Tiểu luận Án lệ và việc áp dụng án lệ tại Việt Nam và một số quốc gia trên thế giới

Theo Nghị quyết số 49/NQ-TW ngày 26/6/2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 đã xác định rằng: ‘Tòa án nhân dân tối cao có nhiệm vụ tổng kết kinh nghiệm xét xử

BÀI THI KẾT THÚC HỌC PHẦN

ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG HÀ NỘI

TIỂU LUẬN PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG

ĐỀ TÀI:

ÁN LỆ VÀ VIỆC ÁP DỤNG ÁN LỆ TẠI VIỆT NAM

VÀ MỘT SỐ QUỐC GIA TRÊN THẾ GIỚI

Sinh viên thực hiện: Lương Ngọc Thanh Thắm

Mã sinh viên: 2111210626

Số thứ tự: 82

Lớp tín chỉ: PLU111QT.BS2

Giáo viên hướng dẫn: ThS Nguyễn Thị Lan

Hà Nội, 1/2022

HỌC PHẦN: PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG

Học kỳ 1 năm học 2021-2022

Họ và tên Sinh viên: Lương Ngọc Thanh Thắm

Ngày sinh: 01/06/2003

Mã số sinh viên: 2111210626

Lớp tín chỉ: PLU111QT.BS2

Khóa: K60

Ngày thi: 9/1/2022

Ca thi: 7h30

Tổ thi: 001

Số trang bài làm: 16

Điểm bài thi Họ tên và chữ ký của giáo viên chấm thi

Bằn

g số g chữBằn

GV chấm thi 1:

GV chấm thi 2:

MỤC LỤC

MỤC LỤC 3

LỜI MỞ ĐẦU 4

CHƯƠNG I CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ ÁN LỆ 5

I MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ ÁN LỆ 5

1 Nguồn gốc và khái niệm của án lệ 5

1.1 Nguồn gốc của án lệ 5

a Lịch sử án lệ tại Anh 5

b Lịch sử án lệ tại Mỹ 5

1.2 Khái niệm của án lệ 5

2 Đặc điểm của án lệ 6

3 Vai trò của án lệ trong luật dân sự 6

4 Ưu điểm, nhược điểm của án lệ 7

4.1 Ưu điểm của án lệ 7

4.2 Nhược điểm của án lệ 7

II KHÁI QUÁT CHUNG VỀ VIỆC XÂY DỰNG ÁN LỆ 8

1 Cấu trúc của một án lệ 8

2 Quy trình xây dựng án lệ 8

CHƯƠNG II VIỆC VẬN DỤNG ÁN LỆ Ở NƯỚC TA VÀ MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI 9

I ÁN LỆ TẠI VIỆT NAM 9

1 Thực trạng việc áp dụng án lệ trong xét xử tại Việt Nam 9

1.1 Quan niệm về án lệ và các điều luật pháp lý về án lệ 9

1.2 Nhu cầu và khả năng áp dụng án lệ ở Việt Nam 9

1.3 Thực tiễn xét xử các bản tại Việt Nam 10

2 Các quy định hiện hành án lệ trong hệ thống pháp luật tại Việt Nam 10

3 Những yếu tố ảnh hưởng tới việc phát triển án lệ tại Việt Nam và chính sách phát triển án lệ trong thời kỳ đổi mới và cải cách 14

3.1 Những yếu tố ảnh hưởng tới việc phát triển án lệ 14

3.2 Chính sách phát tiển án lệ trong thời kì đổi mới và cải cách 14

II ÁN LỆ TẠI CÁC NƯỚC TRÊN THẾ GIỚI 14

1 Áp dụng án lệ tại Hoa Kỳ 14

3 Áp dụng án lệ tại Nhật

Bản 16

KẾT

LUẬN 17 TÀI LIỆU THAM KHẢO 18

LỜI MỞ ĐẦU

Thế giới ngày càng phát triển, yêu cầu về quy định ngày càng tăng để điều hành trật tự Việc áp dụng pháp luật ngày càng được nâng cao trên thế giới nói chung và Việt nam nói riêng Đất nước phát triển, công cuộc cải cách và công cuộc xây dựng nhà nước pháp quyền đòi hỏi phải có pháp luật chặt chẽ để quản lí, xây dựng pháp luật và áp dụng một cách thống nhất

