Quy định là bộ phận của quy phạm pháp luật trong đó nêu cách xử sự mà tổ chức hay cá nhân ở vào hoàn cảnh, điều kiện đã nêu trong bộ phận giả định của quy phạm pháp luật được phép, không
Trang 1- Khái niệm.
Quy định là bộ phận của quy phạm pháp luật trong đó nêu cách xử sự mà tổ chức hay cá nhân ở vào hoàn cảnh, điều kiện đã nêu trong bộ phận giả định của quy phạm pháp luật được phép, không đuộc phép hoặc buộc phải thực hiện
- Bộ phận quy định của quy phạm pháp luật thường được nêu ở dạng: Cấm, không được, phải, thì, được, có…
- Phân loại các quy định:
+ Quy định mệnh lệnh: nêu lên một cách dứt khoát, rõ ràng điều không được làm hoặc điều bắt buộc phải làm
Ví dụ: Khoản 3 Điều 26 Hiến pháp 2013: “Nghiêm cấm phân biệt đối xử về giới”
+ Quy định tùy nghi: không nêu dứt khoát, rõ ràng cách xử sự nhất định mà để cho các bên được tự thỏa thuận, định đoạt trong phạm vi nào đó
Ví dụ: Điều 434 BLDS 2005: “Tài sản được giao theo phương thức thỏa thuận; nếu không có thỏa thuận về phương thức giao tài sản thì tài sản do bên bán giao một lần, giao trực tiếp cho bên mua”
+ Quy định giao quyền: trực tiếp xác định quyền hạn của một chức vụ, một cơ quan nào đó trong BMNN hoặc xác nhận quyền nào đó của công dân, tổ chức
Ví dụ: Khoản 1 Điều 22 Hiến pháp 2013: “Công dân có quyền có nơi ở hợp pháp”
Các quy định trên tạo nên các loại QPPL tương ứng: Quy phạm mệnh lênh, quy phạm tùy nghi, quy phạm giao quyền
* Chế tài
- Khái niệm:
Chế tài là một bộ phận của quy phạm pháp luật nêu lên những biện pháp tác động mà nhà nước sẽ áp dụng đối với chủ thể không thực hiện hoặc thực hiện không đúng mệnh lệnh của nhà nước đã nêu ở bộ phận quy định của quy phạm pháp luật
Ví dụ: Khoản 1 Điều 100 Bộ luật hình sự 1999 đã nêu: “Người nào đối xử tàn ác, thường xuyên ức hiếp, ngược đãi hoặc làm nhục người lệ thuộc mình làm người đó tự sát, thì bị
tù từ hai năm đến bảy năm.” Bộ phận chế tài của quy phạm này là “thì bị tù từ hai đến bảy năm”