Quyền im lặng hay quyền không buộc phải đưara lời khai chống lại chính mình hoặc buộc phải nhận mình có tội đà trờ thành một trong những quyền cơ bản của con người trong hệ thống tư pháp
Trang 1<)ẢM BẢO THỰC HIỆN QUYEN không buộc phải đưa ra lời khai CHỐNG LẠI CHÍNH MÌNH HOẶC BUỘC PHẢI NHẬN MÌNH CÓ TỘI ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNGLÂY LỜI KHAI, HỎI CỦNG BỊ CAN
TRONG ĐIỀU TRA vụ ÁN HÌNH sự
Phạm Xuân Việt 1
1 Quyền im lặng trong pháp luật tố tụng
hình sự thế giói và Việt Nam
Theo kết quảnghiêncứu công bố tại một hội
thảodo Liên đoàn Luật sư Việt Nam tổ chứcvào
năm 2015 cho thấy, các nhà khoa học thuộc hệ
thống luật Common Law nhận định “ quyền im
Í mg ” có thể rađời từ giữathế kỷ XVII ờ nước
mh, như sựphản kháng đổi với Tòa án cung
ình Star Chamberhay Tòa án giáohội Court of
[igh Commission, đặc biệt chống lại việc áp
dụng cực hìnhhoặc ép buộckhai báo, xét xừ bí
mật, không có luật sư bào chữahoặc luật sư chi
Tóm tắt: Bộ luật tô tụng hình sự năm 2015 là cơ sớ pháp lý quan trọng đê cơ quan cỏ thảm quyền tiến hành tố tụng thực hiện hiệu quả công tác phòng, chông tội phạm, đảm bảo hoạt động điểu tra, truy tổ, xét xử vụ án hình sự tuân thủ đủng quy định pháp luật, mọi hành vi phạm tội đều phải đựợc phát hiện, xử lý nghiêm minh, chính xác, kịp thời, không bỏ lọt tội phạm, không làm oan người
vô tội, củng như tôn trọng, bảo đảm quyển con người, quyên công dân đã được hiên định Trong phạm vi bài viết, tác già sẽ tập trung làm rõ nội dung quyên không buộc phải đưa ra lời khai chổng lại chinh mình hoặc buộc phải nhận mình có tội theo quy định của Bộ luật tô tụng hình sự năm 2015
và một sổ giải pháp đảm bảo thực thi quyển này đôi với hoạt động lảy lời khai, hỏi cung bị can trong điểu tra vụ án hình sự.
Từ khóa: Buộc tội, quyền, tội phạm, tổ tụng hình sự, vụ án hình sự.
Nhận bài: 10/5/2021; Hoàn thành biên tập: 10/6/2021; Duyệt đãng: 21/7/2021.
Abstract: The 2015 Law on Criminal Procedure is an important legal basis for competent procedural authorities to effectively implement crime prevention and combat, ensuring investigation, prosecution and adjudication of cases Criminal judgments in accordance with the law, all criminal acts must be discovered and handled strictly, accurately, in a timely manner, not neglecting criminals, not slandering innocent people, as well as respect and guarantee for human rights and citizenship has been constituted Within the scope of the article, the author will focus on clarifying the content
of the right not to be forced to testify against oneself or to admit guilt under the provisions of the Criminal Procedure Code 2015 and some other issues Matters needing attention in ensuring the exercise of this right for the activities of taking statements and interrogating the accused in the investigation of criminal cases.
Keywords: Accusations, rights, crimes, criminal proceedings, criminal cases.
Date of receipt: 21/6/2021; Date of revision: 09/7/2021; Date of Approval: 21/7/2021.
có quyền bào chữa hạn chế Còn các nhà khoa họcthuộc hệ thống luật(Civil Law) thì cho rằng
“quyền im lặng ” bắtnguồn từ “quyền suy đoán
vô tội ”,nguyên tăc “ ai buộc tội người đó chứng minh ” của Luật La Mà cổ đại Tuy nhiên, khi nhắc đến quyền im lặng ” hay được nhiều người
biết đến rộng rãi bằng tên gọi “ quyển Miranda ” được bắt nguồn từ pháp luật Mỳ2 Đó
là quyền của những người bị buộc tội xuấtphát
từviệc các cơ quanluậtpháp Hoa Kỳ giải quyết
vụ án Ernesto Miranda Năm 1963, Emesto Miranda (25 tuổi), bị bắt ờ Phoenix, Arizona về
Thạc sỳ, Giảng viên Học viện Cành sát nhân dân.
