CHO THUÊ, CHO THUÊ LẠI • vũ QUANG TÓM TÁT: Bài viết đi sâu phân tích những vấn đề về tích tụ ruộng đất, thực trạng các quy định pháp luật về cho thuê và cho thuê lại quyền sử dụng đất nô
Trang 1CHO THUÊ, CHO THUÊ LẠI
• vũ QUANG
TÓM TÁT:
Bài viết đi sâu phân tích những vấn đề về tích tụ ruộng đất, thực trạng các quy định pháp luật về cho thuê và cho thuê lại quyền sử dụng đất nông nghiệp, đặt trong bối cảnh thực hiện chính sách tích tụ và tập trung đất để sản xuất nông nghiệp Bài viết cũng nhận diện những vấn
đề bất cập, khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực thi, từ đó đề xuất một số ý kiến nhằm hoàn thiện các quy định của Luật Đất đai 2013 nói chung và các quy định về cho thuê và cho thuê lại quyền sử dụng đất nông nghiệp nói riêng
Từ khóa: tích tụ và tập trung đất đai, quyền sử dụng đất nông nghiệp, cho thuê và cho thuê lại quyền sử dụng đất nông nghiệp
2 Tích tụ và tập trung đất để phát triển sản xuất nông nghiệp
2.1 Bản chất của tích tụ và tập trung đất
đế phát triến sản xuất nông nghiệp
về mặt thuật ngữ “Tích tụ và tập trung đất, ruộng đất”, có thể tham khảo một số ý kiến của các nhà nghiên cứu Theo đó, có ý kiến cho rằng, tích tụ và tập trung ruộng đất được định nghĩa
là quá trình phân bổ và sắp xếp lại các mảnh đất nhằm loại bỏ tình trạng đất manh mún và những hạn chế của tình trạng này(1) Tích tụ và tập trung ruộng đất là quá trình tích tụ tư bản với đất đai là
tư liệu sản xuất chính để mở rộng sản xuất và phát huy lợi thế kinh tế theo quy mô<2)
1 Đặt vấn đề
Tập trung và tích tụ đất để phát triển sản xuất
nông nghiệp là một quyết sách hết sức đúng đắn của
Đảng và Nhà nước Việt Nam trong thời kỳ hiện nay
Có nhiều cách thức để thực hiện quyết sách này,
trong đó cho thuê và cho thuê lại quyền sử dụng đất
nông nghiệp để sản xuất nông nghiệp được xác định
là một cách thức quan trọng Trong thời gian qua,
Nhà nước đã ban hành nhiều quy định pháp luật để
điều chỉnh vấn đề cho thuê và cho thuê lại quyền sử
dụng đất nông nghiệp để sản xuất nông nghiệp Các
quy định đó đã phát huy hiệu quả khá cao trong thực
tiễn Tuy vậy, vẫn còn nhiều khiếm khuyết cần được
nghiên cứu bổ sung, sửa đổi và hoàn thiện mới có
thể đáp ứng được yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội
trong giai đoạn mới
Tích tụ và tập trung đất đai có thể thông qua nhiều hình thức khác nhau với tính chất và mục
46 SỐ 14-Tháng 6/2021
Trang 2đích khác nhau Tích tụ đất có mục đích là đầu
tư mọi nguồn lực nhằm tăng thêm, mở rộng diện
tích đất phục vụ cho sản xuất - kinh doanh nông
nghiệp, tối đa hóa lợi nhuận Thực tiễn cho thấy,
đây là quá trình chuyển nhượng quyền sử dụng
đất nông nghiệp mang tính chất thị trường, “mua
đứt, bán đoạn”, người chuyển nhượng (các cá
nhân và hộ gia đình sản xuất nông nghiệp) mất
quyền sử dụng đất nông nghiệp Điều này có thể
làm phát sinh nhiều hệ quà về mặt kinh tế - xã hội
và an ninh trật tự ở khu vực nông nghiệp, nông
thôn Vì vậy, quá trình tích tụ đất nông nghiệp cần
