Sinh hoạt văn hoá dân gian cổ truyền làng biển cảnh Dương: Phần 2 - Trần Hoàng

Tiếp nội dung phần 1, Sinh hoạt văn hoá dân gian cổ truyền làng biển cảnh Dương phần 2 gồm các nội dung chính như: Tư liệu văn hoá dân gian cổ truyền làng biển cảnh Dương. Mời các bạn cùng tham khảo!

Phần hai

TU LIEU VAN HOA DAN GIAN CO TRUYEN

LANG BIEN CẢNH DƯƠNG

Với sự cộng tác của Trần Đình Vĩnh và các cộng tác viên

TỤC NGỮ

(xếp theo thứ tự vẫn A, B, C) Kinh nghiệm dự báo thời tiết - khí hậu, xác định phương hướng

- Bắc tháng ba, nồm! tháng tám

- Bắc tráng hôm, nồm trắng mai

- Biển thuận, gió hòa

- Biển lặng, sóng yên (êm)

~ Chiều chiều mây dựng Đá Bia”

"'Ném: gié Tay nam

Da Bia, Chin Vong: hai dja danh nim 6 bo biéu Đắc Quảng Trach

Mt

Chân Vong đỏ ráng, mai kia Nam nồm

~ Chớp hòn Ông?” vừa trông vừa chạy

- Chép Ctra Ron © 6m con mà chạy

- Chớp mũi Hac, lac thuyền vào

- Lạnh tháng giêng nằm nghiêng mà chịu

- Lut thang tu, hư mọi sự

- May bạc mà quần mũi Dao 8)

Thuyền câu, thuyền lưới chèo vào cho mau

- May phủ lạch Ròn, không giông thì bão

- Một nạm a gió, một bó chèo

~ Nam ' lên, nước lớn

- Nắng lói, vô hói ') mà trú

~ Nước chảy có lạch

~ Nhìn sao xem hướng

~ Nhìn núi trông hướng

+ Hòn Ông: đảo nằm ở ngoài khơi vùng biển Quảng Bình

®) Citra (lach) Ron: sông Rỏn, sông chảy qua Cảnh Dương

©) Mai Đao: mũi đất thuộc Hà Tĩnh

Nam: nim

Nam (gid): gid nong thdi tử Lào qua, người miền Trung quen gọi là gid Lao,

'®)1{ói; sông nhỏ (kênh, rạch), nhánh của sông lớn

- Ra trong sao, vào trông núi!)

- Sắm ngoài Eo!?, không nghèo chỉ nước

- Sầm hòn La, cả nhà dọn gác

~ Tháng năm trời rằm cũng động

- Thang giéng rét dài, tháng hai rét lộc

Thang ba rét coc rau mung

Kinh nghiệm đi biển và đánh bắt cá

- Bắt lèo, chèo lái

- Bắt lèo, kéo buỗm

- Buồm treo, neo gác

- Buông dầm, cầm chèo

- Có nước có cá, cá rạ có đam (cua đồng)

- Con theo mạ (mẹ), cá theo nước

Kinh nghiém di biển

©) Bo: địa danh thuộc Hà Tĩnh

®) Hòn La: đảo lớn nằm ở vùng biển Bắc Quảng Bình

® Nhạ: nhựa (người bắt chím dùng nhựa dẻo gắn vào qưe để bẩy chìm khi chúng tới ăn mỗi)

113

- Đứng mũi, cầm sào

- Đong đẩy hơn nậy” đọi

- Đông bắc thì lắm cá thu

Đông lu (mờ) thì lắm cá bẹ

- Động tháng hai vá chài không kịp

- Chồng chài, mẹ lưới, con câu

Thằng rễ đi xúc, con dâu đi mò

- Lam an ca nam không bang trộ săm tháng mười

- Lẫm cá vá lái (lưới) mệt

- Lặn nổi, lội chìm

~ Lú La, ơi hỡi Lú La

Đã mắt giấc ngủ, lại xa đường chèo

Chỉ bằng Cật Xước, Đường Leo ?)

