Sử dụng phương pháp vấn đáp trong đo lường, đánh giá kết quả học tập ở đại học

+Giúp cho giăng viên kiêm ưa kiên thức cùa sinh viên một cách nhanh chóng đong thời giúp sinh viên tự kiểm tra tri thức của minh một cáchkịp thời.. - Mục đích của việc sử dụng phương phá

THÁNG 3/2022 DíỊUvaHộC

— 1111 — I II -/ngây N4Y

40

sử DỤNG PHƯƠNG PHÁP VẤN ĐÁP ' TRONG ĐO LƯỜNG, ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP ở ĐẠI HỌC

Họcviện Báochí và Tuyên truyền

Ngày nhận bài: 18/02/2022; Ngày ’ phán biện, biên tập và sữa chữa: 24/02/2022; Ngày duyệt đăng: 02/03/2022

ABSTRACT

Question and answer (Q&A) is a very popular assessment method in university teaching The instructor or evaluator will ask questions and Students answer them Q&A has many advantages but also has some limitations There are many types of Q&A: consolidating, summarizing, testing, etc Instructors need to have skills to use the Q&A method well In measurement and assessment, it is necessary

to combine the question and answer method with the written test method and the observation method.

Key words: Question and answer, assessment.

Vấn đáplời Đây là là một từhình thức Hán-Việt,kiêmtrong trađê đóđánh vấn làgiá râthỏị, phôđáp làbiên trả

trongdạy học Giảng viên hoặcngười đánh giásẽ đưa

racác câu hòivà sinh viên ưâ lời Sinh viêncó thê có thờigian

chuẩn bịhoặc phải trà lờingay saukhi biết câu hỏi Giâng viên,

ngườikiểmtra căn cứ vào nội dung, cách thức, chất lượng cùa

câu trá lờiđể đo lường và đánh giá Giảng viên, ngườikiềm tra,

đánh giá có thê cho sinh viên bôc thăm câu hòihoặc trực tiêp nêu

câu hòicho từng sinh viên

- Ưudiêm cùaphương pháp vấn đáp

+ Thiết lập đượcmôiquan hệ thông tin haichiêugiữa giảng

viên và sinh viên

+ Áp dụng đượcvàonhiều loạinội dung ưong bài học, môn

học

+ Giảng viên hoặc người kiềm ưa có thểcăncứ vào câutrà lời

cùa sinh viên đẽ biêt đượcmức độ đạtmụctiêu dạy học

+Giúp cho giăng viên kiêm ưa kiên thức cùa sinh viên một

cách nhanh chóng đong thời giúp sinh viên tự kiểm tra tri thức của

minh một cáchkịp thời Saunhậnxét củagiảng viên, sinh viên

nhanh chóng biết được ưu, nhượcđiểm của minh

Phương pháp vấn đáp có thể tiếnhànhưonghoặcngoàilóp học

+ Nó rèn cho sinh viênkỹ năng phàn ứngnhanhtrước mỗi vấn đề

+ Nó rèn cho sinh viên cách nóinăng,cách thuyết trìnhhiệu

quàngay cả khi thờilượng vấn đáp chi ưongvòngvài phút

+ Quavấn đáp, giăng viên cóthe kiểm ưa trínhớ, tư duy hay

các phâm chấttâmỊý khác cũa sinh viên

+Phươngphápvan đápcó thể dùngưong mọithời diêm: trước,

ưong, kêt thúc một bàihọc, môn học, khóa học

+ Ap dụng được với mọi kiêu lớp

+Giàng viêncóđiêu kiện trao đôi trực tiếpvới sinh viênvà

kích thíchtư duy cũng nhưsự phàn ứng nhanh cùa họ

+Tạo cơ hội chosinh viên thể hiệnmình

+ Nhữngcâutrả lời hay cùa sinh viên cóthể giúp giảng viên có

thêm sự hicubiết hay kinh nghiệm ưong giảng dạy

- Hạn chế cùa phương phápvấnđáp

+ Tốn nhiều thời gian

+ Một sôsinh viên cóthê cótâm lý ngại tiêp xúc, ngạinói trước

mặt giảngviên Điềunày làm ânh hườngđenkếtquã bài thi, bài

kiểmtra

+ Phương pháp vấn đáp mang nặng tính chat chủ quan của

giángviên thê hiện trong cách đặt câu hòi, nhận xét, đánh giá

tức thời

+ Không rèn được cho sinh viên kỹ' năng viết

+ Giàng viên có thê bị ảnh hường bơi ve ngoài của sinh viên

- Mục đích của việc sử dụng phương pháp vân đáp:

