BIỆN PHÁP XÂY DỰNG THÓI QUEN VỀ NỀ NẾP HỌC TẬP VÀO ĐẦU NĂM HỌC CHO HỌC SINH LỚP MỘT

BIỆN PHÁP XÂY DỰNG THÓI QUEN VỀ NỀ NẾP HỌC TẬP VÀO ĐẦU NĂM HỌC CHO HỌC SINH LỚP MỘT I. Lý do chọn biện pháp Trong nhiều năm làm công tác giảng dạy ở bậc tiểu học. Nhất là đối với học sinh lớp Một. Vấn đề mà giáo viên nào cũng đặc biệt quan tâm đó là nề nếp ban đầu của lớp. Ta thường nghe câu nói “Nề nếp là mẹ đẻ của chất lượng”. Để có chất lượng học tập tốt, trước hết người giáo viên làm công tác chủ nhiệm phải chú trọng xây dựng nề nếp lớp sao cho thật tốt. Từ mẫu giáo, các em còn ở lứa tuổi chơi nhiều hơn học. Lần đầu tiên các em tiếp xúc với những giờ học thật sự. Bước vào lớp Một là các em đã bước vào môi trường giáo dục mới. Trường lớp mới, cô giáo mới rồi bạn bè cũng mới. Các em còn bỡ ngỡ khi phải sử dụng bao nhiêu là sách vở, đồ dùng học tập trong một tiết học. Các em khó mà thành thạo trong quá trình sử dụng. Vào lớp Một, các em cần phải làm nhiệm vụ của một học sinh thực sự, hoạt động học tập của học sinh giữ vai trò chủ đạo. Hoạt động này hoàn toàn mới đối với học sinh khi bước vào lớp ,khác với hoạt động vui chơi, hoạt động học tập là một hoạt động có ý nghĩa. Bản thân của mỗi em phải cố gắng, tự giác và có tinh thần trách nhiệm học tập thì mới có kết quả tốt. Nhưng ở lứa tuổi này các em còn quá nhỏ, chưa có ý thức tự giác trong học tập. Phần đông các em còn hay nói chuyện và làm việc riêng trong giờ học làm cho lớp học chưa thực sự nghiêm túc. Vậy ta phải làm thế nào để giúp học sinh ổn định được nề nếp mà tiếp thu kiến thức tốt? Câu hỏi này đã làm tôi phải suy ngẫm, là giáo viên được phân công dạy lớp Một, bản thân tôi đã nghiên cứu và áp dụng :“Biện pháp xây dựng thói quen về nề nếp học tập vào đầu năm học cho học sinh lớp Một” để áp dụng vào thực tiễn lớp mình.

ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN HẢI CHÂU

TRƯỜNG TIỂU HỌC LÊ QUÝ ĐÔN

- -HỒ SƠ DỰ THI GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM GIỎI

CẤP QUẬN

NĂM HỌC : 2020-2021

Họ và tên GV : Võ Thị Cẩm Hồng

Chủ nhiệm lớp : Một/2

ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN HẢI CHÂU

TRƯỜNG TIỂU HỌC LÊ QUÝ ĐÔN

- -BẢN THUYẾT MINH

BIỆN PHÁP XÂY DỰNG THÓI QUEN VỀ

NỀ NẾP HỌC TẬP VÀO ĐẦU NĂM HỌC

CHO HỌC SINH LỚP MỘT

Giảng dạy lớp : Một/2

Năm học : 2020 – 2021

BIỆN PHÁP XÂY DỰNG THÓI QUEN

VỀ NỀ NẾP HỌC TẬP VÀO ĐẦU NĂM HỌC

CHO HỌC SINH LỚP MỘT

I Lý do chọn biện pháp

Trong nhiều năm làm công tác giảng dạy ở bậc tiểu học Nhất là đối với học sinh lớp Một Vấn đề mà giáo viên nào cũng đặc biệt quan tâm đó là nề nếp ban đầu của lớp Ta thường nghe câu nói “Nề nếp là mẹ đẻ của chất lượng” Để có chất lượng học tập tốt, trước hết người giáo viên làm công tác chủ nhiệm phải

chú trọng xây dựng nề nếp lớp sao cho thật tốt

Từ mẫu giáo, các em còn ở lứa tuổi chơi nhiều hơn học Lần đầu tiên các em tiếp xúc với những giờ học thật sự Bước vào lớp Một là các em đã bước vào môi trường giáo dục mới Trường lớp mới, cô giáo mới rồi bạn bè cũng mới Các em còn bỡ ngỡ khi phải sử dụng bao nhiêu là sách vở, đồ dùng học tập trong một tiết học Các em khó mà thành thạo trong quá trình sử dụng