Phạm Công Nguyên - Học viện Cành sát nhân dân, Hội thào khoa học (2019), “Quyên im lặng” dưới góc nhìn
khoa học Luật tổ tụng hình sự và những vẩn để đật ra đoi vời hoạt động điêu tra của lực lượng Công an nhân dân,
xem ngày 20/5/2021.
o
Trang 2tội bắt cóc và hiếp dâm Sau khi bị bắt giữ bởi
nạn nhânnhận dạng và tố cáo, Mirandađã thú
tội và ký xác nhậnvào biên bản trongmột cuộc
hỏi cung kéo dài hơn2 giờ tại đồn Cành sát Sau
đó anh ta bị Toà án tối caobangArizona kết án
20 nămtù Miranda lập tức kháng án, với lý do
khi mới bị bắt, anh ta đã khônghề được cành báo
rằng bất cứ một lời khai nào của mình sau này
có thểđược sừdụngđể chống lại chínhmình, và
rằng không biết mình có quyền có luật sư bào
chừacó mặt trong cuộc hỏi cung
Vụ án được Toà án tối cao liênbang Hoa Kỳ
xétxửlại vào tháng 6/1965 Các luật sưbàochữa
cho Miranda dựavào lậpluậnrằng anh ta không
tự nguyện nhận tộinên việc sừdụng lời khai cùa
anh ta là sai Tháng 6/1965, vụ án được chuyển
lên tới Toà án tối cao Hoa Kỳ Vị Chánh án đã
đưa ra phánquyết sau tranh tụng, rằng: “Trước
khi bị thảm vân, người bị tạm giam phải được
thông báo rõ ràng răng anh ta có quyển im lặng
và bất kỳ điều gì anh ta nói đều sẽ được sử dụng
làm bằng chứng chổng lại anh ta trước tòa Anh
ta phải được thông bảo rõ ràng rằng anh ta có
quyên tham vấn luật sư và quyển được có luật sư
ở bên cạnh trong suốt quả trình thẩm vấn ” Do
Miranda không được cho biết về nhừng quyền
của mình (quyền im lặng, quyền có luật sư), nên
bản thú tội trước đócủa anh ta trở thành vô giá
trị, không được đưa ra làm bằng chứng nữa Vậy
là phán quyết trước đó củaTòa án cấp bang bị
lật ngược Từ đó, cái tên Miranda đà đi vào lịch
sử ngành Tư pháp, khi mà từ câu chuyện của anh
ta, Tòa án tối cao Hoa Kỳ ra phán quyếtrằng mọi
bị can, bị cáo trong các vụ án hình sự đều phải
được thông báo vềcácquyềncủamình,trong đó
có “Quyển im lặng ”và “Quyền được có luật
sư” Thông báo đó được gọi bằngcáitên“Thông
báo Miranda”3
Quyền im lặng hay quyền không buộc phải
đưara lời khai chống lại chính mình hoặc buộc
phải nhận mình có tội đà trờ thành một trong
những quyền cơ bản của con người trong hệ
thống tư pháp hình sự hiện đại, một phần nội
dung của pháp luật quốc tế đà được quy định trong Công ước Quốc tế về các quyền Dân sự và Chính trị của Liênhợp quốc năm 1966 mà Việt
Nam là thành viên từ năm 1982 Theo đó, tại
điểm gKhoản 3 Điều 14 có quyđịnh trong xétxử một tội hình sự, mọi người đều có quyền được hưởng một cách đầyđủ và hoàn toàn bình đẳng nhừng đàm bảo tốithiểusau đây: “không bị buộc phải đưa ra lời khai chổng lại chỉnh mình hoặc buộc phải nhận là mình có tội ”.
