Tài liệu thực hành pha chế hóa chất

Tài liệu Tài liệu thực hành pha chế hóa chất cung cấp cho các bạn 5 bài thực hành pha chế hóa chất có nội dung như: Kỹ thuật pha chế dung dịch; Pha chế dung dịch làm thuốc hữu cơ; Pha chế dung dịch đệm; Pha chế dung dịch chuẩn; Pha chế dung dịch tẩy rửa;... Mời các bạn cùng tham khảo.

Môn h c s  không thi. Đi m t ng k t môn h c s  đọ ẽ ể ổ ế ọ ẽ ược tính nh  sau:ư

Đi m t ng k t môn h c b ng trung bình c ng đi m các bài th c t p vàể ổ ế ọ ằ ộ ể ự ậ  

đi m thi th c hành.ể ự

Đi m li t: sinh viên b  ể ệ ị đi m không (0)ể   trong m t bài th c t p (khôngộ ự ậ  

n p báo cáo, ngh  h c không phép, b  gi ng viên m i ra kh i l p …) sộ ỉ ọ ị ả ờ ỏ ớ ẽ 

KHÔNG Đ TẠ  môn h c này.ọ

Đi m t ng k t môn h c l y đ n 1 s  l  sau d u ph y.ể ổ ế ọ ấ ế ố ẻ ấ ẩ

Sinh viên làm h  h ng, n t v  d ng c  không b i thư ỏ ứ ỡ ụ ụ ồ ường đúng h n sạ ẽ không được công nh n k t qu  môn h c.ậ ế ả ọ

Sinh viên gian l n trong h c t p (không làm bài mà t  ch  s  li u, saoậ ọ ậ ự ế ố ệ  chép bài c a b n) s  b  h y k t qu  và nh n đi m không (0) cho mônủ ạ ẽ ị ủ ế ả ậ ể  

h c.ọ

THANG ĐI M ĐÁNH GIÁ BÀI TH C HÀNH Ể Ự

M i bài th c hành s  đỗ ự ẽ ược ch m đi m d a theo các tiêu chí sauấ ể ự

Các tiêu chí Đi m t i đaể ố Ch m đi mấ ể

T  ch cổ ứ 1 đi mể Tr t t , n  n pậ ự ề ế

Thao tác 3 đi mể Làm sai thao tác s  b  tr  đi mẽ ị ừ ể

An toàn 1 đi mể X y ra cháy n , đ  v  s  b  tr  đi mả ổ ổ ỡ ẽ ị ừ ể

K t quế ả 1 đi mể Đ  chính xác c a k t quộ ủ ế ả

Th i gianờ 1 đi mể Làm th c nghi m quá gi  b  tr  đi mự ệ ờ ị ừ ểBáo cáo 3 đi mể Ch m theo bài báo cáo thí nghi m SV n pấ ệ ộ

T NGỔ 10 đi mể

N I QUY ­ QUY Đ NH TH C HÀNH Ộ Ị Ự

H c sinh, sinh viên (SV) vào phòng thí nghi m (PTN), ph i tuân th  th cọ ệ ả ủ ự  

hi n m i yêu c u c a giáo viên hệ ọ ầ ủ ướng d n th c hành (GVHD) và cán bẫ ự ộ phòng thí nghi m (CBPTN)ệ

Đi h c đúng gi , SV đi tr  quá 15 phút không đọ ờ ễ ược vào th c hành.ự

Khi vào PTN, n u SV không thu c bài th c hành, thì GVHD yêu c u sinhế ộ ự ầ  viên ra kh i PTNỏ

SV ch u trách nhi m v  các d ng c , thi t b  đị ệ ề ụ ụ ế ị ược giao khi vào phòng thí nghi m. N u làm hệ ế ư ỏ h ng, SV ph i ch u đ n bù cho CBPTN, và b  GVHDả ị ề ị  

tr  đi m bài th c hành đóừ ể ự

Khi th c t p, ph i tuy t đ i gi  im l ng, không đự ậ ả ệ ố ữ ặ ược nói l n ti ng, hútớ ế  thu c lá,  n ào, làm m t tr t t  trong phòng thí nghi mố ồ ấ ậ ự ệ