Trong tình hình đó, việc áp dụng án lệ ở Việt Nam là một điều cần thiết Việc xây dựng án lệ còn nhiều tranh cãi từ nhiều khía cạnh, nên việc có áp dụng án lệ và áp dụng như thế nào để tốn ít trí lực và sức lực còn cần nhiều sự quan tâm và nghiên cứu

Án lệ tồn tại từ xa xưa, là một nguồn luật phổ biến được nhiều quốc gia trên thế giới đưa vào hệ thống pháp luật và có vai trò quan trọng Trải qua nhiều thời kỳ và nhiều biến động, án lệ ngày càng được đề cao và có một chỗ đứng quan trọng trong hệ thống pháp luật nói chung và Dân luật nói riêng Án lệ là một cách khái quát để Tòa án Nhân dân tối cao lấy làm “tiền lệ” để xét xử những tình huống tương tự về sau, tạo được sự bình đẳng về pháp luật, tốn ít công sức và tiền của Việc chú trọng xây dựng án lệ là làm giảm

đi những lỗ hổng trong hệ thống pháp luật do thiếu các nguồn luật, đảm bảo kịp thời điều chỉnh các tranh chấp pháp lí phát sinh không ngừng ở hiện tại và tương lai

Ở Việt Nam nói riêng, trong những năm trở lịa gần đây trong hệ thống pháp luật của nhà nước đã thừa nhận và chú trọng về việc xấy dựng và điều chỉnh án lệ Theo Nghị quyết số 49/NQ-TW ngày 26/6/2005 của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 đã xác định rằng: ‘Tòa án nhân dân tối cao có nhiệm vụ tổng kết kinh nghiệm xét xử, hướng dẫn áp dụng thống nhất pháp luật, phát triển án lệ và xét xử giám đốc thẩm, tái thẩm” Vấn đề án lệ được cập nhật nhiều ở các mức độ khác nhau, được nghiên cứu nhiều ở các công trình như: Bài giảng của Đinh Văn Mậu và Phạm Hồng Thái (2001) “Lý luận chung về nhà nước và pháp luật”

Chính vì những điều trên, em đã chọn đề tài Án lệ và việc áp dụng án lệ tại Việt

Nam và một số quốc gia trên thế giới để làm tiểu luận nghiên cứu, với mong muốn đóng

góp một phần nào đó về cách nhìn nhận án lệ một khách quát hơn và trực diện hơn với tinh thần tôn trọng pháp luật và đặt lợi ích của quốc lên lên hàng đầu Vì kinh nghiệm còn hạn chế, bài tiểu luận còn nhiều thiếu sót, em mong rằng sẽ nhận được nhiều ý kiến đánh giá từ cô để hoàn thiện hơn cũng như trau dồi được nhiều kinh nghiệm hơn về sau Em xin cảm ơn

CHƯƠNG I

CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ ÁN LỆ

I MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ ÁN LỆ

1 Khái niệm án lệ và nguồn gốc của án lệ

1.1 Nguồn gốc của án lệ

Án lệ xuất hiện khá sớm trong lịch sử phát triển loài người vào khoảng thế kỷ III TCN (tức thời vua La mã cổ đại) và tồn tại dưới hình thức các sắc dụ, phán quyết, nhằm điều chỉnh các mối quan hệ phù hợp với sự phát triển của xã hội La Mã cổ đại lúc bấy giờ Trải qua nhiều nét thăng trầm của lịch sử phát triển loài người án lệ được duy trì và phát triển trong hệ thống pháp luật các nước trên thế giới với một cách chính thức hoặc không chính thức tồn tại đan xen

a Lịch sử án lệ tại Anh

Có thể nói rằng án lệ có nguồn gốc từ nước Anh, án lệ xuất hiện từ thế kỷ XI (1066) ở Anh sau cuộc chinh phục của người Norman và là hệ quả của quá trình xây dựng chế độ phong kiến tập trung của Hoàng gia Anh

