Xây dựng trường học hạnh phúc và thực hiện giáo dục vì sự phát triển bền vững

Giáo dục vì sự phát triển bền vững và xây dựng trường học hạnh phúc là các chủ đề rất được quan tâm trong bối cảnh hiện nay.. Xây dựng trường học hạnh phúc và giáo dục vì sự phát triển b

This paper is available online at http://jem.naem.edu.vn

Nguyễn Thị Tuyết Hạnh* 1

Ngày nhận bài: 10/12/2021 Ngày nhận đăng: 17/01/2022.

1 Khoa quản lý, Học viện Quản lý giáo dục

e-mail: hanhntt@niem.edu vn

Tóm tắt Giáo dục vì sự phát triển bền vững và xây dựng trường học hạnh phúc là các chủ đề rất được quan

tâm trong bối cảnh hiện nay Xây dựng trường học hạnh phúc và giáo dục vì sự phát triển bền vững đều vì sự

phát triển của con người trong mối quan hệ với môi trường luôn biến đổi, khá độc lập với nhau Bài viết này

đề cập đến mối quan hệ giữa hai chủ đề đó, hy vọng góp thêm một góc nhìn đê xác định trách nhiệm của nhà

quản lý, lãnh đạo trường học trong thực hiện xây dựng trưòng học hạnh phúc và thực hiện giáo dục vì sự phát

triển bền vững

Từ khóa: Giáo dục, trường học hạnh phúc, phát triển bền vững.

1 Đật vấn đề

Mục đích của giáo dục vì phát triển bền vững là nhằm thayđổi hành vi tạo nên xã hội bền vững cho tất

cả mọi người trên cơ sỏ kết nối kinh tếxã hội, môi trường, văn hoáthông qua sự tác động tởi mọimặt của đời sống xã hội vởi mụctiêu tích hợpcác giá trị phát triển bềnvững vào trongtất cả các lĩnh vựchọc tập Tầm nhìncủa giáo dục vì phát triển bền vững làmộtthế giới mà ở đó tất cả mọi người đều có cơ hội được hưởnglợi từ giáodục,học tập các giá trị,hành vi vàcáchsống tiến tói một tương lai bền vững Nhiều công trình nghiên cứu đã khẳng định mức độ hạnhphúc ỏ trường có tương quanthuận với kết quảhọc tập, sự thành công, tinh thần lạc quan, giátrịsốngvà lòng vị tha của người học (Goksoy, 2017; Unesco, 2016) Do

đó xây dựngtrườnghọchạnhphúccóthể xem làmộttrong cácyếu tố điềukiệnđế thực hiện giáodục vì sự pháttriểnbềnvữnghiệuquả

2 Nội dung nghiên cứu

2.1 Khái quát về phát triển bền vững và giáo dục vì sự phát triển bền vững

Phát triểnbềnvữnglà một kháiniệm mới nhằm định nghĩa mộtsự phát triểnvề mọi mặt trongxã hội hiệntại mà vẫn phảibảo đảm sự tiếp tục phát triển trongtươnglai xa Khái niệm này hiệnđang làmục tiêu hướngtói nhiều quốcgia trên thế giới,mỗi quốc gia sẽ dựa theođặc thù kinh tế, xã hội,chính trị, địalý, văn hóa riêngđể hoạchđịnh chiến lược phù hợp nhất với quốc giađó

Mộttươnglai bền vững đòihỏi những thayđổi cơ bản vềgiátrị của con người và cách vậnhành của xã hội Theo báocáo của UNESCO:Việc có đạtđược sự bền vững hay không hoàntoàn phụ thuộcvàonhững thay đổi hành vivà lối sống của con người, vào những thay đổi cần được thúc đẩy bằng sự chuyển đổicác giá trị sống và bám sâuvào cácquy tắc văn hóa, đạođức tạo nên hành vi Không có những thayđổi này, thậm chí ngay cảnhững hệ thống pháp luật công minh nhất, côngnghệ sạch nhất, nhữngnghiên cứu công phu nhất sẽ không thành công trong việc hưóng xã hội đi tói mục tiêu bền vững lâu dài.[4; 103] Để đitói mộttươnglaibềnvững hơn cầntuân thủ một số nguyêntắc hay giátrị như: Bảo tồn, hòa bìnhvà công bằng, pháttriển hợp lý, dânchủ