Khi x  lý m u, đun trên b p đi n có mùi, hay ph i làm vi c v i acid đ c,ử ẫ ế ệ ả ệ ớ ặ  

ki m đ c, các dung môi bay h i, thì nh t thi t ph i làm trong t  hút.ề ặ ơ ấ ế ả ủ

Các máy móc thi t b  ph i v n hành đúng theo s  ch  d n c a GVHD, SVế ị ả ậ ự ỉ ẫ ủ  không đượ ực t  ý v n hành khi chậ ưa được hướng d n.ẫ

Các máy móc trước và sau khi đo ph i ki m tra ngu n đi n, ngu n nả ể ồ ệ ồ ướ  c,

v  sinh máy, không đệ ược di chuy n máy trong phể òng hay ra ngoài phòng Không đượ ự ệ ấc t  ti n l y hoá ch t, v t t  thi t b , d ng c  ra kh i PTN.ấ ậ ư ế ị ụ ụ ỏ

Ph i n m v ng quy trình phân tích, tìm hi u ý nghĩa c a m i thao tácả ắ ữ ể ủ ỗ  

trước khi làm, không được làm c u th , vô ẩ ả ý th c, làm hao phí hóa ch t.ứ ấ

Ph i có s  tay ghi các thông s , lả ổ ố ư ý trong quá trình th c nghi m.u  ự ệ

Khi ra v , ph i r a s ch s  các d ng c , d n d p ngăn n p, giao tr  d ngề ả ử ạ ẽ ụ ụ ọ ẹ ắ ả ụ  

c  cho CBPTNụ

M i s  làm m t mát, họ ự ấ ư ỏ h ng do SV gây ra, SV ph i ch u trách nhi m v iả ị ệ ớ  Nhà Trường, t  k  lu t đ n bù, h  h nh ki m đ n bu c thôi h c.ừ ỷ ậ ề ạ ạ ể ế ộ ọ

H ƯỚ NG D N VI T BÁO CÁO TH C HÀNH Ẫ Ế Ự

Khi k t thúc môn h c, SV ph i n p cho gi ng viên hế ọ ả ộ ả ướng d n sau bu i cu iẫ ổ ố  cùng c a môn h c này. Th i gian n p bài cho gi ng viên quy đ nh. Bài báo cáoủ ọ ờ ộ ả ị  

ph i đả ược th c hi n đúng quy đ nh sau:ự ệ ị

Bài 1: K  THU T PHA CH  DUNG D CH CH  THỸ Ậ Ế Ị Ỉ Ị

− Cân 1g h  tinh b t trong c c 250mL.ồ ộ ố

− T m m t ít nẩ ộ ướ ấ ồc c t, r i khu y thành h ấ ồ

− Thêm nước nóng đ  để ược 100mL dung d ch.ị

− Đem đun sôi trong 10 phút. Đ  ngu i, nh  thêm 5 gi t formaldehitể ộ ỏ ọ

− B o qu n ch  th  trong chai th y tinh có n p đ y kín.ả ả ỉ ị ủ ắ ậ

5.3. TN3: Pha ch  ch  th  Kế ỉ ị 2CrO4 10%

− Cân 1g K2CrO4 trong c c th y tinh 50mL.ố ủ

− Thêm nướ ấ ể ược c t đ  đ c 10mL dung d ch ch  th  Khu y đ u cho tan h t.ị ỉ ị ấ ề ế

− B o qu n ch  th  trong chai th y tinh có n p đ y kín.ả ả ỉ ị ủ ắ ậ

5.4. TN4: Pha ch  ch  th  Eriochrome Black T (ET.00) d ng r nế ỉ ị ạ ắ

− Cân 0,1g ET.00 d ng r n, r i đem nghi n m n trong c i s ch.ạ ắ ồ ề ị ố ạ

− Cân 10g NaCl r n trong chén nung s ch. Đem s y   nhi t đ  105ắ ạ ấ ở ệ ộ 0C trong 30 phút. Đ  ngu i trong bình hút  m đ n nhi t đ  phòngể ộ ẩ ế ệ ộ