Vào thế kỷ XII nước Anh thành lập hệ thống Tòa án Hoàng gia, dần dần thay thế cái tòa truyền thống và nhanh chóng được các bên ưa chuộng Thẩm phán Hoàng gia Anh trở thành thẩm phấn “lưu động” đi xét xử khắp đất nước và họ làm quen với các tập quán khác nhau Hàng năm các thẩm phán này tập trung về London để trao đổi kinh nghiệm xét xử thảo luận với nhau, so sánh điểm mạnh yếu của chúng, từ đó thống nhất nguyên tắc xét xử Kết quả là các thẩm phán Hoàng gia ngày càng áp dụng thường xuyên hơn các quy định pháp luật giống nhau trên khắp đất nước, từ đó mà án lệ ra đời

Trong một thời gian dài Common Law đã giữ vị trí độc tôn trong hệ thống pháp luật Anh Tới thế kỷ XVI sự ra đời của Luật Công Bình đã dẫn đến Common Law và Luật Công Bình tồn tại song song với nhau Đến thế kỷ XVII, Common Law gặp khó khăn do trào lưu luật La Mã xâm nhập vào Châu Âu Hai bên đấu tranh với nhau và kết quả Common Law đã giữ được vị thế của mình và tiếp tục được sử dụng trong hoạt động xét

xử

b Lịch sử án lệ tại Mỹ

Trong một thời gian dài Anh độ hộ Mỹ, trong thời gian đó anh đã dùng pháp luật của mình để gây ảnh hưởng tới các hoạt động hành pháp, lập pháp và tư pháp, tuy nhiên pháp luật tại Mỹ chịu ảnh hưởng một cách phù hợp với pháp luật Anh lúc bấy giờ

Khi cách mạng tư sản Mỹ nổ ra (1779), sự thống trị của Anh bị lật đổ và mọi việc bắt đầu thay đổi Mỹ thoát khỏi ràng buộc của Anh nhưng Mỹ vẫn tiếp thu pháp luật của Anh một cách có chọn lọc Án lệ trong hệ thống pháp luật của Mỹ mang đậm dấu ấn của pháp luật Anh nhưng được sử dụng một cách mềm dẻo và linh hoạt hơn vì thẩm phán Mỹ rất linh hoạt trong xét xử và họ có thực quyền trong tay cao hơn so với thẩm phán Anh

Mỹ là quốc gia được hợp bởi 50 bang, mỗi bang lại có pháp luật riêng của mình trong đó bang này không bị ràng buộc bởi bang kia nên việc sử dụng án lệ trong hoạt động xét xử

là rất quan trọng, giúp cho các thẩm phán giải quyết các vụ việc một cách nhanh chóng hơn

1.2 Khái niệm án lệ

Thuật ngữ “án lệ” có nguồn gốc Latinh được hiểu là việc có trước, xảy ra trước hay cách thức xử lí một tình huống nhất định, được xem là một mẫu mực cho việc xử lí trong những tình huống tương tự về sau Ở nước Anh và các nước theo hệ thống thông luật (Common law), án lệ được coi là một nguồn quan trọng của pháp luật, không kém văn bản quy phạm pháp luật

Có nhiều định nghĩa khác nhau về án lệ:

Theo nghĩa rộng, án lệ là một hệ thống các nguyên tắc bất thành văn đã được công nhận và hình thành thành qua các quyết định của tòa án

