Tiểu luận Luật THADS: Biện pháp khấu trừ trong tài khoản; thu hồi, xử lý tiền, giấy tờ có giá của người phải thi hành án

Để được tìm hiểu biện pháp cưỡng chế thi hành án này em xin chọn đề bài số 11: “Biện pháp khấu trừ trong tài khoản; thu hồi, xử lý tiền, giấy tờ có giá của người phải thi hành án”.. Bản

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU

Thi hành án dân sự là một trong những hoạt động quan trọng nhằm khôi phục lại quyền và lợi ích hợp pháp của công dân bị xâm hại Tuy nhiên trên thực

tế không phải bản án, quyết định có hiệu lực nào của cơ quan có thẩm quyền cũng có thể được tổ chức thi hành một cách thuận lợi Do đó pháp luật đã quy định về các biện pháp cưỡng chế thi hành án dân sự Điều 71 Luật Thi hành án dân sự năm 2008 sửa đổi bổ sung năm 2014 quy định 6 biện pháp cưỡng chế được áp dụng Trong đó có biện pháp: “khấu trừ trong tài khoản, thu hồi, xử lý tiền, giấy tờ có giá của người phải thi hành án” Để được tìm hiểu biện pháp

cưỡng chế thi hành án này em xin chọn đề bài số 11: “Biện pháp khấu trừ

trong tài khoản; thu hồi, xử lý tiền, giấy tờ có giá của người phải thi hành án”.

NỘI DUNG

I QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ BIỆN PHÁP KHẤU TRỪ TIỀN TRONG TÀI KHOẢN, THU HỒI, XỬ LÝ TIỀN, GIẤY TỜ CÓ GIÁ CỦA NGƯỜI THI HÀNH ÁN.

1 Điều kiện áp dụng:

Biện pháp khấu trừ tiền trong tài khoản, thu hồi, xử lý tiền, giấy tờ có giá của người phải thi hành án là một trong các biện pháp cưỡng chế thi hành án dân

sự, được quy định tại các Điều 71, Điều 76 và từ Điều 79 đến Điều 83 Luật Thi hành án dân sự 2008 sửa đổi, bổ sung 2014

Nếu người phải thi hành án phải thi hành nghĩa vụ trả tiền, mà họ đang giữ tiền, giấy tờ có giá hoặc gửi tại kho bạc, tổ chức tín dụng thì biện pháp cưỡng chế này sẽ là biện pháp đầu tiên được áp dụng bởi nếu thực hiện được thì

sẽ rất có hiệu quả trong việc đảm bảo quyền lợi của người được thi hành án Các biện pháp khác thì chỉ được thực hiện khi không thể thực hiện biện pháp này

Cụ thể, biện pháp khấu trừ tiền trong tài khoản, thu hồi, xử lý tiền, giấy tờ

có giá của người phải thi hành án được thực hiện khi:

Theo bản án, quyết định của tòa án thì người phải thi hành án phải thi

hành nghĩa vụ trả tiền Bản án, quyết định dân sự của tòa án có thể bắt các bên

thi hành nhiều loại nghĩa vụ dân sự khác nhau: trả lại tài sản chiếm hữu bất hợp pháp, áp dụng các biện pháp khác để phục hồi, xin lỗi, cải chính công khai… Nghĩa vụ trả tiền trong thi hành án đân sự thường xuất phát từ việc thanh toán nghĩa vụ theo hợp đồng, thừa kế tài sản, bồi thường thiệt hại…

Có căn cứ để xác định người phải thi hành án có tài khoản, có tiền hoặc giấy tờ có giá để thi hành Để thi hành biện pháp khấu trừ tiền trong tài khoản,

thu hồi, xử lý tiền, giấy tờ có giá thì bản than người phải thi hành án phải có tiền gửi tại ngân hang, kho bạc, tổ chứ tín dụng hoặc tiền mà chính họ đang giữ, thi nhập từ hoạt động kinh doanh hằng ngày và tiền do người thứ ba đang giữ, các loại giấy tờ có giá như cổ phiếu, trái phiếu, tín phiếu…

Hết thời hạn tự nguyện đã được chấp hành viên ấn định nhưng người phải thi hành án không tự nguyện thi hành hoặc chưa hết thời hạn tự nguyện nhưng cần ngăn chặn người phải thi hành án có hành vi tẩu tán, hủy hoại tài sản hoặc trốn tránh việc thi hành án.