Vào lớp Một, các em cần phải làm nhiệm vụ của một học sinh thực sự, hoạt động học tập của học sinh giữ vai trò chủ đạo Hoạt động này hoàn toàn mới đối với học sinh khi bước vào lớp ,khác với hoạt động vui chơi, hoạt động học tập là một hoạt động có ý nghĩa Bản thân của mỗi em phải cố gắng, tự giác và có tinh thần trách nhiệm học tập thì mới có kết quả tốt Nhưng ở lứa tuổi này các em còn quá nhỏ, chưa có ý thức tự giác trong học tập Phần đông các em còn hay

nói chuyện và làm việc riêng trong giờ học làm cho lớp học chưa thực sự nghiêm túc

Vậy ta phải làm thế nào để giúp học sinh ổn định được nề nếp mà tiếp thu

kiến thức tốt? Câu hỏi này đã làm tôi phải suy ngẫm, là giáo viên được phân

công dạy lớp Một, bản thân tôi đã nghiên cứu và áp dụng :“Biện pháp xây

dựng thói quen về nề nếp học tập vào đầu năm học cho học sinh lớp Một”

để áp dụng vào thực tiễn lớp mình

Qua nhiều năm làm công tác chủ nhiệm và giảng dạy lớp Một, tôi cảm thấy việc xây dựng nề nếp rất khó khăn Các em chưa có ý thức tự giác như: xếp hàng ra vào lớp, hát đầu giờ, giữa giờ, truy bài đầu giờ, những em hiếu động thì hay quậy phá, đánh bạn, chọc ghẹo bạn, những em gặp khó khăn trong học tập học sinh khuyết tật học hòa nhập thì rụt rè, thụ động trong học tập vv Trong giờ học các em ít tập trung, thường xuyên nói chuyện không tập trung chú ý lắng nghe cô giáo giảng bài Khi hoạt động nhóm các em ít tham gia Hầu như chỉ để vài em và nhóm trưởng thực hiện hoạt động

Đồ dùng học tập thì lại quá nhiều, mới đầu năm các em chưa biết chữ nên khi

sử dụng vở cũng đã gặp nhiều khó khăn, khi lấy bảng con, khi lấy vở bài tập rồi

vở tập viết, vở ôn luyện, sách giáo khoa, … bộ thực hành Toán và Tiếng Việt cứ nhầm lẫn

Từ nề nếp và cách sắp xếp, sử dụng đồ dùng, sách vở tốn quá nhiều thời gian đồng thời dễ nhầm lẫn Khi viết bài học vào vở toán, khi làm bài tập vào vở học thật khó khăn cho giáo viên vì lớp đông mà thời gian lại có hạn Do vậy mà

tôi luôn băn khoăn lo nghĩ làm thế nào để hình thành tốt nề nếp học tập của học sinh Chính từ những động lực trên đã thúc đẩy tôi tìm tòi và đưa ra biện pháp

cụ thể sau:

II Nội dung biện pháp

Ngày nay tôi nhận thấy việc xây dựng thói quen về nề nếp học tập là thước

đo của tầm quan trọng trong việc phát triển tri thức trẻ, nhất là học sinh vào lớp Một

Như chúng ta đã biết học sinh lớp Một rất tôn trọng và yêu quý thầy cô giáo, lứa tuổi các em là lứa tuổi hồn nhiên, chân thật.Vì vậy, điều đầu tiên cần chú ý: Đối với giáo viên phải cư xử với học sinh một cách tự nhiên, thể hiện sự chân thành, sự quan tâm chăm sóc, dạy dỗ thật lòng và hết lòng thương yêu các em Đầu năm khi nhận lớp, giáo viên nào chẳng tập trung xây dựng nề nếp Thế nhưng ở lớp Một không phải là việc đơn giản Tôi liền ổn định nề nếp cho các

em theo từng bước:

Bước 1: Giúp học sinh làm quen với trường, lớp

Những ngày đầu tiên đến trường, các em còn rụt rè, ngỡ ngàng với môi

trường mới, việc giúp các em mạnh dạn, hòa nhập là việc làm cần thiết của mỗi giáo viên

Theo tôi, việc làm đầu tiên là người GVCN làm quen với học sinh và cần cho các em đi tham quan quanh khu khuôn viên của nhà trường, hướng dẫn các em biết khu vực vui chơi, chơi trò chơi an toàn trong sân trường, biết yêu quý vẻ đẹp của ngôi trường, bảo vệ cây xanh…

Kinh nghiệm cho thấy đa số học sinh lớp Một những ngày đầu vào trường các

em thường cảm thấy sợ nhất là đi vệ sinh nơi lạ và đây cũng là điều nhiều phụ huynh lo lắng và quan tâm

Vì vậy, hướng dẫn tham quan nhà vệ sinh và giáo dục cho các em biết tiêu tiểu Đúng nơi quy định, biết giữ vệ sinh chung là hoạt động không thể thiếu của một giáo viên chủ nhiệm

Bước 2: Hướng dẫn học sinh học tập nội quy

Sau đó tôi hình thành nề nếp cho học sinh bằng cách cho các em nắm được nội quy nhà trường, biết được những quy định riêng của lớp Muốn như vậy giáo viên phải giải thích thể cụ thể để học sinh hiểu và thực hiện

* Ví dụ:

- Các em phải đi học chuyên cần, đúng giờ, nghỉ học phải có giấy xin phép

- Học bài và làm bài đầy đủ trước khi đến lớp

- Giữ trật tự trong những giờ học, hăng hái phát biểu xây dựng bài

- Không chạy nhảy rượt đuổi, hoà nhã với bạn bè

- Kính trọng và lễ phép, vâng lời thầy giáo, cô giáo và người lớn tuổi

- Nghiêm túc xếp hàng khi ra vào lớp và lúc ra về

- Vệ sinh lớp học và cá nhân sạch sẽ

- Phải có thái độ nghiêm trang khi chào cờ

Bước 3: Bầu ban cán sự lớp

Thời gian đầu, tôi bầu ban cán sự Giới thiệu ban cán sự trước lớp, giao

nhiệm vụ cho từng thành viên của ban cán sự lớp

* Ví dụ: - Lớp trưởng phải gương mẫu và có trách nhiệm quản lí mọi hoạt động của lớp như: nề nếp học tập, nề nếp xếp hàng ra vào lớp, các hoạt động ngoài giờ lên lớp vv…

-Lớp phó học tập cùng với các tổ trưởng tổ chức truy bài đầu giờ và giúp đỡ những bạn khó khăn về học tập

- Các tổ trưởng có nhiệm vụ quản lí các thành viên trong tổ mình

- Lớp phó văn thể mỹ phụ trách về văn nghệ, hát đầu giờ, giữa giờ của lớp

Sau thời gian một tháng, tôi sẽ đưa ra tiêu chí lựa chọn thành viên ban cán sự lớp để học sinh tự ứng cử hoặc đề cử thành viên thích hợp để thực hiện các nhiệm vụ trên

Ban cán sự lớp sẽ được thay đổi thường xuyên để tạo cơ hội cho nhiều em được tham gia và trải nghiệm

Bước 4 : Phân chia chỗ ngồi theo sơ đồ lớp cho phù hợp

Trước tiên tôi chia tất cả các em phải ngồi xen kẽ một em nam và một em nữ ngồi một bàn, nhỏ ngồi trước lớn ngồi sau, những em mắt kém thì cho ngồi ở

thành viên trong tổ mình

Từ sơ đồ lớp đã sắp xếp ngay đầu năm thì sau khi vào học khoảng 2 đến 3 tuần giáo viên cũng nắm được đặc điểm, khả năng học tập của từng em Từ đó lọc ra những em chưa có nề nếp trong học tập, sau đó chia đều cho các tổ để các

em tự hỗ trợ cho nhau, lúc này giáo viên tiếp tục thay đổi vị trí chỗ ngồi của các

em

Ví dụ:

- Em học tốt ngồi cạnh những em học yếu để giúp nhau trong học tập

- Những em ngồi học không nghiêm túc ngồi cạnh những em ngoan, hiền hoặc tổ trưởng, lớp trưởng để các em này có thể thay cô nhắc nhở bạn trong những giờ học khi bạn chưa nghiêm túc

Bước 5: Hướng dẫn học sinh nề nếp xếp hàng ra, vào lớp và lúc ra về

Khi nghe trống đánh tất cả tập trung xếp hàng trước phòng học của lớp mình, bốn tổ trưởng điều khiển xếp hàng Sau đó lớp trưởng điều khiển chung Tổ nào xếp hàng nghiêm túc, thẳng hàng sẽ được vào lớp trước

Bước 6: Hình thành nề nếp học tập trong những giờ học

Muốn hình thành nề nếp học tập ở lớp đối với học sinh lớp 1, bước đầu giáo viên phải hướng dẫn để học sinh hiểu và thực hiện theo các kí hiệu được quy định, kí hiệu gõ thước

Ví dụ: Giáo viên ghi ở góc bảng ∞ thì các em biết là để tay lên bàn, mắt nhìn

lấy vở đúng theo môn học ( HS dựa vào kí hiệu màu sắc của bao vở để phân biệt

trong những ngày học đầu tiên) , ghi B lấy bảng con, ghi BC lấy bảng gài vv….

Từ những thao tác của giáo viên giúp học sinh hình thành thói quen chú ý, nhận biết khi cần thiết

Quá trình chú ý nghe giảng bài của học sinh cũng cần được giáo viên quan tâm Muốn vậy khi dạy bài mới giáo viên cần có đồ dùng trực quan để tạo sự thu hút cho học sinh Giáo viên cũng cần đưa ra câu hỏi dễ hiểu, dễ trả lời để học

sinh khó khăn trong học tập cũng có thể trả lời được Từ đó giáo viên cùng học sinh động viên khích lệ để các em có hứng thú hơn trong học tập Vậy nên giáo viên phải bao quát lớp, đưa ra tiêu chuẩn thi đua giữa các tổ trong lớp

Ví dụ : Sau mỗi tiết học khen thưởng từng tổ trong việc phát biểu bài,

nghiêm túc trong giờ học bằng những bông hoa khen thưởng Đến cuối tuần tổ nào có hoa khen thưởng nhiều nhất sẽ được cả lớp tuyên dương và thưởng cho các thành viên không mắc lỗi trong tổ có thể là một đồ dùng học tập hoặc một cây kẹo để khích lệ

Từ những lời khen cộng thêm những phần thưởng nho nhỏ khích lệ học sinh

để các em sẽ thi đua cố gắng giữ trật tự trong khi thầy cô giáo giảng bài và trong suốt quá trình học

Bên cạnh đó yếu tố xây dựng bài cũng rất cần thiết, học sinh lớp Một các em còn bỡ ngỡ, rụt rè chưa mạnh dạn, có khi biết mà không dám nói hoặc khi nói thì nói rất nhỏ Tôi liền tìm biện pháp mới lạ gây hứng thú cho các em như: Trong tiết học để các em không uể oải tôi thường giới thiệu bài và chuyển ý một cách sinh động để thu hút các em say mê học tập, khuyến khích các em luôn có

ý thức và linh hoạt theo điệu bộ, nét mặt, giọng nói của cô Tôi nói nhưng ánh mắt không rời các em để hiểu được tâm trạng của các em như thế nào?