Đối với pháp luật tố tụng hình sự ViệtNam,
để thựcthi những cam kết này, ngay tại Bộ luật
tố tụnghình sự(BLTTHS) đầu tiên năm2003 đà
đề cậptới mộtphần nội dung của quyền không
buộc phải đưa ra lời khai chông lại chính mình
hoặc buộc phải nhậnmình có tội, cụ thể tại Điều
10 đã quy định “ Bị can, bị cảo có quyền nhưng không buộc phải chứng minh là mình vô tội”,
haytạiđiểmc Khoản 2 Điều 48 và điểm c Khoản
2 Điều 49của Bộ luật này cũng quy định người
bị tạm giừ, bị can, bị cáo có quyền “trình bày lời khai” Sau khi có hiệu lực, BLTTHS năm 2015 mặc dù trong các điều luật không quy định thế nào \à “ quyền im lặng"nhưng đã phát triển, cụ thể hóa rõ hơn BLTTHS năm 2003 bằng nhiều
điều, khoảnquy định về nội dung này.Cụthể, tại điểmd Khoản 1 Điều 58 quy định về quyền của
người bị giừ trongtrườnghợpkhẩncấp, người bị
bắt;điểm c Khoản 2 Điều59quyđịnh vềquyền của người bị tạm giữ; điểm dKhoản 2 Điều 60
quy định về quyền của bị can; điểm h Khoản 2 Điều 61 quy định về quyền của bị cáo Với
những điều luật cụ thể này, BLTTHS năm 2015
đã quy địnhngười bịbuộc tội(gồmngười bị bắt,
người bị tạm giừ,bị can, bị cáo)có quyền “Trình bày lời khai, trình bày ý kiến, không buộc phải đưa ra lời khai chổng lại chinh mình hoặc buộc phải nhận mình có tội”.
2 Đảm bảo thực hiện quyền không buộc
phải đưa ra lòi khai chống lại chính mình hoặc buộc phải nhận mình có tội đối vói hoạt
động lấy lòi khai, hỏi cung bị can trong điều
tra vụ án hình sự
3 Đào Trung Hiếu, “Nhập khâu” quyển im lặng và nhừng hệ lụy”, Báo Công an nhân dàn điện từ, ngày 31/10/2015, http://cstc.cand.com.vn/Phong-su-Tieu-diem/Nhap-khau-quyen-im-lang-va-nhung-he-luy-370894/, truy cập ngày 25/4/2021.
©
Trang 3ơ Việt Nam, quyên không buộc phảiđưa ra
lời khai chống lại chính mình hoặc buộc phải
lậnmình có tội lần đầu tiên được quy định trực
ịp trong BLTTHS năm 2015 Việc quy định
tyền này là một bước tiến lớn trong việc bào vệ
\yên con người, góp phãn đảm bảo công bằng
nl
tù
trong tố tụng hình sự Tuy nhiên, từ việc được
ghi nhận bằngquy địnhpháp luậtđến quá trình
■ ực thi trên thực te có thể còn có một khoảng
ich nhất định, dođó đểđảm bảo thực hiện hiệu
lả quyềnkhông buộc phảiđưa ralờikhai chống
thực thi trên thực tế có thể còn có một khoảng
câch nhất định, dođó đểđảm bảo thực hiện hiệu
quà quyềnkhông buộc phảiđưa ralờikhai chống
lại chính mình hoặc buộc phải nhận mình có tội
theo luậtđịnh, trong quá trìnhđiều tra vụ án hình
sự, bao gồmhoạt động lấy lời khai, hỏi cung bị
can, theo tác giả cơ quan có thẩm quyền tiến
hành tố tụng cần thiết phải nhận thức rõ mộtsố
vấn đề cóliên quandưới đây:
Thứ nhất,người bị buộctội có quyền không
•JỘC phải đưa ra lời khai chổng lại chính mình
ioặc buộc phải nhậnmình có tội lànộihàm của
[Uyềnim lặng,là nhùng vấnđề cụ thể, được thể
liện dựa trên nguyên tắc suy đoán vô tội Quy
tịnhnày có thể hiểu,người bị buộc tội có quyền