2 Trình tự, thủ tục áp dụng biện pháp khấu trừ tiền trong tài khoản, thu hồi, xử lý tiền, giấy tờ có giá của người phải thi hành án.

2.1 Khấu trừ tiền trong tài khoản để thi hành án:

Điều 76 Luật Thi hành án dân sự 2008 sửa đổi bổ sung 2014 quy định:

“Chấp hành viên ra quyết định khấu trừ tiền trong tài khoản của người phải thi hành án.”

Trước khi ra quyết định cưỡng chế, chấp hành viên cần xác định số tiền của người phải thi hành án trong tài khoản ngân hàng, kho bạc nhà nước, tổ chức tín dụng trên cơ sở các tài liệu do người được thi hành án cung cấp Theo yêu cầu của người được Thi hành án hoặc trong trường hợp cần kiểm tra lại thì cơ

quan thi hành án dân sự yêu cầu nơi người phải thi hành án có tài khoản cung cấp các thông tin về tiền trong tài khoản của người đó.1

Theo khoản 2 điều 21 Nghị định 62/2015/NĐ-CP thì với trường hợp đối tượng bị cưỡng chế có mở tài khoản tiền gửi tại nhiều kho bạc nhà nước, tổ chức tín dụng khác nhau thì Chấp hành viên căn cứ số dư tài khoản để quyết định áp dụng biện pháp cưỡng chế khấu trừ tiền trong tài khoản đối với một hoặc nhiều tài khoản để đảm bảo thu đủ tiền phải thi hành án và chi phí cưỡng chế thi hành

án nếu có Mức khấu trừ tương ứng với nghĩa vụ của người phải thi hành án, số tiền khấu trừ không vượt quá nghĩa vụ thi hành án và chi phí cưỡng chế thi hành án

Sau khi ra quyết định cưỡng chế khấu trừ tiền trong tài khoản của người phải thi hành án thì chấp hành viên gửi ngay quyết định đó cho ngân hàng, khó bạc, tổ chưc tín dụng đang giữ tiền của người phải thi hành án và yêu cầu thủ trưởng cơ quan, tổ chức này thực hiện quyết đinh Sau khi nhận được quyết định cưỡng chế thi hành án, thủ trưởng các cơ quan, tổ chức này phải tiến hành khấu trừ ngay tiền gửi, tài khoản của người phải thi hành án và chuyển vào tài khoản của cơ quan thi hành án hoặc người được thi hành án.2

2.2 Thu hồi, xử lý tiền và giấy tờ có giá của người phải thi hành án

Tiền, giấy tờ có giá của người thi hành án có thể do chính người phải thi hành

án giũ hoặc do người thứ ba giữ Do vậy, việc áp dụng biện pháp thu hồi xử lý tiền, giấy tờ có giá của người phải thi hành án ở hai trường hợp có sự khác biệt nhất định:

Trường hợp: Người phải thi hành án đang trực tiếp giữ tiền và giấy tờ có giá:

1 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật thi hành án dân sự Việt Nam, Nxb CAND, Hà Nội, 2018 Trang 242.

2 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật thi hành án dân sự Việt Nam, Nxb CAND, Hà Nội, 2018 Trang 242-245.

Điều 80 Luật thi hành án dân sự 2008 sửa đổi bổ sung 2014 quy định trong trường hợp phát hiện người phải thi hành án đang giữ số tiền mà có căn cứ xác định khoản tiền đó là của người thi hành án thì chấp hành viên ra quyết định thu tiền tương ứng với nghĩa vụ thi hành án của họ để thi hành án Chấp hành viên lập biên bản thu tiền và cấp biên lai cho người phải thi hành án

Ngoài ra Theo điều 79 Luật thi hành án dân sự 2008 sửa đổi bổ sung 2014 thì trường hợp người phải thi hành án có thu nhập từ hoạt động kinh doanh thì Chấp hành viên ra quyết định thu tiền từ hoạt động kinh doanh của người đó để thi hành án Khi thu tiền, Chấp hành viên phải để lại số tiền tối thiểu cho hoạt động kinh doanh và sinh hoạt của người phải thi hành án và gia đình

Nếu phát hiện người đang phải thi hành án đang giữ giấy tờ có giá thì chấp hành viên ra quyết định thu giữ giấy tờ có giá đó để thi hành án Trường hợp người phải thi hành án không giao giấy tờ có giá thì chấp hành viên yêu cầu

cơ quan, tổ chức có thẩm quyền chyển giao giá trị của giấy tờ có giá đó để thi hành

Trường hợp: Người phải thi hành án có tiền, giấy tờ có giá nhưng đang do

người thứ ba giữ.

