mỏ hàn đúng quy trình, khi mồi lửa, tắt lửa.
- Phải cạo sơn trước khi hàn, không dùng ngọn lửa hàn để đốt cháy sơn.
- Không quàng ống dẫn khí vào người, vắt vai hay kẹp dưới chân Phải có giá móc để treo mỏ hàn.
- Không mang mỏ hàn đang cháy đi khỏi nơi làm việc, leo cầu thang.
- Khi áp suất ở bình axetylen, bình oxy đã giảm hoàn toàn và ngọn lửa ở mỏ hàn đã tắt phải đóng ngay van điều tiết lại để không khí không bị hút vào và xảy ra hiện tượng lửa tạt lại.
- Nhanh chóng khóa van trên mỏ hàn, mỏ cắt, van trên chai khi có hiện tượng nuốt lửa.
- Không hàn cắt vật kín, vật đang chịu áp lực, vật chứa chất nổ, chất độc mà chưa xử lý sạch triệt để.
- Khi hàn cắt trong điều kiện hàn kín phải thông gió và có người giám sát.
- Công nhân hàn phải theo dõi trình trạng rò khí của dây dẫn Nếu phát hiện rò khí phải ngưng công việc và sữa chữa ngay.
- Khi ngừng hàn cắt trong thời gian ngắn phải đóng kín các van khóa trên nguồn cung cấp khí Nếu ngừng làm việc trên 1 giờ thì trước khi đóng van khóa phải nới lỏng vít điều chỉnh trên van giảm áp cho đến khi kim áp kế ở phần áp lực thấp chỉ số 0.
- Khi kết thúc công việc phải khóa van mỏ han, mỏ cắt, van trên chai, bảo quản máy hàn, dụng cụ hàn đúng quy định. Đối với chai, bình oxygen:
- Tuyệt đối không để tiếp xúc dầu mỡ
- Không sử dụng chai đã quá thời hạn sử dụng, hở van, xì hơi, mục đế
- Không để chai bị va đập, đổ ngã, tránh rung động mạnh.
- Mở van từ từ, không mở đột ngột.
- Không bảo quản, vận chuyển chung với các loại khí cháy khác
- Không dùng hết khí trong chai, phải để lại ít nhất 0,5at.
- Không tự ý sữa chữa van chai, không xiết các đai ốc trên van giảm áp khi van chai oxygen đang mở. Đối với chai axetylen
Nguyên tắc bảo quản cũng giống như chai oxygen.Tuy nhiên cần lưu ý thêm:
- Không để chai ở nơi có nhiệt độ cao quá 40 0
- Khi sử dụng và bảo quản phải đặt chai thẳng đứng, khôngđược để chai nằm ngang.
- Không dùng hết khí trong chai, phải còn lại từ 0,5-3at.
Hà n điện
- Chỉ những công nhân hàn mới được sử dụn g máy hàn và phải được trang bị PTBVCN theo đúng quy định.
- Vỏ ngoài của máy hàn và cầu dao cần phải tiếp đất tốt để tránh tình trạng hở điện gây tai nạn.
- Dây dẫn cấp điện cho máy hàn di động không dài quá 10m, phải lắp đúng kỹ thuật, không câu móc bừa bãi, phải cách điện tốt, tránh tình trạng bị rách vỏ bọc hoặc bị cháy Không để cáp hàn tiếp xúc với nước, hóa chất ăn mòn, nhiệt Không nối dây mát vào khung nhà xưởng.
- Máy hàn phải đặt nơi có mái che mưa, nếu không khi mưa phải ngưng làm việc.
- Các cầu dao, công tắc điện trên máy hàn hoặc ở trạm phân phối điện phải đảm bảo kỹ thuật không hư hỏng, có đủ thiết bị bảo vệ.
- Tay cầm của kìm hàn, găng tay da, quần áo làm việc và giày phải khô ráo Khi làm việc ở nơi ẩm ướt phải đi giày cao su hoặc dùng tấm gỗ khôlát dưới chân.
