Bài giảng Dự báo trong kinh doanh - Chương 1: Mở đầu

Bài giảng Dự báo trong kinh doanh - Chương 1: Mở đầu. Chương này cung cấp cho học viên những nội dung về: khái niệm và phân loại dự báo; các nguyên tắc dự báo; tổng quan và tiêu chuẩn lựa chọn phương pháp dự báo; các phương pháp đánh giá dự báo;... Mời các bạn cùng tham khảo chi tiết!

Trang 1

Chương 1 _ MỞ ĐÀU

Trang 2

Chương 1

MỞ ĐẦU

Trang 3

Chương 1

§1.1 Khái niệm và phân loại dự báo

1.1.1 Khái niệm dự báo

Tiếng Hy Lạp “progrosic” nghĩa là biết trước

Từ cổ xưa dự báo đã được áp dụng trong cuộc

sông hàng ngày nhưng mang nặng màu sắc thân bí tôn giáo

Trang 4

Chương 1

Thời Hy lạp cỗ chia đã chia thành các lĩnh vực:

Các hiện tượng tự nhiên

Các hiện tượng xã hội

Các hiện tượng về đời sống xã hội

Trang 5

Chương 1

Đến thế kỷ XVI, XVII khi các khoa học tự nhiên

đã phát triển đặc biệt là sự xuất hiện các học

thuyết của Marx thì dự báo đã từ thần bí kinh

nghiệm phát triền thành bộ môn khoa học độc lập

Trang 6

Chương 1

Ngày nay vai trò của dự báo ngày càng được khẳng định và tăng lên đáng kê trong mọi lĩnh

vực của đời sống xã hội.

Trang 7

Chương 1

Dự báo là sự tiên đoán có căn cứ khoa học,

mang tính chất xác suất về mức độ, nội dung,

các mối quan hệ, trạng thái, xu hướng phát

triển của đối tượng nghiên cứu hoặc về cách

thức và thời hạn đạt được các mục tiêu nhất

định đã đề ra trong tương lai

Trang 8

Chương 1

Dự báo bao giờ cũng có thời gian xác định hay

tầm xa của dự báo Tầm xa dự báo là khoảng

cách tối đa từ hiện tại đến thời điểm phát biểu

dự báo

Trang 9

Chương 1

1.1.2 Phân loại dự báo

a Theo đối tượng

- Dự báo kinh tế

- Dự báo tiến bộ khoa học công nghệ

- Dự báo dân số và nguồn nhân lực

- Dự báo xã hội

- Dáo môi trường sinh thái

Trang 10

- Dự báo ngắn hạn: có tầm xa dự báo từ 1 — 3

năm, làm căn cứ cho việc xây dựng và điều

chỉnh các kế hoạch ngắn hạn Sai số cho phép

nên < 5%

Trang 11

Chương 1

- Dự báo trung hạn: có tầm xa từ 5 - 7 năm, làm

căn cứ cho việc lập các kế hoạch trung hạn, kế

hoạch 5 năm Là dự báo có vai trò rất quan

trọng trong nền kinh tế quốc dân

Trang 12

Chương 1

- Dự báo dài hạn: có tầm xa dự báo từ 10 — 20

năm, nhằm cung cấp thông tin và dữ liệu cho việc hoạch định các chiến lược phát triển kinh

tế xã hội dài hạn hay hình thành một tầm nhìn

có tính định hướng trong sự phát triển lâu dài

của đất nước

- Ngoài ra còn có các dự báo siêu dài hạn

Trang 13

Chương 1

c Theo quy mô, cấp độ của đối tượng

- Dự báo vĩ mô: là các dự báo về các chỉ tiêu lớn mang tính tông hợp bao hàm toàn bộ nên kinh tê, các vùng kinh tê, các ngành

- Dự báo vi mô: là các dự báo ở cấp đơn vị nhỏ

hay các doanh nghiệp

Trang 14

Chương 1

§1.2 Các nguyên tac dw bao

1.2.1 Nguyén tac lién hé bién chteng

Yêu cầu xem xét mọi vấn đề trong một điều

kiện và hoàn cảnh cụ thể, tính đến sự phụ

thuộc lẫn nhau giữa các mặt của vấn đề nghiên

cứu Đồng thời phải tính đến cả mối quan hệ

với các lĩnh vực khác

Trang 15

Chương 1

1.2.2 Nguyên tắc kế thừa lịch sử

Sự nghiên cứu sâu sắc trạng thái của đối

tượng dự báo trong quá khứ và hiện tại sẽ là

cơ sở tốt, vững chắc để dự báo các xu hướng

vận động và phát triển của đối tượng dự báo trong tương lai

Trang 16

Chương 1

1.2.3 Nguyên tắc tính đặc thù về bản chất

của đôi tượng dự báo

Phải tính đến đặc điểm, đặc thù về bản chất

của đối tượng dự báo, tính đặc thù về những

quy luật phát triển của nó, giá trị tuyệt đối và giá

trị tính toán của giới hạn phát triển trong tương lai

Trang 17

Chương 1

1.2.4 Nguyên tắc mô tả tối ưu đối tượng

Trang 18

Chương 1

1.2.5 Nguyên tắc về tính tương tự của

đối tượng dự báo

Đòi hỏi khi phân tích phải thường xuyên so

sánh những tính chất của đối tượng dự báo với những đối tượng tương tự đã biết và với các