Đã đỡ đường chèo, lại được gạo ăn

- Lưới có chầu, câu có chỗ

- Lưới nói thừa, câu nói thiểu

- Mắt mùa đồng, dông mùa biển

~ Mắm có giòi, bòi có lông

~ Mú được cá, giá được tôm

© Nay: lon; doi: bát (kinh nị dong cá khi bán)

@) LaLa, Cat Xước, Đường Leo: các địa danh thuộc vùng biển Quảng Bình

114

- Mua tai cội, bán tại ngọn

- Nặng chì, (lưới) tới đất

~- Nước tháng ba phá nhà lưới tra

~- Nước dông, tông chèo vô bụi

- Ngồi lâu, câu bền

- Quang chai, vãi lưới

- Quang neo, chéo lái

- Sông gian, bién gia

- Tay léo, tay lái

~ Tháng tám đâm chèo vô bụi

- Tháng giêng, tháng hai, tháng ba

Có ba ngày cữ chớ ra ngoài vời ®

- Tháng tám đi ra, tháng ba đi vào

~ Tháng tâm hòn La, tháng ba hòn Lồ ®!

t Giống, đao, cào, giám: 4 loại cá thuộc họ cá mập:

® Vai: bién khoi

® Hon La, hòn Lồ: đảo nằm ở vùng biển Quảng Bình

~ Tháng hai cho rái cá ăn

- Thuận buồm, xuôi gió

- Trau vỏ kéo neo

Câu keo sau lái"

~ Trăng lên, nước đứng

~ Trời mù, nhiều thu, lắm bẹ °®

Cuộc sống của ngư dân

- Ăn mắm Hàm hương nhớ thương ông Cống

- Com cau“), bau nước

- Cơm nóng, bóng buồm Đa

- Cơm các lái, trai các thợ (6)

- Gid heo " treo niéu

~ Gác lưới, treo niêu

~ Gác neo, treo niêu

t Trâu vỏ, keo: 2 loại cá ngon Câu này nói về việc chọn vị trí (trên thuyền) khi câu 2 loại cá này

© Be: ca dé (chim, thu, nhy, dé)

©) ng Céng (xem truyén dn mam Ham hucong nhé thuong dng Cổng) Cau: dé dung com dan bang tre; bau: bau (quả bầu khô): đựng nước

© Cau nay ndi vé nhing cai “suéng” cia nghé di bién: an com nóng, ngụ

dưới bóng buỗm

'9 Các lái: chủ thuyển buôn; các thợ: người đánh cá

? Gió heo: gió lạnh từ phía Bắc thổi vào

~ Gái lạ, cá tươi

~ Gỏi mực nan, gan cá thiều

Ngày làm bò, đêm lam cho"?

Quần ráo, áo ướt

Tiếng chú, tiếng anh

Lên thác xuống ghềnh

Anh em cùng chịu

Tội chỉ mà không lấy con trai Kẻ Xã #)

Mùa cá ăn cá

Mùa tôm ăn tôm

Mùa đi trấy Ê) ăn bánh cờ, bánh xửng

“Thứ nhất nâu cơm thi

Thit nhi boi trai

Thuyền ông Cửu Lảo

Gạo ông Cửu Em @

+ Ngày làm bò: kéo thuyễn khi thuyển ngược nước

Đêm làm chó: thức canh thuyền, phòng trộm, cướp

! Kẻ Xã: chí làng Cảnh Duong

đi vận tải hàng hóa bằng thuyền buồm,

t9 Nấu cơm thí: hội nấu cơm thí cơm cần- tổ chức ở làng Cảnh Dương vào mắng 3 tết Nguyên Đán

9 Củu Láo, Cửu Em: hai ông tài phú trong làng, nổi tiếng một thời

7

~_ Yến sào Vĩnh Sơn

Cửu Khổng cửa Ròn

Nam sâm Bồ Trạch

Cua gạch Quảng Khê

Vĩnh Sơn: thuộc xã ông

Bồ Trạch) Quảng Đông (Quảng Trạch), Quảng Khê thuộc huyện

_ _CADAO (xếp theo thir tu A, B, C)

- Ba Non, Lòng Núc, chùa Thông!

