ĐẠI HỌC TRÀ VINH QUẢN TRỊ HỌC CHƯƠNG 5

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÀ VINH CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO TRỰC TUYẾN ISO 9001 2008 Chương V CHỨC NĂNG HOẠCH ĐỊNH TS Nguyễn Hải Quang Mục tiêu: ▪ Hiểu được vai trò và ý nghĩa của công tác hoạch định trong quản trị; ▪ Biết cách xác định mục tiêu và các kỹ năng xây dựng mục tiêu; ▪ Biết được các loại hoạch định có thể có trong tổ chức; ▪ Nắm được quy trình và công cụ thường dùng trong hoạch địn

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÀ VINH CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO TRỰC TUYẾN

GIỚI THIỆU

❖ Dẫn nhập:

Giá nhiên liệu tăng vào giữa những năm 70 đã mang lại những ảnh hưởng tai hại cho toàn ngành chế tạo xe hơi của Mỹ Đến cuối những năm 70 và đầu những năm 80, ngành công nghiệp

ô tô Mỹ gặp nhiều khó khăn Nổi bật là Công ty Ford Motor bị

lỗ trên 2,5 triệu USD trong 2 năm 1980-1981 Henry Ford II, chủ tịch HĐQT của Ford đã nhận ra rằng vấn đề chính là hoạch định yếu kém Ford đã không đáp ứng được thị hiếu của người tiêu thụ Mỹ chuyển sang ưa chuộng xe hơi kích thước nhỏ, nhẹ nhàng sử dụng ít nhiên liệu hơn Ford đã không không chuẩn

bị hoạch định tốt nên đã thất bại trước General Motors

▪ Biết được các loại hoạch định có thể có trong tổ chức;

▪ Nắm được quy trình và công cụ thường dùng trong hoạch định

NỘI DUNG

Khái quát về chức năng hoạch định

Mục tiêu – Nền tảng của hoạch định

Quá trình cơ bản của hoạch định

1 KHÁI QUÁT VỀ CHỨC NĂNG CỦA HOẠCH ĐỊNH

Khái niệm hoạch định

Vai trò của hoạch định

Phân loại hoạch định

Nội dung hoạch định

1.1 Khái niệm hoạch định

❖ Harold Koontz và các tác giả, hoạch định là “quyết định trước

xem phải làm cái gì, làm như thế nào, khi nào làm và ai làm cái đó”

❖ Hoạch định là quá trình phác thảo đường hướng hoạt động trong

tương lai thông qua việc xác định mục tiêu, chiến lược và chương trình hoạt động tác nghiệp

❖ Hoạch định là quá trình ấn định mục tiêu và các biện pháp tốt

nhất để đạt mục tiêu đó

1.1 Khái niệm hoạch định

Vấn đề của hoạch định

WHAT

WHY

WHERE

WHENHOW

WHO

1.2 Vai trò hoạch định

❖ Hướng tới mục tiêu - Nối hiện tại với tương lai

❖ Ứng phó với những sự thay đổi của môi trường

❖ Tối ưu hóa trong việc sử dụng nguồn lực

❖ Cơ sở cho các chức năng quản trị khác, đặc biệt là kiểm tra

1.3 Phân loại hoạch định

Nhà quản trị với các loại hoạch định

Cấp cao

Cấp trung

Cấp cơ sở

Những người thừa hành

⇨ Chiến lược, dài hạn, toàn cục

⇨ Chiến thuật, trung hạn, bộ phận

1.4 Nội dung hoạch định

❖ Phân chia của J Stoner

Các chương trình

Các dự án

Các ngân sách

1.4 Nội dung hoạch định

❖ Phân chia của Horold Koontz và Cyril O’Donnell

Mục tiêu

Các chiến lược

Các chính sách Các thủ tục và quy tắc Các chương trình

Ngân quỹ

Nhiệm vụ tổng quát

2 MỤC TIÊU – NỀN TẢNG CỦA HOẠCH ĐỊNH

Khái niệm mục tiêu

Vai trò của mục tiêu

Phân loại mục tiêu

Xác định mục tiêu

Quản trị theo mục tiêu

2.1 Khái niệm mục tiêu

❖ Mục tiêu là trạng thái, cột mốc hoặc đích đến cần đạt được trong

từng thời kỳ nhất định

Ví dụ

− Đến năm 2020 Việt Nam cơ bản trở thành nước công nghiệp

− Việt Nam airline phấn đấu vận chuyển 20 triệu hành khác vào năm 2017

2.2 Vai trò của mục tiêu

❖ Peter Drucker (1954): “Nếu quá dựa vào việc phân cấp, sẽ không

xác định được hướng đi cho doanh nghiệp; còn nếu quá nhấn mạnh đến kiểm tra, kiểm soát, doanh nghiệp sẽ đánh mất tính sáng tạo Vấn đề là làm sao xác định được mục tiêu dài hạn xong rồi trao quyền cho nhân viên tìm cách thực hiện các mục tiêu

này” Peter Drucker (1909–2005)

❖ Các vai trò của mục tiêu

• Hướng tới sứ mạng và tầm nhìn

• Nhận dạng các ưu tiên

• Tiêu chuẩn thực hiện

• Hấp dẫn các đối tượng hữu quan

• Phản ánh hiệu quả

2.3 Phân loại mục tiêu

2.4 Xác định mục tiêu

CÁC YẾU TỐ

BÊN TRONG

CÁC YẾU TỐ BÊN NGOÀI

2.4 Xác định mục tiêu

❖ Yêu cầu của mục tiêu: Đảm bảo SMART

• Specific - Xác định vấn đề rõ ràng.

• Measurable - Có khả năng đo lường, đánh giá.