mô hình của các đối tượng đó nhằm tìm ra đối

tượng tương tự hoặc một số yếu tố của mô

hình để ứng dụng vào dự báo cho các đối

tipvna mới nhằm tiết kiêm chỉ nhí và thời aian

Trang 19

Chương 1 -

§1.3 Tông quan và tiêu chuân

lựa chọn phương pháp dự báo

1.3.1 Tổng quan về phương pháp dự báo

a Nhóm các phương pháp mô hình hóa

Là các phương pháp dựa trên mối liên hệ để xây dựng mô hình dự báo

Việc xây dựng mô hình chủ yếu dựa trên 2

phương pháp cơ bản là phân tích hôi quy và

chuỗi thời gian

Trang 20

Chương 1 -

b Nhóm các phương pháp chuyên gia

Được sử dụng trong trường hợp các số liệu

thực nghiệm không đáp ứng được yêu cầu

nghiên cứu hoặc đối tượng dự báo không thể định lượng hoặc có thể định lượng nhưng rất tốn kém

Trang 21

Chương 1 -

Được thực hiện trên cơ sở thu thập xử lý các ý kiến đánh giá dự báo của các chuyên gia rồi đưa ra kết quả dự báo Trong đó có sử dụng

các công cụ toán học và logic để đảm bảo sự

thống nhất khách quan

Trang 22

Chương 1 -

c Nhóm các phương pháp kết hơp

Được tiến hành theo 1 quy trình lặp nhằm thực

hiện việc xích lại gần nhau giữa các phương án nhận được từ việc mô phỏng theo mô hình trên máy tính với các ý kiến của các chuyên gia cho

tới khi đạt được sự thống nhất chấp nhận được

Trang 23

Chương 1 -

1.3.2 Tiêu chuẩn lựa chọn pp dự báo

Độ chính xác của dự báo

Chỉ phí của dự báo

Tính tổng hợp và khả năng ứng dụng của pp

Thời gian dự báo

Cơ sở dữ liệu để dự báo

Trang 24

Chương 1

§1.4 Các phương pháp đánh giá

dự báo

1.4.1 Đánh giá trước dự báo

Kiểm tra thông tin về tính đầy đủ, chính xác,

phù hợp với mục tiêu dự báo, độ dài chuỗi quan sát, cấu trúc chuỗi quan sát

Trang 25

Chương 1

§1.4 Các phương pháp đánh giá dự báo

1.4.1 Đánh giá trước dự báo

Kiểm tra các biến tham sỐ đại diện cho các mối

quan hệ của chúng tới đôi tượng dự báo

Kiểm tra dạng hàm hoặc mô hình dự báo sử

dụng

Trang 26

Chương 1

1.4.2 Đánh giá sau dự báo

y, : la gia tri thwc té ở thời điêm t

Y, : la gia tridy bao & thoi điểm t

e, : lasais6 du bao & thời điểm t

e,=Y,-Y,

Trang 27

Chương 1

a Sai số trung bình

Trang 28

Chương 1

b Sai số tuyệt đối trung bình

Trang 29

Chương 1

c Sai số bình phương trung bình

n

>¿ Sứ-f}

MSE = /=l —.£l

Trang 30

Chương 1

d Sai số phần trăm tuyệt đối trung bình

Trang 31

Chương 1

e Căn bậc hai của sai số bình phương trung bình

⁄, Xu}

RMSE =) MSE =

Trang 32

RMSE„„„ : RMSE của mô hình dự báo

RMSF,,„„ : RMSE của mô hình dự báo thô

Trang 33

RMSE yang SY, mí ỳ

U<l : Tốt hơn MH dự báo thô

U=I : Ngang với MH dự báo thô

>¡ : Kém MH dự báo thô

Trang 35

Chương 1 -

§1.5 Các bước tiên hành dự báo

Bước 1: Xác định mục tiêu dự báo (đối tượng

dự báo, khu vực dự báo và khoảng thời gian

cần dự báo)

Bước 2: Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến

đại lượng cần dự báo

Trang 36

Chương 1 -

Bước 3: Thu thập và phân loại dữ liệu

Bước 4: Phân tích xu hướng tiến triển của đại

lượng cân dự báo

Bước 5: Xác định kĩ thuật (phương pháp) dự báo sẽ sử dụng và tính toán các giá trị dự báo

Trang 37

Chương 1 -

Bước 6: Kiểm tra tính phù hợp của mô hình

Bước 7: Xác định các giá trị dự báo

Định dạng
Số trang	37
Dung lượng	2,44 MB