Việc thu tiền của người phải thi hành án do người thứ ba giữ được quy định tại điều 81 Luật thi hành án dân sự 2008 sửa đổi bổ sung 2014 Trường hợp phát hiện người thứ ba đang giữ tiền của người phải thi hành án thì chấp hành viên ra quyết định thu giữ khoản tiền đó để thi hành án Người thứ ba đang giữ tiền của người phải thi hành án có nghĩa vụ giao nộp tiền cho chấp hành viên để thi hành án Chấp hành viên lập biên bản thu tiền, cấp biên laic ho người thứ ba đang giữ tiền và thong báo cho người phải thi hành án Trường hợp người thứ ba đang giữ tiền không ký vào biên bản thì phải có chữ ký của người làm chứng.3

3 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật thi hành án dân sự Việt Nam, Nxb CAND, Hà Nội, 2018 Trang 245.

Điều 23 Nghị định 62/2015/NĐ-CP cũng quy định khá chi tiết về thủ tục thu giữ tiền, tài sản của người phải thi hành án đang do người thứ ba giữ Trường hợp phát hiện cơ quan, tổ chức, cá nhân đang giữ giấy tờ có giá của người phải thi hành án thì chấp hành viên ra quyết định thu giữ giấy tờ đó để thi hành án Cơ quan, tổ chức đó phải chuyển giao giấy tờ đó cho cơ quan thi hành

án Trường hợp cơ quan, tổ chức, cá nhân đang giữ giấy tờ có giá của người phải thi hành án không giao giấy tờ cho cơ quan thi hành án dấn sự thì chấp hành viên yêu cầu cơ quan, tổ chức có thẩm quyền chuyển giao giá trị của giấy tờ đó

để thi hành án

3 Mức khấu trừ tiền trong tài khoản, thu hồi tiền, giấy tờ có giá của người phải thi hành án:

Khi áp dụng biện pháp cưỡng chế khấu trừ vào tiền trong tài khoản; thu hồi, xử lý tiền, giấy tờ có giá của người phải thi hành án thì mức khấu trừ, thu hồi phải tương ứng với nghĩa vụ của người phải thi hành án để thi hành án Hiện nay, Luật thi hành án dân sự 2008 sửa đổi bổ sung 2014 không quy định cụ thể

về việc để lại cho người thi hành án một khoản tiền tối thiểu khi áp dụng biện pháp cưỡng chế khấu trừ vào tiền trong tài khoản; thu hồi, xử lí giấy tờ có giá của người phải thi hành án Điều 79 Luật thi hành án dân sự 2008 sửa đổi bổ sung 2014 và Điều 22 Nghị định số 62/2015/NĐ-CP chỉ quy định về mức thu tiền từ hoạt động kinh doanh của người phải thi hành án Theo đó, chấp hành viên thu tiền từ hoạt động kinh doanh của người phải thi hành án theo định kỳ hàng ngày, tuần, tháng, quý hoặc năm tùy theo tính chất ngành nghề kinh doanh của người phải thi hành án Khi xác định mức tiền thu từ hoạt động kinh doanh của người phải thi hành án, chấp hành viên căn cứ vào kết quả kinh doanh trên

cơ sở sổ sách, giấy tờ và tình hình kinh doanh thực tế của người phải thi hành án

II PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ KHẤU TRỪ TIỀN TRONG TÀI KHOẢN; THU HỒI, XỬ LÝ TIỀN,GIẤY

TỜ CÓ GIÁ CỦA NGƯỜI PHẢI THI HÀNH ÁN.

