Giải thích hiến pháp, luật, pháp lệnh từ thực tiễn kiểm tra văn bản quy phạm pháp luật

Đe thực hiện được mục tiêu này, cơ quan, người cỏ thẩm quyền kiểm tra văn bản phải căn cứ vào quy định trong các văn bản pháp luật có hiệu lực pháp lý cao hơn gọi là căn cứ pháp lý để xá

(Jt)ăg dựng, pháp luật số 4 (361) - 2022

GIẢI THÍCH HÉN PHÁP, LUẬT, PHẤP LỆNH

TỈ THỤC TIỄN HỂN THI TÀN BÀN «n PHẠM PHÁP LUẬT

■ NGUYỄN TH! THU HÒE *

Tóm tất: Trong bài viết này, tác giả phân tích tầm quan trọng và nhu cầu giải thích Hiến pháp, luật, pháp lệnh từ thực tiễn công tác kiểm tra văn bản quỵ phạm pháp luật, đồng thời dự bảo những nội dung cần giải thích trong Hiến pháp, luật, pháp lệnh.

Abstract: In this article, the author analyzes the importance and need for interpretation of the

Constitution, laws, ordinances from the practice of examining legal documents, and at the same time predicts the contents that need to be explained in the Constitution, law, ordinances.

luật và việc giải thích Hiến pháp, luật, pháp lệnh

Hiện nay, hoạt động kiểm tra văn bản quy phạm

pháp luật (QPPL) được thực hiện theo quy định của

Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm

2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2020 (Luật Ban

hành văn bản quy phạm pháp luật), Luật Tổ chức

Chính phủ năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2019),

Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015

(sửa đổi, bổ sung năm 2019) và các văn bản hướng

dẫn thi hành các luật này, trong đó, tập trung tại

Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và

Nghị định số 34/2016/NĐ-CP1 ngày 14/5/2016 của

Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện

pháp thi hành Luật Ban hành văn bản quy phạm

pháp luật, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số

154/2020/NĐ-CP ngày 31/12/2020 của Chính phủ

(Nghị định số 34/2016/NĐ-CP)

Theo đó, “kiểm tra văn bản là việc xem xét,

đánh giá, kết luận về tính hợp hiến, tính hợp pháp,

tính thống nhất của văn bản QPPL được kiểm tra và

xử lý văn bản trái pháp luật” (khoản 4 Điều 2 Nghị

định số 34/2016/NĐ-CP)

Như vậy, đối tượng của hoạt động kiểm tra văn bản là các văn bản QPPL do cơ quan, người có thẩm quyền ban hành văn bản từ cấp bộ xuống đến cấp xã và văn bản có chứa QPPL nhưng không được ban hành bằng hình thức văn bản QPPL; văn bản có chứa QPPL hoặc có thể thức như văn bản QPPL nhưng do cơ quan, người không có thẩm quyền ban hành (khoản 1 Điều 103 Nghị định số 34/2016/NĐ-CP)

Mục tiêu của hoạt động kiêm tra văn bản là đánh giá, kết luận về tính họp hiến, tính hợp pháp, tính thống nhất của văn bản QPPL được kiểm tra và xử

lý văn bản trái pháp luật Đe thực hiện được mục tiêu này, cơ quan, người cỏ thẩm quyền kiểm tra văn bản phải căn cứ vào quy định trong các văn bản pháp luật có hiệu lực pháp lý cao hơn gọi là căn cứ pháp lý để xác định nội dung trái pháp luật của văn bản được kiểm tra (Điều 107 Nghị định số 34/2016/NĐ-CP) Như vậy, trong quá trình kiểm tra văn bản, một trong những yêu cầu cốt lõi đối với người làm kiểm tra, ngoài việc xác định đúng nội dung văn bản được kiểm tra thì còn phải hiểu đúng

