ThựcĐôngtrạng băng sông Cửuviệc giảng dạy Long tiếng Anhhiện nayờchophổ dù thông đangở thựckhu hiện vực theo Quyet định số 16/2006/QĐ-BGDĐT ngày 5 tháng 5 năm2006 cùa Bộ trường Bộ GD&ĐT
Trang 1THỰC TRẠNG DẠY VÀ HỌC TIẾNG ANHI LỚP 12
ở MỘT 80 TỈNH THÀNH VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG cửu LONG
TrườngĐại học cầnThơ
Ngày nhận bài: 1 8/02/2022; Ngày phản biện, biên tập và sữa chữa: 24/02/2022; Ngày duyệt đăng: 02/03/2022
ABSTRACT
The article focuses on assessing the current situation of 12th grade English teaching and learning in some provinces and cities
in the Mekong Delta; on the basis of a survey to evaluate teachers and students through questions to know what are the advantages
and limitations, and to point out the causes of that situation; from there, propose some recommendations to improve the teaching and
learning of English in grade 12 for better students in the coming time.
Key words: Current status of teaching and learning; 12th grade English; students in the Mekong Delta.
ThựcĐôngtrạng băng sông Cửuviệc giảng dạy Long tiếng Anhhiện nayờchophổ dù thông đangở thựckhu hiện vực
theo Quyet định số 16/2006/QĐ-BGDĐT ngày 5 tháng 5
năm2006 cùa Bộ trường Bộ GD&ĐTban hành Chươngtrình
giáo dục phổ thông đến hết lớp 12 haytheo Chương trìnhphổ
hông mới vẫn dang măcphải mộtsô khó khăn từ phía người dạy
/à người học.Điều này góp phần cảntrở họcsinh tốt nghiệpphổ
hông đạt năng lực tiêngAnh bậc 3theo khung năng lực 6bậc
heo tinh thân củaBộGiáo dục và Đào tạo Từ thực tê đó, nghiên
I :ứunăng lực tiêngAnh cùahọc sinh lớp12 đượcthực hiện ởmột
!.ố tinh, thànhthuộcvùng ĐồngbằngsôngCừu Long nhằm xác
<tịnhnhững khó khăn từ phía người dạyvà người học từ đó làm cơ
SỜ cho việc đe ra các chiếnlược và lộ trình phùhợp giúp nângcao
năng lực ngoại ngữ cho sinh viên khôngchuyên tiếng của Trường
Đạihọc Cân Thơ theo tinh thânNghị quyêt 32-NQ/ĐU của Đảng
iiy TrườngĐại học cần Thơ
I , KẾT QUẢ NGHIÊN cúu
Nghiên cứunhàmkháo sát năng lực tiếng Anh cùahọc sinh lóp
12 từ quan điểmcủa giáo viên trung học phô thôngmột số tỉnh,
thành vùngĐông băng sôngCửu Long cũng như nhữngkhókhăn
họ gặp phảikhiđápứngchuân đâu ra tiêng Anh BI chohọc sinh
lớp 12; nghiên cứuthông qua trà lời các câu hỏi mởđược gừi qua
cốngcụ Microsoft Formsnhằm xác định việc dạy vàhọc hiện nay
co đáp ứng yêucàu về năng lựctiếng Anh bậc3cho học sinh lớp
12 saukhi tốt nghiệp phổ thông hay không cũng nhưnhững khó
khăn trong việcgiảng dạy nhăm đáp ứng năng lựcnàycho học
sinh theoquy định củaBộ Giáo dục và Đào tạo
2 Các kết quả tìm thấy
Việcdạy và học tiếng Anh hiện nay có hướng tới đáp ứng các
ky năng nghe-nói-đọc-viêt theo yêu câu vê năng lực (bậc 3) cho
học sinh lớp 12 sau khi tôt nghiệp hay không?