- Phải cắt nguồn điện cung cấp cho máy hàn khi di chuyển máy hàn, sữa chữa đầu dây trên máy hàn, khi ngừng công việc.
- Chỉ có công nhân điện và những người hiểu biết về kỹ thuật điện, mới được mắc điện, sữa chữa thiết bị, dụng cụ hàn.
- Khi tiến hành hàn phải đảm bảo không có chất dễ cháy ở gần khu vực hàn, không có khả năng cháy lan, phải đảm bảo khoảng cách an toàn phòng cháy (ít nhất là 5-10m tùy theo yêu cầu cụ thể của môi trường)
- Khi hàn ở trên cao phải đeo dây an toàn, phải buộc dây cáp trên gia cố định, có túi đựng dụng cụ Có biện pháp chống cháy và cảnh giới cho người bên dưới biết.
- Khi kết thúc công việc phải tháo các dây dẫn, bảo quản máy hàn và dụng cụ hàn đúng quy định.
Xe goòng
- Khoảng cách giữa các xe goòng đẩy tay khi chạy cùng chiều trên một tuyến đường không được nhỏ hơn 20m đối với đường bằng vàkhông được nhỏ hơn 30m đối với các đoạn đường dốc.
- Xe goòng phải có phanh chân, chốt hãm tốt, cấm hãm xe goòng bằng cách chèn bánh hoặc bất kỳ hình thức nào khác Hằng ngày trước khi cho xe goòng hoạt động công nhân điều khiển phải kiểm tra lại thiết bị hãm.
- Đối với xe goòng đẩy tay phải luôn luôn có người điều khiển Không được đứng trên goòng khi goòng đang chạy hoặc để goòng chạy tự do.
- Khi kéo xe goòng lên dốc bằng dây cáp phải có biện pháp ngăn cản người qua lại ở khu vực chân dốc và hai bên tuyến dây cáp.
- Tốc độ đẩy xe goòng không được lớn hơn 6km/h Khi gần tới chỗ tránh hoặc bàn xoay phải giảm tốc độ cho goòng chạy chậm dần Khi goòng chạy phải có còi báo hiệu cho mọi người tránh ra xa đường goòng
- Khi chạy goòng ban đêm quacác đương hầm phải chiếu sángđầy đủ.
- Trước khi bốc xếp hàng hóa lên hoặc xuống goòng phải hãm phanh chèn bánh
Những goòng có thùng lật phải đóng chốt hãm Hàng xếp trên goòng phải chèn buộc chắc chắn Nếu là hàng rời thì phải chất thấp hơn thành goòng 5cm
4.1 Giải pháp về tổ chức quản lý
4.2.1 Đào tạo huấn luyện về kỹ thuật an toàn máy móc thiết bị cho cán bộ quản lý, công nhân vận hành
Hiện nay công ty có một cán bộ BHLĐ, tuy nhiên do mới chính thức sản xuất vào ngày 10/08/2008 và cán bộ BHLĐ mới vào làm việc, được bố trí tại phòng nhân sự, xa sản xuất nên chưa thể đi sâu phát hiện kịp thời các yếu tố nguy hiểm có hại trong sản xuất để phòng ngừa và phản ánh với người sử dụng lao động Cán bộ BHLĐ cần chủ động kết hợp với phòng kỹ thuật và các bộ phận khác tìm hiểu và dịch sang tiếng Việt các tài liệu nước ngoài liên quan đến an toàn và vận hành của các thiết bị máy móc nhập khẩu Từ đó phổ biến, huấn luyện về kỹ thuật an toàn cho các trưởng ca sản xuất, tổ trưởng, công nhân vận hành.
Tuyển dụng, đào tạo để bổ sung nhân sự cho xưởng cơ điện hoạt động có hiệu quả Nghiên cứu xác lập một kế hoạch dự phòng sữa chữa bảo dưỡng đến từng máy móc thiết bị và thực hiện chúng một cách nghiêm túc Thay thế chế độ sữa chữa máy móc tự phát (hư đâu sữa đó) bằng kế hoạch sữa chữa dự phòng là hướng đi đúng, phù hợp với trình độ sản xuất hiện nay.
