Báo cáo thực tập tổng hợp công ty xuất nhập khẩu khoáng sản Hà Nội

Báo cáo thực tập tổng hợp công ty xuất nhập khẩu khoáng sản Hà Nội

Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động xuất khẩu tại công ty xuất nhập khẩu khoáng sản

Báo cáo sơ bộ gồm các phần: A.Quá trình hình thành và phát triển của công ty 1

1 Lịch sử hình thành 1

2.Quá trình phát triển 3

B,Thực trạng sản xuất kinh doanh 12

1 Sản phẩm 12

2 Thị trờng 15

3 Bộ máy tổ chức 23

4 Cơ cấu lao động 30

5.Tình hình sản xuất kinh doanh 31

C Các kiến nghị và giải pháp 37

1 Phơng hớng phát triển của công ty trong tơng lai 37

2 Một số kiến nghị và giải pháp 39

A Quá trình hình thành và phát triển của Công ty

xuất nhập khẩu khoáng sản Hà Nội

1 Lịch sử hình thành.

Công ty xuất nhập khẩu khoáng sản Hà Nội ngày nay nguyên là TổngCông ty xuất nhập khẩu khoáng sản , đợc thành lập ngày 5 tháng 3 năm

1956 theo quyết định của Bộ Thơng nghiệp và trực thuộc Bộ này ( nay là

Bộ Thơng Mại).Lúc ra đời , nó có tên Tổng Công ty xuất nhập khẩu khoángsản - Than - Xi măng - Gỗ , gọi tắt là Xukogox ; đến tháng 7 năm 1957tổng công ty đợc giao thêm nhiệm vụ kinh doanh các mặt hàng kim khí ,hoá chất , tân dợc , vật liệu xây dựng … nên đổi thành Tổng Công ty xuất nên đổi thành Tổng Công ty xuấtnhập khẩu khoáng sản , với tên gọi tắt là Minexport

Minexport là đơn vị kinh tế quốc doanh đầu tiên đợc quyền kinh doanhxuất nhập khẩu sớm nhất trong ngành ngoại thơng Việt Nam tổng công ty

đợc xây dựng nhằm mục đích phục vụ cho công cuộc bảo vệ miền Bắc xãhội chủ nghĩa và chi viện cho cách mạng giải phóng miền Nam Trên thực

tế tổng công ty đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ này , từ năm 1956 đếnnăm 1982

Từ năm 1982 , chấp hành chủ trơng của Nhà nớc , tổng công ty đã trảiqua những thay đổi lớn thể hiện ở việc những mặt hàng chủ lực dần bị táchsang các công ty , các ngành khác trong suốt các năm từ 1982 đến 1990

Đến năm 1993 công ty đã đăng ký và đợc chấp thuận cho thành lậplại , mang tên Công ty xuất nhập khẩu khoáng sản , tên quốc tế giữ nh cũ làMinexport , hiện đang dần phát triển và lớn mạnh cho đến ngày nay

Minexport ngày nay là một công ty vừa và nhỏ trong Bộ thơng Mại ViệtNam, với một vài thông số sau ; (tính 5 năm gần nhất , từ 1998 đến 2002)+ Doanh thu hàng năm trung bình đạt ; tốc độ tăng trởng:

+Hoạt động xuất nhập khẩu diễn ra sôi nổi và phong phú, cụ thể :

xuất khẩu : Doanh thu : Tốc độ tăng trởng:

nhập khẩu : doanh thu tốc độ tăng trởng :

thị trờng :

Khác với năm 1956 , Công ty xuất nhập khẩu khoáng sản ngày nay ,phù hợp với tình hình và xu thế mở cửa của đất nớc , phục vụ cho quá trìnhcông nghiệp hoá , hiện đại hoá đất nớc , có mục đích , chức năng và nhiệm

vụ nh sau

a.Mục đích:

Mục đích hoạt động của công ty là thông qua hoạt động xuất nhập khẩu

đẩy mạnh sản xuất hàng xuất khẩu , đáp ứng yêu cầu nâng cao số lợng ,chủng loại và chất lợng các mặt hàng do công ty kinh doanh , liên doanh ,liên kết phù hợp với thị trờng trong nớc và quốc tế , tăng thu ngoại tệ chonhà nớc , góp phần phát triển kinh tế đất nớc

b Chức năng :

Công ty xuất nhập khẩu khoáng sản có các chức năng sau:

- Tổ chức xuất nhập khẩu trực tiếp các mặt hàng theo giấy phép kinh doanhcủa công ty và phù hợp với quy chế hiện hành của Nhà nớc

