Từ khi đạidịch Covid-19xuất hiệnvà đang iễn biến phức tạp thì việc thực hiện dạyhọc trựctuyếncàng trờ êncấp bách.Đặcbiệtđốivới việcdạy trực tuyến đối vớicác ngành lăng khiêu càng khó khă
Trang 1DíỊUvaỉỉỌC THÁNG 3/2022
DẠY VÀ HỌC TRỰC TUYÊN NGÀNH MỸ THUẬT
ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG - KHÓ KHĂN VÀ GIẢI PHẤP
NGUYỄN QUANG HUNG - ĐẶNG PHƯƠNG THẢO - TRÌNH THỊ VIỆT NGÂN
KhoaNT&TDTT, Trường Đạihọc Hùng Vương^ Phú Thọ
Ngày nhận bài: 16/02/2022; Ngày phân biện, biên tập và sửa chữa: 28/02/2022; Ngày duyệt đăng: 07/03/2022
ABSTRACT
The strong impact oj science and technology, the digital revolution is affecting each country, all aspects of society, including education During the complicated development of the Covid -19 pandemic, the implementation of online teaching has become even
A MỞ ĐẨU
Sự tác động mạnh mẽ của khoa học công nghệ, cách mạngsố
Ỉang ảnhhưởng đến từng quốc gia, đếnmọi mặtđời sống xãhội,
■ong độ cógiáo dục Từ khi đạidịch Covid-19xuất hiệnvà đang
iễn biến phức tạp thì việc thực hiện dạyhọc trựctuyếncàng trờ
êncấp bách.Đặcbiệtđốivới việcdạy trực tuyến đối vớicác ngành
lăng khiêu càng khó khăn hơn nhiều.Với những lợi íchchính trong
ỉiệc dạy học trực tuyếnnhư: hạnchế nguycơ lây lan dịch bệnh trên
giảng đường, thúc đây tínhtự học chosinhviên, giăngviên có thể
img dụng công nghệ ương các bài giảng,khiến cho giờ học sinh
< ìộng hơn Tuy nhiên,việc dạy học nàyđoivới ngành năng khiếu
<ối hòirấtnhiều sự nỗlực,cogắng khắcphụckhó khăncùaNhà
t irờng, các thầy cô, sinh viên và phụ huynh thìmớiđạt hiệuquàvề
chàtlượng, giúpcho việchọc tập cùa các em khôngbị gián đoạn
I làiviêt này tậptrungđánhgiáthực trạng việcdạy vàhọctrựctuyên
cùa ngành Mỹ thuậtờ trường Đại học Hùng Vương trong bối cành
hiện nay, đê xuấtnhững giải pháp nhằm tháo gỡnhững khó khàn
vướngmắc trên
B NỘI DUNG
Dạy học trực tuyển là gi? (E- Learning) là hình thức sứ dụng
trạng Internet, hoặc mạng cục bộ (LAN), hay mạng băng thông
ậ ng (WAN) cho quá trinh đào tạomộtphân, một giai đoạn hay toàn
bi ì khoá họccủa người học, trong đó có sự tương tác hoặc tạođiều
kiệnhồ trợ mối tương tác truyền tải tri thứccủa giảng viên và lĩnh
h< li trithức của sinh viên, giữa sinhviên với sinh viên thôngqua các
plLần mềm học trực tuyến (sùdụngâm thanh, hìnhành và các thiết
bị thông minh như: laptop, smartphone, máy tính bàng ).Việcdạy
hcctrực tuyênđược thể hiện qua hệthốngtài liệu, bài giảng dưới
dạtig văn bản,hìnhảnh,âm thanh,video ,để người học dề dàngcập
nhật và sừ dụngmọi lúcmọinơi.Việc dạyhọc trực tuyến đã được
Bị > Giáo dục vàĐào tạo nhan mạnh: “Pháttriểnnền tàng hỗ trợ dạy
họ:từ xa, ứngdụngtriệt để công nghệsố trong công tác quản lý,
giíngdạyvàhọc tập,sô hoá tàiliệu,giáo trình, xâydựngnêntàng