CÓ thề thấy rằng tương lai bềnvững - dù ỏbất cứ dạng thức hay định nghĩa nào- thìcũng được quyết định bởi con người trongmối liên hệ vớitruyềnthống, văn hóa vàgiá trị Vàgiáo dụccó vai trò chính như mộtnguồn sức mạnh chotương lai “Mọingườiđều đồng ýrằng giáo dục là phương tiện hiệu quả nhấtmà

xã hội có để đươngđầuvới những thách thức của tương lai Chính giáo dục sẽ định hình thế giớicủa ngày mai Càng ngày, sự tiến bộ càng phụ thuộc vào sản phẩm của những trí tuệđược giáo dục: dựa trên nghiên cứu, phát minh, cảitiến vàứng dụng.Tất nhiên, những trítuệ và tài năngđượcgiáodục không chỉ cầnthiết trong các phòng thí nghiệm hay việnnghiên cứu, màcòncần thiết trong mọi khía cạnh của cuộc sống Việc tiếpcận với giáo dục thựcsựchính là điều kiệntiên quyết chosựtham gia tích cực vào cuộcsốngcủa thế giới hiệnđại ở mọi cấp độ Mộtđiều chắc chắn làgiáo dục khôngphảilàcâu trả lờicho mọi vấnđề Nhưng giáo dục, với định nghĩa rộng nhất, phảilà phần chủ chốttrong mọi nỗ lực nhằm xây dựng vàkiếntạonhững mối quan hệ mới giữa con người vớicon người và nhằm thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa cácyêu cầubảo vệ môi trường”[4;38]

Giáo dụccóthểđảm bảo rằngmọi công dân, từ trẻ emđến người già, cókiến thức về những thay đổi cầnthiết, cókhả năng xây dựng tầm nhìnvề các tươnglai, có cam kết thực hiện dân chủ,có các kĩnăngcần thiết và có động lực để hành động tíchcực nhằm tạo rathayđổi Đó chínhlà giáo dục vìsự phát triển bền vững Mụcđích dài hạn của giáo dục vì sự phát triểnbền vững baogồm: (i) Tăng cường hiểu biết về quan

hệ phụ thuộc lẫnnhau giữa các hệ thống tự nhiên,kinhtế,xã hội, vàchínhtrị ở địaphương, quốc giavàthế giới, (ii) Thúc đẩy sự xem xétthấu đáo và việc ra quyết địnhđúng đắn được phảnánh qualối sống cá nhân (iii) Huyđộng sự thamgiatích cựccủa mọi côngdân vào phát triển bền vững [2; 10]

Giáo dục vì sự phát triển bền vữngthểhiện ởcác định hướng cơ bản: (i) nâng cao vai tròtrungtâm của giáo dục và họctập trong bối cảnhchung của phát triểnbền vững;(ii)Xây dựng mạng lưới và các liên kết, trao đổigiữa các bên tham gia trong giáo dục vì phát triển bềnvững; (iii) Nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập trong giáo dục vì pháttriểnbền vững; (iv)Phát triển chiến lược củngcố tiềm nănggiáodục vì phát triểnbềnvững ở tấtcả cáccấp

Cóthểnhậnthấy,giáo dục vìphát triển bền vững thê hiện ý nghĩa vàmục tiêu của phát triển bền vững với ba lĩnh vực cơbản:

Lĩnh vựcxãhội: Sự hiểu biết vềthểchếxã hội và vaitrò của nó trong quátrình thayđổi và phát triển, tạo ra xã hội dân chủ, tạo cơ hộicho mọingười biểu lộ quan điểm, lựa chọncán bộ, hiệp thương vàđề xuất những sựkhác nhauvề giải pháp;

Lĩnh vực môi trường:Nhận thức vềtàinguyênvà tính dễ tổn thương củamôi trường thiên nhiêncũng như những tác độngcủa nó lên cáchoạtđộng và cácquátrình ra quyếtđịnh của con người,vớisự cam kết đưa các mối quan tâmđến môi trường vào trongquá trình pháttriểnkinhtếxãhội;