Theo nghĩa hẹp, án lệ là cách thức sử dụng các nguyên tắc có sẵn như là những căn

cứ áp dụng để quyết định các vụ việc xảy ra trong tương lai

Theo từ điển Black’s Law thì án lệ lại được hiểu như sau: án lệ là việc làm luật của tòa án khi công nhận và áp dụng các quy tắc mới trong quá trình xét xử Vụ việc đã được giải quyết làm cơ sở để đưa ra những phát quyết cho những trường hợp tương tự sau này

Từ điển Luật học của Anh cũng đưa ra một định nghĩa về án lệ: “Bản án hoặc quyết định được nêu ra để chứng minh cho một quyết định trong một vụ việc gần tương tự sau đó”

Các khái niệm đưa ra đều tương tự nhau, chỉ khác nhau về cách diễn đạt và nhìn chung các khái niệm đó đã nêu lên được cốt lõi của án lệ

2 Đặc điểm của án lệ

Đặc điểm của án lệ được xác định bởi các phương pháp được sử dụng để tạo ra án

lệ và văn hóa pháp lý đặc biệt với những đòi hỏi, nguyên tắc án lệ Án lệ có những đặc điểm sau:

Thứ nhất, án lệ có mối quan hệ mật thiết với thẩm phán vì án lệ do thẩm phán sáng tạo ra và để giải quyết các vụ việc cụ thể Nhưng không phải án lệ của thẩm phán của tòa

án nào cũng được xem là án lệ vì nó phải được thông qua một số trình tự nhất định tùy theo mỗi quy định của các quốc gia khác nhau

Thứ hai, án lệ phải có tính nhắc lại, khi một bản bán được công nhận là một án lệ thì nó được lấy làm khuôn mẫu cho các trường hợp có tính tương tự và dựa vào đó thể giải quyết các vụ việc

Thứ ba, án lệ có tính bắt buộc, có nghĩa nếu một bản án được đem ra sử dụng cho một vụ việc có tính chất tương tự nhưng chỉ tham khảo thì không được xem là án lệ mà bản án đó phải là khuôn mẫu buộc các thẩm phán áp dụng đối với các vụ án tương tự sau này

3 Vai trò của án lệ trong luật dân sự

Những án lệ là căn cứ pháp lý để xét xử cho các tranh chấp tương tự về sau Từ những thập kỷ trước, vai trò thực tiễn của án lệ cũng được nhận thấy rất rõ

Án lệ bổ khuyết cho hệ thống pháp luật trong xét xử và giải quyết các tình huống

mà do do pháp luật quy định không rõ ràng, quy định một cách vô lý hoặc lạc hậu so với

xu thế phát triển của xã hội bây giờ Án lệ giúp cho vụ việc được nhanh chóng được giải quyết khi không có các luật thành văn điều chỉnh kịp thời

Án lệ cũng làm nên sự công bằng, chống oán oan trong xét xử Án lệ tạo ra sự tiền

lệ, không để xảy ra việc xử các vụ án giống nhau bằng những bản án khác nhau, tránh sự tham những trong việc xét xử của thẩm phán, tránh sự ưu đãi cho một bên gây mất công bằng

4 Ưu điểm, nhược điểm của án lệ

Bất kì nguồn luật nào ra đời cũng có những ưu thế và nhược điểm khác nhau, án lệ cũng như thế

4.1 Ưu điểm của án lệ

Thứ nhất, những quan hệ xã hội luôn vận động và phát triển đi lên, giữa nhu cầu được giải quyết bằng pháp luật và khả năng thực tế điều chỉnh của pháp luật luôn có những khoảng cách mà những văn bản pháp luật thành văn không thể giải quyết được Vì vậy các nhà thẩm phán có vai trò quan trọng trong việc xây dựng và áp dựng luật dưới hình thức án lệ Vì án lệ có một ưu điểm đó là kịp thời giải quyết các quan hệ xã hội pháp luật, đối với xã hội bây giờ nhu cầu giải quyết bằng pháp luật trước tòa luôn được đáp ứng, không có trường hợp nào Tòa từ chối giải quyết với lý do không có luật, do đó nếu chưa có tiền lệ thì tạo ra tiền lệ mới, cũng có thể nói án lệ có tính linh động cao