phải được kiểm soát tốt
Trong khi đó, tập trung đất có bản chất tương
tự như liên kết góp vốn để phát triển kinh doanh,
sản xuất nông nghiệp Nhiều thửa đất nhỏ lẻ với
quyền sử dụng của nhiều người được hợp lại thành
diện tích lớn hơn, thuận lợi hơn khi khả năng đầu
tư vốn lớn hơn Đặc biệt là có khả năng áp dụng
tiến bộ khoa học kỹ thuật hiện đại, nâng cao năng
suất và hiệu quả trong quá trình sản xuất - kinh
doanh, tăng khả nãng tương trợ giữa những người
sản xuất nhỏ, manh mún và tăng sức cạnh tranh
của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ nông nghiệp trên
thị trường
Tập trung đất nông nghiệp ít có khả năng
làm thay đổi quyền sử dụng đất Mô hình doanh
nghiệp nông nghiệp và hợp tác xã rất thích hợp
cho việc tập trung đất để sản xuất - kinh doanh
nông nghiệp Công cụ pháp lý để đảm bảo quyền
và nghĩa vụ của những người tham gia, ngăn
ngừa và xử lý các rủi ro phát sinh chủ yếu là hợp
đồng
về vấn đề này, một số nhà nghiên cứu đã cho
thấy, tích tụ và tập trung đất là 2 quá trình khác
nhaul3) Theo đó, tích tụ đất là quá trình mua đất
để sở hữu đất ở quy mô lớn hơn, còn tập trung đất
là liên kết nhiều mành ruộng đất của nhiều chù
sở hữu khác nhau lại thành mô hình cánh đồng
lớn, tích tụ đất khác với tập trung đất đai; quyền
sở hữu và một số tác động xã hội như duy trì thu
nhập, việc làm của người nông dân sau tích tụ
và tập trung đất đai cũng khác, dù mục tiêu cuối
cùng cả hai vần là tạo ra một diện tích đất quy mô
lớn để có thể ứng dụng khoa học, công nghệ vào
sản xuất nông nghiệp nhằm đạt hiệu quả cao hơn
2.2 Cff sở của việc tích tụ và tập trung đất đế phát triển sản xuất nông nghiệp thông qua quan
hệ cho thuê, cho thuê lại đất và đi thuê, đi thuê lại quyền sử dụng đất
Quá trình tích tụ và tập trung đất có thể thông qua nhiều hình thức khác nhau Nhà nước giao đất, cho thuê đất, hoặc công nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp cho người sử dụng đất trực tiếp sản xuất nông nghiệp Hoặc Nhà nước công nhận các hành vi tự điều chỉnh quyền sử dụng đất nông nghiệp giữa những người sử dụng đất với nhau
để hiện thực hóa các mục đích và ý tưởng đầu tư kinh doanh, sản xuất nông nghiệp Trong đó, cho thuê, cho thuê lại đất nông nghiệp là một trong các hình thức phổ biến và linh hoạt nhất trong quá trình tích tụ và tập trung đất, đáp ứng được nhu cầu và nguyện vọng cho người cho thuê, cho thuê lại và người đi thuê, đi thuê lại quyền sử dụng đất
để sản xuất
Cần xem xét vấn đề “cho thuê, cho thuê lại” quyền sử dụng đất nông nghiệp trong Luật Đất đai 2013 ở 2 trường họp sau:
Thứ nhất, Nhà nước cho thuê đất nông nghiệp
mà người thuê được trả tiền thuê đất một lần cho
cả thời gian thuê thì người đó có quyền cho thuê lại quyền sử dụng đất nông nghiệp cho người khác Neu Nhà nước cho thuê đất thu tiền thuê đất hàng năm, người thuê chỉ được cho thuê tài sản thuộc sở hữu của mình gắn liền với đất thuê
Thứ hai, trường hợp được Nhà nước giao quyền