về văn bản làm căn cứ pháp lý để kiểm tra, trong đó

fââg dựng, fduifi, Luật Số 4 (361)-2022

có Hiến pháp, luật và pháp lệnh

Theo quy định tại Luật Ban hành văn bản quy

phạm pháp luật, một trong những yêu cầu của văn

bản QPPL là văn bản đó phải bảo đảm tính minh

bạch (Điều 5) Ngôn ngữ sử dụng phải chính xác,

phổ thông, cách diễn đạt phải rõ ràng, dễ hiểu (Điều

8 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật) Từ

ngữ được sử dụng trong văn bản phải thể hiện

chính xác nội dung cần truyền đạt, không làm phát

sinh nhiều cách hiểu; trường hợp dùng nhiều từ có

thể hiểu theo nhiều nghĩa thì phải giải thích theo

nghĩa được sử dụng trong văn bản (khoản 5 Điều

69 Nghị định số 34/2016/ND-CP)

Việc giải thích Hiến pháp, luật, pháp lệnh được

quy định tại khoản 3 Điều 3 Luật Ban hành văn bản

quy phạm pháp luật, theo đó, “giải thích Hiến pháp,

luật, pháp lệnh là việc ủy ban Thường vụ Quốc hội

làm rõ tinh thần, nội dung của điều, khoản, điểm

ưong Hiến pháp, luật, pháp lệnh để có nhận thức,

thực hiện, áp dụng đúng, thống nhất pháp luật”

Như vậy, từ mục đích, cơ sở pháp lý, đến nội

dung, đối tượng kiểm tra, xử lý văn bản QPPL, hoạt

động kiểm tra văn bản QPPL đều hướng đến bảo

đảm tính hợp hiến, hợp pháp của văn bản QPPL

Trong quá trình kiểm tra văn bản, việc xác định

chính xác, đầy đủ nội dung quy định của Hiến

pháp, luật, pháp lệnh (trên cơ sở quy định cụ thể và

bằng giải thích) có giá trị rất lớn để xác định tính

hợp hiến, hợp pháp của văn bản được kiểm tra;

cũng qua kiểm ưa vãn bản cho thấy những quy định

nào của Hiến pháp, luật, pháp lệnh chưa rõ ràng, có

thể có những cách hiểu khác nhau, cần phải giải

thích để có cách hiểu thống nhất Đây chính là điểm

thể hiện mối quan hệ giữa kiểm tra văn bản QPPL

với việc giải thích Hiến pháp, luật, pháp lệnh ở

nước ta hiện nay

2 Nhu cầu giải thích Hiến pháp, luật, pháp lệnh

Theo báo cáo của Bộ Tư pháp2, trong 04 năm

qua, trung bình hàng năm, thực hiện thẩm quyền kiểm tra văn bản được giao, Bộ Tư pháp đã tổ chức kiểm tra khoảng 5.000 văn bản của cả trung ương và địa phương, trong đó, trung bình mỗi năm phát hiện, kiến nghị xử lý khoảng gần 100 văn bản

có nội dung trái pháp luật, qua đó, góp phần bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp của hệ thống pháp luật Cũng chính thông qua quá trình kiểm tra văn bản, một số nội dung quy định trong Hiến pháp, luật, pháp lệnh cần được hiểu rõ hơn, cụ thể hơn

có thể được thực hiện thông qua việc giải thích Hiến pháp, luật, pháp lệnh Có thể kể đến những điển hình như sau:

2.1 Quy định tại khoản 2 Điều 14 Hiến pháp năm 2013

Khoản 2 Điều 14 Hiến pháp năm 2013 quy định: “Quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật trong trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, ưật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng” Có quan điểm cho rằng, với quy định này, cần giải thích cụ thể thế nào là

“trường hợp cần thiết”, ‘Tý do đạo đức xã hội” Song, xem xét ở khía cạnh của người kiểm tra văn bản, quy định này cần phải được giải thích ở những khía cạnh sau:

Một là, Hiến pháp năm 2013 quy định “quyền

con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật”, điều này được hiểu là chỉ

có luật mới được quy định hạn chế quyền con người, quyền công dân Tuy vậy, luật có được phép quy định hạn chế quyền con người, quyền công dân theo hướng định khung, sau đó, thực hiện việc ủy quyền lập pháp, Quốc hội giao cho cơ quan có thẩm quyền quy định hạn chế quyền con người, quyền công dân trong văn bản dưới luật không, hay trong mọi trường hợp, cứ hạn chế quyền con người, quyền công dân là phải được quy định trong luật?

4 Dân chủ & Pháp luật

Qbâụ, dựng fduifL luật Số 4 (361) -2022

Nói cách khác, trong các văn bản dưới luật có được

phép tồn tại các quy định “cấm” (đối với cá nhân)

với nghĩa là quy định chi tiết các nội dung “cấm”

đã được quy định trong luật không?

Hai là, Hiến pháp năm 2013 quy định “quyền

con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế

theo quy định của luật”, tuy vậy, trong hệ thống văn

bản QPPL, có nghị định do Chính phủ ban hành để

quy định “vấn đề cần thiết thuộc thẩm quyền của

Quốc hội, ủy ban Thường vụ Quốc hội nhưng chưa

đủ điều kiện xây dựng thành luật hoặc pháp lệnh để

đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, quản lý kinh tế,

quản lý xã hội Trước khi ban hành nghị định này

phải được sự đồng ý của ủy ban Thường vụ Quốc

hội” (Điều 19 Luật Ban hành văn bản quy phạm

pháp luật)3 (trong đời sống pháp lý, văn bản này

được gọi vắn tắt là “nghị định không đầu”) Như

vậy, xét về hình thức, văn bản này không phải luật;

xét về nội dung, nó được xem là “luật trong thời

gian thí điểm” Vậy, trong văn bản này, có được

quy định những nội dung hạn chế quyền con người,

quyền công dân không? Hiện nay đang tồn tại hai

quan điểm: Quan điểm thứ nhất cho rằng, vì không

phải là luật nên việc quy định nội dung hạn chế

quyền con người, quyền công dân trong văn bản

này là vi phạm khoản 2 Điều 14 Hiến pháp năm

2013; quan điểm thứ hai cho rằng, vì đây là văn bản

được ban hành sau khi có sự đồng ý của ủy ban

Thường vụ Quốc hội, những vấn đề văn bản này

điều chỉnh thuộc thẩm quyền của Quốc hội nên việc

quy định nội dung hạn chế quyền con người, quyền

công dân là phù họp và cần thiết

Ba là, cần hiểu như thế nào là quyền con người,

quyền công dân bị hạn chế? Theo Từ điển Tiếng

Việt4, hạn chế là giữ lại, ngăn lại trong một giới hạn

nhất định Như vậy, bị hạn chế là bị giữ lại, ngăn lại

trong một giới hạn nhất định Trong trường hợp của

khoản 2 Điều 14 Hiến pháp năm 2013 thì đó là

quyền con người, quyền công dân bị giữ lại, ngăn lại trong một giới hạn nhất định

Có quan điểm cho rằng, quy định này được xem là tương đương với quy định cấm cá nhân, tổ chức thực hiện việc gì đó5 Tuy nhiên, thực tiễn hoạt động kiểm tra văn bản cho thấy, không phải tất cả những quy định cấm đối với cá nhân đều là hạn chế quyền con người, quyền công dân Chẳng hạn, tại một văn bản dưới luật về quản lý, sử dụng thông tin, có quy định cấm đối với các hành vi như: “Cố tình làm sai lệch thông tin, cung cấp thông tin sai lệch để trục lợi”; “tự ý lập, tẩy xóa, sửa chữa làm sai lệch thông tin, tài liệu”; chiếm đoạt, làm hỏng, mất tài liệu, mua bán, chuyển giao, tiêu hủy trái phép thông tin, tài liệu” thì những quy định cấm này hoàn toàn không hạn chế quyền con người, quyền công dân Như vậy, vấn

