Xuất phát từ mục tiêu giáo dục, và nhu cầu thực tiễn của giáo dục Việt Nam, 7/2008, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ra chỉ thị phát động phong trào “Xây dựng THTT, HSTC” trong các tr
Trang 1BIỆN PHÁP QUẢN LÝ XÂY DỰNG “TRUÔNG HỌC THÂN THIỆN, HỌC SINH TÍCH cục” ở CAC TRUÔNG TRUNG HỌC C0 sở
Phạm Thi Vân ’
ABSTRACT
The model of "friendly school, active students" will create conditions for generations of active and positive students under the guidance of teachers, to study in a friendly environment, students will be developed This article presents a number of management measures for the construction of
"The school is friendly, the students are active " in the junior high schools.
Keywords: Measures, management, building friendly schools, active students, junior high school
Received: 28/2/2022; Accepted- 3/3/2022; Published- 8/3/2022
1 Mở đầu
Trường học thân thiện (THTT) là mô hình
trường học do Quỹ nhi đông Liên hiệp quốc
(UNICEF) đề xướng từ những thập kỷ cuối của
thế kỷ trước và đã được triển khai có kết quả
tốt ở nhiều quốc gia trên thế giới Ở Việt Nam
phương châm “Mỗi ngày đến trường là một
ngày vui ” đã được phổ biến và áp dụng từ những
thập niên 80, 90 của thế kỷ trước, đã có nhiều
mô hình, dự án của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các
nhà trường địa phương đã có các mô hình như:
“giảo dục sổng khỏe mạnh, kỹ năng sông cho trẻ
em và trẻ chưa thành niên trong và ngoài trường
học” “Xây dựng trường học xanh sạch đẹp"
Xuất phát từ mục tiêu giáo dục, và nhu cầu thực
tiễn của giáo dục Việt Nam, 7/2008, Bộ trưởng
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ra chỉ thị phát động
phong trào “Xây dựng THTT, HSTC” trong
các trường phổ thông giai đoạn 2008 - 2013
và hồ trợ trục tiếp cho khoảng trên 200 trường
học để các địa phương nhân rộng mô hình này
Trường học thân thiện là một môi trường học
tập lành mạnh, an toàn tránh được những bất
trắc, nguy hiểm đe dọa HS, HS được quan tâm,
chăm sóc và bảo vệ, các nhu cầu thiết yếu của
con người được đảm bảo Đội ngũ CBQL„ GV
nhiệt tình với tinh thần trách nhiệm cao, có tấm
lòng thương yêu quý mến HS cùng với sự hồ trợ
tích cực của gia đình và xã hội trong việc chăm
* Trường THCS Ngọc Xá, h Quế Võ, t Bắc Ninh
SÓC, dạy dồ HS
2 Nội dung nghiên cứu
2.1 Ỷ nghĩa của xây dựng Trường học thân thiện, HS tích cực
Ý nghĩa quan trọng nhất của việc xây dựng THTT là tạo nên một môi trường giáo dục (MTGD) an toàn, bình đẳng, tạo hứng thú cho
HS trong học tập, góp phần đảm bảo quyền lợi được đi học và học hết cấp của HS, nâng cao CLGD trên cơ sở tập trung mọi nỗ lực của nhà trường vì người học, với các mối quan tâm the hiện thái độ thân thiện và tinh thần dân chủ Trong môi trường “ Trường học thân thiện” HS
sẽ cảm nhận được sự thoải mái khi việc học của mình vừa gắn với kiến thức trong sách vờ vừa thông qua sự thâm nhập, trải nghiệm của chính bản thân trong các hoạt động ngoại khóa, trò chơi dân gian, các hoạt động tập thể vui mà học, học mà vui, THTT gắn bó chặt chẽ với việc phát huy tính tích cực, chủ động của HS Trong môi trường phát triển toàn diện đó, HS học tập hứng thú, chủ động tìm hiểu kiến thức dưới sự dìu dắt của người thầy, gắn chặt giữa học và hành, biết thư giãn khoa học, rèn luyện kỹ năng và phương pháp học tập, trong đó những yếu tố hết sức quan trọng là khả năng tự tìm hiểu, khám phá và sáng tạo
Hoạt động “Xây dựng THTT, HSTC” sẽ tạo điều kiện cho các thế hệ HS năng động, tích cực dưới sự dạy dỗ của các thầy cô giáo, được học tập trong môi trường thân thiện HS sẽ được phát
í 34 TẠP CHÍ THIẾT BỊ GIÁO DỤC - số 260 kỳ 1 - 3 /2022
Trang 2triển hoàn thiện hơn, góp phần to lớn vào sự
phát triển bền vừng nền GD nước nhà
2.2 Một số biện pháp quản lý xây dựng
THTT, HSTC ờ trường THCS
2.2.1 Nâng cao nhận thức cho các lực lượng
giáo dục về vai trò, trách nhiệm cùa xây dựng
THTT, HSTC.