Lĩnh vực kinh tế: Hiểu biết về sựtác động của phát triển kinh tế lên môi trường và xã hội, cũng như những vấn đề về xã hội tiêu thụ, sởthích cánhânliên quanđến những vấn đề môi trường[7]

Giáo dục vì phát triển bềnvữngcòn thể hiện mối quan tâm đếngiáodục chất lượngcao,baogồm: Đảm bảogiáodục liênngành,liênmôn: những nguyên lý vàkiếnthức về phát triển bền vững đượcthể hiện trong chương trình,sáchgiáokhoa của các môn học tự nhiên, xã hội và nghệ thuật chứ không hình thành mộtmôn học riêng về phát triển bền vững; Thểhiện giá trị: chia sẻ các giátrịvà nguyên lý phát triển bền vững; Tư duysáng tạovàgiải quyếttìnhhuốngcó vấn đề: tạo niềmtin trước nhữngkhókhăn và tháchthứccủa phát triển bền vững; Quyết đinh có sự thamgia: ngườihọc đượcthamgia trong quá trình ra quyết định và việc

họ được học nhưthế nào; Đa dạng phương pháp sưphạm: sử dụng ngôn từ, nghệ thuật,kịch, tranh luận, traođổi kinh nghiệm chomô hình hoá các quá trình giáo dục; Khả năng áp dụng: học tập trải nghiệm được tích hợp trong cuộc sống hàngngày, trong cuộc sống của mỗi con người, mỗi hoạt động nghềnghiệp; Thích hợp vớiđịaphương:đáp ứng nhữngvấn đề địa phương cũng nhưtoàncầu, sử dụng những ngôn ngữ

mà ngườihọ thường xuyên sử dụng

Giáo dụcvì phát triển bền vững đềcậpđến tất cả cáclĩnh vựcnhân văn, ápdụngvà tạo nên một diện mạo mới cho thế giới đang thay đổi: quyền con người, hoà bình vàan ninhnhân loại, công bằng giới, đa dạng văn hoá và sự hiểu biếtcácnền văn hoá khácnhau,sức khoẻ, HIV/AIDS, lãnh đạo, tài nguyên thiên nhiên, biến đổi khíhậu, phát triển nông thôn, đô thị hoá bền vững, phòngngừavàhạnchế thảmhoạ, giảm đói nghèo, nângcaotrách nhiệm vàkinh tế thị trường [7]

Mối tươngquangiữagiáo dục và phát triển bền vững: Có thểcoigiáodục là mộtphần khôngthể thiếu của một chiến lược phát triển vì con người làtrung tâm của sự pháttriển vàgiáodục có thể mang lạinhững thayđổi cơbản do các thách thức của sự bền vững đặt ra Cùngvới nhữnghoạt động tích cực vềmặt tinh thần, giáo dục là cơ hội tốtnhất giúp thúc đẩy những giá trị và hành vi cần thiếtcho pháttriển bền vững

Để thúc đẩy tiến trìnhhướng tới một sự bền vững, cần phải quantâm hơn nữa tớimốitươngquan giữa con người vàthế giớitựnhiên; đồng thời khuyến khích việc khám phá nhữnghình thức phát triểnmang tính sángtạocólợicho môi trường tự nhiên và xãhội.Giáo dục giúpchúng ta hiểuđượcbảnthânmìnhvà những người xung quanh, hiểu đượcsợi dây gắn kết vô hình giữa chúng ta với môitrườngtự nhiên và xã hội rộng lớn Sự hiểu biết này đóng vaitròlàm nền tảnglâudài vàvững chắc cho sự tôn trọng thế giớiquanh tavà chính những con ngườiđang sinh sống trong thế giới đó Như vậy, giáo dục vì sựphát triểnbền vững đòi hỏi giáodục phải đượcthực hiệncó chấtlượng,thực hiện tốtcác mụctiêu pháttriển phẩm chất, nănglực của ngưòi học theo yêu cầu phát triển xãhội