ch a sẻ tài nguyên giảng dạy và học tập theo cáhình thứctrực tiếp
trựctuyến Pháttriền côngnghệ phụcvụ giáo dục, hướng tới đào
tạd các thê hoá 100% các cơsỡgiáo dục triênkhai công tácdạyvà
học từ xa,trong đó thừ nghiệm cho phéphọc sinh, sinh viên học trực
tuyến tối thiểu 20% nội dungchương trình”[2],
Trường đại học Hùng Vươnglà trường đa cấp,đangành cungcấp
ngt iôn nhân lực chât lượng cao cho tinhPhúThọvàcác tinh lân cận
Trcng giai đoạn đạidịch Covid-19 diễn ra phức tạp, Nhà trường đã
chũ ' *
học
đưa
năm học2020-2021 Nhàtrường đã chủ động tô chức tập huân cho
giảng viên vàsinh viên làm quenphầnmemMicrosoft Teams, thành
và
động ban hành các vănbàn hướng dẫn cách thức giảng dạy và
trựctuyến, coi chuyểnđổi sốlàbước độtphá quan trọngnhằm
Trường đại học Hùng Vương phát triên mạnh mẽ.Ngay từ đầu
lập Tổ công nghệ nhằm phụcvụ tối đa choviệc triển khai dạy học,
thựchiện quản lý giờ dạy cùa giảngviênvà sinh viên trên phầnmềm
một cách hiệu quả Hiện nay, Nhà trường đã triển khai thực hiện giảng dạy ờ 45 ngành đàotạo đạihọc và sauđạihọc, trongđó có nhữngngành đặc thù năng khiếu như: Đại học sư phạmÂm nhạc,
Đạihọcsư phạm Mỹ thuật và Đạihọc Thiết kế đồ hoạ Mặc dù việc dạyhọctrực tiếpsang trựctuyến trong toàn trường đã được thực
hiệnbài bản, bước đầu đạthiệu quà và đi vào nền nếp, tuy nhiên, vấn
đề đoi mới cáchdạychuyênngànhMỹ thuật gặp nhiềukhó khăn hơn so với các ngànhhọc khác
I Ưu ĐIỂM VÀ KHÓ KHẢN TRONG GIẢNG DẠY TRựC
TUYỂN NGÀNH MỸ THUẬT Ở TRƯỜNG ĐẠI HỌC HÙNG VƯƠNG TRONG BÓI CẢNH HIỆN NAY
1 về ưu điểm trong dạy học trực tuyến ngành Mỹ thuật
Hình thức dạyvà học trựctuyếncó nhữngưu điểm đó là thúc đây tính tựhọc, tự nghiên cứu của sinhviên.Người học có thể lựachọn nhiều cách thức họctậpkhácnhaumà không theothờigian biếu chinh
thống, ít ton kém chi phí Giàng viên vàsinhviên có thề áp dụng công
nghệ thôngtin, các phần mềm dạy học vào quátrình truyền đạt, lũih hộitri thức nhămtạo được hiệuquà caonhất Ngoài ra, trong thờigian dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp thìviệcápdụngdạy học trực tuyênđàm bào tính kêhoạch, hạn chê di chuyển, tiết kiệm thờigian, tiêt kiệmchiphíxăng xe, giảm nguycơ lây lan bệnh dịch
2 về khó khăn trong dạy - học trực tuyến cùa giảng viên và sinh viên mỹ thuật
Đối với triểnkhaidạy học trực tuyến cùa giăng viên: Đó là sự thay đòi vê phươngpháp dạy học, cáchthức soạn giáoán điện tử,
trướchêtlà khó khănơong khảnàng ứng dụng côngnghệthông tin,
thao tác kỹ thuậttriên khai dạy - học Với tôngsô130tín chi ngành
Mỹ thuật (35 tín chì kiênthức giáodụcđại cương,23 tínchi kiên
thứccơ sởngành, 38 tín chì kiên thức ngành,24 tín chì kiến thức
đào tạo năng lực sư phạm, 10 tin chì thực tập, đềán tốt nghiệp)đều