Thứ hai, án lệ mang tính thực tiễn cao Án lệ xuất phát từ thực tiễn và dùng để giải quyết những trường hợp phát sinh từ thực tiễn, việc sử dụng án lệ không nhằm tạo ra quy tắc mà là phục vụ thực tiễn xã hội Việc sử dụng án lệ không mang nặng về lý thuyết và

không cứng nhắc, dễ dàng vận dụng và không phải trên các hình thức lý thuyết, không thiên về lý luận

Thứ ba, như đã nói ở trên, án lệ không cứng nhắc, vì vậy án lệ thể hiện tính mềm dẻo và linh hoạt Xu thế vận động không ngừng biến đổi và phát triển, đôi khi các văn bản pháp luật không thể bắt kịp, trở nên lạc hậu và dần chạy theo đằng sau so với điều kiện kinh tế - chính trị - xã hội Nhưng nếu để khắc phục sự bất tiện này, phải tốn nhiều trí lực

và công sức để sửa dổi, bổ sung Tuy nhiên sự sửa đổi này không thể khắc phục hết sự lạc hậu mà còn có thể tạo ra nhiều thứ tiêu cực hơn Những hạn chế trên không hề xuất hiện trong án lệ, vì vậy án lệ vừa giải quyết được những nhược điểm không mong muốn trên vừa bắt kịp xu thế vận động và phát triển của xã hội

4.2 Nhược điểm của án lệ

Án lệ không mang tính hệ thống Án lệ tồn tại không mang quy tắc như các quy phạm pháp luật và điều đó gây trở ngại trong việc nhận thức và áp dụng luật thống nhất Các quy tắc, suy luận và việc tìm kiếm chúng trong lời lẽ cảu các thẩm phán được ghi lại trong bản án khi giải quyết là một điều khó khăn

Tiếp theo là số lượng của án lệ, các án lệ tăng liên tực và một cách nhanh chóng qua các năm gần đây đã gây ra nhiều khó khăn trong việc vận dụng án lệ Anh thường xuyên xử lí khoảng 800 đến 900 vụ án trong một năm, còn Thượng nghị viện thì xử lý khoảng 50 đến 70 trường hợp và đa số đều tạo ra án lệ Với số lượng án lệ ngày càng đồ

sộ đã gây ra nhiều khó khăn cho các thẩm phán và luật sư trong việc tìm kiếm các quy tắc thích hợp để giải quyết các vụ việc

Cuối cùng là hệ thống án lệ không có tính ổn định Đôi khi các thẩm phán và luật sư lại né tránh áp dụng tiền lệ bằng cách đưa ra các tình tiết khác biệt cho dù án lệ có tính linh hoạt Chính vì vậy đã dẫn đến việc bất ổn của hệ thống án lệ

II KHÁI QUÁT CHUNG VỀ VIỆC XÂY DỰNG ÁN LỆ

1 Cấu trúc của một án lệ

Tuy đã có nhiều hệ thống thống pháp luật áp dụng án lệ vào xét xử nhưng đến nay vẫn chưa có quy định cụ thể nào về hình thức hay cấu trúc của án lệ Đã có nhiều nghị quyết về việc công bố cấu trúc, nhưng về mặt hình thức, khi cấu trúc của án lệ được công

bố thì sẽ không có sự thống nhất với nhau vì chưa hề có một quy định hiện hành nào bắt buộc

Nếu nói một cách khái quát thì án lệ sẽ được chia thành hai phần, đó là phần bắt buộc và không bắt buộc Mục đích của việc chia như thế là để xác định xem phần nào sẽ được áp dụng trong các trường hợp tương tự về sau, không phải tất cảt các phần trong bản

án đều được áp dụng, và không phải tất cả các phán quyết của Tòa án đều được xem là có giá trị trong các vụ việc về sau