Con tôm, con cá, vợ chồng nuôi nhau

- Ba đồng một quả đậu xanh

Một cân đường cắt đưa anh ra vời

- Ba đồng một mớ dưa chua

Mua mua, bán bán, sớm trưa chợ Ròn

Những người lội suối trèo non

Liên xe xuống ngựa tiền còn để đâu?

- Biển sâu cá lội lềnh đềnh

Thương nhau chín thác, mười ghềnh cũng qua

-B

Biết là đâu cạn, đâu sâu mà dò + là đâu khó, đầu giàu

- Bữa mai lên động, đốt than

Chiều về xuống bãi dào hang bắt còng

© Long Nuc, Ba Non, chủa 'Thông: dịa danh thuộc Quang Binh

© Ding: ving dat cao, gân như dỗi (dộng cát/)

119

- Buôn bán làm chỉ cho cực tâm thân nàng

Anh quăng khu xuống nước, bằng ngàn ngày em buôn Bấy lâu ăn mắm đã chai

Lấy con thợ lưới, ăn hoài cá tươi

- Buông câu, thả lưới cho dai

Họa may, may họa, kiếm con cá miệt ngoài lần vô

- Buồm rách mà đợi gió Đông

Biết lòng thầy mẹ, có thương không mà chờ

- Cảnh Dương nước mắm ngon thay

Đồng Hới, Lý Hòa cũng rày tiếng khen

- Cha chải, mẹ lưới, con câu

Ăn nhờ bọt nước, lầy đâu sang giàu

~ Cha mẹ em thích ăn cá thu

Bắt anh xuống biển đi mò cả đêm

- Chang di dau cho lao khé than chang

Ở lại vớt rong rêu khe cạn, hơn bòn vàng non cao Chiều chiều đứng ngóng biển khơi

Chờ anh kéo lưới mà xuôi thuyền về

- Da ting dau đội, vai mang

Xuống hói bắt ốc, lên ngàn hái rau

~ Đi câu cá chẳng ăn mỗi

Đừng đứng mà mệt, đừng ngồi mà trưa

~ Đi đâu như sóng bỏ ghềnh

Như sông bỏ biển, như anh bỏ nàng

- Đi cá bữa lỗ, bữa lời

Đi ra ngoài vời bữa có, bữa không,

~ Đi buôn chung vốn, chung lời

Chung tiền, chung gạo, còn người không chung

~ Đặt con trong dạ phải lo

Ví như sóng cả, gió to giữa vời

- Do day, sông rộng khoan sang

Lưng vơi thiếp chịu, theo chàng một phèn

- Giả đò buôn hẹ, buôn hành

Để năng di lại thăm anh kẻo buồn

~ Ghe ai cao cột, lớn buồm

Phải ghe thầy mẹ đi buôn mới về?

- Ghe lên, ghe xuống bốn bề

Sao anh không gởi lời vệ thăm em

- Ghe lên Đồng Hới, Lý Hòa

Buồm giong đôi ngọn, xinh đà quá xinh

- Kết đôi cho thành thất gia

Vợ chồng ta đi kheof, cháu vô bà kiếm cơm

~ Khó mà xứ ruộng em theo

Giàu mà xứ biển hết chèo, hết ăn

- Khoan khoan đợi bớ ơ phường f??