2.2 Xây dựng trường học hạnh phúc - điều kiện để thực hiện giáo dục vì sự phát triển bền vững

Nhậnra mối quanhệ chặt chẽgiữahạnhphúcvàchấtlượnggiáodục, vào tháng 6 năm 2014, UNESCO Bangkok đãđưa raDựán Trường họcHạnh phúc Trongdựán này, các nhànghiên cứu đãlàm rõmô hình trường học hạnh phúc thông qua khảo sát các bên liên quan ỏ cấp trưởng về những gì tạo nên một ngôi trườnghạnh phúc.Cuộc khảo sát đã nhậnđược hơn 650 phảnhồi từ học sinh, giáo viên,phụ huynh,hiệu trưởng nhà trường vànhân viên hỗ trợtừ khắp khu vực châu Á - TháiBìnhDương.Qua cuộckhảo sát này, những ngườiliên quan đã chia sẻ quanđiểmcủa họ về những gìcóthể làm cho các trường họchạnh phúc hoặc không hạnh phúc, những gì cóthểlàmchoviệc dạy vàhọc trở nên thú vị và những gì có thể đượcthực hiện trong các trường họcđể làm chotấtcảhọcsinh cảmthấy được thuộc vềnhà trường [ 1, tr.5O]

Mô hình trưòng học hạnh phúc (Happy School) được đưa ra bởi UNESCO- là kếtquả củakhảo sát để xác định 22tiêuchícho một trường học hạnh phúc theobakhía cạnh chính:Con người, Quy trình/Hệ thống

và Môitrường

Yếu tố con người đề cập đến ở đây làtấtcả các mốiquan hệ của con người vàxã hội giữa các thànhviên của cộng đồngnhàtrường Quan hệbạn bè và cácmối quan hệ trong cộngđồng trong nhàtrườngđược xếp hạng là yếu tố quantrọngnhấttrong những yếu tốlàm nên một ngôi trường hạnh phúc,với những tiêuchí được xác định như: khuyếnkhích sự tham gia củaphụ huynh,thúc đẩy sự tương tác và tình bạn giữacác học sinh ỏ cáclớp khácnhau và các hoạt động củatrường trực tiếpliênquanđến các thành viêncộng đồng Mộttiêu chíquan trọng khác cho các trườnghọc hạnh phúctronglĩnh vực này làthái độ và tính tích cực của giáo viên, bao gồm các đặc điểm như lòng tốt, sự nhiệt tìnhvàcôngbằngvàvai trò của giáo viênnhưlà vai trò truyền cảm hứng, sự sáng tạo và hạnh phúc cho người học Bên cạnh đó tìnhyêu,lòngtrắc ẩn, chấp nhận và tôntrọng của giáoviên dành cho học sinh cũnglà các tiêu chíquantrọng

Yếu tốQuátrình/Hệ thống: bao gồm các phương pháp dạy vàhọc có thểnâng cao ý thức về hạnh phúc của ngưòihọc Các tiêuchí về yếu tố này baogồmtạo khối lượng côngviệc hợp lývàcông bằnghơn cho người học; sự tự do,sáng tạovà gắn kết của ngườihọc.Theo đó, một ngôi trường hạnh phúccho phép người học bày tỏ ý kiến và tựdo học hỏi mà không sợ mắc lỗi, hoặc“học mà khôngphải lo lắng” để những sai lầmđượccoi làmộtphần của quátrìnhhọc tập Điềunàycũng liên quanđếntiêuchí nội dunghọctậphữu ích, phù hợp và hấpdẫn, đòi hỏi nội dungchươngtrìnhgiảng dạy phảnánhđược cácvấn đềđươngđạivàcó liên quan tớicuộc sống của người học, chuẩn bị cho người học tiếp tục phát triểntrong tương lai Môhình trường học hạnhphúcnhấn mạnhrằng: Mụcđích chính của học tập là cải thiệncuộc sống thực của chúng

ta và giúpcác nước phát triển Đócũng chính là một trong những mục đíchquan trọngcủa giáo dục vì sự phát triểnbềnvững

Yếu tốthứ ba thuộc về môi trường/địađiểmđề cập đến cácyếutốtheo ngữ cảnh, cảvề môi trường vật

lý vàkhông khí tâmlý trong trường học.Trongsố các tiêu chíthuộc yếu tốnày, một môi trườnghọctậpấm