-Tổ chức tiêu thụ hàng hoá nhập khẩu ở trong nớc

-Liên doanh , liên kết , đầu t cho sản xuất các mặt hàng trong giấy phép vớicác đơn vị kinh tế trong và ngoài nớc

- Nhận xuất nhập khẩu uỷ thác cho các đơn vị kinh tế trong và ngoài nớc

c.Nhiệm vụ:

Công ty xuất nhập khẩu khoáng sản có các nhiệm vụ sau:

- Xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch kinh doanh của công ty theo quychế hiện hành phù hợp

-Tạo nguồn vốn hỗ trợ cho kinh doanh xuất khẩu , quản lý khai thác và sửdụng vốn có hiệu quả

-Tuân thủ các chính sách , chế độ quản lý xuất nhập khẩu

Giai đoạn 1: Thời kỳ vàng son 1956 - 1982.

Nh đã nói ở trên , Tổng Công ty xuất nhập khẩu khoáng sản , với t cách

là công ty đợc quyền kinh doanh xuất nhập khẩu sớm nhất của ngành ngoạithơng Việt Nam, đợc thành lập với mục đích xuất nhập khẩu để phục vụcho công cuộc xây dựng và bảo vệ miền Bắc xã hội chủ nghĩa và chi việncho cách mạng giải phóng miền Nam

Vào thời gian này phạm vi và quy mô hoạt động kinh doanh của công

ty rất lớn , bao gồm các mặt hàng ở tất cả các lĩnh vực : than, xăng dầu ,

hoá chất , phân bón , xi măng , khoáng sản , sắt thép , tân dợc , thiết bị y tế Thị tr

… nên đổi thành Tổng Công ty xuất ờng xuất nhập khẩu khá rộng khắp và đa dạng nh Liên Xô cũ,Trung Quốc, Rumani, Tiệp Khắc … nên đổi thành Tổng Công ty xuất

Uy tín và vị thế của công ty không ngừng lớn mạnh trên thị trờngquốc tế và trong nớc , kim ngạch xuất nhập khẩu hàng năm lên tới 800 -

900 triệu đô la, đã góp phần đáng kể vào sự phát triển của ngành thơng mạiViệt Nam nói riêng và nền kinh tế quốc dân nói chung

Cụ thể trong 26 năm của thời kỳ vàng son này có thể đợc nhìn nhận kỹhơn qua hoạt động của tổng công ty ở những mốc thời gian sau:

Giai đoạn 1956 - 1964:

Công tác xuất khẩu :

Sau khi ký kết hiệp định Giơnevơ , miền Bắc hoàn toàn giải phóng ,nhân dân bắt tay vào việc khắc phục hậu quả chiến tranh và bớc đầu xâydựng phát triển kinh tế

Thời kỳ này một số sản phẩm trong nớc sản xuất ra tiêu thụ khôngnhiều nh than đá , xi măng , apatite , crômite , gang , super lân … nên đổi thành Tổng Công ty xuất nên Nhànớc giao cho ngoại thơng xuất khẩu Do đó nhiệm vụ của Tổng Công ty làphải tìm thị trờng tiêu thụ kịp thời các sản phẩm trên để duy trì và thúc đẩysản xuất trong nớc phát triển

Ngoài các mặt hàng lớn tổng công ty còn tổ chức và tìm một số nguồnhàng khác để xuất khẩu nh lập xí nghiệp gạch Yên Hng , liên hệ với các cơ

sở sản xuất của trung ơng và các địa phơng tham gia sản xuất hàng xuấtkhẩu nh acid clo , acid sunphuric , đất đèn , vôi bột , hàng tiểu ngũ kim … nên đổi thành Tổng Công ty xuất Nhìn chung trong thời kỳ đầu , nhiệm vụ xuất khẩu của công ty cơ bản

đã đợc hoàn thành , tiến độ xuất khẩu tăng dần qua các năm , từ 1957 đến

1964 kim ngạch xuất khẩu tăng 3 lần , cụ thể với một số thành quả đáng kể

Tổng công ty phải tiếp nhận hàng viện trợ của các nớc đồng thời nhậpkhẩu một số nguyên liệu phục vụ sản xuất trong nớc nh than để luyện gang,pyrite sắt, thép chế tạo, các hoá chất cho cao su thuỷ tinh, diêm, giấy, xàphòng, đờng, da… nên đổi thành Tổng Công ty xuất và các loại phân bón hoá học, thuốc trừ sâu Có thể nóicông tác nhập khẩu của công ty đã đáp ứng một số lợng khá lớn nguyênnhiên vật liệu cho các ngành công, nông ngiệp trong nớc lúc bấy giờ Tổngkim ngạch nhập khẩu từ năm 1956 đến năm 1964 so với toàn ngành bình quân chiếm tỷ lệ 22%.