1 Những bất cập trong việc áp dụng, thực hiện biện pháp:

• Khấu trừ tiền trong tài khoản:

Thứ nhất, rất khó có sự hợp tác từ ngân hàng, kho bạc, tổ chức tín dụng nơi

người thi hành án có tài khoản Việc thu thập thông tin về tài khoản, thu nhập của người phải thi hành án gặp nhiều khó khăn do hiện nay nước ta chưa có cơ

sở dữ liệu quốc gia về tài khoản, tiền gửi khách hàng trong các tổ chức tín dụng, ngân hàng thương mại Ngoài ra, khi đã xác minh được tài khoản, thu nhập của người phải thi hành án thì khó khăn vẫn chưa hết Các tổ chức tín dụng sẽ viện dẫn Điều 14 Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010 để từ chối cung cấp thông tin

về tài khoản của người phải thi hành án Nếu cơ quan thi hành án dân sự, chấp hành viên kiên quyết xác minh thì các đơn vị này cung cấp một cách hạn chế Sau khi đã thu thập thông tin về tài khoản của người phải thi hành án thì các ngân hàng lại viện lý do số tiền lớn, phải xin ý kiến của hội sở hoặc viện lý do bảo vệ khách hàng nên trì hoãn việc thực hiện quyết định cưỡng chế của cơ quan thi hành án dân sự Các cơ quan, tổ chức này thường trì hoãn thực hiện khấu trừ tài khoản nhằm tạo điều kiện cho khách hàng chuyển tiền ra khỏi tài khoản từ đó giữ uy tín với khách hàng4

Thứ hai, về mức khấu trừ Đối với biện pháp khấu trừ tiền trong tài khoản,

luật thi hành án chỉ quy định việc khấu trừ phải tương ứng với phần nghĩa vụ và không được vượt quá mà không quy định về trường hợp phải để lại một khoản hợp lý để phục vụ cuộc sống tối thiểu của người phải thi hành án và gia đình họ như việc khấu trừ thu nhập và thu tiền từ hoạt động kinh doanh của người thi hành án Tuy nhiên mức khấu trừ là bao nhiêu lại chưa được quy định cụ thể

4 http://tcdcpl.moj.gov.vn/qt/tintuc/Pages/thi-hanh-phap-luat.aspx?ItemID=272

(Chẳng hạn khi khoản tiền lãi lại là nguồn sống, mức sống tối thiểu thì có khấu trừ hết số tiền trong tài khoản không)

• Thu hồi, xử lý tiền, giấy tờ có giá của người phải thi hành án:

Thứ nhất, trong việc xác minh giấy tờ có giá do người phải thi hành án hoặc

người thứ ba giữ, chấp hành viên gặp nhiều khó khăn khi xác định được giấy tờ

có giá là loại gì, giá trị bao nhiêu, nguồn gốc của tài sản… của người phải thi hành án Bởi vì rất khó để biết được các thông tin về loại giấy tờ có giá, cơ quan quản lý giấy tờ có giá, công ty ban hành cổ phiếu, trái phiếu… khi mà hiện nay

có rất nhiều công ty phát hành và niêm yết chứng khoán trên thị trường Bên cạnh đó còn có các khó khăn khác như việc phối hợp cung cấp thông tin của các

cơ quan có thẩm quyền, các cơ quan quản lý tài sản là giấy tờ có giá… đối với chấp hành viên vẫn còn hạn chế, chưa kịp thời và hiệu quả

Thứ hai, về thu hồi tiền của người phải thi hành án Thu hồi từ hoạt động

kinh doanh: Trường hợp người phải thi hành án có thu nhập từ hoạt động kinh doanh thì người có thẩm quyền thi hành án phải để lại số tiền tối thiểu cho hoạt động kinh doanh và sinh hoạt của người phải thi hành án và gia đình Tuy nhiên thu nhập từ hoạt động kinh doanh của người phải thi hành án rất khó xác minh Người có thẩm quyền thi hành án muốn xác minh phải nhờ cơ quan có thẩm quyền Chưa kể đến hiên nay chưa có cơ chế xử lý việc người phải thi hành án

từ chối cung cấp hoặc cố tình cung cấp sai thông tin cho người được thi hành án, người có thẩm quyền thi hành án Hiệu quả của biện pháp này phụ thược rất nhiều vào ý thức pháp luật của người phải thi hành án và sự phối hợp của nhiều

cơ quan chức năng.5

Trường hợp phát hiện người thứ ba đang nắm giữ tiền của người thi hành

án thì chấp hành viên ra quyết định thu khoản tiền đó để thi hành án Người thứ

ba đang giữ tiền của người phải thi hành án có nghĩa vụ giao nộp cho chấp hành

5 https://text.123doc.org/document/4051307-bien-phap-khau-tru-tien-trong-tai-khoan-thu-hoi-xu-ly-tien-giay-to-co-gia-cua-nguoi-phai-thi-hanh-an.htm

viên để thi hành án Tuy nhiên, các giao dịch dân sự của cá nhân thì rất đa dạng

và khó kiểm soát Việc phát hiện khoản tiền của người phải thi hành án đang do người khác giữ nữa là khá khó khăn