phải thực hiệndạy học trực tuyên từ năm thứ nhất đến năm thứ4 là một vân đê khó khăn Việcthay đôi cách kiêm tra đánh giá cácbài tập Hình hoạ, bố cục, ký hoạ bằng hình thực trực tuyếnđảm bào sự
khách quan,trung thực, công băng và chính xác cũng làđiều đáng
longại Giảng viên phải tập trung soạn giảng trên phầnmềm mât
nhiều công sức, thờigianhơn Một số phần kiến thức các môn thực
hành(Hình hoạ, bố cục, kí hoạ ) liênquanđến mẫu (hoa quà,người
mâu ) khi giảng viên truyên đạt đên sinh viên thườngbị phân tán (do đườngtruyên, do ánh sáng,docơ sờ vật chất ) Các mônlý
thuyêt (Luật xa gân, Lịch sứ Mỹ thuật, Mỹ thuậthọc )khì giảng
dạy, trình chiếu nhiều slide,nhiều chữ kéo dài cả buổi học sẽgây
ra sự mệt mỏi chocà giáo viên và sinhviên Hiệntượnggiảngviên
tập trung giảng dạy các mônlýthuyếtchuyên ngànhtrực tuyên liên
tục trongmột ngàydânđên hiện tượngmệt mòi, chán nản
Trang 256- — _
về triển khai học tập trực tuyến của sinh viênMỹ thuật: Sinh
viên Mỹ thuật thực hiện hai phương tiện chínhđêhọctập:điện
thoại di động vàmáyvi tính Haiphươngtiện này đêu có những
hạn chế nhất định.Việc tập trunghọctrựctuyên trong thời gian dài
sẽ ành hưởng tiêu cực tới sức khoẻ, tâm lýsinh viên (mệt mòi, mất
tập trung, ức chếtâm lý ) Do một sốsinh viên vùng sâu vùng xa
không có được máytính, điện thoạitốt, vì vậy, việchọc tập trên
máy điện thoại, máy tínhquá lâu cóthẻ sẽ dân hònghóc.Mộtphân
quan trọngtrong quá trìnhhọctập đó là chất lượng đườngtruyền,
thòng thường, vùng sâu, vùng xa đường truyênInternet thường
gặp trục trặc, mất tín hiệu.Ngoài ra vấnđề giao tiếpvới thầy cô,
bạn bè thông qua các hoạt động thêthao vănnghệ, ngoại khoá,
kỹ năng sông chủyêu diễn ratrên không gianmạng nên còn thụ
động, hiệu quả chưacao Do đặc thùmôn mỹ thuậtlà thực hành
vẽnênkhông phải lúcnào cũngsửdụng máy tính Sự chủđộng
tích cực cùa sinh viên trong việcvẽbài,trả bài đúng thời gian cũng
gặp nhiều vướng mấc Đặcbiệtvấnđề traođồi,gỡ rối về những
lúngtúng, hạn chê thường gặp ở các bài thực hành cũng chưađạt
hiệu quả Ngoàira, dolà các môn thực hành,rât câncó vậtliệuvà
đồ dùng học tập(giấy vẽ, bảng toan, bútvẽ, màu vẽ ) trong thời
gian dịch bệnh, sinh viên ờ tạigiađình nênviệc mua samđẩy đủ
trangthiết bị là vấn đề không thể“một sớm một chiều” giải quyết
ngay được
vềquán lý đào tạo, chât lượng giảng dạy: Chương trinhđào tạo Mỹ
thuật còn chậm đổi mới, vẫn còn tưduy bào thủ, ngại thayđổi Một
số nội dung trong chương trinh cònnặng tính hàn lâm, chưa sát thực
tế vớiviệcdạytrựctuyến.Nhiều giáo trinh chưa phù hợp, thiếu tính
thống nhất giữa cậc giáng viên,thiếu một lượng lớn giáo trìnhvàtài
liệutham khảo chuẩn đào tạo hệ đại học tiếpcận theo hướng chương
trinh, sách giáo khoa phô thông mới 2018 Trong quá trình dạy và học
thực hành mỹ thuật,sự tương tác giữa giáng viên và sinh viên chũ yêu