Biện pháp này giúp CBQL, GV, NV thấy
được vai trò, tầm quan trọng và thống nhất quan
điểm xây dựng THTT, HSTC, Bới vì còn nhiều
CBQL, GV, HS và PHHS chưa nhân thức đúng
và đầy đủ về THTT, THTC/
Đe thực hiện biện pháp này, trước hết cần
khắc phục những quan điếm chưa đúng hoặc
chưa đầy đủ về sự cần thiết phải xây dựng môi
trường học tập thân thiện tích cực Ngay từ đầu
năm học BGH nhà trường cần tổ chức thảo luận
về chỉ thị của Bộ trường, kế hoạch triền khai
của ngành và Tỉnh Tô chức các hoạt động tuyên
truyền trực tiếp hoặc bằng các phương tiện
thông tin đại chúng để CBQL, GV và HS, các
cấp ủy Đàng, chính quyền, các tổ chức chính
trị xã hội thấy được tầm quan trọng cùa việc xây
dựng” THTT, THTC “đồng thời thấy được vai
trò và trách nhiệm của mình đối với phong trào,
bên cạnh đó Hiệu trưởng cần trang bị kiến thức
cơ bản về xây dựng THTT, THTC cho Hội đồng
giáo dục nhà trường, tổ chức thào luận nội dung
xây dựng trường học thân thiện, từ đó xây dựng
quy ước nội bộ kế hoạch hành động cho các tập
thể và cá nhân
2.2.2 Lập kế hoạch xây dựng THTT, THTC
Biện pháp này rất quan trọng để giúp nhà
trường xác định chủ đề, mục đích yêu cầu, nội
dung, hình thức hoạt động trong từng năm học
và trong kế hoạch chiến lược của nhà trường
Ke hoạch phải xác định rõ tên chù đề, mục
đích yêu cầu, nội dung, hình thức hoạt động
Khi xây dựng kế hoạch hoạt động phải bám sát
nội dung xây dựng trường học thân thiện và đạt
được yêu cầu theo bốn yếu tố : Nhận thức, thái
độ kỳ năng và hành vi, có dự kiến phân công
người thực hiện, dự kiến thời gian, địa điểm ,
điều kiện cơ sở vật chất, kinh phí, phương tiện
cần thiết để tiến hành đạt hiệu quả
Ke hoạch phải cụ thể: Mục tiêu; Yêu cầu; Nội
dung (nêu rõ trách nhiệm của lãnh đạo, trách nhiệm của các tổ chức Công đoàn, Đoàn, Đội, trách nhiệm của GV chủ nhiệm lớp và GV bộ môn
2.2.3 Xây dựng môi trường xanh, sạch, đẹp
an toàn và hiện đại.