Vấn đápcó thể được sử dụng đểđo lường, đánh giá sinh viên ưong suôt quá trình họctập chứkhông chì ưong khi thi hoặc kiêm fra Chính vì thê nó nhăm tới những mục đích sau đây:

+ Rèn chosinhviênkỹ năng nói, kỹ năng thuyêt trình

+ Lôi cuốnsinh viên tham gia vào bài học

+ Tạo không khí dân chủ, sôi nôi trong học tập

+Đadạng hóacác hìnhthức kiêmtra, đánh giá Góp phânđánh giásinh viên trên nhiều mặt

+Khuyếnkhíchkhả năngtư duy vàkhả nănglĩnhhội của sinh viên + Điềukhiển sinhviên: kiểm soát hành vi cùasinh viên, quàn

lý lớphọc, khiến sinh viên hoạt động theo ýmuốn củagiảngviên + Tạomột kênhthông tin đê đánh giá sự tiên bộ haycác phâm chátkhác cũa sinh viên

+ Thiết lậpmột căn cứ đo lường,đánh giá để đưa racácquyết định liên quan đên sinh viên

- Phàn loại vân đáp +Vấn đáp củng cổ Vấn đáp củng cố đượcsử dụngtrong quá trinh dạy học - quá trinh truyên thụ và lĩnh hộitrithức, quátrinh tỏ chức các hoạt động học tập Sau khi giảng kiến thức mới, giăng viên dùng phương phápvấn đáp đê giúp sinh viên củng cố được những trithức cơ bản nhât Kiên thức của sinh viên sẽđược mờrộng, đào sâu, hệ thống hóa Phương pháp vấn đáp củngcố cònkhăc phục tínhthiếu chínhxác hoặc sự nòng cạn củaviệc nam trithức Phương phápnàycòn được sử dụngđể cúng cố kiếnthức cũ cho sinh viên, thiết lập mối tương quan giữa trithức cũ và tri thức mới Chính vì vậy nó làm giàu cóthêm kho tri thức của mỗi sinh viên Phương pháp vân đápcủng côgiúp cho kiênthức củasinh viênkhông bị rơi rụngtheo thời gian

+Vấn đáp tổng kết Saumột vấn đề,một phần, một chương hay một môn học nhất định, giảng viên có thể dùng phương phápvan đáp tống kết.Sinh viên sẽ được dẫndắt đểkhái quát hoá,hệ thốnghoánhữngtri thức đãhọc.Vânđáp tôngkêt thườngđi kèm với việc neo chót kiếnthức

+Vấn đáp kiểmtra Vấnđáp kiểm tra đượcsứ dụng trước, trong và saugiờ giảng hoặcsau mộtbài học, sau một chương học,saumộtmôn học

Nó giúpgiảngviên kiếmtratrithứccủa sinh viênmộtcách nhanh gọn kịp thời đe có thể bổ sung, cùngcố tri thức ngay nếu cần thiết Vấn đáp kiêmtra cũng giúpsinh viên tự kiếm tra kiến thức, nhận thứcrõ vê bê dày tri thứccùa mình Từ đónó giúp họ có phương pháphọc tập đúngđắn, khoa học Khi giangviên hòi, sinh viên trà lờichính là lúc sinhviêncó thê nhận ra nộidung quantrọng cần ghi nhớ Những giảng viêngiòi sẽ bièt sù dụng

DíỊUvaHọc

ƯNGẢY NA)