Đốc cao, gánh nặng, đỗi đường còn xa

- Không nên danh phận thì thôi

Trở về đập đá, nấu vôi cho làng

t Đị kheo: đi cả kheo Kheo ruốc (tép), một loại hoạt động nghễ nghiệp của

ngư dân Cảnh Dương

G Phường: tỗ chức của người cing nghé nghiệp, ví như phường buôn,

phường đệt vải

122

- Làm trai phải tránh hai nghề:

Nghề đi lấy củi, nghề về bóng tôm

- Lam trai nam bay vợ hầu

Không bằng câu cá, cá cắn câu cong cần

Lên non mới biết non cao

Xuống biển cầm sào mới biết nông sâu T

- Lay anh không đói, đừng lo

Hai tay tát nước, miệng hò kéo neo

- Lấy anh không đói, đừng lo

Kéo neo, tát nước, miệng hò câu ca

~ Nào khi anh nói em nghe

Hai ta chung vốn xuống ghe buôn dầu

~ Năm đồng một khúc cá buôi

Cũng mua cho được mà nuôi mẹ già

- Nồi tròn thì úp vung tròn

Đừng thây cao côn mà vội cắm tiêu

~ Ngó hoài ra tận biển Đông,

Thấy trời, thấy nước mã không thấy chàng

128

- Ngó ra ngoài biển tù mù

Thấy anh câu đục, câu da ma thuong

Người ta mong Bắc, mong Đông,

Em ngồi vong vỏng mà trông gió Nồm

- Người ta khôn, người ta tìm cửa sông, cửa lạch Mình không dại, nhưng mình nghèo, mình phải ở bãi ngang

- Ru em, em théc ® cho mudi

Để chị đi chợ mua thù luôi ®) em ăn

ane

- Sông Loan núi Phượng! hữu tình

Bảng vàng, ấn ngọc anh linh chau vé

~ Tiếc công anh xe chỉ uốn cần

Câu con cá quẫn, nó lần ra khơi

Tháng ba trong nước em ơi

Xin cơm thầy mẹ mà nuôi anh cùng

- Thiếu chỉ biển rộng sông dài

Sao con nhà ngư nghệ, ôm chài ngồi không

- Thiếp còn đòn gánh, đôi quang

Thiếp nuôi mẹ thiếp, chàng hoang mặc chàng

~ Thơm ngon nước mắm Cảnh Dương

Cá tôm miền biển cũng nguồn lợi to

- Thương người, người chẳng thương ta

Muối kia đổ biển, mặn mà gì đâu

- Thuyền lui chưa kịp nhé sao

Ơn anh chưa trả lẽ nào dám quên

- Trèo đèo hai mái chân vân

Lòng về Hà Tĩnh, dạ ái ân Quảng Bình

~ Trên chùa niệm Phật Nam mô

Dưới sông các lái chèo đua cầu tài

Trông cho trời nổi gió Đông,

Cho ghe thuyền chạy, cho chồng tôi lên

- Trời sao trời khéo để dành

Cho người rún ” biển, non xanh kết nguyễn

- Trông ra ngoài biển lao xao

Thấy thuyền anh chạy như dao cắt lòng

- Thiếp than thân thiếp cơ nghèo

Đã gánh gánh nặng, lại trèo động cao

© Ran: r6n

Thả cói đi ăn

Nghe hii thi vé ma?

© Oi: mot loai chim củng họ với loài cò lông trắng

© Ma: me

140

Kẻo quạ tha xương

Con mô khôn về mạ Con mô dai qua cap Con chim sé sé

Con chim sé sé

Dé trén mai tranh Tôi lấy hòn sành Tôi lia chết dãy

Tôi làm bảy mâm

Tôi đem kỉnh ông,

Ông hỏi thịt gì?