Biện pháp này nhằm nâng cao ý thức trách nhiệm cho các lực lượng giáo dục trong nhà trường nhằm tạo dựng môi trường học tập, sinh hoạt có cảnh quan đẹp, xanh, sạch
Đe thực hiện biện pháp này nhà trường có
kế hoạch thực hiện quy hoạch trồng cây xanh
ờ trường một cách hợp lý, tạo bóng mát, vẻ đẹp cho trường, phù hợp với điều kiện nhà trường, giao khoán việc chăm sóc cây xanh, thảm cỏ cho các lớp.Với các trường có khuôn viên chật hẹp
có thể tăng cường hệ thống chậu cảnh, với các trường có khuôn viên rộng cần tăng cường thảm
cở, trồng nhiều cây xanh Có kế hoạch phối hợp với Trung tâm Y tế huyện để đo độ sáng, đo kích thước bàn ghế, tiếng ồn cho phép để từ đó có hướng khắc phục Mua sắm, bố trí các thùng rác công cộng đúng nơi quy định tiện lợi cho việc
bỏ rác của HS và đồng thời gắn các thông điệp cần thiết như « Hãy bảo vệ môi trường» « Cho tôi xin rác, Cám ơn bạn»
2.2.4 Chi đạo đổi mới PPDH, giáo dục toàn diện, phát huy tính tích cực, chủ động cùa HS
Biện pháp này nhằm tăng cường sự tham gia một cách hứng thú của HS trong các HĐGD của nhà trường và tại cộng đồng Phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của thầy cô giáo đáp ứng yêu cầu đổi mới PPGD trong điều kiện hội nhập quốc tế
Đe thực hiện biện pháp này các trương tranh thu sự chi đạo, hồ trợ của Sở, Phòng GD&ĐT, của Bộ GD&ĐT CBQL các trường thu thập và giới thiệu tài liệu, phương tiện nghe nhìn và tổ chức tập huấn về đổi mới PPDH cho GV, nhân các điển hình GV dạy giỏi các cấp Động viên, khích lệ HS phấn đấu vươn lên trong học tập
và rèn luyện, đặc biệt khích lệ kịp thời đối với
HS yếu kém khi HS có sự tiến bộ dù rất nhỏ Phát động phong trào thi đua tích cực, chủ động, giúp đỡ nhau trong học tập, HS khá giỏi giúp đỡ
HS yếu kém, HS mạnh dạn đề xuất các ý kiến,
TẠP CHÍ THIỄt BỊ GIÁO DỤC - số 260 kỳ 1 - 3 /2022 135
Trang 3sáng kiến của mình, tích cực hỏi thầy cô những
chổ chưa hiểu bài, có thể hỏi trực tiếp hoặc ghi
thắc mắc vào giấy GV rèn cho HS thói quen
tự học, tự nghiên cứu, tổ chức hoạt động nhóm,
đồng thời tìm hiểu các tư liệu bố ích trên mạng
Internet, thư viện điện tử,các trang web để hỗ
trợ cho việc học trên lớp và làm cho HS hứng
thú học tập hơn Tổ chức thảo luận trao đổi về
đổi mới PPDH và áp dụng ở nhà trường tất cả
các môn học
2.2.5 Thành lập to “Tư vấn học đường -
TVHĐ ” trong trường học.
Biện pháp này nhằm nâng cao sự hiếu biết,
vốn sống và kỹ năng sống cho HS THCS như :
Phương pháp học tập, sức khỏe, tâm sinh lý lứa
tuổi, văn hóa ứng xử, tệ nạn xã hội, bình đẳng
giới TVHĐ là nơi để HS chia sẻ những va vấp
trong các mối quan hệ hàng ngày với thầy cô,
bạn bè, gia đình
Để thực hiện biện pháp này trường căn cứ
vào điều kiên thực tế, sự chuẩn bị của CBGV,
Tổng phụ trách Đội và có sự thống nhất với cán
bộ văn hóa huyện để quyết định triển khai nội
dung trong từng năm học để phù hợp với thời
gian, chương trình, không gây quá tải cho HS
THCS Thành lập tổ TVHĐ gồm có sự tham
gia của GV, Đoàn, Đội Phòng tư vấn sẽ có kế
hoạch hoạt động cụ thể và có người thường trực
thường xuyên để giúp đỡ những giải quyết các
vướng mắc của HS
2.2.6 Đổi mới và tăng cường HĐGD ngoài
giờ lên lớp, đặc biệt là giáo dục truyền thống
văn hóa lịch sử địa phương.