Phần bắt buộc là phần có giá trị bắt buộc đối với mỗi bản án, thể hiện lý do cho quyết định của thẩm phán hoặc luật sư Những bản án để có thể sử dụng về sau thì khi xét

xử thẩm phán phải có những quan điểm, lập luật bắt buộc phỉa có, từ đó án lệ mới có sức thuyết phục

Phần không bắt buộc có thể hiểu là những quyết định không mang tính bắt buộc khi xử lí tình huống phát sinh, có thể là những giả định của thẩm phán đề xuất để giải quyết vụ án dựa trên những trích dẫn pháp luật, có thể được nêu trong bản án hoặc không

2 Quy trình xây dựng án lệ

Đối với các hệ thống pháp luật, sự hình thành án lệ về cơ bản không có nhiều khác biệt Đầu tiên, án lệ muốn ra đời phải đáp ứng được một số điều kiện nhất định:

- Tòa án vẫn phải tổ chức xét xử cho dù chưa có luật để đảm bảo công lý và bản án

khi đó sẽ trở thành án lệ, tiền lệ cho các trường hợp tương tự về sau

- Thẩm phán có nhiệm vụ phải nhận thức được và giải thích được khi xét xử trong

lúc luật không rõ ràng

- Đã có luật nhưng luật không thể giải quyết được bản án, khi đó thẩm phán phải vận

dụng các luật hiện hành để giải quyết

Quyền hạn xây dựng án lệ ở các nước theo hệ thống Thông luật thuộc về Thẩm phán của Tòa án Nhân dân tối vao và Thẩm phán của các tòa có thẩm quyền phúc thẩm

Việc xây dựng án lệ bắt đầu từ việc các cá nhân cơ quan hay các tổ chức đề xuất các bản án hay quyết định mà trong đó đã có hiệu lực pháp luật của Tòa Sau đó thông qua rà soát và xem xét các bản án đó xem đã đủ tiêu chí lựa chọn án lệ hay chưa và gửi cho Tòa

án Nhân dân tối cao để tiếp tục xem xét và phát triển thành án lệ

CHƯƠNG II VIỆC VẬN DỤNG ÁN LỆ Ở NƯỚC TA VÀ MỘT SỐ NƯỚC TRÊN THẾ

GIỚI

I ÁN LỆ TẠI VIỆT NAM

1 Thực trạng việc áp dụng án lệ trong xét sử tại Việt Nam

1.1 Quan niệm về án lệ và các điều luật pháp lý về án lệ

Trích Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02-6-2005 của Bộ Chính trị “về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020” thấy rằng nhiệm vụ phát triển án lệ mà Tòa án Nhân dân tối cao phải thực hiện đó là:“Tòa án nhân dân tối cao có nhiệm vụ tổng kết kinh nghiệm xét xử, hướng dẫn áp dụng thống nhất pháp luật, phát triển án lệ và xét xử giám đốc thẩm, tái thẩm…” Trên cơ sở quán triệt đầy đủ các quan điểm, chủ trương và đường lối của Đảng về cải cách tư pháp, với nhận thức đúng đắn và quyết tâm chính trị cao, Ban cán sự Đảng Tòa án nhân dân tối cao đã chủ động, tích cực triển khai việc nghiên cứu và xây dựng Đề án phát triển án lệ của Tòa án nhân dân

Bằng việc thông qua Luật Tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014, Quốc hội đã chính thức giao cho Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, Chánh án Tòa án nhân dân tối cao nhiệm vụ lựa chọn các bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật, có tính chuẩn mực của các Tòa án, tổng kết phát triển thành án lệ và công bố án lệ để các Tòa án nghiên cứu, viện dẫn trong xét xử; Bộ luật Dân sự năm 2015, Bộ luật Tố tụng dân sự năm

2015, Luật Tố tụng hành chính năm 2015 cũng đã quy định các nguyên tắc áp dụng, viện dẫn án lệ trong xét xử