đề ở đây là phải xác định được đâu là “quyền”, là giới hạn được phép thực hiện để xét thế nào là “bị hạn chế quyền” và đó chính là điểm mấu chốt để giải thích nội dung này trong quy định quyền con người, quyền công dân bị hạn chế tại khoản 2 Điều 14 Hiến pháp năm 2013 vấn đề này đã được khoa học pháp lý làm rõ

Có thể nói, những vấn đề trao đổi trong nội dung này không phải vấn đề mới, cũng không có nhiều cách hiểu khác nhau, có nội dung đã được khoa học pháp lý làm rõ, song trong thực tế, đây lại là lý do

để người, cơ quan đã ban hành văn bản dưới luật có quy định cấm (được cơ quan có thẩm quyền kiểm tra xác định là trái với quy định tại khoản 2 Điều 4 Hiến pháp năm 2013) có thể viện dẫn để nại ra mong khẳng định văn bản do mình ban hành bảo đảm tính hợp hiến mà người kiểm tra văn bản lại không có căn cứ đích xác để viện dẫn, khoa học pháp lý không phải là cơ sở pháp lý để kiểm tra văn bản Vì vậy, đôi khi kết luận nội dung văn bản vi hiến bị cho là khiên cưỡng

Qbâụ, dựnạ pháp luật Số 4 (361) -2022

2.2 Quy định tại khoản 3 Điều 7 Luật Đầu tư

năm 2014 (hiện nay được ghi nhận tại khoản 3

Điều 7 Luật Đầu tư năm 2020)

Khoản 3 Điều 7 Luật Đầu tư năm 2014 quy

định: “Điều kiện đầu tư kinh doanh đối với ngành,

nghề quy định tại khoản 2 Điều này được quy định

tại các luật, pháp lệnh, nghị định và điều ước quốc

tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành

viên Bộ, cơ quan ngang bộ, Hội đồng nhân dân, ủy

ban nhân dân các cấp, cơ quan, tổ chức, cá nhân

khác không được ban hành quy định về điều kiện

đầu tư kinh doanh” Qua quá trinh kiểm tra văn bản

QPPL, quy định này cần được làm rõ ở hai khía

cạnh sau:

Một là, bộ, cơ quan ngang bộ, Hội đồng nhân

dân, ủy ban nhân dân có được ban hành văn bản

quy định về điều kiện đầu tư kinh doanh trên cơ sở

ủy quyền quy định chi tiết các điều kiện khung đã

được quy định trong các văn bản luật, pháp lệnh,

nghị định không? Đây là trường hợp tương tự như

quy định nội dung hạn chế quyền con người, quyền

công dân đã trình bày ở trên, vấn đề này trong thực

tiễn hiện nay tồn tại hai quan điểm:

- Quan điếm thứ nhất cho rằng, mọi điều kiện đà

được quy định trong các vãn bản của người có thâm

quyền; các quy định chi tiết được ban hành theo ủy

quyền không đặt ra điều kiện mới Chẳng hạn,

khoản 1 Điều 19 Luật Giáo dục nghề nghiệp năm

2014 quy định các điều kiện để cơ sở giáo dục nghề

nghiệp, cơ sở giáo dục đại học, doanh nghiệp được

cấp giấy chứng nhận hoạt động giáo dục nghề

nghiệp (điều kiện đầu tư, kinh doanh trong lĩnh vực

giáo dục nghề nghiệp) Đồng thời, cũng tại Luật

này, Quốc hội giao Bộ trưởng Bộ Lao động -

Thương binh và Xã hội quy định cụ thể về điều

kiện đăng ký hoạt động giáo dục nghề nghiệp

(khoản 4 Điều 19) Thực hiện thẩm quyền được

giao, Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành Thông tư số 25/2015/TT-BLĐTBXH ngày 13/7/2015 quy định về đăng ký hoạt động giáo dục nghề nghiệp và đình chỉ hoạt động giáo dục nghề nghiệp trinh độ sơ cấp (Thông tư số 25/2015/TT-BLDTBXH), trong đó có quy định điều kiện, hồ sơ, trình tự, thủ tục đăng ký và thẩm quyền cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động giáo dục nghề nghiệp trinh độ sơ cấp Điều 4 Thông tư này quy định về điều kiện cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động giáo dục nghề nghiệp trình độ sơ cấp gồm: Cơ sở vật chất, thiết bị đào tạo; diện tích phòng học lý thuyết, phòng thực hành; đội ngũ giáo viên; chương trình, giáo trinh, học liệu đào tạo; nguồn lực tài chính Nội dung tại Điều 4 Thông

tư nêu trên là các điều kiện đầu tư kinh doanh Tuy vậy, các điều kiện này được đánh giá là quy định chi tiết các điều kiện khung trong Luật Giáo dục nghề nghiệp và theo thẩm quyền do Quốc hội giao; Thông tư không đặt ra các điều kiện kinh doanh mới mà chỉ quy định cụ thể các điều kiện được giao trong Luật Do vậy, Thông tư số 25/2015/TT- BLĐTBXH không trái Luật Đầu tư năm 2014

- Quan điểm khác lại cho rằng, khoản 3 Điều 7 Luật Đầu tư năm 2014 đã quy định rõ: “Bộ, cơ quan ngang bộ, Hội đồng nhân dân, ủy ban nhân dân các cấp, cơ quan, tổ chức, cá nhân khác không được ban hành quy định về điều kiện đầu tư kinh doanh”

Do vậy, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành văn bản quy định điều kiện đầu tư kinh doanh

là vi phạm điều cấm của Luật, là trái Luật

Hai là, khoản 3 Điều 7 Luật Đầu tư năm 2014 chỉ cho phép các chủ thể gồm: Quốc hội, ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ ban hành văn bản quy định về điều kiện đầu tư kinh doanh; đồng thời, cũng chỉ cấm các chủ thể: Bộ, cơ quan ngang

bộ, Hội đồng nhân dân, ủy ban nhân dân ban hành

6 Dân chủ & Pháp luật

Qbâụ dựnạ phiLft luật Số 4 (361) -2022

văn bản quy định về vấn đề này Vậy, Thủ tướng

Chính phủ là chủ thể không cấm mà cũng không

cho phép, phải chăng, quy định này được hiểu đây

là chủ thể “dự bị”, sẽ được sử dụng trong trường

hợp đặc biệt?

Từ phân tích trên cho thấy, đây là những vấn đề

đã được luật quy định cụ thể nhưng khi áp dụng vào

thực tế lại có những tình huống dẫn đến các cách

hiếu khác nhau, trong khi đó, văn bản quy định chi

tiết, hướng dẫn thi hành lại chưa dự liệu được tình

huống này, vì vậy, cần có sự giải thích để áp dụng

thống nhất trong thực tiễn

trong Hiến pháp, luật, pháp lệnh từ thực tiễn

Kết luận văn bản trái pháp luật, văn bản không

bảo đảm tính hợp hiến là kết quả của quá trình xem

xét, đánh giá nội dung văn bản được kiểm tra với

văn bản làm căn cứ pháp lý để kiểm tra Trong quá

trình này, như đã phân tích và dẫn chứng ở trên, đòi

hỏi người làm kiểm tra văn bản phải có căn cứ pháp

lý vừng chắc, rõ ràng để không bỏ lọt quy định trái,

nhưng cũng không kết luận khiên cường đối với bất

kỳ quy định nào Chính vì vậy, ngoài việc yêu cầu

văn bản QPPL phải được quy định cụ thể, rõ ràng,

nội dung cần hướng dẫn, quy định chi tiết phải

được hướng dẫn, quy định chi tiết đầy đủ thì với

thực tiễn công tác kiểm tra văn bản, tác giả dự báo

trong thời gian tới cần có giải thích Hiến pháp, luật,

pháp lệnh ở những nội dung như sau:

Thứ nhất, những quy định đã rõ nhưng khi áp

dụng vào thực tế (kể cả thực tế xây dựng văn bản

QPPL và thực tế áp dụng pháp luật) lại có những

phương thức tiếp cận khác nhau, gây ra các cách

hiểu khác nhau mà ở đó, các bên có thể “tranh thủ”,

vận dụng theo hướng có lợi cho mình (hậu quả là

làm mất đi sự thống nhất của hệ thống pháp luật)

mà cơ quan nhà nước có thẩm quyền lại không có

cơ sở chắc chấn để xử lý Chẳng hạn, trong các ví

dụ điển hình được phân tích ở phần 2 của bài viết này, rõ ràng “quyền”, “hạn chế quyền” là các khái niệm đã được làm rõ trong khoa học pháp lý hoặc quy định “chỉ được hạn chế bằng luật” là quy định rất rõ ràng, việc hình thành nên một cách hiểu khác

là rất khiên cưỡng, tuy nhiên, trong tình thế cả hai bên đều không chắc chắn về lập luận của mình thì không tìm ra chân lý Vì vậy, cần thiết phải có giải thích rõ ràng, cụ thể để minh bạch trong áp dụng

Thứ hai, những quy định đã cụ thể nhưng khi áp

dụng vào thực tế với tính chất sống động và đa chiều của nó có thể dẫn tới cách hiểu khác nhau và một trong các cách hiểu có thể dẫn tới hành vi vi phạm quy định pháp luật hoặc không xác định được hành vi vi phạm thì cần phải có giải thích cụ thể Chẳng hạn như ví dụ điển hình thứ hai được phân tích trong phần 2 của bài viết này, liệu rằng luật có được quy định khung về điều kiện đầu tư kinh doanh để văn bản ở cấp thấp hơn quy định chi tiết các điều kiện đầu tư kinh doanh không?

Thứ ba, những quy định chưa cụ thể, nếu được giải thích thì sẽ rõ ràng và thống nhất khi áp dụng Chẳng hạn, Luật Đất đai nãm 2013 giao cho ủy ban nhân dân cấp tỉnh thẩm quyền quy định diện tích tối thiểu để tách thửa đất6 nhưng không xác định có hay không bao gồm diện tích được phân chia theo bản án, quyết định của Tòa án, trong khi đó lại quy định, người sừ dụng đất theo bản án, quyết định có hiệu lực của Tòa án thì được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất Vì vậy, dẫn tới tình huống cho rằng, đất đai tại địa phương thuộc thẩm quyền quản

lý của ủy ban nhân dân cấp tỉnh nên bản án, quyết định phân chia quyền sử dụng đất phải phù hợp với quy định của địa phương về diện tích tối thiểu tách thửa, nếu không phù hợp thì không thể được thi