sử dụng đất nông nghiệp thì người được giao có quyền cho người khác thuê và người thuê tiếp tục cho thuê lại nếu được sự đồng ý của người được Nhà nước giao đất Trong bài viết này chỉ xem xét trường hợp thứ hai
Quy định về cho thuê, cho thuê lại đất nông nghiệp nhằm tích tụ, tập trung đất nông nghiệp cho phát triển sản xuất là tất yếu khách quan, vì:
Từ nhu cầu của người đi thuê, đi thuê ỉại đất
nông nghiệp để đầu tư kinh doanh:
Kinh tế nông nghiệp giữ vai trò lớn trong cơ cấu kinh tế, dân số và lao động nông nghiệp chiếm
tỷ lệ lớn trong cơ cấu dân số lao động, theo đó,
có hơn 70% dân số làm nghề nông(4) Hiện tượng đầu cơ đất nông nghiệp đang diễn ra khiến người
SỐ’14 -Tháng Ó/2021 47
Trang 3kinh doanh - sản xuất nông nghiệp thiếu đất để
canh tác Để đảm bảo cho người trực tiếp sản xuất
nông nghiệp có đất để sản xuất, đảm bảo sinh kế,
Nhà nước với tư cách là chủ thể của quyền lực
chính trị, kinh tế và pháp luật phải có chính sách
để giải quyết tốt vấn đề này Trước mắt, quy định
hạn điền là hợp lý Tuy nhiên, về lâu dài sẽ kìm
hãm nãng lực sản xuất nông nghiệp hàng hóa khi
nhu cầu sử dụng đất với quy mô lớn Pháp luật
đất đai đã quy định quyền tiếp cận đất đai dưới
hình thức thuê, thuê lại đất để mờ rộng giới hạn
mức đất nông nghiệp đã giao nhằm đáp ứng nhu
cầu thực tiễn
Hơn nữa, thị trường đất nông nghiệp đang
hình thành và phát triển, được các nhà đầu tư
trong và ngoài nước quan tâm với nhu cầu kinh
doanh nông nghiệp xanh, sạch, chất lượng cao và
đa dạng sản phẩm nông nghiệp, phù họp với xu
hướng thế giới
Cùng với đó, quỹ đất nông nghiệp đang ngày
càng hạn hẹp do quá trình công nghiệp hóa, đô thị
hóa Việc giao đất nòng nghiệp theo Nghị quyết
số 10/1988/BBT của Ban Bí thư và Nghị định số
64/1994/NĐ-CP về giao đất nông nghiệp cho hộ
gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp
cơ bản đã hoàn thành Vì vậy, việc tiếp cận đất
đai từ thị trường thông qua thuê, thuê lại từ những
người đã được Nhà nước giao đất nhằm mục đích
kinh doanh, sản xuất nông nghiệp là cách thức
hợp
lý-Từ khia cạnh của người cho thuê, cho thuê lại
quyền sử dụng đất nông nghiệp
Với quyền sử dụng đất hợp pháp được Nhà
nước công nhận, hộ gia đình và cá nhân có thê
quyết định chuyển giao quyền khai thác và sử
dụng đất của mình cho các tổ chức, cá nhân khác
Việc chuyển giao này thông qua cho thuê, việc
cho thuê rất linh hoạt, chủ động và ít rủi ro cho
các hộ gia đình, cá nhân có quyền sử dụng đất
Tính linh hoạt và chủ động thể hiện thông qua
quyền quyết định cho thuê một phần hay toàn bộ
đất, thời gian bao lâu trong thời hạn sử dụng đất
và giá do các bên thỏa thuận
Cho thuê đất ít chịu rủi ro vì người cho thuê,
cho thuê lại quyền sử dụng đất nông nghiệp “chỉ
chuyển giao quyền khai thác, sứ dụng và quản lý
đất” cho phía đi thuê, đi thuê lại với thời hạn thỏa thuận Quyền sừ dụng đất được giữ nguyên khi hết thời hạn cho thuê, cho thuê lại về lợi ích kinh
tế, người sử dụng đất vừa nhận được tiền từ việc cho thuê, cho thuê lại đất của minh, vừa có thể