phương pháp vấnđáp một cách đúng chỗ, đúnglúc, linh hoạtđểlưu

lạitrong kí ứcsinh viên nhữngnộidungquan trọng Vànđáp kiểm fra

chính là sự điêu khiên quá trìnhhọctập cùa sinh viên Cũng như các

loại vắn đáp khác, vấn đáp kiêm tra giúp giảng viên thuđượctín hiệu

ngượctừ sinh viên một cách nhanh chóngtừ đó điêuchinh phương

pháp, nội dung giảng dạy cho phù hợp;mặtkhácnó còn tạođiêukiện

đê giảngviên quantâm đến từng sinh viẽn,nhấtlà những sinh viên giỏi

và kém

- Nhữngyèucầu và lưuýkhi sử dụng phương pháp vấnđáp

+ Giảng viên nêncó sổ hoặcgiấyghi chéptrong quá trình kiềmtra

vấn đáp để ghi lại nhữngđiều cần thiết về moi sinh viên

+ Không nên công bố diêm ngay sau khi sinh viên đã trả lời xong

mà cần có sựđốisánh giữa cácsinhviên với nhauđể cho điểm công

bằng,chinh xác

I +Xác định rô ràng mục đích cùa việc kiểm tra vấnđáp

+Nên có sẵn ngânhàngcâu hôi nhât là đối với kỳ thi cuối môn học,

cuối khóa học

+Dunglượng câu hỏikhôngnênquá ngắn,cũng khôngnên quá dài

-i- Câu hỏi vân đápphải phù hợp vớimục tiêu dạy học

+ Câu hói khôngnênchứaquánhiều nội dung

4- Hạn chênhữngcâu hòicó tính chât học thuộc

+Nên sử dụng nhiêu nhữngcâu hôisuy luận, kích thích tưduy, khà

lăng sángtạo của sinh viên

+ Câuhòi phải đượcdiễn đạtrõ ràng, nhất quán, không saicấutrúc

ngữ pháp,đúngvăn phongkhoahọc

+Trong khi kiểm tra, đánhgiá, giảng viên không nêncó thái độ quá

PHÁT TRIỀN NĂNG LỤC

gi

(Tiếp theo trang 39)

triểnnhân cáchngườihọc.Bảo đàm tính cơ bản,rõràng, có trọng tâm,trọng

đ iểm, phát huy đượctínhtích cực nhận thức cùahọc viên, cần tập trung đồi

nkới hình thứcseminar, dạỵ học thực hành theohướng “lấy người học làm

trung tâm” Thực hiện sự gan kết chặtchẽ giữa phương pháp dạy và phương

pháp họcđể qua đó pháttriền khảnăngtư duy và tạo sự say mê, hứng thú

cho người học trong quá trìnhchiếmlĩnh tri thức

Bèn cạnhđó, trong quá trình dạyhọc,giángviên cânkêt hợpchặt chẽgiữa

Cí c phươngpháp dạy họctruyẽnthôngvới cácphươngpháp dạy học hiện

díi, như kêt hợpgiữa phương pháp thuyêt trinh, phân tích,giảng giải với

Cicphươngpháp dạy học nêu vân đê, dạy học tương tác,dạy họcnhóm, ;

iup cho nội dung bài giảng trở nênphong phủ,hapdần, tạo hứng thú cho

he c viên trongquá trình họctập Đồngthời, cầnsử dụngđa dạng cáchình

thIC thi, kiểmtra như: viết, vấnđáp, thựchành,trắc nghiệm, trắc nghiệm kết

họp tự luận nhàm đảm bào tínhkhách quan các kết quà kiêm tra, đanh giá

củ 1 học viên Hoạt động kiểm tra, đánh giá cần chú trọng chât lượng thực tè,

tránh bệnh thành tích, các hiện tượng gian lậntrong thi cữ

Thừ tư, xây dụng đội ngũ giảng viên các nhà trường quân đội.

3e thực hiện mộtchiến lược phát triền người học mang tính toàndiện,cá

biệ t hoá,tăng hoạt động thực tiễn nhằmphát triênNLQS củahọc viên, đòi

hóigiảngviên phái được trangbị nền tàng hiểubiết Idến thức toàndiện cùng

mát hệ thôngkĩnăng thành thạo vớimộtý thức thái độ nghênghiệp mang

tínl I chuyênnghiệp Giảng viênbên cạnhkiên thức chuyênmôn,kiên thức

về1Ighềnghiệp vàkiến thức về phươngtiện giáo dục hiện đại (ngoạingữ, tin

họq) với một hệ giátrị cuộc sống, nghề nghiệp đúng đắn,phảicónhữngkĩ

nărignghê nghiệp thành thạo,chuỵên nghiệp.Hay nóicáchkhác, giángviên

thự:sự phảilà một chuyên gia về giáo dục,dạy học Vìthế, lãnhđạo, chi

huy các nhà trường quânđội trên cơ sởđánh giá, phân tích năng lực chuyên

môncùa đội ngũ giáng viên đê xácđịnhnhu cầu vàtổchức đào tạo,bồi

dưõpgnhằm bo sung, hoàn thiện hệ thống kiến thức, kỹ năng, thái độ nghề

nghiệp theo chuầnđauracủachương trình đào tạo, đáp ứng mục tiêu chiến

lược phát triêncủa các nhàtrường quân đội.Việc bồi dường nângcao năng

lực cho đội ngũ giảng viênlà việchêtsức quan trọng, hoạt động này có thê

đưỢ': diễnra bằng nhiêuhình thức khác nhau Ngoài việc mỗi giảng viên nêu

41

dễ dãi hay quá nghiêmkhắc hoặcxétnét làm ảnh hưởng đếntâmlýsinh viên mà nênanủi,độngviên, khuyến khích họ trà lời Trong kiếm tra vấn đáp,sinh viên thườngthiếutựtin, thậmchírunso vớilàm bàikiểm tra viết cho nên họcancósựđộng viên kịp thờicủa giảng viên.Tất nhiênđối với những sinh viênkhông tích cực, không chămchi học tập dẫn đến việc trả lời không tốt, không trôi chảy hay không đạtyêu cầu, giảngviên cân nhăn nhỡ ngay và chira hậuquà của hànhvi tiêucực đó +Giàngviên có thê dùng các câuhòi phụkhi cân thièt đê gợi mờ câu trả lời của sinhviên