Giai đoạn 1965 - 1974

Công tác xuất khẩu :

Lúc này cuộc chiến tranh xâm lợc của đế quốc Mỹ mở rộng ra miền Bắc

bằng không quân, các tuyến giao thông bị đánh phá, việc vận chuyển hàng xuất khẩu gặp khó khăn

Tổng công ty đã vợt lên khó khăn để tiếp tục bám trụ và duy trì hoạt

động, bằng nhiều biện pháp nh làm kho bãi tạm thời để giấu hàng, chuyển sang vận chuyển ban đêm, vận chuyển bằng đờng thuỷ, chuyển hớng bán than và hàng hoá khác theo điều kiện CIF bằng cách thông qua Vietfracht thuê tàu các nớc mang cờ khác nhau vào cảng của ta vừa để thực hiện nhập khẩu và xuất khẩu… nên đổi thành Tổng Công ty xuất

Mặc dù chiến tranh ác liệt, nhng hàng xuất của tổng công ty vẫn qua biên giới bán ra thị trờng nớc ngoài, quan hệ giao dịch và ký kết hợp đồng xuất khẩu với các nớc xã hội chủ nghĩa và các thị trờng truyền thống vẫn đ-

ợc duy trì Trong các năm chiến tranh, kim ngạch xuất khẩu có bị giảm sút : nh năm 1969 chỉ còn 5.026.000 R$ và thấp nhất là năm 1972 kim ngạch giảm xuống chỉ còn 2.079.000 R$ Tính bình quân trong 10 năm chiến tranh, kim ngạch xuất khẩu so với toàn ngành chiếm tỷ lệ 15,78% Công tác nhập khẩu

Đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh, việc nhập khẩu của tổng công ty diễn

ra theo hai hớng: tiếp nhận hàng viện trợ của các nớc xã hội chủ ngĩa và một số nớc khác ; đồng thời giao dịch với các nớc t bản để mua một số mặt hàng cần thiết, hàng cấm vận

Các mặt hàng nhập khẩu chính trong thời kỳ này là xăng dầu, phân bón , các hoá chất, thuốc nổ, sắt thép, đờng ray, dầm cầu, tân dợc, xi

măng… nên đổi thành Tổng Công ty xuất

Tổng kim ngạch nhập khẩu thực hiện trong thời gian này so với toàn ngành chiếm tỷ lệ 23%

Giai đoạn 1975 - 1982

Công tác xuất khẩu :

Cuộc kháng chiến chống Mỹ thắng lợi hoàn toàn , đất nớc ta đợc tự do

độc lập và thống nhất, nhân dân cả hai miền Bắc Nam tiến hành khắc phục hậu quả chiến tranh, khôi phục và phát triển kinh tế

Bớc vào giai đoạn mới , nhiệm vụ xuất khẩu trở thành cấp bách nhằm

đáp ứng một phần cho nhu cầu nhập khẩu rất lớn của toàn quốc.Kim ngạch xuất khẩu của Bộ giao cho tổng công ty tăng lên mạnh Cũng do trong nớc nhu cầu về một số mặt hàng nh than đá cho công ngiệp , apatite cho nông nghiệp , xi măng và gang … nên đổi thành Tổng Công ty xuất khá lớn nên những mặt hàng này thay vì xuất khẩu nh trớc đây nay không xuất nữa, thậm chí phải nhập khẩu thêm Cơ cấu hàng xuất khẩu do đó có nhiều thay đổi theo hớng chuyển sang các mặt hàng khoáng sản và một số sản phẩm công nghiệp nh muối , cát trắng, thuỷ tinh, dợc gia công… nên đổi thành Tổng Công ty xuất

Căn cứ vào tình hình thực tế và nhiệm vụ đợc giao, tổng công ty đã tìm mọi biện pháp để thực hiện Ngoài các mặt hàng chính do các xí nghiệp quốc doanh vẫn giao cho xuất khẩu , tổng công ty còn nghiên cứu thêm các mặt hàng mới để xuất khẩu

Tính đến hết năm 1981 kết quả đạt đợc ở các mặt hàng mới xuất khẩu

Bảng 2 - Tốc độ tăng các mặt hàng mới xuất khẩu năm 1982 so 1975

Ngoài ra tính đến năm 1981 thì mặt hàng dầu cao cũng tăng lên đáng kể, tiếp tục đợc mở rộng cơ sở sản xuất và mở rộng thị trờng tiêu thụ Việc hợp tác gia công xuất khẩu sang Liên Xô (cũ) cũng đợc tiến hành Kim

ngạch xuất khẩu của công ty chiếm trên 20% so với toàn ngành

Nói tóm lại, hoạt động của Tổng Công ty xuất nhập khẩu khoáng sản trong 26 năm đầu tiên đóng vai trò quan trọng trong ngành ngoại thơng

Việt Nam trong những năm đất nớc ta còn chiến tranh và mới giành đợc độclập Tổng công ty đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đợc giao.