Các quy định về án lệ trong Luật Tổ chức Tòa án nhân dân năm 2014, Bộ luật Dân

sự năm 2015, Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, Luật Tố tụng hành chính năm 2015 cũng phản ánh một thực tiễn là việc xây dựng và phát triển án lệ ở Việt Nam là vấn đề mới cần

có bước đi thận trọng, phù hợp để vừa phát huy được những giá trị tích cực vốn có của án

lệ nhưng cũng phù hợp với thực tiễn; bảo đảm rằng việc công nhận, áp dụng án lệ trong xét xử sẽ khả thi, góp phần bảo đảm áp dụng thống nhất pháp luật; bảo đảm công bằng, công lý; tăng cường tính minh bạch và tiên liệu được trong các phán quyết của Tòa án

1.2 Nhu cầu và khả năng áp dụng án lệ ở Viêt Nam

Ở Việt Nam, dưới chế độ phong kiến có thể xem án lệ đã xuất hiện và tồn tại dưới dạng các phán quyết, chiếu, sắc dụ, lệnh của nhà vua nhưng vàon thời điểm đó không gọi bằng “án lệ” Án lệ được chính thức coi là nguồn luật của Việt Nam vào thời kì Pháp thuộc (năm 1858 – năm 1945) Vào giai đoạn này, án lệ đã được sưu tập và công bố, điển hinh là Tập án lệ Bắc kì (năm 1937) và Trung kì (năm 1941) Đến khi nhà nước phong kiến nưat thuộc địa ở Việt Nam sụp đổ, các tập án lệ cũng mất giá trị pháp lí

Ngày nay, Việt Nam là quốc gia theo truyền thống pháp luật XHCN, luật thành văn

là nguồn luật cơ bản và quan trọng nhất, nên án lệ chưa được thừa nhận là nguồn luật chính thức và hiện nay vẫn có nhiều quan điểm trái chiều về việc có nên đưa án lệ vào áp dụng hay không Nhưng thức tế cho thấy rằng, trong thời kì đổi mới, cải cách và hội nhập quốc tế ở Việt Nam thì án lệ là một sự lựa chọn đáp ứng được nhu cầu bây giờ

Trong những năm gần đây, nền kinh tết Việt Nam đang từng bước phát triển nhanh chóng với các chính sách mở cửa hội nhập, tăng cường hợp tác song phương về nhiều lĩnh vực như thương, tuy nhiên bên cạnh những phát triển thì việc phải đối mặt với các vụ kiện cũng ngày một nhiều lên Vì vậy, việc sử dụng án lệ sẽ giúp các nhà làm luật Việt Nam dễ dàng nắm bắt được các xu hướng, nguyên tắc áp dụng án lệ trong pháp luật quốc tế, từ đó

có thể hi vọng vào phần thắng của Việt Nam ở các vụ kiện trong tương lai

Có thể thấy rằng hệ thống pháp luật Việt Nam rất khác so với hệ thống luật của Anh, Mỹ nói riêng và các hệ thống pháp luật truyền thống Common Law nói chung nên

có nhiều quan điểm cho rằng việc áp dụng án lệ tại Việt Nam không thể được Tùy nhiên,

án lệ có tính linh hoạt nên việc áp dụng án lệ tại Việt Nam một cách sáng tạo rất phù hợp với tình hình đất nước bây giừo, nhất là trong thời kì phát triển đổi mới Việt Nma sẽ tận dụng được các ưu điểm của án lệ ở các nước đã áp dụng Hệ thống tòa án Việt Nam được

tổ chức theo cácc cấp xét xử sơ thẩm và phúc thẩmt; ngoài ra còn có giám đốc thẩm và tái thẩm, vì vậy cũng phù hợp với việc sử dụng án lệ Án lệ khôn gphair là một khái niệm xa

lạ đối với pháp luật Việt Nam, hiện tại có rất nhiều báo cáo, những hướng dẫn xét xử của Tòa án Nhân dân tối cao cũng có thể coi là những dấu hiệu ban đầu của việc sử dụng án