Bài giảng giới thiệu môn học Phương pháp nghiên cứu khoa học

Bài giảng giới thiệu môn học Phương pháp nghiên cứu khoa học được biên soạn nhằm giúp các em sinh viên giải thích được các khái niệm khoa học, vai trò khoa học. Phân biệt được các loại hình nghiên cứu khoa học. Nắm bắt được các bước thực hiện quy trình nghiên cứu. Hiểu biết và tuân thủ các tiêu chuẩn đạo đức trong nghiên cứu. Mời quý thầy cô và các em cùng tham khảo.

GI I THI U MÔN H C Ớ Ệ Ọ

PH ƯƠ NG PHÁP NGHIÊN C U KHOA  Ứ H C Ọ  

[3]  Nguy n Th  C ễ ị ành và Võ Th  Ng c Thúy (2014).  ị ọ Ph ươ ng pháp v à 

ph ươ ng  pháp  lu n  nghiên  c u  khoa  h c  kinh  t   v ậ ứ ọ ế à  qu n  tr ả ị  TP.  HCM: 

Nhà xu t b n Đ i h c qu c gia.  ấ ả ạ ọ ố

[4]  Saunders,  M.  N.  K.,  Lewis,  P.,  &  Thornhill,  A.  (2016).  Research 

methods  for  business  students.  Harlow,  England:  Financial  Times/Prentice 

Hall.

§ Click icon to add table

§ Chương 1. Nh ng v n đ  c  b n c a nghiên c u khoa h c ữ ấ ề ơ ả ủ ứ ọ

§ Chương 2. T ng quan lý thuy t và nghiên c u có liên quanổ ế ứ

§ Chương 3. Xác đ nh và mô t  v n đ  nghiên c uị ả ấ ề ứ

§ Chương 4 . Thi t k  nghiên c uế ế ứ

§ Chương 5. Thu th p d  li uậ ữ ệ

§ Chương 6. X  lý d  li uử ữ ệ

§ Chương 7. Trình bày d  li u và l a ch n thi t k  nghiên c u v i các d ng d  ữ ệ ự ọ ế ế ứ ớ ạ ữ

li uệ

Ch ươ ng 1

M c tiêu ụ

§ Gi i thích ả đượ c các khái ni m khoa h c, vai trò ệ ọ

§Phân bi t ệ đượ c các lo i hình nghiên c u khoa h c ạ ứ ọ

§N m b t ắ ắ đượ c các b ướ c th c hi n quy trình nghiên ự ệ

c u ứ

§Hi u bi t và tuân th các tiêu chu n ể ế ủ ẩ đạ đứ o c trong nghiên c u ứ

§ Click icon to add table

NGHIÊN C U KHOA H C LÀ GÌ? Ứ Ọ

Nghiên c u khoa h c và đ c đi m ứ ọ ặ ể

§Quá trình xác nh, thu th p, phân tích, t ng h p vđị ậ ổ ợ à cung

c p nh ng d li u, thông tin, vấ ữ ữ ệ à hi u bi t có chi u sâu có liên ể ế ềquan cho nh ng ngữ ười ra quy t nh ch n l a hế đị ọ ự ành động phù

h p, t i a hóa hi u qu c a t ch c.ợ ố đ ệ ả ủ ổ ứ

§  Nghiên  c u  lứ à  tìm  ki m  thông  tin  đ   gi i  quy t  v n  đ  ế ể ả ế ấ ề(khó khăn, vướng m c).ắ

Nghiên c u khoa h c và ứ ọ đặ đ ể c i m

§Nghiên c u là tìm ki m câu tr  l i m t cách khoa h c cho các ứ ế ả ờ ộ ọ

câu h i đ ỏ ượ c đ t ra. Nghiên c u khoa h c luôn đi v i: ặ ứ ọ ớ

§Ki n th c và quan đi m c a các cá nhân hay xã h i th  gi i ế ứ ể ủ ộ ế ớ

Vai trò c a nghiên c u ủ ứ

§Nghiên  c u  cung  c p  ki n  th c  vứ ấ ế ứ à  k   năng  c n  thi t  đ   ra  ỹ ầ ế ể quy t đ nh ế ị