Đối với học sinh cá biệt thì các em thường gặp khó khăn ở mọi lúc, mọi nơi Những em nay thường là không thích học, phá bạn, kéo ghế, ngậm áo, có em thì hay sờ đồ chơi, khi cô giáo giảng bài thì lại làm việc riêng, thường hay làm trái

ý giáo viên, khi học thì phát biểu lung tung, luôn làm theo ý mình, dẫn tới không

hiểu bài Những trường hợp như trên nếu ta không xử lý kịp thời thì các em sẽ sinh ra tính bướng bỉnh Tôi rất băn khoăn với những em như thế Tôi liền nghĩ

ra cách: Vào đầu giờ học tôi luôn động viên các em ngồi đúng tư thế theo quy định và hứa sẽ khen thưởng cho những em ngồi học ngoan

Tôi luôn chú ý nhắc nhở các em đúng lúc và khen ngợi kịp thời, sửa sai đúng theo từng trường hợp Thế là dần dần các em quên đi sự nghịch ngợm và luôn chăm chỉ nghe theo lời cô giáo để cuối tiết học sẽ được khen thưởng trước lớp Đối với các em học sinh lớp Một đồ dùng, sách vở khi sử dụng còn lôi thôi và tốn nhiều thời gian, để khắc phục tình trạng này tôi dành một ít thời gian hướng dẫn các em chuẩn bị đồ dùng, sách vở

Ví dụ : Tiết Tiếng Việt, cho học sinh mở hộp chữ sẵn, dưới hộp chữ bảng

con, hộp phấn để ở góc phải, hai quyển sách giáo khoa của hai bạn cùng bàn để chồng lên nhau giữa bàn, bên dưới là vở tập viết và chuẩn bị học bài mới Sang phần bài mới các em thực hành ghép xong để nguyên xuống dưới học bàn, rút bảng con ra và luyện viết Sau khi hết tiết học mới tháo các chữ đã ghép và để ngay ngắn dưới hộc bàn về phía tay phải

Muốn học sinh chú ý và tập trung hơn vào lời giảng giáo viên cần cho học sinh sử dụng đồ dùng vào thời điểm thích hợp

Ví dụ: Trong tiết toán, lúc dạy cần học sinh làm bài tập ở bảng con, giáo

viên nên chép đề, hướng dẫn yêu cầu đề rồi mới cho học sinh lấy bảng, làm như thế vừa giúp học sinh nghe giảng mà giáo viên có thể theo dõi học sinh thực hiện

Những lần sau học sinh tự sắp xếp được nếu như giáo viên nhắc nhở đôi ba lần cho học sinh có thói quen Làm như vậy học sinh vừa tập trung nghe giảng

mà giáo viên vừa kiểm soát được việc làm của các em

III Kết quả thực hiện biện pháp

Đây là một việc làm mà khi thực hiện tốt ta thấy ngay kết quả Lớp 1/2 và

lớp 1/6 cũng vậy kết quả thật đáng làm cho ta nhớ đến Các em không còn mất

trật tự trong lớp nữa, hiệu quả giờ học được nâng cao, lớp học ổn định dần, đa số các em thực hiện các thao tác chính xác khi phát biểu hoặc khi sử dụng đồ dùng học tập

Cuối năm học tôi cảm thấy thật hài lòng với chất lượng 100% học sinh hoàn thành chương trình lớp học đồng thời học sinh hoàn thành tốt, hoàn thành các môn học; hai mặt năng lực và phẩm chất đạt từ 95% trở lên Từ đó tôi luôn luôn mang theo mình những kinh nghiệm nhỏ này bởi tác dụng của nó chẳng nhỏ tí nào.Tôi tiếp tục vận dụng sáng kiến kinh nghiệm trên vào năm học 2019 – 2020

và có kết quả thật đáng mừng

IV Kết luận

Đối với học sinh lớp Một việc giúp cho các em hình thành được thói quen ban đầu là một việc cần thiết và quan trọng, vì nó giúp hình thành nhân cách cho các em nhằm học tốt các môn học ngay từ đầu bậc học tiểu học

Hình thành được ý thức học tập ở mọi lúc, mọi nơi nhằm lĩnh hội kiến thức

để tiếp tục học tốt các lớp sau

Để thực hiện được điều đó đòi hỏi người giáo viên phải có nghiệp vụ sư

từng em để không ngừng dạy tốt các môn học trong chương trình sách mới như hiện nay, mà còn hình thành cho trẻ về nề nếp và nhân cách của một học sinh thực thụ