− Tr n trong c i s  thành b t m n, b o qu n trong chai nâuộ ố ứ ộ ị ả ả

5.5. TN5: Pha ch  Ch  th  Eriochrome Black T 0,3% (ET.00)ế ỉ ị

− Cân 0,3g Eriochrome Black T, dùng 20mL alcol hòa tan trong c c 100mL, thêmố  

nướ ấ ếc c t đ n v ch 100mL và khu y đ u dung d ch.ạ ấ ề ị

− B o qu n ch  th  trong chai th y tinh, đ y n p kín.ả ả ỉ ị ủ ậ ắ

5.6. TN6: Pha ch  ch  th  Murexit 1% (  d ng h n h p r n)ế ỉ ị ở ạ ỗ ợ ắ

− Nghi n 0,1g ch  th  v i 10g NaCl khan (lo i tinh khi t) trong c i s  thành b tề ỉ ị ớ ạ ế ố ứ ộ  

m n. H n h p r n có n ng đ  ch  th  là 0,1%.ị ỗ ợ ắ ồ ộ ỉ ị

− B o qu n ch  th  trong chai th y tinh, đ y n p kín và đ  trong bình hút  m.ả ả ỉ ị ủ ậ ắ ể ẩ5.7. TN7: Pha ch  ch  th  Methyl red (MR) 0,1%ế ỉ ị

− Cân 0,01g methyl red cho vào c c 250mL, thêm 10mL alcol 95%, khu y đ uố ấ ề  cho tan

− B o qu n trong chai có n p đ y kín.ả ả ắ ậ

5.8. TN8: Pha ch  ch  th  Phenolphtalein (PP) 1 %ế ỉ ị

− Cân 0,1 g Phenolphtalein (PP) pha trong 10mL alcol 95%, khu y tan.ấ

− B o qu n trong chai nh a ho c th y tinh màu t i, đ y kín n p.ả ả ự ặ ủ ố ậ ắ

5.9. TN9: Pha ch  ch  th  Metylen xanh 1% (MB)ế ỉ ị

− Cân 1g MB cho vào bình đ nh m c 100ml, đ nh m c t i v ch b ng nị ứ ị ứ ớ ạ ằ ướ ấc c t

− B o qu n trong chai nh a ho c th y tinh màu t i, đ y kín n p.ả ả ự ặ ủ ố ậ ắ

5.10. TN10: Pha ch  ch  th  Alizarin vàng 0,1%ế ỉ ị

Hòa tan 0,1g ch  th  trong 100mL nỉ ị ướ ấc c t

Bài 2: K  THU T PHA CH  DUNG D CH THU C TH  H U CỸ Ậ Ế Ị Ố Ử Ữ Ơ

M t kính đ ng hặ ồ ồ 20 cái

B. THI T B  (Ế Ị tính cho 01 nhóm l nớ )

5 B p đi n + lế ệ ưới amiang 05 cái

− Hòa tan 0,1g  ­ naphtylamin trong 100mL nα ước đang sôi. Làm l nh. Thêm 5mlạ  CH3COOH đ m đ c (băng). L c đ u.ậ ặ ắ ề

− Đ  trong chai nâu và mát.ể

5.4. Dung d ch Fehlingị

− Dung d ch Fehling A: Hòa tan 1,733g CuSOị 4.5H2O trong nước, thêm nước đ nế  25mL

− Dung d ch Fehling B: Hòa tan 8,66g Natri Kali tartrac (mu i KNaCị ố 6H4O6.4H2O) 

và 2,5g NaOH trong nướ ấ ồc c t r i pha nước đ n 25mL trong đi u ki n l nh.ế ề ệ ạ

− Khi dùng tr n 2 dung d ch theo t  l  1:1 v  th  tích.ộ ị ỷ ệ ề ể

Bài 3: K  THU T PHA CH  DUNG D CH Đ MỸ Ậ Ế Ị Ệ

­ Dung d ch A: dung d ch 0,2M KHị ị 2PO4 (13,6g mu i trong 1000ml nố ướ ấc c t)

­ Dung d ch B: dung d ch 0,2M Naị ị 2HPO4  (31,2g Na2HPO4.2H2O trong 1000ml 

Bài 4: K  THU T PHA CH  DUNG D CH CHU NỸ Ậ Ế Ị Ẩ

– Cân m(g) AgNO3, dùng nướ ấ òa tan thành 10mL trong chai th y tinh màu,c c t h ủ  

đ  yên dung d ch trong 1 ngày. Sau đó, l c dung d ch trên gi y l c dùng nể ị ọ ị ấ ọ ướ  c

c t đ nh m c t i v ch 100ml trong bấ ị ứ ớ ạ ình đ nh m c r i l c đ u dung d ch trị ứ ồ ắ ề ị ướ  ckhi xác đ nh chính xác n ng đ ị ồ ộ