Giai đoạn hai: Thời kỳ thu hẹp hoạt động kinh doanh 1982 - 1992

Năm 1982 chấp hành chủ trơng của nhà nớc, những mặt hàng quan trọng chủ lực của công ty dần bị tách sang các ngành và các công ty khác Đây là những năm kinh doanh bị giảm sút về mọi mặt

Năm 1982 mặt hàng than chuyển sang bộ Mỏ và than

Năm 1986 mặt hàng dợc chuyển sang bộ Y tế

Năm 1988 mặt hàng xi măng chuyển sang bộ Xây dựng

Năm 1988 mặt hàng sắt thép chuyển sang bộ Vật t

Năm 1989 mặt hàng phân bón chuyển sang bộ nông nghiệp

Năm 1990 mặt hàng hoá chất chuyển sang Tổng công ty hoá chất Việt Nam

Các quyết định trên, trong vòng 10 năm đã liên tiếp gây ra sự xáo trộn lớnlao và ảnh hởng tới tất cả mọi mặt của tổng công ty Cụ thể là:

+ Những mặt hàng bị tách đi là những mặt hàng kinh doanh chủ lực của tổng công ty, đặc biệt là than

+Sự tách đi các mặt hàng kéo theo sự tách, cắt giảm theo về mặt cơ sở vật chất kỹ thuật và đội ngũ lao động liên quan đến mặt hàng đó Mỗi mặt hàng tách đi kéo theo nó là các cán bộ chuyên môn liên quan đến nó, cơ sở vật chất thuộc về nó, thậm chí là mọi giấy tờ, tài liệu thuộc về nó

Do vậy , tổng công ty đơng nhiên nh bị rút hết những bộ phận chủ lực ở mọi phơng diện

+Sự cắt giảm mặt hàng làm giảm thị trờng xuất nhập khẩu của tổng công ty Các nớc bạn hàng lớn, các hợp đồng lớn cũng không còn

Nói tóm lại, Tổng Công ty xuất nhập khẩu khoáng sản hầu nh chỉ còn lại là cái bóng của chính nó khi những gì là quan trọng nhất bị rút đi Kinh doanh giảm sút, mọi mặt đều bị thu hẹp và gặp khó khăn

Đứng trớc thực tế đó, đội ngũ cán bộ công nhân viên còn lại của tổng công ty không nản lòng mà tiếp tục cố gắng hoàn thành nhiệm vụ của mình

để tổng công ty đứng vững; bằng chất lợng hàng hoá xuất nhập khẩu tốt, giácả hợp lý và chữ tín với khách hàng Bên cạnh đó, tổng công ty chủ trơng sáp nhập các phòng xuất khẩu và nhập khẩu riêng lẻ trớc đây thành phòng xuất nhập khẩu, tiến tới làm giảm chi phí quản lý và tăng hiệu quả kinh doanh, ngoài ra tổng công ty tiến hành cải tiến cơ cấu tổ chức của các chi nhánh, đại diện

Nhờ những nỗ lực này mà tổng công ty đã đứng vững và tiếp tục hoàn thành các nhiệm vụ của mình

Đến tháng 4 năm 1993, Tổng Công ty xuất nhập khẩu khoáng sản đã

đăng ký xin thành lập lại, đổi tên thành công ty xuất nhập khẩu khoáng sản, bớc vào một thời kỳ mới

Giai đoạn III: 1993 đến nay: giai đoạn phục hồi.

Tháng 4 năm 1993 , Công ty xuất nhập khẩu khoáng sản đợc thành lập lại theo quyết định thành lập doanh nghiệp nhà nớc số 331 TM / TCCB ngày 31 tháng 3 năm 1993 của Bộ thơng mại Đăng ký thành lập doanh nghiệp nhà nớc số 10837 ngày 21 tháng 4 năm 1993 tại Sở kế hoạch đầu t

Hà Nội

Giấy phép đăng ký kinh doanh số 11600 ngày 25 tháng 5 năm 1993 của Bộ thơng mại Công ty xuất nhập khẩu khoáng sản vẫn lấy tên giao dịchquốc tế cũ là :