• Attainable/Agreement – có thể đạt được hay mang tính đồng

thuận với các mục tiêu khác nhằm đảm bảo tính liên tục và kế thừa

• Realistic - Phù hợp (tính khả thi).

• Timed - Có thời gian thực hiện rõ ràng.

• Cấp dưới: xây

dựng mục tiêu cụ thể

• Cấp trên: thẩm

định

Nhà quản trị các cấp đề ra mục tiêu

ở đơn vị mình

2.5 Quản trị bằng mục tiêu

❖ Gồm 4 yếu tố

Đặtmục tiêu

Thiết kếhành động

Tựkiếm soát

Duyệt xétđịnh kỳ

▪ Cấp cao thiết lập mục tiêu chiến lược dài hạn

▪ Cùng nha xác định các mục tiêu cụ thể cho bộ phận

▪ Xác định những mục tiêu cụ thể cho từng thành viên

▪ Xây dựng kế hoạch hành động, xác định cách thức

để đạt được mục tiêu

▪ Theo dõi và đo lường cả 2 phía

▪ Thực hiện và tiến hành sửa chữa

▪ Tổ chức kiểm soát định kỳ

▪ Đánh giá và sửa chữa sai lệch của cả 2 phía

2.5 Quản trị bằng mục tiêu

❖ Quản trị theo mục tiêu (MBO) là phương pháp quản trị trong đó

nhà quản trị và những thuộc cấp cùng nhau thiết lập mục tiêu rõ ràng Những mục tiêu này được các thành viên tự cam kết thực hiện và kiểm soát

❖ Lợi ích của MBO

3 QUÁ TRỊ CƠ BẢN CỦA HOẠCH ĐỊNH

Phân tích môi trường bên ngoài

Lập kế hoạch,

hệ thống các hành động

Thực hiện

kế hoạch hoặc hành động

3.2 Hoạch định chiến lược

❖ Hoạch định chiến lược liên quan đến việc xác định mục tiêu dài

hạn, bao quát và chiến lược để đạt mục tiêu

❖ Một số dạng chiến lược cấp công ty

• Chiến lược phát triển

• Chiến lược ổn định

• Chiến lược cắt giảm

• Phối hợp

3.3 Hoạch định tác nghiệp

❖ Hoạch định tác nghiệp liên quan đến việc triển khai các chiến

lược trong những tình huống cụ thể, thời gian ngắn

❖ Nội dung

• Khi nào thực hiện? Ở đâu? Ai thực hiện?

• Phối hợp các hoạt động và tiện nghi, vật chất cần thiết

• Phân công kiểm soát báo cáo tiến độ công tác

❖ Các loại hoạch định tác nghiệp

• Kế hoạch chuyên biệt

Chương trình

Dự ánNgân sách

• Kế hoạch tiêu chuẩn

Chính sáchThủ tụcQuy định

3.4 Các công cụ hoạch định chiến lược

3.4 Các công cụ hoạch định chiến lược

Thu hoạch hoặc loại bỏ

Thấp

Độ hấp dẫn của ngành

3.4 Các công cụ hoạch định chiến lược

❖ Ma trận SPACE (Strategic Positition & Action Evaluation)

3.4 Các công cụ hoạch định chiến lược

❖ Chiến lược cạnh tranh của Porter

TÓM LƯỢC

❖ Hoạch định là quá trình ấn định mục tiêu và các biện pháp tốt

nhất để đạt mục tiêu Nó giúp tổ chức hướng tới mục tiêu, thích nghi với sự thay đổi của môi trường, sử dụng nguồn lực có hiệu quả và là cơ sở để thực hiện các chức năng khác của quản trị

❖ Hệ thống hoạch định của một tổ chức bao gồm hoạch định mục

tiêu, hoạch định chiến lược, hoạch định tác nghiệp

❖ Mục tiêu là nền tảng của hoạch định Nó là những trạng thái, cộc

mốc hoặc đích cần đạt được trong từng thời kỳ nhất định Mục tiêu đề ra cần phải đảm bảo theo yêu cầu SMART Ngày nay quản trị theo mục tiêu là phương pháp được sử dụng rộng rãi và hữu hiệu

TÓM LƯỢC

❖ Hoạch định chiến lược thường theo một quá trình gồm 5 bước là:

Xác định mục tiêu, phân tích tình hình hiện tại, phân tích môi trường bên ngoài; lập kế hoạch hoặc hệ thống các hành động, thực hiện kế hoạch hoặc hành động

❖ Hoạch định chiến lược liên quan đến việc xác định mục tiêu dài

hạn, bao quát và chiến lược để đạt mục tiêu Nó giữ vai trò chủ đạo và định hướng trong tiến trình hoạch định Còn hoạch định tác nghiệp liên quan đến việc triển khai các chiến lược trong những tình huống cụ thể, thời gian ngắn Để hoạch định chiến lược, chúng ta có thể sử dụng công cụ khác nhau như ma trận SWOT, BCG, GE, SPACE hay ma trận chiến lược cạnh tranh của Porter

CÂU HỎI ÔN TẬP

công tác hoạch định.

Gợi ý:

Ý 1: Phân tích để thấy được hoạch định là quá trình ấn định mục tiêu và lựa chọn các biện pháp hay cách thức tốt nhất để đạt

mục tiêu & 2: Phân tích 5 bước là: 1) Xác định mục tiêu; 2)

Phân tích tình hình hiện tại; 3) Phân tích môi trường bên ngoài; 4) Lập kế hoạch hoặc hệ thống các hành động; 5)

Thực hiện kế hoạch hoặc hành động

CÂU HỎI ÔN TẬP

CÂU HỎI ÔN TẬP

khá phổ biến ngày nay?

CÂU HỎI ÔN TẬP