Biện pháp này nhăm giáo dục nâng cao thê
chất, kỹ năng của HS thông qua tham gia các
buổi tham quan, dã ngoại, trò chơi dân gian,
hát dân ca, các điệu múa truyền thống của địa
phương, nâng tầm nhận thức của HS về bảo
tồn, phát huy truyền thống văn hóa lịch sử, cách
mạng địa phương
Để thực hiện biện pháp này nhà trương
căn cứ vào các tài liệu hướng dẫn của Bộ, Sở
GD&ĐT vào tình hình thực tế của địa phương
để lựa chọn các trò chơi, các loại hình văn hóa
nghệ thuật dân gian thích họp, các cuộc thi tìm
hiểu, các công trình văn hóa, lịch sử, cách mạng
của địa phương phù hợp và đưa vào chương trình hoạt động Lựa chọn các chủ đề giáo dục hàng tháng như : « Em yêu trường em» « Mừng Đảng, mừng Xuân», « Tháng thanh niên « để trao đổi với các em trong các dịp sinh hoạt chào
cờ đầu tuần, dã ngoại Khuyến khích GV các bộ môn đưa vào bài giảng các nội dung về bảo vệ môi trường, gắn với lịch sử, văn hóa địa phương
2.2.7 Xây dựng quan hệ trong và ngoài trường trong xây dimg THTT, HSTC
Biện pháp này nhằm liên kết các lực lượng, huy động nguồn lực từ xã hội hóa trong và ngoài nhà trường để thực hiện phong trào “ Xây dựng THTT, HSTC”
Để thực hiện biện pháp này nhà trường tổ chức các CTGD ngăn ngừa bạo lực trong và ngoài nhà trường Thầy cô có thái độ thân thiện, gần gũi, quan tâm đến HS trong mỗi tiết dạy, nghiêm cấm các hiện tượng xúc phạm, làm tốn thương đến danh dự và lòng tự trọng của HS Xây dựng các mối đoàn kết, giúp đỡ, chia sẻ giữa các đồng nghiệp trong hội đồng giáo dục BGH chủ động có kế hoạch liên kết với các trường trong cụm, trong Huyện ở các nội dung cụ để HS
có cơ hội giao lưu, học hỏi, chia sẻ kinh nghiệm
Tổ chức các cuộc thi theo chủ đề gắn với xây dựng THTT giữa GV và HS các trường với nhau
để phong trào thêm sôi nổi
Đối với tổ chức Đội TNTP Hồ Chí Minh: Đưa phong trào thi đua “Xây dựng TVHĐ“ vào
kế hoạch của Đội, chỉ đạo tổ chức Đội phát huy tốt vai trò tự quản và chức năng của mình Đầu năm học cho các chi đội đăng ký địa chỉ công trình nhận chăm sóc để đảm bảo mọi công trình đều có người chăm sóc
2.2.8 Huy động và đầu tư csvc, phương tiện, kinh phí xây dựng THTT, HSTC
Biện pháp này nhằm tạo các nguồn lực đầu tư
csvc cho nhà trường để xây dựng thành công trường chuẩn Quốc gia, THTT
Đe thực hiện biện pháp này nhà trường Lập
kế hoạch (LKH) khảo sát, thiết kế, dự trù kinh phí để nghị các cấp quản lý phê duyệt Cân đối nguồn thu, có kế hoạch chi tiêu phù hợp để sử dụng nguồn kinh phí đã huy động được đạt hiệu quả cao nhất, tăng cường tổ chức quản lý chặt
136 .TẠP CHÍ THIẾT BỊ GIÁO DỤC - số 260 kỳ 1 - 3 /2022
Trang 4chẽ việc xây dựng và sử dụng csvc, trang thiết
bị phục vụ cho việc dạy học, có kế hoạch bồi
dưỡng nghiệp vụ cho các cán bộ phụ trách các
phòng chức năng, phòng bộ môn, TBDH
2.2.9 Kiếm tra, đánh giá, tống kết, rút kinh
nghiệm phong trào thi đua “Xảy dựng HTT,
HSTC”.