fââg dựng, pháp luật Số 4 (361) -2022

hành hoặc được thi hành nhưng sau phân chia

quyền sử dụng đất thì không thể được cấp giấy

chứng nhận quyền sử dụng đất vi không đủ điều

kiện về diện tích tối thiểu theo quy định của địa

phương Đồng thời, có quan điểm khác cho rằng,

Hiến pháp đã quy định, bản án, quyết định có hiệu

lực của Tòa án phải được tôn trọng, cơ quan, tổ

chức, cá nhân phải nghiêm chỉnh chấp hành7, do

đó, dù Tòa án có ra bản án, quyết định như thế nào

khi phân chia quyền sử dụng đất thì bản án, quyết

định đó vẫn được thi hành và người sử dụng đất

theo bản án, quyết định đó được cấp giấy chứng

nhận quyền sử dụng đất, không phụ thuộc vào diện

tích tối thiểu tách thửa mà ủy ban nhân dân cấp

tỉnh đã quy định Hoặc trong trường hợp xuất hiện

khoảng trống pháp lý khi Việt Nam gia nhập/tham

gia vào các điều ước, thỏa thuận quốc tế mà ngay

lập tức cần có giải thích Hiến pháp, luật, pháp lệnh

để việc áp dụng được thống nhất trên toàn quốc Đây là tình huống ban hành Nghị quyết số 08/2021/NQ-UBTVQH15 ngày 26/11/2021 của ủy ban Thường vụ Quốc hội giải thích khoản 1 Điều

289 của Bộ luật Hình sự

Giải thích Hiến pháp, luật, pháp lệnh đem lại cách hiểu và áp dụng thống nhất quy định của Hiến pháp, luật, pháp lệnh trong thực tiễn Việc này không chỉ mang lại lợi ích đối với công tác kiểm tra văn bản mà nó còn là cơ sở để bảo đảm thúc đẩy,

hỗ trợ các hoạt động kinh tế - xã hội vận hành, phát triển Quá trình kiểm tra văn bản QPPL đã cho thấy nhu cầu giải thích Hiến pháp, luật, pháp lệnh từ thực tiễn là tương đối lớn Do vậy, trong thời gian tới, cơ quan có thẩm quyền cần nghiên cứu, quan tâm thích đáng đến hoạt động này □

1 Trước đây được thực hiện theo quy định tại Nghị định số 40/2010/NĐ-CP ngày 12/4/2010 của Chỉnh phủ về kiếm tra và xử lý văn bản QPPL, được quy định chi tiết thi hành tại Thông tư số 20/2010/TT-BTP ngày 30/11/2010

của Bộ Tư pháp Trước nám 2010, thực hiện theo quy định tại Nghị định số 135/2003/NĐ-CP ngày 14/11/2003 của Chính phủ về kiểm tra và xử lý văn bản QPPL, được hướng dẫn thi hành tại Thông tư so 01/2004/TT-BTP ngày 16/6/2004 của Bộ Tư pháp.

2 Các báo cáo cùa Bộ Tư pháp: Báo cáo số 100/BC-BTP ngày 24/4/2018 về công tác kiểm tra, rà soát, hệ

thống hóa văn bản QPPL năm 2017 và phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp năm 2018; Bảo cáo so 126/BC-BTP ngày 06/5/2019 về công tác kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa văn bản QPPL năm 2018 và phương hướng, nhiệm vụ,

giải pháp năm 2019; Báo cáo số 98/BC-BTP ngày 29/4/2020 về công tác kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa văn bản

QPPL năm 2019 và phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp năm 2020; Báo cảo số 78/BC-BTP ngày 10/5/2021 về công tác kiểm tra, rà soát, hệ thống hóa văn bản QPPL năm 2020 và phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp năm 2021.

3 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2008 cũng có quy định này (Điều 14).

4. Bộ Giáo dục và Đào tạo - Trung tăm ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam, Nguyễn Như Ỷ (chủ biên), Đại Từ điển Tiếng Việt, Nxb Văn hóa - Thông tin.

5. Chẳng hạn, một số quy định tại Điều 12 Luật Đất đai năm 2013: “Những hành vi bị nghiêm cấm: 1 Lấn,

chiếm, hủy hoại đất đai 2 Vĩ phạm quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được công bo 3. Không sử dụng đất, sử

dụng đất không đúng mục đích 4 Không thực hiện đủng quy định của pháp luật khi thực hiện quyền của người sử dụng đất ”.

6 Khoản 4 Điều 144 Luật Đất đai năm 2013.

7 Điều 106 Hiến pháp năm 2013.

8 Dân chủ & Pháp luật