Việc chuẩn bị cho trẻ khi bước vào lớp Một ở trường phổ thông là những tiền

đề cần thiết tạo cơ hội cho trẻ đạt độ chín mùi đến trường về mọi phương diện: thể lực trí tuệ, ngôn ngữ, tình cảm, giao tiếp và ứng xử xã hội… để trẻ thích nghi với hoạt động học tập và cuộc sống ở trường phổ thông là rất cần thiết

Trên đây là một số trường hợp thường xảy ra khi giáo viên bước vào dạy lớp Một Bởi lứa tuổi “Học mà chơi, chơi mà học” còn nhiều điều cần đáng quan tâm Không phải trường hợp nào cũng áp dụng như vậy Tuỳ theo cá tính của học sinh mà tìm ra biện pháp cho phù hợp Với lớp Một dạy theo chương trình giáo dục phổ thông mới, biện pháp thực hiện như trên càng cần phải thiết thực hơn để việc vận dụng kinh nghiệm này là một trong những biện pháp nhằm giáo dục toàn diện cho học sinh nhất là học sinh lớp Một

Đà Nẵng, ngày 30 tháng 9 năm 2020

Người viết

Võ Thị Cẩm Hồng

MỘT SỐ HÌNH ẢNH MINH HỌA

Giáo viên cùng học sinh đi tham quan trường, lớp và nhà vệ sinh

Sơ đồ lớp học đầu năm

15 phút truy bài đầu giờ

Tiếng gõ thước thứ nhất học sinh đưa bảng con.

Tiếng gõ thước thứ hai học sinh quay bảng con lại và đọc bài ở bảng con.

Học sinh thao tác với bảng con theo hiệu lệnh của giáo viên

Tiếng gõ thước thứ ba học sinh đưa bảng qua một bên và lau sạch bảng.

ỦY BAN NHÂN DÂN QUẬN HẢI CHÂU

TRƯỜNG TIỂU HỌC LÊ QUÝ ĐÔN

- -KẾ HOẠCH BÀI DẠY

HOẠT ĐỘNG TẬP THỂ: Sinh hoạt lớp tuần 5

Chủ điểm: Chăm ngoan, học giỏi

Giảng dạy lớp : Một/2

Năm học : 2020 – 2021

Hoạt động tập thể: Sinh hoạt lớp tuần 5 Chủ điểm: Chăm ngoan, học giỏi

I Mục tiêu

- Học sinh biết tự đánh giá việc thực hiện các nề nếp: học tập, kỉ luật, vệ sinh, …

đã thực hiện trong tuần

- Nghe phổ biến nội dung công tác tuần mới và đóng góp xây dựng kế hoạch

tuần 6

- Sinh hoạt vui chơi theo chủ điểm

- Rèn luyện cho học sinh kĩ năng điều khiển và tham gia các hoạt động tập thể;

kĩ năng nhận xét và tự nhận xét; hình thành và phát triển năng lực tự quản

- Hình thành ý thức trách nhiệm, tính trung thực, chăm chỉ

II Chuẩn bị

1.Giáo viên: Nội dung kế hoạch triển khai tuần 6, nội dung câu hỏi để tổ chức

trò chơi “Nhanh như chớp”

2.Học sinh : Chuẩn bị các bài hát, thơ để biểu diễn

III Các hoạt động dạy học

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

1 Ổn định tổ chức

2 Giới thiệu thành phần tham dự

3 Hoạt động 1: Sơ kết hoạt động

tuần 5

- Giáo viên mời lớp trưởng lên điều

khiển

- HS hát

- Lắng nghe

- Lớp trưởng điều khiển

- Các tổ trưởng nhận xét, đánh giá, sơ kết hoạt động tuần 5: Trong tuần qua bạn nào trong tổ thực hiện tốt công việc được giao, có những nét nổi bật, tuyên dương

- Nhắc nhở những bạn chưa ngoan, vi phạm nội quy trường, lớp