2 Giải pháp khắc phục, hoàn thiện:

Đối với Khấu trừ tiền trong tài khoản: Thường được áp dụng trước đó là biện pháp phong tỏa tài sản cho nên để có thể áp dụng biện pháp cưỡng chế khấu trừ tiền trong tài khoản đạt được hiệu quả thì cần kịp thời phong tỏa tài khoản của người phải thi hành án.6 Bên cạnh đó pháp luật cần có những quy định cụ thể và tăng cường, nâng cao biện pháp xử lý đối với các cơ quan, tổ chức không chấp hành biện pháp phong tỏa tài khoản đã đưa ra Bổ sung thêm định mức khấu trừ tài khoản khi người phải thi hành án không còn bất kỳ nguồn thu nhập nào khác để duy trì cuộc sống của bản thân và gia đình

Đối với Biện pháp cưỡng chế khấu trừ trong tài khoản, thu hồi, xử lý tiền, giấy tờ có giá của người phải thi hành án: Cần có sự phối hợp chặp chẽ kịp thời giữa cơ quan thi hành án với cơ quan, tổ chức quản lý tài khoản và tài sản là tiền, các loại giấy tờ có giá của người phải thi hành án Có thể thấy quan hệ phối kết hợp giữa cơ quan thi hành án với các cơ quan quản lý các tài sản nói trên là rất quan trọng đảm bảo cho việc thi hành án Ngoài ra cũng cần quy định các chế tài cụ thể và đủ mạnh về việc phối hợp giữa các cơ quan hữu quan có trách nhiệm cung cấp thông tin cũng như phối hợp với cơ quan thi hành án trong hoạt động thi hành án

Bên cạnh đó, các cơ quan thi hành án dân sự cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp khác, như đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền pháp luật về thi hành án dân sự để nhân dân hiểu và tự giác chấp hành, hạn chế việc áp dụng các biện pháp cưỡng chế; nâng cao trình độ chuyên môn, đạo đức cán bộ, công chức

6 Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật thi hành án dân sự Việt Nam, Nxb CAND, Hà Nội, 2018 Trang 244

ngành thi hành án; xử lý nghiêm những hành vi tham nhũng, tiêu cực khi thi hành công vụ 7

KẾT LUẬN

Biện pháp khấu trừ trong tài khoản; thu hồi, xử lý tiền, giấy tờ có giá của người phải thi hành án là biện pháp cưỡng chế thi hành án nếu thực hiện hiệu quả sẽ rất có lợi trong việc bảo đảm quyền và lợi ích của người được thi hành

án Trên đây là bài làm của em, dù đã cố gắng làm bài song không thể tránh được những thiếu sót, em rất mong nhận được ý kiến góp ý của các thầy cô giáo

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Trường Đại học Luật Hà Nội, Giáo trình luật thi hành án dân sự Việt

Nam, Nxb CAND, Hà Nội, 2018.

2. Luật thi hành án dân sự năm 2008 sửa đổi, bổ sung năm 2014

3. Nghị định số 62/2015/NĐ - CP ngày 18/07/2015 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của LTHADS

4. Nguyễn Công Bình (chủ biên), Luật thi hành án dân sự Việt Nam những

vấn đề lí luận và thực tiễn, Nxb CAND, Hà Nội, 2012.

5. http://tcdcpl.moj.gov.vn/qt/tintuc/Pages/thi-hanh-phap-luat.aspx?

ItemID=272

6. https://123doc.org//document/4051307-bien-phap-khau-tru-tien-trong-tai-khoan-thu-hoi-xu-ly-tien-giay-to-co-gia-cua-nguoi-phai-thi-hanh-an.htm

7 http://tcdcpl.moj.gov.vn/qt/tintuc/Pages/thi-hanh-phap-luat.aspx?ItemID=272