- Đào tạo, huấn luyện kỹ năng sử dụng thiết bị với các nội dung sau:
* Hiểu biết nguyên lý vận hành của thiết bị (nắm vững các bước vận hành khai thác thiết bị).
* Hiểu và áp dụng thành thạo các biện pháp kỹ thuật an toàn cho người và thiết bị trong quá trình sử dụng.
* Sử dụng thành thạo các trang thiết bị và xử lý các lỗi thông thường.
* Biết và áp dụng đầy đủ các yêu cầu về bảo trì thiết bị tại Xưởng sản xuất và tại hiện trường.
- Tiến hành trang bị các PTBVCN cần thiết ở từng khâu vận hành, sử dụng
4.2.2 Tổ chức điều tra phân tích TNLĐ:
Hiện nay, các vụ TNLĐ xảy ra công ty chỉ mới tiến hành ghi nhận mà chưa có sự phân tích nguyên nhân một cách chi tiết Do đó việc điều tra phân tích TNLĐ chính xác theo những quy định thống nhất giữa các bên có liên quan như cán bộ BHLĐ, người sử dụng lao động, người lao động sẽ giúp điều tra đúng các nguyên nhân gây TNLĐ là từ phía người lao động, người sử dụng lao động, hay từ máy móc thiết bị…nhờ đó rút ra những bài học quý báu cho công tác phòng tránh về sau.
Tổ chức dự báo TNLĐ dựa trên thực tế sản xuất, thực tiễn hoạt động BHLĐ tại doanh nghiệp cũng có rác dụng tích cực đối với việc phòng tránh TNLĐ.
4.2.3 Quản lý thông tin về máy móc thiết bị:
Tất cả máy móc thiết bị phục vụ cho việc sản xuất đều do xưởng cơ điện phụ trách quản lý, nghiệm thu, bảo dưỡng sữa chữa Đồng thời phối hợp với phòng kỹ thuật, ban an toàn, ban lãnh đạo chi nhánh công ty ở những nội dung có liên quan
Cơ sở sử dụng máy móc, thiết bị khi nhận một máy mới (nhập ở nước ngoài hay chế tạo trong nước) từ cơ quan xuất hàng đều phải đòi hỏi cung cấp đi kèm theo máy đầy đủ tài liệu thuyết minh, chỉ dẫn đặc điểm kỹ thuật sử dụng, chăm sóc sữa chữa bảo dưỡng, danh mục phụ tùng thay thế và đồ nghề… để hướng dẫn cho cán bộ công nhân sử dụng.
Cơ sở sử dụng phải có trách nhiệm: khi sử dụng máy phải thực hiện đầy đủ những quy phạm, quy trình, các biện pháp, các tài liệu kỹ thuật do các cấp quản lý nhà nước trong ngành ban hành Khi chưa có các quy định ấy, phải thực hiện đầy đủ những điều hướng dẫn của nhà chế tạo máy.
Máy đưa vào sử dụng phải có tình trạng kỹ thuật tốt, có lý lịch máy, đủ sổ sách theo dõi kinh tế, dụng cụ, phụ tùng cần thiết kèm theo máy Đối với các máy cũ đã qua sử dụng cũng phải đảm bảo các điều kiện trên
Tiến hành kiểm tra, lập lại hồ sơ đối với các máy móc thiết bị đã cũ, mất hồ sơ, tài liệu liên quan.
Người sử dụng máy phải có sự hiểu biết sâu sắc, chuyên về máy mình đang sử dụng, phải hoàn toàn chịu trách nhiệm bảo quản và sử dụng tốt cùng với các trang bị, dụng cụ, phụ tùng di kèm với máy mình phụ trách, ghi chép đầy đủ vào sổ theo dõi hoạt động máy từng ca.