Dung d ch chu n NaCl 0,1N:ị ẩ

+ N u có Fixanal NaCl thì dùng đ  pha đế ể ược dung d ch NaCl 0,1Nị

+ N u không có, thì có th  l y NaCl r n tinh khi t. Làm nhế ể ấ ắ ế ư sau: Cân kho ngả  1­2g mu i s y trong t  s y   105ố ấ ủ ấ ở oC trong 1h. Sau đó cân 0,585g pha thành 100mL được dung d ch NaCl 0,1N. Dung d ch này đị ị ược b o qu n trong 1 tháng.ả ả5.1.2. Xác đ nh l i n ng đ  dung d ch AgNOị ạ ồ ộ ị 3

Pha dung d ch chu n NaCl 0,1N:ị ẩ

– Dùng  ng Fixanal NaCl 0,1N pha thành 1L dung d ch NaCl 0,1Nố ị

Ti n hành chu n đ :ế ẩ ộ

– Hút chính xác 10 mL dung d ch chu n NaCl 0,1N cho vào bình tam giác 250ị ẩ  

mL, thêm vài gi t ch  th  Kọ ỉ ị 2CrO4 10%.

– Dùng dung d ch AgNOị 3 pha   trên (đang xác đ nh l i chính xác n ng đ  dungở ị ạ ồ ộ  

d ch) cho vào buret (làm thao tác chính xác theo quy đ nh s  d ng buret chu nị ị ử ụ ẩ  

đ )ộ

– Đ nh phân dung d ch trong bình tam giác trên cho đ n khi dung d ch xu t hi nị ị ế ị ấ ệ  

t a đ  g ch. Ghi th  tích VmL dung d ch AgNOủ ỏ ạ ể ị 3 tiêu t n trong quá trình đ nhố ị  phân. 

– Ti n hành chu n đ  3 l n và l y k t qu  trung bình.ế ẩ ộ ầ ấ ế ả

Công th c tính: ứ

B o qu n:ả ả

– Dung d ch đị ược b o qu n trong chai th y tinh nâu, đ y kín.ả ả ủ ậ

5.2. Dung d ch chu n KMnOị ẩ 4 0,1N 

5.2.1. Pha dung d ch chu n KMnOị ẩ 4 0,1N

− Cân m(g) KMnO4, dùng nước c t hấ òa tan trong c c th y tinh 100mL, thêmố ủ  

nước c t đ n v ch 50mL c a c c, khu y đ u dung d ch b ng đũa th y tinh.ấ ế ạ ủ ố ấ ề ị ằ ủ  Sau đó, đ y n p đ  1 ngày.ậ ắ ể

− G n l y ph n dung d ch   trên, b  ph n c n dạ ấ ầ ị ở ỏ ầ ặ ướ ịi đ nh m c thành 100mL.ứ5.2.2. Xác đ nh l i n ng đ  dung d ch KMnOị ạ ồ ộ ị 4

Pha dung d ch chu n Hị ẩ 2C2O4 0,1N

− Dùng  ng Fixanal Hố 2C2O4 đ  pha dung d ch Hể ị 2C2O4 0,1N.

− Hút chính xác 10 mL dung d ch Hị 2C2O4 0,1N, cho vào bình tam giác 250mL, thêm 10 mL dung d ch Hị 2SO4  30% và đun nóng dung d ch đ n nhi t đ  70÷ị ế ệ ộ  

B o qu n:ả ả

– B o qu n dung d ch trong chai th y tinh nâu đ y n p kín.ả ả ị ủ ậ ắ

5.3. Dung d ch chu n Naị ẩ 2S2O3 0,1N

5.3.1. Pha dung d ch Naị 2S2O3 0,1N 

− Cân chính xác kho ng m(g) Naả 2S2O3. 5H2O trong c c th y tinh.ố ủ

− Dùng 10mL nước c t (đun sôi đ  ngu i) hấ ể ộ òa tan, l c đ u dung d ch, đ  dungắ ề ị ể  