~ Thịt con chim sẻ Con kiến giữ nhà

Về cho kiến ăn

Kiến ăn không hết

Dem tét mu ba

Baik

oc noc

Ô nô, ốc nốc Thằng cộc, cái cạc

Nẻ cái thủm Sang tay này

Chuyển tay kia

Xin miếng xôi

Lên trên trời

Rụng cái độp A; chi, tau; tao,

Chuồn chuồn có cánh thì bay

Chuồn chuồn có cánh thì bay

Có tay thì đỗ

Có cỗ thi an

Có thằng bé bé

Tho tay bat chuồn

Tinh tinh tang

Tinh tinh tang

Bắt con kiến càng buộc chỉ ngang lưng

Bên thì lấy giấy mà bưng

Bên thì bôi mỡ, kiến mừng kiến sang

Tính tình tang

Mẹ em đi chợ

Mẹ em đi chợ đường ngoài

Mua em cây mía vừa dài, vừa cong

Mẹ em đi chợ đường trong

Mua em cây mía vừa cong, vừa đài

Bắt cái thẳng sau hết

Luồn luồn chân dé Bắt con dế sang sông

Bắt con rồng về biển Bắt con kiến lẻ loi

Ơi chúng bạn ta ơi Chụp cái thằng sau hết

O hon 6t hot

O hon ot hot

Cơm xôi, cá nhuyễn Mày đơm, tao đơm Bối rồi, bối ràng

Một đứa cầm diam

Mang đùm mà chạy Bông chỉ, bông bác

Vừa mưa, vừa nắng

Vira mua, vừa nang

Kiến cắn ông trời

1-

NHẬT TRÌNH ĐI RA

Bail

Đồn Giang, cửa Tắn lạch nhà

Ghe thuyền buôn bán thật là vui thay

Sửa sang buồm lá, chèo mây

Trình đồn, lấy nước rạng ngày mà ra Gió Tây ba cách chan hòa

Chạy ra một đoạn đã là hòn Ông Ngoài hòn Ông, trong thì hòn Lé Đền vũng Chùa lồ lộ cao phong

Chạy lên chòm Núi đứng trông

Kinh hàn, ngó chỗ, mũi Rồng se ra Hòn Nồm, hòn Vụng đã qua

Kìa kìa ngó chỗ hòn La đã gần

Ngoài hòn La trong thì hòn Cỏ

Đến mũi Ông giữa chỗ lung linh Lam ram khan nguyện lòng thành Kim ngân khắn vái yên lành dám quên Chạy lên giữa chỗ đứng nhìn

Kia hon Mũi Đọc, là tên Quan Bò Anh em lèo lái đặn dò:

———

20-

30-

Chạy qua chỗ ấy gió lùa cho nhanh

Chạy lên cho đến non xanh

Ông Ninh thuở trước xây thành công cao Chạy lên cho đến mũi Đao”

Thấy Voi! đủng đỉnh trên cao đứng chầu

Chạy lên cho đến Thầu Dầu Thanh dương xanh ngắt một màu tốt tươi

Chim Ê) “bay” thấp thoáng ngoài khơi Mũi Ròn chỗ đó là nơi vũng Nàn Tây nam lấp loáng buồn lam

Dom vao vung Ang thay đoàn nghỉ ngơi Thuận trời tốt gió, êm vời

Chạy qua lạch Khẩu, là nơi An Điềm

Xưa nay qua đó đã truyền:

Kia hòn Ba Đọ cung nghiêm rõ ràng

t' Từ câu 1 đến câu 23 có ghỉ các tên địa danh thuộc miễn đất Bắc Quảng

Bình (huyện Quảng Trạch)

©) Voi (Khu Tượng): hồn núi ở Đèo Ngang,

Các địa danh trong các bài Nhật trình đi biển, có cái dược ghỉ dúng tên

trên bản đổ, như

ũng có nhiễu mỏm núi, vụng biển, đảo to, đảo nhỏ, do

ngư dân đất ra

© Chim: Hon Chim

lan

Dòm vào thuyền đậu xênh xang

Làng An trại lưới thênh thang làm nghề Long Trì kia đã gần kề

Núi Cả, Chắc Chẻ bốn bề đá giang

Đứng xa thăm thắm trông chừng

40 - Kề núi Lạch Nhượng mấy tầng non cao

Thạch Bàn sóng vỗ lao xao

Ngoài thì hòn Én dòm vào quá xinh

Sập nằm giữa bãi lênh đênh

Ky La trong dat gap ghénh bò ra

Hòn Gầm nằm thấp là đà

Kẻ hòn Eo Lói xe ra mấy vùng”