áp vàthân thiện được xếp hạng là yếu tố quantrọngchomộtngôi trường hạnhphúc Tiêu chí thuộc về tầm nhìn vàkhảnănglãnhđạo của trườngcũngđượcnêurõ,qua đó cho thấy hạnh phúccóthể được ưu tiên như thế nào thôngqua tầmnhìn của trường, khẩu hiệu hoặc các hình ảnh đểtạorabầu không khí trường học tích cực hơn về môi trường vật chất, xây dựng một không gianhọc tập và vuichơi cởi mở và xanh hơnđể

nâng cao hạnh phúc của ngườihọc Chiếnlược đềxuấtbao gồm thiết lập không gian thư giãn và sáng tạo,

có vườn trường, cũng như tậndụng không gian ngoài trời để người học có thểkết nối với thiên nhiênđồng thờitham gia vào cáchoạt động khám phá hoặchoạt động học tậpthê chất.(TheoUNESCO(2016) [ 1 ;52] Nhận thấy rằng:Để đạt được những mụcđích của giáo dục vìsự phát triển bền vững nhưđề cậpở 2.1, phải kết hợp một sốlĩnh vựcnhưgiáodụcvề môi trường, giáo dục toàncầu,giáo dụckinh tế, giáo dục phát triển, giáodục đa dạng vănhoá, giáo dụcbảo tồn, giáodục ngoài trời, giáo dục về sựthayđổitoàn cầu và các lĩnh vựckhác Giáodụccần đạtđược những thayđổisauđây trong cộngđồng: (i)Hướngtới những đổi mới trong cách làm việc, cách sống vàcách tiêu dùng (ii) Khuyến khích mọingười cânnhắc các giải pháp thay thế để hưóngtớitươnglai bền vững,(iii) Tạo điềukiện mọingười tham gia vào việc raquyết định (iv) Tạođiềukiệncho mọi ngườitiếp cận các kiến thức (v) Tạocơ hội cho mọingười tham gia(vi)Thúc đẩy các nguyên tắc hướngtớimột xã hội công bằng hơn (vii)Giúp mọingười hiểu được mối quan hệgiữa các vấn

đề.Theo đó, giáo dục cầngiúp người học đạtđược các kếtquả (xem Bảng 1)

Bảng 1 Mục tiêu người học cần đạt

Phân tích được quá trình tự nhiên hoạt động

như thế nào Cam kết tôn trọngmọi sinhvật Hợp tác làm việc

Nhận ra và giải thích được sự sống của chúng

ta liên quan tởi nhau như thế nào Khao khátcông bằng xã hội

Đồng cảm và có ý thức Tư duyphảnbiện

Đàm phán Đánh giá được tài nguyên trên Trái đất có hạn Hiểubiết về chấtlượng cuộcsống

Quyền và các nghĩa vụ

Khả năng tranh luận hợp lí Giải quyết vấn đề Phân tích được quy trình ra quyết định

Biết cách làm thế nào đê đáp ứng nhu cầu

con người

Quan điêm của toàn cầu và lòng trung thành với lợi ích của cộng đồng thế giỏi

Khả nàng sáng tạo Nghiên cứu và xử lí số liệu

Kĩ năng giao tiếp Nguồn: Định hướng giáo dục vì một tương lai bền vững [5]

Cáckết quả này chỉ có thểcó được khi người học được học tập, rèn luyện trong những trườnghọc hạnh phúc; Bởi vậyxây dựng trường họchạnh phúc cóthể xem là một trong những điều kiệnđê thực hiện giáo dụcvì sự pháttriển bền vững

2,3 Quản trị trường học với nhiệm vụ xây dựng nhà trường hạnh phúc- điều kiện để thực hiện

giáo dục vì sự phát triển bền vững

Giáo viên vànhàtrườngcóđóng góp đặc biệt chogiáo dục vìsự phát triển, đẩy mạnh các mục tiêugiáo dục thông quaviệc lựa chọn cácnội dungvà phương pháp dạyhọc Nội dung được lựa chọnđể dạy học sẽ ảnhhưỏng đến kiến thức được tiếp thu, và các phươngpháp lựa chọn để dạy họcsẽ quyết định cáckỹnăng