+ Nênhạn định thời gian cho mỗicâu trả lờicủa sinhviên Tránh trường hợp sinh viên trả lờitrong thờigianquá ngắn hoặc quá dài +Giảngviênphải ứng đáp thích hợp,linhhoạt đối với câu trà lờicủa sinhviên Điêu nàysẽ tácđộng đên việcsinh viên trà lời như thế nào + Không nên dùngcác câuhỏi chỉ yêu cằu sinh viên trả lờicó hoặc khôngvì các câu hòi này không cungcapnhiều thông tin về nănglực, trinh độ, khảnăng, sựhiểubiết,thái độ họctập của sinh viên

+ Giảng viên nẻn đặt câu hỏi theo mộttrật tự hợp lý, nhất làtrong trường hợp mỗi sinhviên phải trà lời nhiều câu hỏi

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Đặng Bá Lãm(2003),Kiểmtra đánh giá trong dạy - học đại học, NxbGiáodục, HàNội

2 Lâm Quang Thiệp (2012), Đolường và đánhgiá hoạt động học tập trong nhà trường, Nxb Đại học Sư phạm, Hà Nội

3 Dương Thiệu Tống (2005), Trắc nghiệm và đolườngthành quà học tập, Nxb Khoahọc xã hội,Hà Nội

cao tinh than chúđộng tự học, tự bồidưỡngđể nàng caonăng lực chuyên môn, các khoacũng thường xuyên bồidưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ giảngviên vớinhiều hình thức,phương phápphong phú như: Tổchức thông qua bài giáng, giảng thừ, giảng mẫuchocác giảng viên trongkhoa theo các nộidung chuyên sâu vềphương phápgiảng dạy,kỹnăng xữ lýtinh huống, nghiệp vụ sư phạm, cũng như về kiến thức chuyênmôn đối vớitừng môn học Trong đó, đặcbiệt chú trọng phát huy vai trò của các bộ mòn trong các hoạt động phương pháp nhằmgiúpgiảng viênđổimới phương pháp giảng dạy, rèn luyện, nàngcaotay nghề sư phạm

Thứ năm, phát huy vai trò chù thể tự giác, tích cực của học viên ưong quá trình phát triển NLQS của bản thân

Cáclực lượng sư phạm trong các nhà trường quân đội cần nângcao nhận thứcvềmục tiêu, yêucầu đào tạo cùa nhàtrường chohọcviên nhàm hình thành cho học viên nhu cầu, động cơ và mụcđích học tập đúng đắn,phù hợp Tạo độnglực và kíchthíchtính tích cực nhận thức trong quá trinhhọc tập chohọc viên Chú trọng bồi dưỡng chohọcviên các phươngpháp học tập khoahọc, tạohứng thú, kích thích tính tích cực học tập và mongmuốnphát huy NLQS cùahọc viên, góp phần thựchiện thắng lợi các mụctiêu,yêu cầu đàotạo của mỗi nhàtrường Đồng thời, giáo dụcchohọcviêncó sự thống nhấtcao vềý chí và hànhđộng trong côngtác,sinhhoạt;xây dựng tập thề lớp học đoàn kết,dânchù,luôn có sựtương trợ, giúp đỡlẫn nhau trong quá trình thực hiệnnhiệmvụ; tạo khôngkhí thiđua sôi nổi, giúp cho mỗi học viên tự giác,tíchcực, nỗ lực tronghọc tậpvàrèn luyện

Phát triểnNLQS của học viên là vấn đề cục kì quan trọng trong xâydựng quân đội chínhquy,tinh nhuệ, từng bước hiện đại Vivậy, để hoạtđộng trên đạtđược mụctiêu, yêu cầu và phát huy tốt nhất những phẩmchất, năng lục cùa họcvièn đòi hòi các cấpủy,lãnhđạo, chi huy ởcác nhà trườngquân đội cần thựchiện đồng bộ, thườngxuyêncác biện pháp cơ bànnêutrên, đề họcviên phát huy được hết khả năngcủa bản thân trong quátrình đào tạo

cơ bàn, góp phần vào sự nghiệpxây dựng và bào vệ Tồ quốc tronggiai đoạn hiện nay

TÀI LIỆU THAM KHẢO

(1) Đàng Cộng sàn Việt Nam(2021),Văn kiện Đạihội ĐạibiểuToàn quốc lầnthứ XIU,tập 1, Nxb Chínhtrị quốc gia, Hà Nội, tr.158