© Research Methodology, Third Edition by Ranjit Kumar (2011, SAGE)

ng d ng c a nghiên c u

T  góc nhìn c aừ ủ

Nhà cung c p d ch ấ ị

vụ Nhà qu n lý, qu n tri ho c ngặ ả ườ ậi l p k  ả ế Chuyên gia

h achọ Người tiêu dùng

• C n  bao  nhiêu  nhà  ầ cung c p d ch v ? ấ ị ụ

• Nhân viên c n đào t o  ầ ạ nghi p v  nào? ệ ụ

• Làm  th   nào  m t  ế ộ

lý  thuy t  c   th   ế ụ ể

có giá tr  trong các  ị

đi u  ki n  hi n  ề ệ ệ nay?

CÁC LO I HÌNH NGHIÊN C U  Ạ Ứ

§Phân lo i theo tính  ng d ngạ ứ ụ

§Phân lo i theo phạ ương th c nghiên c uứ ứ

§Phân lo i theo m c tiêu nghiên c uạ ụ ứ

14

Các lo i hình nghiên c u khoa h c ạ ứ ọ

© Research Methodology, Third Edition by Ranjit Kumar (2011, SAGE)

M c tiêu   ụ

Nghiên 

c u khám  ứ phá

Phân lo i theo tính  ng d ngạ ứ ụ

§Nghiên c u c  b n lứ ơ ả à các công vi c mang tính lý thuy t ho c  ệ ế ặ

th c  nghi m  đ ự ệ ượ c  th c  hi n  ch   y u  đ   đ t  đ ự ệ ủ ế ể ạ ượ c  các  ki n  th c  ế ứ

m i mang tính n n t ng c a các hi n t ớ ề ả ủ ệ ượ ng v à các s  ki n th c t   ự ệ ự ế quan  sát  đ ượ c,  m à  không  nh m  đ n  b t  k   ng  d ng  c   th   n ằ ế ấ ỳ ứ ụ ụ ể ào 

ho c s  d ng theo d  đ nh n ặ ử ụ ự ị ào. 

§Nghiên  c u  c   b n  phát  tri n,  th   nghi m,  ki m  ch ng  các ứ ơ ả ể ử ệ ể ứ

ph ươ ng pháp, quy trình, k  thu t v ỹ ậ à công c  nghiên c u nh m c i  ụ ứ ằ ả thi n b n thân ph ệ ả ươ ng pháp lu n nghiên c u ậ ứ

16

Các lo i hình nghiên c u khoa h c ạ ứ ọ

Phân lo i theo tính  ng d ngạ ứ ụ

§Nghiên  c u  ng  d ng  nh m  đ t  các  ki n  th c  m i,  đ nh ứ ứ ụ ằ ạ ế ứ ớ ị

hướng đ n m t m c tiêu th c t  c  th  nế ộ ụ ự ế ụ ể ào đó

§Nghiên c u  ng d ng hứ ứ ụ ướng đ n đ  xu t chính sách, cách ế ề ấ

th c qu n lý m i ho c c i thi n s  hi u bi tứ ả ớ ặ ả ệ ự ể ế

17

Các lo i hình nghiên c u khoa h c ạ ứ ọ

Phân lo i theo m c tiêu nghiên c uạ ụ ứ

§Nghiên c u mô t  (descriptive research)ứ ả

§Nghiên c u khám phá (exploratory research)ứ

§Nghiên c u tứ ương quan (correlational research) 

§Nghiên c u gi i thích (explanatory research)ứ ả

18

Các lo i hình nghiên c u khoa h c ạ ứ ọ

Phân lo i theo hình th c thu th p d  li uạ ứ ậ ữ ệ

§Nghiên  c u  đ nh  lứ ị ượng  (quantitative  research):  lượng  hóa 

s  bi n thiên c a đ i tự ế ủ ố ượng nghiên c uứ

§Nghiên c u đ nh tính (qualitative research): nh m mô t  s  ứ ị ằ ả ự

v t,  hi n  tậ ệ ượng;    không  quan  tâm  đ n  s   bi n  thiên  c a  đ i ế ự ế ủ ố