sử dụng các quyền khác trong quyền sử dụng đất như thế chấp để vay vốn thực hiện quyền thừa kế, tặng cho, chuyển nhượng trong thời gian cho thuê, cho thuê lại quyền sử dụng đất Trong khi việc chuyển đổi, chuyển nhượng, góp vốn bằng quyền sử dụng đất không có được
Đặc biệt, thực hiện tốt quy định về cho thuê, cho thuê lại quyền sử dụng đất nông nghiệp sẽ giúp các doanh nghiệp, các nhà đầu tư tiếp cận đất đai ở phạm vi quy mô rộng lớn khi họ thực sự
có khả năng, có nhu cầu sử dụng đất, có năng lực
tổ chức sản xuất nông nghiệp, có ứng dụng khoa học, công nghệ cao, có tiềm lực tài chính và có phương án sử dụng đất khoa học, hiệu quả Cho thuê, cho thuê lại quyền sử dụng đất cũng góp phần giải quyết tình trạng đất bị bỏ hoang, đất sử dụng kém hiệu quà do không có khả năng, tiềm lực và kinh nghiệm trong sản xuất
3 Pháp luật hiện hành vói vấn đề thuê đất, thuê lại đất nông nghiệp để phát triển sản xuất
và những kết quả đạt được
3.1 Cơ sở và điều kiện để thực hiện việc tích
tụ và tập trung đất nông nghiệp đế phát triến sản xuất
về cơ bản, quỹ đất nông nghiệp đã được Nhà nước giao cho người sử dụng Có thế còn quỹ đất công ích 5% nhưng thời hạn cho thuê lại ngắn (5 năm) nên sẽ không đáp ứng được nhu cầu đầu tư lớn và lâu dài Vì vậy, tích tụ và tập trung đất để phát triển sản xuất nông nghiệp theo cách thức người được Nhà nước giao quyền sử dụng đất cho thuê, cho thuê lại, phù hợp với cơ chế thị trường
là cần thiết
3.2 Các điều kiện đê đảm bảo cho việc tích
tụ và tập trung đất nông nghiệp thông qua việc
đì thuê, đi thuê lại quyền sử dụng đất đế phát triển sản xuất.
Điều 167 Luật Đất đai 2013 quy định: “Người
sử dụng đất được thực hiện các quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa
Trang 4kế, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử
dụng đất theo quy định của pháp luật” Đây là
cơ sở pháp lý quan trọng để thực hiện tích tụ, tập
trung đất nông nghiệp phát triển sản xuất, trong
đó có quyền cho thuê, cho thuê lại quyền sử dụng
đất nông nghiệp Có các nguyên tắc và điều kiện
khi thực hiện quy định đó nhằm đảm bảo phát
triến sản xuất nông nghiệp, đáp ứng nhu cầu kinh
doanh, đồng thời cũng hạn chế việc đầu cơ đất
nông nghiệp:
- Tuân thủ nghiêm các quy định về chuyển
quyền sử dụng đất nông nghiệp
- Giao dịch phải phù hợp với quy định của
pháp luật dân sự
- Bên nhận chuyển quyền sử dụng đất nông
nghiệp phải tuân thủ quy định về sử dụng đất
nông nghiệp sau chuyển quyền
Các điều kiện chung khi chuyển quyền sử dụng
đất nòng nghiệp gồm:
- Diện tích đất nhận chuyển quyền sử dụng đất
nông nghiệp phải có giấy chứng nhận quyền sử
dụng đất nông nghiệp của người chuyển nhượng
- Đất không có tranh chấp
- Quyền sử dụng đất nông nghiệp không bị kê
biên để đảm bảo thi hành án
- Đất nông nghiệp để nhận chuyển quyền phải
trong thời hạn sử dụng đất
Các điêu kiện cụ thế:
Điều kiện đối với bên cho thuê, cho thuê lại:
Hộ gia đình, cá nhân được Nhà nước giao đất nông