Số liệu thu thập được cho câu hòinàycho thấy ngoài2 ýkiến
(thiều số)cho rangviệcdạy vàhọc cóthểđáp ứng các kỹ năng
thỉo yêu cầu về nănglực tiếng Anh cho họcsinh lớp 12 vì học
sinhđược học vàthực hành tât cả các kỹ năng cân thiêt trong
chương trìnhhọc; hay đa sô giáo viên đã theo học các khóabôi
dựỡng nănglực đạt chuân nên có thệ áp dụng vào giảng dạy,hầu
hât các giáo viên từ các trường phô thôngthuộc các tinh thành
trcng bôi cành nghiêncứu có cùng câutrả lời là “chưa” hoặc
“không” với các lý giãi vê nguyên nhânđược trinh bày bên dưới:
Theo các giáo viên, năng lực tiếng Anhcũng nhưnhận thức
của người họccũng là một yêu tô quan trọng ảnhhường trực tiêp
đêh việcđáp ứngnăng lực tiêng Anh bậc3 cho học sinh lớp 12
sau khi tốt nghiệp phổ thông, cụthểnhư sau:Về năng lựctiếng Anh của học sinh: hầu hết học sinhkhông đạtchuẩn kiến thức nền khi bắt đầu cấp 3 và đầura là quá tải so vớinăng lực của các
em Hầu hết học sinh không thể nghe, nói, viết lưu loát theoyêu cầutrìnhđộchuẩnBI;đa số học sinh có mặt bằng kiếnthức nền chưa tôt nên chưa đáp ứng đượcyêucầu.Nhậnthức của học sinh
vê sự cân thiêtcủamôn tiêng Anh:chi những học sinhyêuthích
bộ môn hoặc chọn ngànhhọc có liên quan đến tiếng Anh mới đáp ứngchuẩn nănglựcsau khi tốt nghiệp Các học sinhcòn lạihọc
đểđốiphó hoặc họcđể thi TN thì không đạt; hay đa số học tiếng Anh để thi tốt nghiệp; nhiều emchỉtậptrung dồn sức cho các môn chuyênngành liên quanđếnxéttuyênvào đại học Thực tế việcdạy vàhọcvàsự khác biệt giữa chươngtrinh hệ 10 nămvà
hệ 7 năm và các đối tượngngười học khác nhau:Sách giáo khoa hướng HS đên các kĩ năng giao tiêpnhưng đến lớp12 học sinh nặng về thi cừđiểm sốnên 1số giáo viêndạy lệch, học sinh cũng
ưu tiên từvựng và ngữ pháp nhiều hơn ơhệ 10 nămcác em có rèn được kỹnăngnghenói và viết ờ các tiết kỹnăngvì các emcòn thực hiện ở tiêt dự án (project) Tuynhiên ở hệ7 năm, giáo viên phải đơn giản hóa các tasksđêhọcsinh có thêthực hiện được nội dungtiết đó Nhưng đến lớp 12thì các kỹ năngnghe nói và viết được lướtnhanh để tập trung chocác nội dunghslàmtrong bài thitốt nghiệp;đối với những hs học sách tiếng Anh cũthi việc dạy
và học chưa hướng tớiđáp ứng các kỹ năng nghe-nói-đọc-viêt theo yêu cầu về nàng lực (bậc 3) chohọc sinhlớp 12 sau khi tốt nghiệp phố thông mà chủyếu tậptrung vào ôn luyện thi đèđạt kêt quà tôtki thi tôt nghiệp THPT.Những emnày chỉđược rèn luyện4 kJ nàng ờ năm lớp 10 và 11 Riêng lớp 12 thì chi tập trung
ôn thi Yêu câuvê năng lực của giáo viên:Giáo viên cân có kinh nghiệm đề thiết kelại bài học chongắngọn,ít hoạtđộng khó để học sinh dê hiêu,thêm bài tập (nghe, nói, đọc,viêt) sátvớikiến thứchọcsinh vừa học
Dữ liệu thu thập được chothấy giáo viêngặp rất nhiềukhókhăn frong việc giáng dạy đáp ứng chuẩn đầu ra tiếng Anh cho học sinh lóp 12theo quy định cùa Bộ Giáo dục và Đào tạo Các khó khăn nàycónguyên nhân từphíabànthân của người giáo viên,người học, cácqui định vê chương trình giăng dạy:chương trình học không gây hứngthú cho học sinh Học sinh vẫn còn họcsáchcũ
mà có 1 sốbài không phù hợp với chương trình;nhiềuquy định
vêgiáo dụctạo áplực cho người học vàgiáoviên; mặc dù sách giáokhoa đượcsoạn theo hướngphát triênnăng lực, nhưngthời gian3 tiết/ tuầnlà ítđể giáo viênhướngdẫn vàcover hết cácsub sections trongmỗiunit, vàphần Language (SGKmới) thườngthi