hủđộng, tự nguyện trong việc khai báo, họ có
[uyền không bắt buộc phải trả lời các câu hỏi
bi
h:
đ:
cl
của cơ quan có thẩmquyềntiến hànhtốtụng nếu
như việc trả lời đó có khả năng gây bất lợi đến
quyền, lơi ích cho chính bảnthân họ, đồng thời
người bị buộc tội cùng không buộc phải nhận
mình có tội và được thực hiện quyền này trong
suốt quá trình tiến hành tố tụng Việcngườibuộc
tôi lựa chọn thái độ im lặng, từ chối khai báo
không được xem là tình tiết tăng nặng trách
nhiệm hình sự hoặc căn cứ định tội trong điều
tra, truy tố, xét xử,cơ quan có thẩm quyền tiến
Ịành tố tụng không được sử dụng cácbiện pháp
ái pháp luật để bẳt buộc hoặc đề nghị họphải
Chủ động khaibáo
Thứ hai, quyềnim lặng không phải là tuyệt
đối, người bị buộc tội không nên lạm dụng
quyền này Người bị buộc tội được tự nguyện
trình bàylời khai, trìnhbàyý kiên, khôngbuộc
đưa ra lời khaichống lại chính mình hoặc buộc
phải nhận mình có tội Tức là không buộc phải
khai báo về những thôngtin, tài liệu để chứng
minh bản thân có tội hay vô tội Tuy nhiên,
người bị buộc tội nên cân nhắc trước khi sử
dụng quyền này, nên lựa chọn vào những thời điểm, hoàn cảnh phù hợp, ví dụ trong trường hợp khi trạng tháitâm lý chưaổnđịnh hay nhận
thấy quá trình điều tra chưa đảm bảo khách quan Bởi vì, nếu người bị buộc tội quá lạm
dụnghay lợidụng quyền này để "im như thóc ”,
"đổ bê tông” (không nói gì, không trả lời bất
cứ câu hòi gì) hay‘‘ôữ không” (không biết,
không nói, không thấy), thì bản thân họ sẽ tự
mình đánh mất cơ hội được hưởng chính sách
khoan hồng của Nhà nước, cụ thể là các tình tiết
giảm nhẹ trách nhiệm hìnhsự đượcquy địnhtại điểm s điểmtKhoản 1 Điều 51 Bộ Luật hìnhsự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 (BLHS
năm 2015) "Người phạm tội thành khẩn khai bảo, ăn năn hổi cải; người phạm tội tích cực hợp tác với cơ quan có trách nhiệm trong việc phát hiện tội phạm hoặc trong quả trình giải quyết vụ án ”.
Thứ ba, lờikhai, lời cungcủangườibị buộc
tội phải được thu thập trên cơ sở tự nguyện từ phía người bịbuộc tội Người bị buộc tội được quyền chủ động lựa chọn thái độ thành khẩn, tự
nguyện khai báo Cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng không được thực hiện bất kỳhành
vi ép buộc nào về cả thể xác và tinh thần để thu
thập lời khai, lờicungđốivới họ Người bị buộc tội được coi là không có tội cho đến khi được
chứng minh theotrình tự, thủ tục do BLTTHS năm 2015 quy định và có bản án kết tội của Tòa
án đàcóhiệu lực pháp luật Do đó, việctiếnhành
lấy lời khai, lời cung cùa người bị buộc tội trong
quá trinh tiến hành tố tụng nói chung trong đó có giai đoạn điều tra vụ án hình sự phải được tiến hành theo đúng trình tự, thủ tục mà BLTTHS
năm 2015 đà luật định Mọi lời khai, lời cung được thực hiện thông qua sự cường ép, cường bức, ép cung, nhục hình dưới bất kỳ hình thức
nào đều không được sử dụng làm chứng cứ