nghiệp trong hạn mức không phải trả tiền sử dụng
đất; được Nhà nước cho thuê đất trả tiền thuê đất
một lần cho cả thời gian thuê; được Nhà nước
công nhận quyền sử dụng đất; đất nhận chuyển
đối, nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho, nhận
thừa kế hoặc thuê đất thu tiền thuê đất một lần
cho cả thời gian thuê được quyền góp vốn bằng
quyền sử dụng đất để hợp tác đầu tư kinh doanh'5'
Đối với bên đi thuê, đi thuê lại đất nông
nghiệp: Luật Đất đai hiện hành không quy định
điều kiện đối với chủ thể đi thuê, đi thuê lại đất
nông nghiệp để kinh doanh Theo đó, chủ thể đi
thuê, đi thuê lại đất để sản xuất nông nghiệp là
tố chức, hộ gia đình, cá nhân trong nước, người
Việt Nam định cư ở nước ngoài thực hiện các dự
án đầu tư tại Việt Nam(6) So với nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất nông nghiệp, chủ thể
đi thuê, đi thuê lại quyền sử dụng đất nông nghiệp
mở rộng hơn, không bị hạn chế như nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất của hình thức tích tụ đất thông qua chuyển nhượng'7’
Việc mở rộng chủ thể có quyền đi thuê, đi thuê lại giúp các nhà đầu tư dễ dàng tiếp cận với đất đai để tập trung đất nông nghiệp mở rộng quy
mô diện tích đất canh tác Hình thức này đã đáp ứng mục đích, nhu cầu của các bên Tuy nhiên, pháp luật đất đai lại giới hạn chủ thể được quyền
đi thuê, đi thuê lại đất Theo đó, đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài thì không được
đi thuê, đi thuê lại đất trực tiếp từ các hộ gia đình,
cá nhân để thực hiện các dự án đầu tư, mà phải trực tiếp thuê đất từ Nhà nước Có thể thấy đang
có một số hạn chế đối với nhà đầu tư nước ngoài; song xét thực tế điều kiện kinh tế - xã hội và lịch
sử của Việt Nam ở giai đoạn hiện nay, điều này
là cần thiết
Có thế nói, các quy định của pháp luật về đi thuê, đi thuê lại đất nông nghiệp cơ bản tạo cơ sở pháp lý thuận lợi để tập trung đất nông nghiệp, phát triển và nâng cao hiệu quả sản xuất - kinh doanh, tạo công ăn việc làm, đảm bảo nhu cầu, ổn định đời sống cho nông thôn Thực tế trong thời gian qua, cho thuê, cho thuê lại đất nông nghiệp được thực hiện rất có hiệu quả ở một số địa phương, ví dụ như ở tỉnh Hà Nam Ngân sách tình
Hà Nam ứng tiền để chính quyền cấp xã, huyện đứng ra ký hợp đồng thuê đất của dân, sau đó ký hợp đồng cho doanh nghiệp thuê lại theo thời gian
và giá thuê đất của dân, không chuyến giao giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
Chính quyền bảo vệ quyền lợi đất đai cho người cho thuê đất, đảm bảo thực hiện các cam kết trong hợp đồng đã ký kết cấp tỉnh lựa chọn các doanh nghiệp để cho thuê Tiền thuê đất trả theo thỏa thuận Người dân được nhận ngay tiền thuê đất bằng giá trị doanh thu mà không phải canh tác Ngoài ra, người dân còn có thu nhập từ lao động cho các doanh nghiệp ngay trên chính mảnh ruộng của mình Hàng loạt các doanh nghiệp lớn
đã thuê đất để sản xuất nông nghiệp công nghệ
SỐ 14-Tháng 6/2021 49