vàthái độ màngườihọc sẽ phát triển Một cuộc khủng hoảng về định hưởng trongxã hội,trong quốc gia và trên toàn cầu cóthể sẽ thúc đẩy sự xuấthiện của các địnhhướngmới Trong giaiđoạn hiệnnay, với sự thay đổi liên tục và sứcép xã hội, chúngtanên tìm kiếmcác hình ảnh có tầmđịnh hướng mới Sẽ rất bổ ích nếu khái niệmvề sự bềnvững cung cấp hình ảnh địnhhướng mới Các nguyên tắc trong Hiến chương Trái đất cung cấp bốn tầm nhìn hay mục đíchcơ bảncho mộttương laibền vững:Tôn trọngvà bảovệcộng đồng;

Hệ sinh tháitoàn vẹn; Công bằng kinh tếxã hội; Dân chủ, không bạo lực và hoà bình; Các tầmnhìn nàysẽ định hưống cho việc xây dựng nhà trường hiện đại đểthực hiện giáo dục vì sự phát triển bền vững

Vai trò của các nhàlãnh đạo, quản lý trong giáo dục đang trỏ nên quan trọng hơn baogiờhết Đặc biệt trong bối cảnh có nhiều áp lực về chất lượng dạy học,giáo dục,tráchnhiệm giảitrìnhgiatăng, những phạm

vi về năng lực cảmxúc - xã hội vàcông dân đang rất cấp thiết Trong bối cảnhđó.xây dựng trường học hạnh phúc là một trong số các mong muốn, các yêu cầuvà cũng là phương hướng đặt ra cho quảnlý, lãnh đạo các nhà trường Vóinhữngtiêu chíđã phân tích, cóthểchỉra cácchiếnlược quan trọng trong xâydựng trường họchạnhphúc bao gồm:

2.3.1 Các chiến lược về con ngươi

Xây dựng các chiến lượcvề conngười trong trường học cần quan tâmđến các khía cạnh:Khuyến khích

sự tham gia của phụ huynhbằngcáchlàmcho các trường họckết nối và mỏ rộng mối quanhệracộngđồng; Triển khai các hoạt độngvới các trường khác trong cộng đồng rộng lớn hơn đểhợp tácphát triển cùng nhau; Tạo cảm giácgần gũi như giađình trongmôi trường họcđường; Ưutiên tính cách, thái độ và đạo đứccủa nhàgiáo trong tuyển dụngvà đánh giánhà giáo;Thiết lập một hệ thống để cho phép người họcgửi phản hồi chongười dạy và nhà trường;Thúc đẩy kiến thức về các nền văn hóa khác cả trong vàngoài bốicảnh trườnghọc; Thực hiện đa dạng các loạihình câu lạc bộ; Khuyến khích đóngvai và thảo luận để tạo sự đồng cảmvàthấu hiểu; Tôn trọng giá trị cá nhân và bối cảnh giađình của ngườihọc; Khíchlệ những người học

cónhu cầuđặc biệt thôngqua học tậphợptác; Truyền đạt các giátrị,thái độ vàhành vi tích cực tới mọi cá nhân trong nhàtrường;Giới thiệumối liên hệ giữa các môn học (tính mục đích của học tập); Quansát, tôn vinhngười dạy và những đóng góp của họ cho các trườnghọcvà xã hội; Nângcao kỹnăng và năng lực của nhàgiáo thông quamạnglướitrươnghọc và hỗ trợ đồngđẳng

2.3.2 Các chiến lược về quá trình

Xây dựng các chiến lược về quá trìnhtrong trường học cần chú ý đến các khía cạnh: định hương quá trình dạy và học tíchcực; Giảm tải các bàikiểm tra; Thaythếbàitập vềnhàbằng các hoạtđộng tùy chọn để