Trang 250 _ _
không dạy hết trong 45 phút Cụ thể từ phía giáo viên:Nghiên
cứu chothấy rất rõ về vai tròcủa người giăngdạy và nhận thức
trong việc thực hiện mục tiêuđáp ứngchuán đâu ratiêng AnhB1
cho học sinh sau khi tốt nghiệp pho thông qua việcchira các hạn
chế vê ý thức và năng lựctừ phía đôitượngnày:còn 1 sô giáo
viên ngại khó, ỹlại,không chịu đầu tư, đổi mới, viện lý do đã
trung niên,dosức khỏe ko cho phép,nănglực ko còn phù hợp với
xu hướng mớinữa; một sô GVcòn khá bàothủ,chưa thay đôikịp
theo hướng giảng dạy đề phát triến kỹnăngchohọc sinh Một số
giáo viên nhìn thang vàovấn đề khó khăn cốtyếu hiện nay Trình
độ giáo viên chưa đáp ứng yêu cầu của chươngtrình
Từphía ngườihọc: Dữ liệu nghiêncứu thể hiện sựchênh lệch
về điềukiện học tập giữa ngườihọcờ thành thị và nôngthôn.Các
trích dẫn từ ý kiến cùa giáoviên thamgia nghiên cứu phản ảnh
rõ sự khác biệt nàyờ nhiều khía cạnh cá về mặt kinh tếvà tâm lý
như sau: về điêukiện họctập:đa sô học sinhờvùng qué, nông
thônđiều kiện học tiếngAnh,sửdụng các hìnhthứchọc không
bằng học sinh ưên thành phố; họcsinh thiếu thiết bịhọc tậpnhư
máy tính kêt nối internet Vêý thức,tâmlý và nhucâuđôi với
mônhọc này: Chươngtrìnhkhá nặng vè vòn từ,họcsinhờ nông
thôn gặp nhiều khó khăn,đa phầnhọc sinhsẽ họclệch” hay “
học sinhcònhọc lệchmôn, ít quan tâmđênbộ mônnày nhât là
học sinhvùng sâu; là sự khôngphối hợpvà không hứng thú của
HS đôi với môn học.Đa sô các em ởnông thôn đi họcxù ba mẹ
hoặc đó là việc phái làm nên chưa có động lựctốt để tự họccho
tât cả các môn không ngoại trừ tiêng Anh
II MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
Cáckết quà thu thập được từnghiêncứucho thấy các vấn đề
chính gây cànườ việc thực hiện mục tiêu chuẩnđầuratiếng Anh
BI cho học sinh lớp 12 sau khitôtnghiệp đó là sựkhông tương
thích giữa yêu cầu về chuẩn đầu ra, hệthống kiêm tra, đánh giá
thiếu sự liênthônggiữa cáccâphọc.Bên cạnhđó, thực tê giảng
dạy,ý thức, mục tiêu cùa ngườihọc,trìnhđộ và nhận thứccùacà
ngườidạyvà người học còn nhiều bất cập cũng như sựchêch lệch
vê điêu kiện vậtchất vàtinh thân giữa các trườngvà người học
ở khu vực thành thị và nông thôn gâykhó khăn khôngnhó trong
việc thực hiện mục tiêu chuẩnđầuratiếng Anh này
Có thểthấyvấn đề lớn nhất được phàn ảnh qua nghiên cứunày
(được nhiềungười quan tâm nhất) đó là sự không tương thích
giữa kỳ thi tôt nghiệp phô thôngtrung học (được xã hội ngâm
hiêulàthước đo trinh độ tiêng Anhcủahọc sinh sau khi tótnghiệp
phổ thông) vàyêu cầu vềviệc trang bị các kỹnàngngôn ngữ cho
người họcnham đạt đầu ra B1 của chuẩnVSTEPcủa BộGiáo
dục và Đào tạo Từ đó, dẫn đên việc dạy lệchvà học lệch, hay
dạy và và học cốt đế phục vụcho kỳ thitốt nghiệplợp12 bộ môn
tiếng Anh Các ý kiến đã phàn ánh rấtchân thật về một thực te
đang diễnra ưong hệ thống giáo dục nhưng cũng chothâytâmlý
xemtrọng diêmsôhơn là chât lượng cùa mộtbộ phận ngườiViệt
Nam Bên cạnhđó, các quyđịnhcứngnhắc về chươngtrình và tỉ
lệngười họcthi đồ saucáckỳ thi,đặc biệt kỳ thi tốt nghiệptheo
xu hướng thành tích từ các trường gây rât nhiêu khó khăncho
việcgiảng dạy theo hướngphát triển nănglực và đảmbào chất
lượng thực chất Ngườidạy và người học làhai đối tượng quan