Trang 5cao, tạo việc làm cho hàng ngàn người Mô hình
tích tụ ruộng đất sản xuất nông nghiệp công nghệ
cao sẽ tái cấu trúc sản xuất nông nghiệp theo
hướng nâng cao giá trị gia tăng(8)
4 Những vấn đề đặt ra trong quá trình
thực thi quy định về cho thuê, cho thuê lại đất
nông nghiệp và một số đề xuất, kiến nghị
4.1 Một số hạn chế, bất cập và rào cản trong
quá trình tích tụ, tập trung đất thông qua việc
thuê, thuê lại quyền sử dụng đất
Thứ nhất, tích tụ và tập trung đất nông nghiệp
thông qua việc thuê, thuê lại đất để phát triển nông
nghiệp mới chỉ thử nghiệm ở một số tỉnh mà chưa
thực hiện theo chiến lược tổng thể Cách làm của
tỉnh Hà Nam khi chính quyền thuê đất của người
dân rồi cho doanh nghiệp thuê lại mang đến nhiều
tín hiệu tốt, có lợi cho người dân Tuy nhiên, hiện
nay Luật Đất đai 2013 và các văn bản hướng dẫn
chưa quy định cụ thể nên tiềm ẩn nhiều rủi ro.Ví
dụ, để tích tụ diện tích cho dự án có quy mô lớn
thì phải vận động, thuyết phục hàng chục, thậm
chí hàng trăm hộ dân, song lại chưa có chế tài như
quy định về giải phóng mặt bằng
Thứ hai, nguy cơ rủi ro đối người cho thuê,
cho thuê lại đất rất cao vì là thử nghiệm, chưa
đủ cơ sở pháp lý Neu mô hình Hà Nam gặp khó
khăn thì sự vượt rào sẽ thành vi phạm pháp luật
và hậu quả người cho thuê, cho thuê lại đất sẽ
phải chịu Qua đó, cần nghiên cứu và quy định
cụ thể qua cách làm thí điểm của Hà Nam là cần
thiết
Từ những phân tích trên đây, tác gả có một số
đề xuất, kiến nghị như sau:
Một là, quy định cụ thể cách làm thí điểm của
Hà Nam và một số địa phương khác, cho phép chính quyền cấp xã và cấp huyện đứng ra trung gian ký hợp đồng thuê đất nông nghiệp của nông dân rồi cho doanh nghiệp thuê lại
Hai là, quy định trách nhiệm cụ thể của ủy ban nhân dân các cấp trong việc tuyên truyền để người sử dụng đất thấy được quyền lợi khi thực hiện cho thuê đất Khi hiểu rõ được lợi ích cho người khác thuê đất, họ sẽ cho những người có nhu cầu và có vốn thuê đất để sản xuất, từ đó góp phần thúc đẩy việc tích tụ, tập trung đất nông nghiệp để phát triển sản xuất, mở rộng quy mô, nâng cao năng suất
Ba là, nhanh chóng thúc đẩy phát triển thị trường quyền sử dụng đất, nhất là thị trường cho thuê quyền
sử dụng đất nông nghiệp, cùng với đó là đảm bảo tính công khai, minh bạch trong các giao dịch
5 Kết luận
Tích tụ và tập trung đất nông nghiệp là chủ trương đúng đắn của Đảng và Nhà nước để phát ưiển đất nước mà trong đó cho thuê, cho thuê lại đất nông nghiệp là một frong những cách thức có nhiều lợi ích cho các bên Đổ cách thức này được phát huy hiệu quả hơn nữa trong thực tiễn, hạn chế và phòng ngừa tốt nhất rủi ro cho các bên tham gia đòi hỏi trong thời gian tới cần có sự sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện pháp luật về lĩnh vực này với cơ chế bảo đảm thực thi hữu hiệu ■
TÀI LIỆU TRÍCH DẪN:
1 Vũ Trọng Khải (2008), Tích tụ ruộng đất - Trang ưại và Nông dân Được trích dẫn và công bố tại Tạp chi Nghiên
cứu lập pháp số 2(ỉ54)-tháng 1/2018.