Ngoài vụng, trong lạch lặng bằng Dầu Cân ngó chỗ, nó nằm thân trên

Hùng Sơn xưa có tiếng truyền

50 - Xưa nay xứ Nghệ làm nên quan trào

“Trông lên cho tỏ Bãi Đào

Mong ra? Rui Nậy non cao một mình

=—————————

) Từ câu 24 đến câu 46: Dat 144 Tinh

' Mông ra: trong ra

Hòn Nồm nho nhỏ khéo xinh

Qua cống lạch Nghệ cho tỉnh kẻo nhằm Song Ngư đáo địa mấy nam"

Hòn Lô, hòn Lắp nó nằm thân trên

Lạch Lò kia đã gần miền

Buỗm trương ba cánh bắt liền chạy lên

Anh em trò chuyện ngả nghiêng

60- Dòm # vào lạch Vạn tỏ ®} lèn hai vai

Khen cho tạo hóa khéo bài

Kiến bò giữa bãi là bảy lach thoi

Đồng Quèn má đỏ hơi hơi

Lác Tiên, Cánh But, bau trời nằm sao“

Trâu nằm ngoài cửa chau vào

Chó thì vác mỏ trên cao khéo là

Cáo thì rón rén bắt gà

Một đàn thú vật xinh đà quá xinh

Bấy lâu sơn thủy hữu tình

+ Ca dạo Nghệ An có câu:

Đao giờ Ngàn Hing het

Song New div dja, hy nay

70 - Có hai người đá trời sinh đứng nhìn

Xưa kia sương tuyết còn in

Kết làm đôi lứa nhân duyên vợ chồng

Chạy lên cho tỏ mũi Rồng

Hòn Ói, mũi Chắp là đông ngoài nhà "4®

Dòm vào lâu gác đền đài

Lam ram khẩn nguyện cầu tài, bình yên

Chạy một đỗi gần miền hòn Cự

Rạng Nồi, rạng Lố một bề nằm bên

Anh em trò chuyện ngả nghiêng

80 - Lăn buồm, gác mái vào kênh yên hòa

Gành Hương mũi Nứa xe ra

Đi chính chỗ Ngọc đó mà lần theo

Tai nghe ghénh Ech sóng reo

Dòm thấy vụng Biện bắt lèo chạy vô

Ghe, mảnh, thuyền, giã nhấp nhô

Chào mừng đón hỏi các cô bán hàng

Anh em chè rượu nghênh ngang

© Nha ngoài : đến Cờn ở lạch Cờn (Thờ Đại cản Nam Hải, dân Cảnh Dương thờ làm thành hoảng)

Tréo lên núi Ngọc, non vàng bẻ hoa?”