Biện pháp này giúp phát hiện ưu, khuyết
điểm trong phong trào để có kế hoạch điều
chỉnh, nhân rộng điển hình trong phong trào
thi đua “Xây dựng THTT, HSTC” Để thực hiện
biện pháp này nhà trường cừ trực tiếp BCĐ xây
dựng THTT, HSTC tiến hành KTĐG, rút kinh
nghiệm của phong trào Trước khi đánh giá của
cấp trên cho các tập thể lớp, cá nhân HS tự đánh
giá kết quả xây dựng THTT của tập thể và các
nhân minh, sau đó nhà trường tống hợp và công
bố, phân tích đánh giá rút kinh nghiệm Khi cấp
trên và các tổ chức ngoài nhà trường đánh giá:
trên cơ sở hoạt động thực tế của nhà trường, các
báo cáo của Hiệu trưởng, ý kiến đánh giá của
GV, HS cần có sự công bằng, dân chủ, công khai
3 Kết luận
Xây dựng THTT, HSTC ở các trường THCS
là một nhiệm vụ quan trọng và là đòn bẩy để nâng CLGD toàn diện HS Ý nghĩa tích cực của phong trào này là thiết lập các mối quan hệ giữa thầy với thầy, thầy với trò, trò với trò, giữa nhà trường với gia đình, xã hội, giữa dạy chữ với dạy người và có thê nói rộng ra là giữa giáo dục với văn hóa, lịch sử của cả dân tộc mà mục tiêu cuối cùng là không ngừng nâng cao chất lượng
và hiệu quả giáo dục
Tài liệu tham khảo:
1 Ban Chấp hành TU (2013), Nghị quyết sổ
29-NQ/TƯ về đôi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo Hà Nội.
2 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2008), Chỉ thị về phát động phong trào thi đua “ Xây dựng THTT, HSTC” trong các trường phổ thông giai đoạn
2008 - 2013 Hà Nội
3 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2010), sổ tay trường học thân thiện HS tích cực NXB Giáo
dục Hà Nội
Illlllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllilllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllillilllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllllll
GIÁO DỤC KỸ NĂNG Tự CHĂM sóc sức KHOẺ ■ (tiếp theo trang 125)
- Việc bố trí các đồ dùng, đồ chơi vào các góc
chơi hoặc khu vực hoạt động cần phải đa dạng
và mang tính mở và xuất phát từ kinh nghiệm
của HS Từ đó giáo viên bổ sung, luân chuyển
và đổi mới tạo cho HS sự mới lạ, hấp dẫn, khích
thích HS hoạt động tích cực
3 Kết luận
Các biện pháp giáo dục kỹ năng tự chăm sóc
sức khỏe trong việc phòng, chống dịch covid-19
cho học sinh tiểu học, mà chúng tôi đề xuất nhằm
thực hiện nhiệm vụ kép vừa đảm bảo việc dạy
và học, vừa chủ động thực hiện các biện pháp
phòng, chống dịch bệnh Theo đó, nhà trường
phải chủ động phối hợp với trung tâm y tế địa
phương tổ chức phun thuốc khử khuẩn, vệ sinh
môi trường trong và xung quanh trường, phòng
học, phòng làm việc, nhà ăn, đảm bảo an toàn,
sạch sẽ, chuẩn bị, bố trí đầy đủ nơi rửa tay, nước
sạch, xà phòng, dung dịch sát khuẩn, thiết bị đo
thân nhiệt, hướng dẫn học sinh đeo khẩu trang,
tự trang bị nước uống khi đến trường
Qua đó, đảm bảo tốt nhất các điều kiện cho công tác giảng dạy, học tập và an toàn trong phòng chống dịch bệnh
Tài liệu tham khảo
1 Nguyễn Thị Mỹ Lộc - Đinh Thị Kim Thoa
- Bùi Thị Thúy Hằng (2010) Giáo dục giá trị
sổng và kĩ năng song cho học sinh tiểu học
NXB Đại học Quốc gia Hà Nội
2 Lê Bá Lộc (2016) Giảo dục kĩ năng sống
cho học sinh trung học cơ sở qua hoạt động trải nghiệm sảng tạo Tạp chí Giáo dục, số đặc biệt
tháng 11, tr 232-235
3 Nguyễn Thị Thu Hằng (2012) Cơ sở cho
việc giáo dục kĩ năng sống nhìn từ góc độ tâm lí
Tạp chí Giáo dục, Số284, tr 17-19; 31
4 Vũ Thị Thanh Nga (2015) Giáo dục kĩnãng
sống cho học sinh trong dạy học môn Giáo dục câng dân Tạp chí Giáo dục, số360, tr 49-50; 45.
5 Quốc hội (2019), Luật Giảo dục, NXB CTQG,HàNội
TẠP CHÍ THIẾT BỊ GIÁO DỤC - sổ 260 kỳ 1 - 3 /2022 • 137