2 FAO (2003), The design of land consolidation pilot projects in Central and Eastern Europe
3 Tích tụ, tập trung đất đai cho phát triển nông nghiệp ở Việt Nam ưong điều kiện mới (vass.gov vn).
4 Giáo trình Luật Đất đai Việt Nam - Trường Đại học Luật Hà Nội (Tr.312).
5 Điểm d khoản 1 Điều 179, điểm a Khoản 2 Điều 180, Luật Đất đai 2013;
6 Như đã dẫn
7 Điều 191 Luật Đất đai 2013
8 Phan Quý (2017), “Kinh nghiệm tích tụ ruộng đất ở Hà Nam” Truy cập tại http://baobackan.com.vn/chan-
nel/1121/201702/kinh-nghiem-tich-tu-ruong-dat-o-ha-nam-5523094/
50 Số 14-Tháng 6/2021
Trang 6TÀI LIỆU THAM KHẢO:
1 Quốc hội (2015), Bộ Luật Dân sự 2015 và các văn bản dưới luật có liên quan.
2 Quốc hội (2013), Luật Đất đai năm 2013 và các văn bản hướng dẫn thi hành
3 Bạch Dương (2017), 78 triệu mảnh ruộng manh mún thị nông nghiệp không thể hiệu quả vn/78-trieu-manh-ruong-manh-mun-thi-nong-nghiep-khong-the-hieu-qua.htm
https://vneconomy
4 Ca Linh và Thế Dũng (2017), Muốn làm giàu phải tích tụ ruộng đất http://nld.com.vn/kinh-te/muon-lam-giau-
phai-tich-tu-ruong-dat20170526222756232.htm
5 Nguyễn Quang Thuấn (2017), Tích tụ, tập trung đất đai cho phát triển nông nghiệp ở Việt Nam trong điều kiện mới Tạp chi Xã hội học, số 4 (140), 2017.
6 Đinh Thị Nga (2017), Các hình thức tích tụ, tập trung đất nông nghiệp: Yêu cầu đổi mới phương thức quản lý,
https://tapchitaichinh.vn/nghien-cuu-trao-doi/cac-hinh-thuc-tich-tu-tap-trung-dat-nong-nghiep-yeu-cau-doi-moi- phuong-thuc-quan-ly-121050.html
7 Nguyễn Quang Tuyến, Nguyễn Xuân Trọng (2020), Bàn về quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất
http://land.hcmunre.edu.vn/Files/QLDD/34_Tuyen_Trong.pdf.
8 Nguyễn Minh Sơn và cộng sự (2018) Hoàn thiện hệ thống chính sách pháp luật thúc đẩy tích tụ tập trung đất đai phục vụ phát triển nông nghiệp Nghiên cứu lập pháp số 2(354)-tháng 1/2018
tinchitiet aspx ? tintucid=206894
http://lapphap.vn/Pages/tintuc/
Ngày nhận bài: 27/4/2021
Ngày phản biện đánh giá và sửa chữa: 20/5/2021
Ngày chấp nhận đăng bài: 3/6/2021
Thông tin tác giả:
TS VŨ QUANG
Viện Kinh tế và Quản lý - Trường Đại học Bách khoa Hà Nội
THE ACCUMULATION AND CONCENTRATION OF LAND FOR
AGRICULTURAL PRODUCTION BY LEASING AND SUBLEASING AGRICULTURAL LAND USE RIGHTS:
CURRENT SITUATION AND SOME RECOMMENDATIONS
• Ph.D VU QUANG
School of Economics and Management, Hanoi University of
Science & Technology
ABSTRACT:
This paper analyzes in depth the problems of land accumulation and concentration, and the current regulations on leasing and subleasing agricultural land use rights in the context of the implementation of land accumulation and concentration for agricultural production This paper also identifies inadequacies and difficulties in the implementation of land accumulation and concentration for agricultural production Based on the paper’s findings, some recommendations are proposed to enhance the effectiveness of the 2013 Law on Land in general and regulations on leasing and sublease agricultural land use rights in particular
Keywords: accumulation and concentration of land, agricultural land use rights, lease and sublease agricultural land use rights
SỐ14-Tháng 6/2021 51