Mặt trời vừa độ xế tà

90 - Trình đồn lấy nước mà ra theo đoàn

Vung, nồi, đọi,”' đĩa ngỗn ngang

Non cao phơi phới là ngàn tre xanh

Giang hồ, chèo quế buồm lăn

Đàn câu, tay lưới xênh xang hải tần

Lạch Bạn đó đã đến gần

Ngư ông, khát vọng, cầu thần uy nghiêm

Chạy qua mũi Sủi phải kiéng

Đó là “biển giả" không yên đâu mà

Lạch Mom ta mới chạy qua

100 - Ké hon ra Vong xé ra may vùng

Gầm nằm giữa bãi thung dung

Cổ chày, hòn Ói lè đông lạch Trào

Đi ra chớ có ghé vào

Lạch Trào sóng bể ì ào ra khơi

t Núi Ngọc: có loại cây làm chè nấu uống rất ngon

© Doi: bat

© Ra: ring nui

113

t sao khéo ra đời

Thuyền te

Rủ nhau trộm cướp để xơi của người

Lạch Trường kia đã đến nơi

Buồm trương ba ngọn, bắt vời chạy lên

Ké nhất ngó chỗ kè nhiều

110 - Trường sắp đến Nẹ, lần theo mà vào

Cén đen sóng bổ lao xao

Đi chính giữa lạch như ao lặng bằng

Mông xa thăm thẳm trông chừng

Thần Phù dãy núi lần lần se ra

Nhắm chừng mõm Lác đã qua

116 - Lan buồm neo xuống đó là Héi Vua

(Hết đường biển, thuyền theo sông Hồng ngược lên

Hà Nội Đoạn vè dưới đây ghi lại một số địa danh hai bên

bờ sông)

Gió Đông lất phất thổi lên

Buồm trương ba cánh, cánh tiên ngược liền

Tam Tòa thì ở thân trên

Ð Thuyền te: thuyền nhỏ của bọn cướp biển | |

@ Tir cau 47 dén cau 115: cdc địa danh trong phan nay thuộc vùng đất từ Nghệ An ra đến cửa Ba Lạt (sông Hồng),

120 - Chay qua khúc Bát cho liền khúc Xanh?”

Cồn Liêu thuyền phải chạy nhanh

Dòm vào canh citi dét manh chiếu dày

Vui sao thuyền đậu nghỉ ngơi

Anh em chợ búa rong chơi đủ màu

Chiều ra song dat, ngự dau

Mang đai thiểu lộ, quảy bàu giang biên

Lục Bô khúc ấy cũng liền

Đi qua Phủ Nghĩa, cho liền Hói Chanh

Kim Lũng, Hải Lạng, Gò Sành

130 - Cốc Thượng, Cốc Hạ, đến gành ba vua

Cụ Trương Minh đọc

t Khúc Bát, Khúc Xanh: là hai khúc sông

© yao sông Hồng nước ngược thúy thủ đi đọc bờ đất thuyển ngược dòng Người Cảnh Dương có câu: “Ngày làm bò - đêm lâm chó” (Ngày làm phụ dat thuyền, đêm canh trộm cướp)

aS

Bài 2

1 - Cửa Lạch sông Ròn sóng đồn ký ức

Nơi ghe thuyền thôn thức tình quê

Nhật trình xin kể liệt kê may dòng

% thuyền, budm, neo, đắt

10 - Dãy Hoành Sơn lỗ lộ cao phong,

Thuyền đi yên ngựa thong dong,

Mũi Ông cổ đặt, mũi Rồng xe ra

Dáng vũng Chùa thân bà phơi cánh

Bóng hòn La thấp thoáng kề bên

La ngoài, Cô giữa hai bên

Mũi Ông trong bãi đất liền bò ra

Chạy kênh trong vừa ra xé trác (2)

®) Lây ghét: lấy nước ngọt vào chum, vại, thùng đặt trên thuyền chuẩn

bị cho việc đi biển đải ngày

146

Gió Nam Lào bụi cát cuộn bay

Đọc Cổ dưới bãi Nam Sơn

20 - Núi cao, eo thắt từng cơn gió lò

Bạn với lái hẹn hò, y ước

Thành Ông Ninh” xây trước mũi Đao?)

Voi ngông ngoảnh mặt nhìn vào

Lam xanh © bén bai, Thầu Dầu cát vây

Hòn Sơn Dương tháng ngày xanh biếc

Rạng chân đông nói tiếp không rời

Bên Chim đảo cánh bắt mỗi

Đọc Ròn ngó chỗ là nơi vụng Nàn

Trong vụng Nàn cả ngàn vụng Áng

30 - Nơi trú chân ngày tháng động trời

“Thuận buồm, tốt gió, êm vời

Vượt qua cửa khẩu, là nơi An - Điểm

© Thành On:

công xây dựn Ninh: tương truyền trên đèo Ngang có tòa thành do Ninh quận

lạ vào thời Đại Việt chỗng nhau với quân Chiêm

` Các địa danh từ câu 1 đến câu 22 thuộc địa phận Quảng Bình

Từ câu 23 đến câu 49 thuộc địa phận Hà Tĩnh

Tử câu 50 đến câu 64 thuộc địa phận Nghệ An

Từ câu 65 đến câu I 14 thuộc Thanh Hóa

“Từ câu 115 đến hết bài thuộc địa phận từ Ninh Bình đến Hải Phòng

® Lâm xanh: rừng cây thấp, xanh và rậm rạp.