− Cho dung d ch Naị 2S2O3 cho đ n khi xu t hi n màu vàng nh t, thêm vài gi tế ấ ệ ạ ọ  

ch  th  h  tinh b t. Chu n đ  cho đ n khi m t màu ch  th  h  tinh b t. Ghi thỉ ị ồ ộ ẩ ộ ế ấ ỉ ị ồ ộ ể tích Na2S2O3 tiêu t n trong quá trình chu n đ ố ẩ ộ

− Ti n hành chu n đ  3 l n đ  l y giá tr  trung bình.ế ẩ ộ ầ ể ấ ị

r i đ nh m c t i 100ml b ng nồ ị ứ ớ ằ ướ ấc c t

Xác đ nh l i n ng đ  dung d ch NaOHị ạ ồ ộ ị

­ Pha dung d ch Hị 2C2O4 0,1N t   ng chu n.ừ ố ẩ

­ Hút 10ml NaOH đã pha   trên cho vào bình tam giác 250ml, thêm vài gi t chở ọ ỉ 

th  PP 1%. Chu n đ  b ng dung d ch Hị ẩ ộ ằ ị 2C2O4 0,1N cho đ n khi xu t hi n màuế ấ ệ  

h ng nh t b n v ng trong vòng 30 giây. Ghi th  tích Hồ ạ ề ữ ể 2C2O4 0,1N tiêu t n. ố

­ Chu n đ  3 l n. Ghi giá tr  trung bình.ẩ ộ ầ ị

Công th c tính:ứ  

B o qu n: ả ả Dung d ch đị ược b o qu n trong bình nh a có n p đ y kín.ả ả ự ắ ậ

5.5. Dung d ch chu n Iị ẩ 2 0,1N

Pha dung d ch Iị 2 0,1N

− Hòa tan 12,7g iot vào 300ml dung d ch nị ướ ủc c a 40g KI và thêm nước vào cho 

đ n 1l. Đ  l ng 2­3 ngày r i xác đ nh n ng đ  c a dung d ch chu n. ế ể ắ ồ ị ồ ộ ủ ị ẩ

− Dung d ch Iị 2 pha xong, được xác đ nh l i n ng đ  b ng dung d ch Naị ạ ồ ộ ằ ị 2S2O3 chu n 0,1N.ẩ

− Dùng dung d ch chu n Naị ẩ 2S2O3 0,1N đ nh phân đ n khi dung d ch trong bìnhị ế ị  tam giác còn màu vàng nh t, cho vào 2÷3 gi t ch  th  h  tinh b t, đ nh phân ti pạ ọ ỉ ị ồ ộ ị ế  

b ng dung d ch chu n Naằ ị ẩ 2S2O3 đ n khi m t màu ch  th  Ghi th  tích VmL dungế ấ ỉ ị ể  

d ch chu n Naị ẩ 2S2O3 tiêu t n cho quá trình đ nh phân. ố ị

– Ti n hành chu n đ  3 l n l y k t qu  trung bình.ế ẩ ộ ầ ấ ế ả

− Dung d ch chu n EDTA đị ẩ ược hi u chu n l i n ng đ  b ng CaCOệ ẩ ạ ồ ộ ằ 3.

Xác đ nh l i n ng đ  dung d ch EDTAị ạ ồ ộ ị

− Cân chính xác kho ng 5,0045g CaCOả 3 cho vào bình đ nh m c 1000ml, thêmị ứ  30ml dung d ch HCl loãng (1:1). Sau khi tan, đ nh m c t i v ch b ng nị ị ứ ớ ạ ằ ướ ấc c t. 

♦Ti n hành chu n đế ẩ ộ

− L y 25ml dung d ch CaCOấ ị 3 0,1N đã chu n b  vào bình tam giác 250ml, thêmẩ ị  

nước đ n 100ml, thêm dung d ch NaOH (ho c KOH) đ n pH= 12÷12,5, thêmế ị ặ ế  0,1÷0,2g h n h p murexit. Chu n đ  cho đ n khi dung d ch t  màu h ng sangỗ ợ ẩ ộ ế ị ừ ồ  màu tím b ng dung d ch EDTA 0,1N.ằ ị

− Ti n hành chu n đ  3 l n và l y k t qu  trung bình.ế ẩ ộ ầ ấ ế ả

Bài 5: K  THU T PHA CH  DUNG D CH T Y R AỸ Ậ Ế Ị Ẩ Ử