mở rộng việchọc tập; Xemxétgiátrị của các lĩnh vực phi học thuật thông qua cácđánh giáliên tục; Chú ý tới các yếu tố phi học thuật trong tuyểnsinhcủatrường (thái độ, giátrị, các đóng góp cho cộngđồng ); Thường xuyên tổchức các dự án học tập thực hiện theo nhóm đểtăng hợp táctrong học tập, hoạt động; Cầnxem sai lầm có giátrị như làmột phần của quá trình học tập; Dạy người học cáchđặt câu hỏi;Cung cấp phản hồi tích cực vàcôngnhận những thành tích của ngườihọc;Giới thiệu giải thưởngvàphầnthưởng thông qua các cuộc thi của trường (hoạtđộng ngoạikhóa); Cungcấp đa dạngcác hoạt động saugiờ học thay thế cho dạy kèm, dạy thêm; Tổ chứccácsự kiện của trường để thúc đẩyý thứcvề mục đích, tinh thần tập thể trong cộng đồng nhà trường; Thu hút người học thôngqua các câu lạcbộ truyền thông; Đảm bảo rằngnội dung họctập cóthểđược ápdụng- tínhthực tiễn và ứng dụng của lý thuyết; Cung cấpcác hỗ trợ

vềtâm lý thông quanhàtâm lý học hoặc tư vấn viêntrong trường học; Thực hiện các chươngtrìnhphúclợi, các hoạtđộngxãhội đa dạng của trường

2.3.3 Các chiến lược về môi trương

Thực hiện các chiến lược về môi trường cần quan tâm: Thúc đẩy sự tương tác và hợptác của người học thông qua cáchoạt độngcùngnhau; Đặt trọngtâmvào lời chào và nụ cườitrong trường học; Trang trí trường, lớp thân thiện, hàihòavà sáng tạo; Sửdụng màn hình trực quan sáng tạo đầy màu sắc vàcó ý nghĩa; Tạo không gian thư giãnvà sáng tạo;Xâydựngvườn trường, cảnh quan xanh, sạch, đẹp, antoàn;Tận dụng không gian ngoài trời để tỏchứchọctậpvà vui chơi;Thúc đẩy tầm nhìn trường học ưu tiên hạnh phúc; Thay thếhình phạt bằng cáchoạt động mang tính xâydựng thúc đẩy sự điều tiết cảm xúc; Đảm bảothực phẩmlành mạnh trong cácbữa ăn ở trường và cómột chuyên giadinhdưỡnghọc đường;Tổ chứcdọn dẹp,

vệ sinh, trang trí môi trường, cộng đồngtrường học định kỳ; Cho phép người học làmhiệutrưởng trong một ngày- đề xuất cácý tưởng sáng tạo cải thiệnmôi trường họcđường

Nhữngchiến lược này có tính gợi ý chocác nhà quản lý, lãnh đạo trường học nhằm xâydựng trường họchạnh phúc Trong đó,mối quan hệ giữa con người vớiconngườihàihòa, hợp tác,yêu thương;quá trình giảng dạy, giáo dục phù hợp với sự pháttriển cá nhân và tôn trọng cátính; môi trường an toàn thúc đẩy sự phát triểnvà hoàn thiện nhân cách là những khía cạnh cốt lõi Người họcđược giáodục trong trường học hạnh phúc vớicácnội dunghọctập phong phú, đadạng, chuẩnbịcho tươnglai Trong đóbên cạnhquan tâm giáo dục cho người họcvề quanhệ phụ thuộc lẫn nhau, quyềncông dân vàquyền quảnlí, các thế hệ tương lai, sựđa dạng, chấtlượngcuộc sốngvà sự công bằng,phát triểnvàsự thay đổi,cần chú ý giáo dục cho người học về sựkhông chắc chắn và nguyên tắc đề phòng Bởivìtương lai thì không ổn định, vàkhông thể biết rõxuthếtươnglai hay tác động từ các quyết địnhkhác nhau của con người sẽ xảy ranhư nào Thông thường, chúng ta khó có thể có sẵn hoặc đầy đủ mọi thôngtin khoahọc để đưa ra quyết định chắc chắnvề một vấn đềxã hội,kinh tế hay môi trường Vìvậy, “nguyên tắc đề phòng” -cần trở thànhmột nguyên tắc