tượng nghiên c u vứ à cũng không nh m lằ ượng hóa s  bi n thiên ự ếnày

19

Các lo i hình nghiên c u khoa h c ạ ứ ọ

CÁC B ƯỚ C TRONG QUY TRÌNH 

NGHIÊN C U Ứ

Quy trình nghiên c u  ứ

§Là m t chu i các hộ ỗ ành đ ng di n ra theo trình t  vộ ễ ự à g n ắ

li n v i n n t ng ki n th c cũng nh  các bề ớ ề ả ế ứ ư ướ ưc t  duy h p lý.ợ

§Th   hi n  m t  chu i  các  bể ệ ộ ỗ ướ ưc  t   duy  và  v n  d ng  ki n ậ ụ ế

th c v  phứ ề ương pháp nghiên c u vứ à ki n th c chuyên ngế ứ ành

§Kh i  đ u  t   vi c  xác  đ nh  v n  đ   nghiên  c u  cho  đ n ở ầ ừ ệ ị ấ ề ứ ế

bước cu i cùng lố à tìm ra câu tr  l i cho v n đ  đ t ra.ả ờ ấ ề ặ

21

© Research Methodology, Third Edition by Ranjit Kumar (2011, SAGE)

Giai đo nạ Giai đo n II ạ Giai đo n II ạ Giai đo n III ạ

Cái gì

(câu h i  ỏ nghiên c u đ   ứ ể

© Research Methodology, Third Edition by Ranjit Kumar (2011, SAGE)

Sampling  theory and  designs

Methods of data processing Use of computes and statistics

Principles 

of scienfic  writing

Study 

Contents of  the research  proposal

Constructing  instrument for  data collection

Selecting 

a sample

Writing a  research  proposal

Collecting  data Processing data

Writing a  research report

Field test of  the research tool

Editing of  the data

Developing 

a code  book

Operational  steps

Required  theoretical  knowledge Required  intermediary  knowledge

Conducting the study

v Bước 1. Xác đ nh v n đị ấ ề

§Nghiên c u trong lĩnh v c nứ ự ào (what field of study)?

§Nghiên c u ch  đ  gì (what topics for study)?ứ ủ ề

§Nghiên c u v n đ  nứ ấ ề ào (what problems for study)?

§T i sao ch n v n đ  đó (why to study it)?ạ ọ ấ ề

§Nghiên c u đ  lứ ể àm gì (for what purposes)?

§Ph i tr  l i câu h i nả ả ờ ỏ ào (what to answer)?

24

Quy trình nghiên c u  ứ

v Bước  2.  T ng  quan  tổ ài  li u  (c   s   lý  thuy t  vệ ơ ở ế à  các 

nghiên c u trứ ước)

§T i sao ph i t ng quan?ạ ả ổ

§T ng quan cái gì đây?ổ

§T ng quan cho k t qu  c  th  gì?ổ ế ả ụ ể

25

Quy trình nghiên c u  ứ

vBước 3. Xác đ nh các thị ành ph n cho thi t k  nghiên c uầ ế ế ứ

§Khung khái ni m?ệ

§Khung phân tích?

§Nên đ t ra gi  thi t nghiên c u nặ ả ế ứ ào?

§Thông tin, d  li u, bi n s  nữ ệ ế ố ào c n thu th p?ầ ậ

§Thông tin, d  li u, bi n s  nữ ệ ế ố ào c n phân tích? ầ

§Ch n m u ra sao? Bao nhiêu lọ ẫ à v a?ừ

§Ứng d ng mô hình phân tích nụ ào?

Quy trình nghiên c u  ứ

vBước 4. Vi t đ  cế ề ương nghiên c uứ

vBước 6. Phân tích d  li uữ ệ

§ Phân tích đ nh tính?ị

§ Phân tích đ nh lị ượng?

vBước 7. Gi i thích k t qu  vả ế ả à vi t báo cáoế

§ Rút ra được nh ng phát hi n nữ ệ ào, k t lu n nế ậ ào t  k t qu ? ừ ế ả

§ K t qu  phân tích đế ả ược gi i thích nh  th  nả ư ế ào? Có phù h p v i lý  ợ ớ thuy t  không?  Có  phù  h p  v i  th c  ti n  không?  Có  tính  m i  ế ợ ớ ự ễ ớ không?