theo hướng 1 chiều,giảng viêntruyền đạt, sinh viên tiếp nhận qua
mạng,sựtương táctrở nên kém hơn:đặc biệt là nhận xétvêbô cục,
hình khôi, đường nét, màu săc qua trực tuyên sẽ khácvới trực tiêp
khá nhiêu Điêu này ành hườngđên châtlượng đào tạo
n GIẢI PHÁP ĐÀO TAO TRựC TỤYÉN NGÀNH MỸ
THUẬT ĐÁP ÚNG YÊU CAU TRONG BÓI CẢNH HIỆN NAY
Trong bối cảnh hiện nay, việcgiảngdạyMỹ thuậtcần tập trung
trí lực, tài lực, vật lực để sớm tim ra giải pháp hữu hiệunhằm khắc
phục tình trạngkhó khăn đólà:
cho dạy học trực tuyên Trang bị đây đù thiêt bị côngnghệthông tin,
đường truyền, dịchvụ Internet, đội ngũcán bộ quàn lý đáp ứng
yêu cầucho dạytrựctuyến Xây dựng một nềntànghọc tập trực
tuyến được điều phốitậptrung, có quy trình đàm bàochất lượng hợp
lýđáp ứng đâyđủnhucâuvêngành học Nghệ thuật mang tính đặc
thù.Phát triểnkho học liệu số chiasẻ dùngchung cho các trường
đào tạoNghệ thuật gồm: bàigiăng điệntử,họcliệu số, giáotrinh
điện từ, hệ thống hình ánh, câu hòitrực tuyến, kiềm tra, đánh giá
theo hướng hiện đại
Hai là, thúc đẩy so hoá dữ liệu,pháttriểnhọc liệu mớ:Linh hoạt
trong điềuhành, thực hiệngiảng dạy các học phầnthựchành như:
Hình hoạ, Trang trí, Bôcục , giảm thiêu các thủ tục ưong khâu
tuyển chọn đầuvàosinh viên Nghệthuật,xâydựng nhiềuphương
ántiêp cận đa dạng đối tượng học sinh phôthông thông qua tô chức
các chương trình, dự ánvê Nghệ thuật
dụng côngnghệ thông tin, kỹ năngkhai tháchiệu quàkhoahọc công
nghệ: Giàngviên phải tham gia các khoábôi dưỡng ngăn hạn vê
sử dụng các phần mêmMicrosoft Teams Zoom Skypevà các ứng
dụng dạy họconlinemột cách nhuần nhuyễn, thuần thục Cókhả
năngthực hiện thànhthạo các tinh năng: chat, ghi âm, nhăn tin, lưu
trữ bài giảng,giao bài, táitệp, đăngbàigiảng đóng vai trò định
hướng, dândăt sinh viên tiêp nhậntri thức,nghiên cứutài liệu qua
các phần mềm dạy học một cách hiệu quá
THÁNG 3/2022 DcỊMvuHpC
—1^—■ ■ III NAY
Bốn là, đổi mớiphương pháp dạy học, phươngpháp kiểm tra,
đánh giá, nâng caochấtlượng năng lực đội ngũ giảng viênvà quàn
lý sinh viên trong dạyhọctrực tuyến: ĐÔI mớiphương pháp giảng
dạy mỹ thuật theohướngtrực tuyên phải đượccoilà nhiệmvụ bãt buộc,tất yếu kháchquan, cần phải cótư duy thay đổi để thíchnghi với xuthế thời đại Trước hết, cần tinh gọn nội dung chươngtrình,
ápdụng phương pháp dạy họctích hợp lồngghépthảo luận và thực
hành,kếthợpnhuần nhuyễn giữa thực hành chuyênmôn và nghiệp
vụ sư phạm Phần kiến thức cácmônthực hành (Hình hoạ, bố cục,
kí hoạ ) phải lược gọn, trựcquan rõ ràng,dễ thực hiện Các môn lý
thuyết (Lịch sử Mỹthuật, Mỹ thuật học )phải soạngiảng khoa học, dễhiểu, logic,sử dụng nhiều hìnhánh,video, đưađề tài theo hướng thảo luận nhóm đề tăngtínhtương tác Xâydựngchi tiếtkế hoạchgiảng dạy, thay đổi bộđề thi trắcnghiệm,thực hành, bài tập lớn theo hướng so hoá, phân loại đốitượng(giòi, khá, trung bình,