VIET NAM NATIONAL MINERALS IMPORT - EXPORT

Trong thời kỳ này, thực hiện chủ trơng, chính sách mới của Đảng và Nhà nớc, theo đó khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia hoạt động xuất nhập khẩu tăng thu ngoại tệ cho đất nớc, phục vụ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nớc, mặt hàng và thị trờng xuất nhập khẩu của công ty từng bớc đợc phục hồi và mở rộng Sở dĩ nh vậy vì trong quá trình tồn tại vàphát triển của minh, công ty đã có uy tín và kinh nghiệm làm ăn lâu dài với phía đối tác nớc ngoài nên thị trờng và mặt hàng xuất nhập khẩu dần đã đi vào ổn định.Tính đến cuối năm 2002 các lĩnh vực và mặt hàng kinh doanh

của công ty, cũng nh các thị trờng giao dịch xuất nhập khẩu đã trở nên rộng khắp trên mọi lĩnh vực và trên toàn thế giới, cũng tơng đơng nh những năm của thời kỳ vàng son về bề rộng, tuy bề sâu thì không bằng.

Từ đó đến nay(cuối 2002 ) đã gần đợc 10 năm Tuy không có đợc tầm vóc nh thời kỳ vàng son, nhng xét trong thời cuộc và hoàn cảnh đổi mới công ty đã có những bớc cố gắng và đạt đợc những bớc thành tích nhất

+Kim loại đen, kim loại màu, hợp kim, hoá chất, phân bón

+Vật liệu xây dựng, vật liệu kết dính, sản phẩm giấy, hàng tiêu dùng(thiết yếu và công nghiệp)

+Nhựa đờng, chất dẻo, dầu nhờn, các phụ gia

+ Khí công nghiệp, vật t, thiết bị lẻ, phơng tiện vận tải

+Máy xây dựng, vật liệu trang trí nội thất, thiết bị xếp dỡ hàng hoá

+Trang thiết bị y tế, thiết bị âm thanh, nhạc cụ, sứ vệ sinh

Các mặt hàng kinh doanh xuất nhập khẩu này trong những năm gần đây

đều tăng trởng với tốc độ cao, tính từ năm 2000 cụ thể nh bảng sau:

a T×nh h×nh hµng ho¸ xuÊt khÈu c¸c n¨m 2000, 2001, 2002

STT N¨m Sè mÆt hµng xuÊt

khÈu (lo¹i) TrÞ gi¸ hµng xuÊtkhÈu (triÖu USD) % t¨ng so víi n¨m tr-íc

VÒ sèmÆt hµng

VÒ gi¸trÞ

l-so víi n¨m tríc

Khèi îng t¨ng%

l-so víi n¨m tríc

Khèi îng t¨ng%

l-so víi n¨m tríc

khÈu(lo¹i) khÈu (triÖuUSD) tríc

VÒ sè mÆt hµng VÒ gi¸trÞ

STT MÆt hµng §v

tÝnh

Khèi lîng %t¨ngso víi

n¨m tríc

Khèi lîng %t¨ngso víi

n¨m tríc

Khèi lîng %t¨ngso víi

n¨m tríc

ty đã có nhiều thay đổi theo hớng mở rộng và sâu sắc hơn.

Các bạn hàng của công ty hiện nay bao gồm: Nhật, úc , Đài Loan,Singapo, Malaixia, Thái Lan, Hàn Quốc, Đức, Inđônêxia, Đan Mạch, Thuỵ

Sü, Ên §é,Trung Quèc, Hång K«ng, Ph¸p, iran, Nga, BØ, ucraina, Canada vµMü.

Trong c¸c níc trªn ®©y th× thÞ trêng nhËp khÈu chñ yÕu lµ §µi Loan vµ NhËt, cßn thÞ trêng xuÊt khÈu chñ yÕu lµ c¸c níc Ch©u ¢u vµ Ch©u ¸

T×nh h×nh thÞ trêng xuÊt nhËp khÈu chi tiÕt cña c«ng ty trong vßng 3 n¨m gÇn ®©y nhÊt (2000,2001,2002) nh sau;

a XuÊt khÈu

STT N¨m Sè thÞ

tr-êng xuÊtkhÈu(níc)

Tæng kimng¹ch xuÊtkhÈu( triÖuUSD)

% t¨ng so víi n¨m tríc

(%)

VÒ sè thÞ êng

tr-VÒ tæng kim ng¹ch xuÊt khÈu

% t¨ng

so víi n¨m tr- íc (%)

Kim ng¹ch xuÊt khÈu (1.000 USD)

% t¨ng

so víi n¨m tr- íc (%)

Kim ng¹ch xuÊt khÈu 1.000 USD)

% t¨ng

so víi n¨m tr- íc (%)