Quy trình nghiên c u  ứ

Đ O Đ C TRONG NGHIÊN C U  Ạ Ứ Ứ

Đ o đ c trong nghiên c u ạ ứ ứ

§ Đ o  đ c  nghiên  c u  l ạ ứ ứ à  quy  t c  ho c  h ắ ặ ành  vi  chu n  ẩ

m c trong nghiên c u khoa h c  ự ứ ọ

§ M c tiêu l ụ à đ  đ m b o không ai b  t n h i ho c ch u  ể ả ả ị ổ ạ ặ ị

h u qu  b t l i t  các ho t đ ng nghiên c u ậ ả ấ ợ ừ ạ ộ ứ

Ethical Treatment of Participants

Ethical Issues related to  Researchers and Team Members

§ Safety (đ ượ c an to àn)

§ Ethical behavior of assistants ( ng x  đúng đ n c a các  ứ ử ắ ủ

tr  lý) ợ

§ Protection of anonymity (b o đ m tính n c danh) ả ả ặ

Các bên liên quan trong nghiên c u ứ

§Ng ườ i tham gia nghiên c u hay ứ đố ượ i t ng nghiên c u ứ

§Nhà nghiên c u ứ

§ Đơ n v tài tr ị ợ

Các v n ấ đề đạ đứ o c c n xem xét liên ầ

§N m ch c v n ắ ắ ấ đề nghiên c u trứ ước khi tìm ki m s ế ự đồng ý

ng x  đ o đ c v i ng i tham gia

§B t đ u thu th p d  li u b ng cách gi i thích cho ngắ ầ ậ ữ ệ ằ ả ười tham gia nh ng l i ích mong đ i t  nghiên c u ữ ợ ợ ừ ứ

§ Gi i thích cho nh ng ngả ữ ười tham gia r ng các quy n vằ ề à phúc 

l i  c a  h   s   đ ợ ủ ọ ẽ ượ c  b o  v   đ y  đ   v ả ệ ầ ủ à  cho  bi t  vi c  n ế ệ ày  s   đ ẽ ượ c 

th c hi n nh  th  n ự ệ ư ế ào

§Hãy ch c ch n r ng ngắ ắ ằ ười ph ng v n/ nghiên c u có đỏ ấ ứ ượ ực s  

đ ng ý c a ng ồ ủ ườ i tham gia

Deception (L a d i) ừ ố

§ To prevent biasing the participants before the survey or  experiment  (Đ   ngăn  ch n  s   thiên  v   c a  nh ng  ng ể ặ ự ị ủ ữ ườ i  tham gia tr ướ c khi kh o sát ho c th  nghi m) ả ặ ử ệ

§ To protect the confidentiality of a third party (Đ  b o  ể ả

v  bí m t c a bên th  ba) ệ ậ ủ ứ

Các v n ấ đề đạ đứ o c c n xem xét liên ầ

quan đế n nhà nghiên c u ứ

§Tránh thiên vị

§Thêm ho c b t data ặ ớ

§ S d ng ph ử ụ ươ ng pháp nghiên c u không phù h p ứ ợ

§Báo cáo không chính xác

§S d ng không phù h p thông tin ử ụ ợ

Các v n ấ đề đạ đứ o c liên quan đế n t ổ

ch c tài tr ứ ợ

§H n ch nhà tài tr áp ạ ế ợ đặ t thông tin

§H n ch vi c l m d ng k t qu nghiên c u ạ ế ệ ạ ụ ế ả ứ

§ N u c n thi t, ch m d t m i quan h v i nhà tài tr ế ầ ế ấ ứ ố ệ ớ ợ

Tài li u tham kh o ệ ả

§Kumar, R (2011) Research Methodology A

Step-by-Step Guide for Beginners Washington DC: SAGE

Publications Chapter 1, 2 & 14

§Tr n Ti n Khai (2014) ầ ế Ph ươ ng pháp nghiên c u kinh ứ

t - Ki n th c c b n ế ế ứ ơ ả TP HCM: Nhà xu t b n Lao ấ ả độ ng

xã h i Ch ộ ươ ng ? & ?