Trong đất liền xanh vùng núi Họ

Nơi ba Ông núi Do chum ban

Ven bd, thuyen dau nghénh ngang Làng trong mũi Nhỏ xênh xang làm nghề Mũi Long Trì nằm khoe đất dã

Bãi đá ngầm trắc trẻo khá khơi

Nơi đây động biển, xấu trời

40 - Sóng dâng nước mé, ngã vời hiểm nguy

Thuyền thẳng cánh thuyền đi đắt lượn Bóng xa xa núi Nhượng nổi cao

Thạch Bàng sóng ngả lao xao

Ngoài thì hòn Yến nhìn vào đẹp xinh

Ai để sập lênh đênh giữa biển

Mà Kỳ La đối diện trông xa

Gầm thì thâm thấp la đà

Phía trên eo Lới xe ra máy tầng

Cửa lạch Sót lặng như trong vụng

50 - Thuyền chạy lên vừa đúng đầu cầu

§ông Lam xanh ngắt một màu

Núi Hồng cao ngất càng nhìn càng say

Qua bãi Đảo núi cao hòn Mác

Ngó mù khơi, khơi tít một mình

Hòn Nồm nho nhỏ, xinh xinh

Qua cống lạch Nghệ, cho tỉnh kẻo nhằm

Mé nước vàng phao cồn đỏ tía

Hỡi Song- Ngư đắt địa năm nào

Lố nằm, Láp lại chỗi cao

60 - Dăng hàng sóng ngả, lao xao lạch Lò

Budm phang phat, song x6, thuyền lắc

Mũi khe Gà sương tuyết cài then

Anh em trò chuyện đua chen

Vừa qua lạch Vạn, thấy Lèn hai vai

Ai đi kiến lạc bầy trên cát

Mà lạch Thơi thoăn thoắt dễ say

Rồng Quèn má đỏ hây hây

Xem trong cảnh vật khéo xây nên hình

“Trâu nằm giữa ngoảnh nhìn vào cửa

70 - Chó hung hing cắn sủa giữ nhà

Cáo thì rón rén bắt gà

Một đoàn súc vật lượn ra, sóng vào

Ai thích thú ước ao hài hước

Hai con người dưới nước rung rinh

119

Trăm năm sương tuyết còn in

Lửa đôi có nghĩa, có tình gì chăng

Qua lach Quèn nhìn lên hòn Ói

Lạch Nhà Bà dưới, núi nằm trên

Hòn Cũ kia, đã nằm bên

80 - Rạng Nồi, rang Dé nỗi lên gập ghénh

Thuyền chạy ngoài đã quen từ trước

Kênh Yên Gà nước nhỏ khó qua

Hươu nằm núi Nứa chạy ra

Đá Vanh, vũng Ngọc đường qua ngoằn ngoèo

Vira ginh Ech sóng reo rõ tiếng

Nhìn phía trong vụng Biện bắt lèo

Lăn buồm vào vụng bỏ neo

Ghe, mành, thuyền, đã hò reo chuyện trò

Kẻ gặp bạn tự do mời mọc

90 - Người rong chơi núi Ngọc góp trà

Chênh chênh bóng đã xế tà

Xuống thuyền lấy nước mà ra kịp đoàn

Ngoài to nhỏ giăng hàng đắc địa

Vung bên nồi, đọi, đĩa ngỗn ngang

Hòn Me thăm thẳm khơi đàn