chứngminhtội phạm hoặclấy đó làm căn cứ giải quyết vụ án hình sự
Thứ tư, trách nhiệm chứng minh tội phạm thuộc về cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng, người bị buộc tội không có trách nhiệm chứng minh về sự cỏ tội, vô tội cùa bàn thân mình và họ có quyền này trong suốt các giai đoạntố tụng của quá trình giải quyếtvụán Do
Trang 4đó, cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng
không được dùng lời khai nhậntội của ngườibị
buộc tội làm chứngcứ duy nhất để buộc tội, kết
tội trongquá trình điều tra cũng như khi đưa ra
truy tổ, xét xử Đồng thời, cơ quan có thẩm
quyềntiếnhànhtố tụng khôngđược đưa ra suy
đoán có tội chi duy nhất từ việc người bị buộc
tộithựchiệnquyền “không buộc phải đưa ra lời
khai chống lại mình hoặc buộc phải nhận mình
có tội” , từ chối khai báo những câu hỏi của cơ
quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng mà họ
thấy sè bất lợi cho chính mình Cơ quan có thẩm
quyền tiến hành tố tụng phải áp dụng tổng hợp
các biện pháp theo trìnhtự, thủtụcmàBLTTHS
năm 2015 đà quy định để thuthập tài liệu, chứng
cứ chứng minh tội phạm Quá trìnhđiều tra, truy
tố, xét xử, cơ quan tiến hành tố tụng cần phải
đảm bảo khách quan trong quá trình thu thập,
đánhgiá chứng cứ chứng minh tội phạm.Để làm
rõbị can, bị cáo có tộihaykhông có tộicơ quan
tiến hành tố tụng không chi dựa vào mồi lời
khai,lời cung của người bị bắt, người bị tam giừ,
bị can, bị cáo mà phài xem xét tất cả chứngcứ,
tài liệu khác có liênquanmột cáchkháchquan,
toàn diện và lời nhận tộicùa bị can, bị cáo chỉcó
thê được coi là chứng cứ nếuphù hợp với những
chứngcứkhác của vụ án
Mục đích của quyền “ không buộc phải đưa
ra lời khai chông lại mình hoặc buộc phải nhận
mình cỏ tội” là góp phần thực hiệnnhiệmvụ mà
Điều 2 BLTTHSnăm 2015 đãxác định: “ Bộ luật
tô tụng hình sự có nhiệm vụ bào đàm phát hiện
chính xác và xử lý công minh, kịp thời mọi hành
vi phạm tội, phòng ngừa, ngăn chặn tội phạm,
không đê lọt tội phạm, không làm oan người vô
tội; góp phần bảo vệ công lý, bảo vệ quyển con
người, quyên công dân, bảo vệ chê độ xã hội chù
nghĩa, bảo vệ lợi ích cùa Nhà nước, quyển và lợi
ích hợp pháp cùa tổ chức, củ nhản, giáo dục mọi
người ý thức tuân theo pháp luật, đau tranh
phòng ngừa và chông tội phạm ”và cùng nhăm
thực thi nhừng camkết về nhân quyền mà Việt
Nam là thành viên Trên cơ sở làm rõ nội hàm
quyền khôngbuộc phảiđưara lời khai chốnglại
chínhmìnhhoặcbuộc phải nhận mình có tội, tác
giả đề xuất, kiến nghị một sổgiải pháp cần thiết
để đảm bảo thựchiện quyền này đổi với cơ quan
cóthâm quyềntiến hành tố tụng hình sựkhi tiến hànhhoạtđộng lấy lời khai,hòi cung bị can trong
điều tra vụ án hình sự như sau:
Một là, cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố
tụng cùng với các ngành, các cấp có liên quan
cần làmtốt công tác phốihợp để chủ động, tích