yếu )đàm bảo vừa sức với các chuyên đề cụthể sát thựctiễn,chú
trọng vấn đềkiểm tra đánh giá dựa trênnăng lực sinh viên Các giảng viênchùđộngsoạn giảng Power point phù hợp vớiđốitượng
và trinhđộ sinh viên,thay đổi cách xử lý tình huống sư phạm sẽ diễn
ra trong quá trình giảng dạytrựctuyến
Nhàtrường banhành các văn bàn chi đạovềđánhgiá, kiểm tra định
kỳ quá trình dạy học trực tuyến, điều chỉnh linh hoạt khungthời gian
năm học Tổ chức thành lập tổ quản lýtheodõi việc dạyhọc của giảng viên,sinh viên nhàm giúpđỡ, hỗtrự,giãiđáp những thắcmắc
trong quátrình dạy học trực tuyến.Giàng viênthay đôi cách thức quản lý sinh viên trong giờ họctheohướng thiết lập các quytắc: bật camera, tắtnúc,vào lóp đúng giờ,tránhđiểm danhtheo kiểu cứng nhắc, mệnh lệnh.Phân chia thời lượng lý thuyết,thảo luận, thực hành, nao đổi, nhận xét phù hợp,quy định thờigian học và nghi giải lao khoahọc, hợplý sắpxếpkhung giờ chuẩn nhất định để giãiđáp thacmắc của sinhviên, thực hiệnnhất quán vềgiao chủđềvà thu bài tậpcho sinhviên theo ngày học, tuần học, có kiểm tra, đánh giá
và rútkinhnghiệm trướcgiờ họcbài mới
c KẾT LUẬN
Có thề nói, đại dịchCovid -19 đã cónhữngtác động vô cùng sâu
sắc đến từngquốc gia, đến mọi mặt đời sốngxã hội, trongđócó giáo dục Nókhiếnchovấnđềđào tạo,việc dạy học cần phảicó
nhữngđôimớimang tính căn bànnhằmthíchứngvới tác động trên Mặc dù gặp khókhăntrong quá trinh thực hiện giăng dạytrực tuyến
ngành mỹ thuật, tuy nhiên, xétvề mặt tích cực, nó vẫn cónhững
thuận lợi nhất định Vớiphươngthứchọc tập này một phần sẽgiúp những sinh viêncó cơhội học tập đa dạng, linh hoạt vềthờigian, đàm bào kế hoạch đào tạo, mặt khácsẽ giúpcác em tiết kiệmchi phí
đilại, sinh hoạt,về những giải pháp căn cơ, lâu dài, đây làcáchthức
thay đổi linh hoạt trong quá trinh đào tạo, một xu thetất yếu nham thực hiện tốt nhiệm vụ chínhtrị những năm họctiếptheocủa trường
Đại học Hùng Vương đê không bịđứt gâychuỗi cung ứngnguồn
nhân lực chấtlượngcaocho xã hội
TÀI LIỆU THAM KHÀO
1 Bộ Giáo dụcvà Đào tạo (2019), Bồi dưỡnggiáo viênNghệ
thuật đáp ứng chương trình giáodục phồ thông mới
2 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2020), Chi thịvềnhiệmvụnăm học
vàhướngdẫnnhiệm vụ CNTTcác năm họcngành Giáodục
3 BộGiáo dục và Đào tạo(2019), Nâng cao chấtlượng giáo dục Nghệ thuật ưong trườnghọc
4 BộGiáodụcvà Đàotạo (2021),Báo cáoKết quã thựchiện kế hoạch nhiệm vụ năm học2020 -2021 và phương hướng, nhiệmvụ
năm học 2021-2022cùa ngànhGiáo dục
5 Hiệp hội các trườngĐại học, Cao đăng Việt Nam(2019) Các giãipháp ôn định, pháttriểnvà nâng caochat lượng đáo tạo, bôi dưỡng giáo viên,HộithảoKhoa họcQuốc gia tháng 8/2019