chủ chốt trong quátrình đưa raquyết định của cá nhân cũng nhưcácquyết địnhchính trị to lớn Nguyên tắc đề phòng cónghĩalànếu có cácbằng chứng hợp lýám chỉ tình hìnhcó thểtồi tệ hơn, thì cần thực hiện các hành độngphòng ngừa thấuđáo để giải quyết vấn đề.Nếu giúp người học thựchiệnđượcnguyên tắc đề phòng, sẽ giúp họ (i) Đánh giáđúng sự thayđổi văn hóa (ii)Khả năng lắngnghecẩn thận (iii)Khả năngsuy nghĩsáng tạo (iv)Hiểu sự đa dạng văn hóa (v)Tôn trọng các quan điểm khác nhau(vi)Khảnăng tư duy phản biện (vii)Nhận thứctích cực trưóc các vấnđềcấp bách (viii)Đánhgiácao cácphương án thay thế (ix) Hiểu được nguyêntắc đề phòng Khi hiểu về nguyên tắc đề phòng và thực hiện được, sẽ giúp phát triểncác mối quan hệ tốt đẹptrong và ngoài nhà trường; sẽlàm cho các hoạtđộng được thực hiện vóiquy trình linh hoạt;

sẽ tạo dựng được môi trường ứng xửvăn hóa- góp phần làm cho trường học thêm hạnh phúc Làm được nhữngđiều đó, giáodục mới thực hiệnđược sứ mạng vẻvang là chuẩn bị chotươnglai phát triển bền vững

3 Kết luận

Nhà trường hạnh phúclà mô hìnhtất yếu, nhân văn của giáo dục hiện đại.Trong thời kỳpháttriển ngày càng lớn mạnh củakhoahọc- kỹthuật vànền kinh tếtrí thứcthì nóvừa là cơ hội nhưngđồng thờilà thời

cơ, thách thức vàlý do tồn tạicăn bản của mỗi nhà trường Đê hướng tới xây dựng vàpháttriểntrường học hạnh phúc cần đặc biệt quan tâm tới công tácquản lý nhà trườngvới những giải pháp căn bản, toàndiện Trên cơ sỏ các tiêu chí của trường học hạnh phúc, cho thấyxây dựng trường học hạnh phúc làđiều kiện quantrọngđể thực hiện giáo dục vì sự phát triển bềnvững Theo đó,quản trịtrường học hưởng tớimụctiêu phát triểnbền vững cần quan tâmthực hiện các chiến lược về con người, về quátrìnhvà vềtạo dựng, phát triểnmôi trườnggiáodục

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Nguyễn Thị Ngọc Liên (2020).Các tiêu chí củatrườnghọc hạnh phúc và vai trò của người quản lý, lãnhđạo nhàtrường.Kỷ yếuhội thảokhoahọc“Quản lý vàlãnh đạo nhàtrưòng hưóngđến xâydựng trường học hạnh phúc”, TrườngĐạihọc Sư phạmHà Nội,

[2] Lopez,G (1997) Puttingnewbite into knowledge, in I Serageldinetal (eds),Organising Knowledge for Environmentally and Socially Sustainable Development, The World Bank, WashingtonDC [3] UNESCO (2016) A framework for learner well- being in the Asia- Pacific.Published by the United Nations Educational, Scientific andCultural Organization 7, place de Fontenoy, 75352 Paris 07 SP, France andUNESCO Bangkok Office

[4] UNESCO (1997) Educating for a Sustainable Future: A Transdisciplinary Vision for Concerted Action

[5] UNESCO (2010) Định hướnggiáodục vì mộttươnglaibền vững, Mô- đun 04,

[6] UNESCO (2004) Embracing Diversity: Toolkit for Creating Inclusive, Learning-Friendly Environments Paris,UNESCO,

http://esd.ehou.edu.vn http://unesdoc.unesco.org

[7] Nguyễn Hoàng Trí (2017) Giáo dục vì sự phát triển bền vững - một cách nhìn mới http://mabvietnam.com

ABSTRACT

Developing happy schools and implementing education for sustainable development

Education for sustainable development and constructing happy schools are topicsthat receive a lot of publicattention in the modern society Although both aforementioned tasks areimplemented for the sake

of developinghuman beingsagainst the changingbackground of the society, they are usually mentioned separately This paper elaborates on the two topics with the aim of contributing a new approach to determining the roles of educationleadersin constructinghappyschools and implementing education for sustainabledevelopment

Keywords: Education, happy schools, sustainable development.