cực thực hiện các biện phápphù hợp nhằm kịp thời tuyêntruyền, giải thích cụ thể, phổ biếnrộng
răi quy định pháp luật có liên quan đến quyền
cùa người bị buộc tội khi họ tham gia vào quá
trình tố tụng hình sự cũng như trách nhiệm cùa
cơ quancó thẩm quyềntiến hành tố tụnghình sự
trong đảm bảo thực thi các quyền này Đe hoạt động này đạthiệu quà cao, cơ quanthực thi cần
đa dạng các hình thức phối hợp, trong đó cần coi trọng thông qua cơ quan báo chí, phát thanh, truyền hình, mạng internet, mạng xã hội có uy tín Đồng thời, trongquá trình điềutra vụ án hình
sự, trước khi tiến hành lấy lời khai, lời cung cơ
quancó thâm quyên tiến hành tố tụngcần phải
chú ýthông báo, giài thíchngay các quyền này cho người bị buộc tội biết, nội dung này phải đượcghi vào biên bản ghi lời khai, hỏi cung bị cantheo quy định
Hai là, cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố
tụngcần xác định được tầm quan trọngcùa biện
pháp lấy lời khai, lờicung của người bị buộctội
trong quátrình điều tra, chứng minh vụ án hình
sự Mặcdù BLTTHS năm 2015 quy định quyền
“ không buộc phái đưa ra lời khai chông lại mình hoặc buộc phải nhận mình cỏ tội" đối với
người bị buộc tội nhưng không có nghĩa là cơ
quan có thâm quyền tiến hành tố tụng có thểbỏ
qua hay xem nhẹ biện pháp này Mà ở đây, cơ
quan tiếnhànhtố tụng cầnnhận thức được rằng:
hoạt động lấy lời khai, lời cung của người bị
buộc tội luôn là biện pháp điều tra công khai trực diện với người bị buộc tội, có ý nghĩa cần
thiết, là nguồn chứngcứ rất quan trọng không thể thiếu trong quá trinh xác định toàn bộ sự
thậtvụ án, làm rỏhành vi phạm tội Việc người
bị buộc tội lựa chọn thái độ “không buộc phải đưa ra lời khai chống lại mình hoặc buộc phải nhận mình cỏ tội” sẽ là một điều kiện bất lợi
cho quátrình tiến hành tốtụng hình sự, đặc biệt tronggiai đoạn điều trahình sự Để cởi trói nút thắt về thái độ khai báo này, chủ thể có thẩm
©
Trang 59ỈÍỊÍIC Vuột
cơ
20
lời
mì ì
quyềntiếnhành hoạt động tổ tụnghình sựtrong
giai đoạn điều travụánhình sự cần lưuý: ngoài
việc tuân thủ các quy định pháp luật về quy
trình tiến hànhtố tụng hình sự,cơ quan điềutra
cần làm tổt yêu cầu giáo dục, giài thích, tuyên
truyền nhừng mặt có lợi, bất lợi khi người bị
buọc tội lựa chọn thái độ từ chối khai báo để
người bị buộc tội tự tínhtoán, cân nhắcđến hai
khả năng có thề gây bất lợi cho chính họ: thứ
nhất, người buộc tội sẽ mất đi cơ hội tự bào
chừa cho mình trong giai đoạn chứng minh
hành vi phạm tội; thứ hai, người bịbuộc tội mất
đi cơ hội thành khẩn khai báo để hưởng chính
sách khoan hồng của Nhà nước như đà đề cập4
4 Nguyền Ngọc Minh - Học viện Cánh sát nhân dân, Hội thảo khoa học (2019), “Quyển không buộc phải đưa ra
lơi khai chong lại chinh mình hoặc buộc phái nhận mình có tội trong Bộ luật tố tụng hình sự Việt Nam và những vấn đề đặt ra trong giai đoạn hiện nay ”, xcm ngày 20/5/2021.