ưọngưong bất cứ tiến trình nào cùa hệ thống giáo dục vì thế cần
có các chính sách và hình thức khuyếnkhích quá trình dạy và học
một cách hợp lý.Từ các vẩnđềnêu trên, tácgià đưa ra một số đề
xuất nhưsau:
+ Việc dạyvà kiểmtra đánh giáhọcsinhphải được thực hiện
đồng nhất về nộidung Dạy kỹ năngthìnên cho họcsinh kiềm tra
theokỹ năng hay nói cách khác nên thay đổitưduy làmgiáodục
vàcải tiến phươngpháp và hình thức đánh giá họcsinh từ đánh
giá kiến thức ngônngữ sang đánh giákỹ năng ngôn ngữ.Có như
thế giáo viên không dạy lệch và học sinh không họclệch
THÁNG 3/2022 Dí ỊU mì HỌC
II II I ■■ I— I- II — I— ZNCMY NAY
+ Các cấp lãnhđạo cầnnắm rõ tầm quan trọng cùa việcthực hành, vả học sinh đạt được gìthông quaviệc học, hơn là học sinh đạt bao nhiêu điểm
+Tổ chức các khóa bồi dưỡng phương pháp giảng dạy tích cực cho giáo viên phổ thông(khóa học ngan hạn).Giáo viên đượclựa chọn là những người cỏ khảnăng phát triên chuyên môn,không phụ thuộc vào độtuổi, thâm niênvà các yếu tố bên ngoài chuyên môn Giảmtải nhữngyêu cầu vềhình thức;chươngtrình và yêu cầu kiểm ưađánh giá, kể càhình thức bài thi tốtnghiệpphải đồng
bộ mới đàmbảo đánhgiá toàndiện các kì năngcua học sinh; giáo viên phải tự nâng cao năng lực ngoại ngữ đecó thể đủ chất lượng chuyênmôn giảng dạy cho họcsinh
+ Có lộtrình nâng chuẩn giáo viên một cách khoa học và dài lâu bằng cách bồi dưỡngnăng lực cùa giáoviên một cáchthực chất hơn là yêu cầu đạt chuẩn nào đó qua các kỳ thisaumỗiđợt bồi dưỡng ngắn hạn Cóchế độ đãi ngộ, khen thưởng kịp thời, tương xứngđối với nồlực phấn đấucùa giáo viên Người học nên được truyềncảm hứng và xây dựng ý thức họctập cũngnhư tinhthầntựhọctừ sớm Chi khi người học thật sự muốn học và
cóhứngthú vớiviệchọcthìquá trình và mục tiêu giáo dục mới
có thể thực hiện được
+Có chínhsách hỗượ kịp thời vềđiềukiệnvật chất (đápứng việc dạyvà học tiếng Anh fronggiai đoạn mới) cũng như tinh thần đốivới giáo viên và học sinh vùngsâu, vùng xa nhằm rút ngẳn khoảng cách về trình độgiáodục giữa thành thịvà nông thôn
Xin dẫn lời một giáo viên tham gia nghiên cứu thay lời kết như sau:“Thayđổi chính sách kiểmtta đánh giá Học khôngcần nhiềunhưngphảilà học thậtthi thật Thậmchí chi cần đạt A2 cho lớp 12 hoặc A2 +, nghe có vè cựcđoan, nhưng ítra nó còn là thực chất hơnlà BI trên lýthuyết Không có việc vớt họcsinh đâu vào, kiếm ưa đánh giá phải đù 4 kỹ năng kê càthitốtnghiệp, họcngoại ngữ thì phàicó thời gian thảm chớkhông pháiápđặtdeadlineđơn
vị bài học cứng nhắc như các môn học thông thường”
1 BọGiáo dụcvà Đàotạo [MoET](2014),Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam(Banhành kèm theoThông
tưsố 01/2014/TT-BGDĐT ngày 24 tháng 01 năm 2014 của Bộ trưởng BộGiáodụcvà Đào tạo)
2 Bộ Giậo dục và Đào tạo [MoET] (2018a), Chương trình giáodục phổ thông:Chươngtrình tồng thể (Banhành kèm theo Thông tưsố 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 12 năm 2018 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo)
3 Thú tướng Chính phù (2017), Quyết địnhphêduyệt,điều chỉnh,bố sungĐe ándạy và họcngoại ngữ ưong hệ thống giáo dụcquôc dân giai đoạn2017 - 2025 (Ban hành kèm theoQuyết định số 2080/QĐ-TTgngày22 tháng12 năm 2017 cùa Thủ tướng Chính phủ)
vi Sự nghiộp phát triển
GlẤo Dục