Ba là, trong quá trình điều travụ án hình sự,
quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng cần
thiết phải nhận thức được việc BLTTHS năm
5cụthể hóa quyền “ không buộc phải đưa ra
khai chổng lại mình hoặc buộc phải nhận
nh có tội” đối với người bị buộc tội không
phai nhằm mục đích càn trở, gây khó khăn cho
quá trình phòng, chổng tội phạm nói chungtrong
đó có hoạt độngđiềutra vụ án hình sự,mà nhằm
vừađảmbảo quyềncon người đã đượchiến định,
vừa đồng thời bàovệchính cơ quancó thẩm tiến
hà ihtố tụng, bởi quyđịnh này sè gópphần ngăn
chặn hànhvi vi phạm tổ tụng như bức cung, nhục
hình, bảođảm phát hiệnchính xác và xử lý công
minh, kịp thời mọi hành vi phạm tội, phòng
ngừa, ngăn chặn tội phạm, khôngđể lọt tội phạm,
không làm oanngười vô tội trong quátrình giải
quyết vụ án hình sự Với mục đích này,trong giai
đoạnđiều tra vụán hình sự,nếu người bị buộc tội
lựachọn quyềntrên, chủ thể có thẩmquyền tiến
hàkih tố tụng hình sự cần thiết phải nắmchắc và
sử dụnglinhhoạt, hiệu quả hoạt độngnghiệpvụ
cùamình theo hướngáp dụngtổnghợp, đa dạng
các biện pháp, phươngpháp, chiến thuật khi tiến
hành biện pháp điều tra, trong đó có hoạt động
hỏi cung, ghi lời khai, đồng thời kết hợp vận
dụng sáng tạo với các biện pháp thu thập chứng
cứ khác,như công tác khámnghiệm hiện trường,
giám định, lấy lờikhai từ nhân chửng, bị hại, tìm
kiếm các thông tin, tài liệu khác về người buộc
tội để tiến hành thu thập, đánh giá chứng cứ
một cách kháchquan, toàn diện, thuyết phục nhất
trong quá trình chứng minh tội phạm, người phạm tội
Bon là, trong quá trình tiến hành tố tụng hình
sự, ngườibị buộc tội từ chối hay lựa chọn thái độ thànhkhẩn, tự nguyệnkhai báolà quyền của họ
Tức làngườibịbuộc tội cóthểsử dụng quyền này
vàcũng có thể không là hoàntoànhợppháptrong suốtquá trình điều tra, truy tố, xét xử Để nâng cao hiệu quảquátrìnhtiếnhành tố tụng hình sự, trong đó có giai đoạn điều tra vụ án đòi hòi chủ thê có tham quyền tiến hành hoạt động lấy lời khai, lời cungcầntuânthủđúng các quy định pháp
luật tố tụng hình sự đồng thời cần đổimới phương
pháp, nội dungbiện pháp điều tra cho phù hợp Đồngthời, chủthể tiến hành tố tụnghình sự phải
luôn có bản lìnhnghiệp vụ, có thầnkinh thép, kiên trì,bền bi,luôn cóniềm tin vững chắc về pháp luật
để vừa đảm bảo quy định pháp luật vừa khiến
người bị buộc tộitự nguyện, chủđộng thay đổi, lựa chọn thái độ khai báo thành khẩn,cộng tácvới
cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụngtrong quá
trình giải quyết vụ án hình sự
Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng Cộng sản Việt Nam đà xác định “Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyển xã hội chù nghía Việt Nam cùa nhãn dán, do nhản dân và vì nhản dán do Đảng lành đạo là nhiệm vụ trọng tâm cùa đôi mới hệ thông chính trị Xảy dựng
hệ thong pháp luật đồng bộ, thống nhất, khả thi, công khai, minh bạch, ôn định, lảy quyên và lợi ích họp pháp, chinh đáng của ngirời dân, doanh nghiệp làm trọng tâm thúc đẩy đổi mới sáng tạo, bảo đàm yêu câu phát triên nhanh, bên vừng ”
Như vậy, một trong nhừng mục tiêu của Nhà
nước pháp quyền xă hội chủ nghía là phải xây
dựng cho được một hệ thống pháp luật đồng bộ, thống nhất, chặt chè, bào vệ quyền con người
Trong đó,đảmbáo quyền “không buộc phải đưa
ra lời khai chông lại mình hoặc buộc phải nhận mình có tội” của người bị buộc tội trong quá trình giải quyết vụ án hình sự là một nhiệm vụ
cơ bản, tất yếu./
©