Phiếu HS chuẩn bị bài 2 bộ KNTT

Chỉ rõ hai biện pháp tu từ được sử dụng trong bài thơ và cho biết tác dụng của những biện pháp tu từ đó.. Nêu cảm nhận của em về tình cảm mà đồng đội và nhân dân dành cho những người lín

BÀI 2 KHÚC NHẠC TÂM HỒN

PHIẾU HỌC TẬP VỀ TRI THỨC NGỮ VĂN Điền từ ngữ phù hợp để hoàn thành các khái niệm sau:

1 Thơ bốn chữ và thơ năm chữ là những thể thơ được gọi tên theo

……… ……… Số lượng ……… trong mỗi bài không hạn chế Bài thơ bốn chữ và năm chữ có thể ………… ……… hoặc không

- Cách gieo vần trong thơ bốn chữ và thơ năm chữ: vần thường được đặt ở

…………, gọi là ……… , vần có thể gieo ……… (vần liền) hoặc

……… (vần cách), cũng có thể phối hợp nhiều kiểu gieo vần trong một bài thơ (vần hỗn hợp)

- Thơ bốn chữ thường ngắt nhịp …… hoặc ……, thơ năm chữ thường ngắt nhịp

… hoặc … Tuy nhiên, nhịp thơ cũng có thể được ngắt ……… , phù hợp với ……… , cảm xúc được thể hiện trong bài thơ

- Thơ bốn chữ và thơ năm chữ gần gũi với đồng dao, vè, thích hợp với việc

……… ; hình ảnh thơ thường dung dị, ………

2 Nói giảm nói tránh là biện pháp tu từ dùng cách nói riêng làm

……… , quy mô, tính chất, của đối tượng, hoặc tránh

……… điều muốn nói để khỏi gây cảm giác

………., ghê sợ hay để giữ phép lịch sự

Văn bản 1: ĐỒNG DAO MÙA XUÂN (Nguyễn Khoa Điềm)

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 Tìm hiểu chung

1 Tìm hiểu, ghi vắn tắt thông tin giới thiệu về tác giả Nguyễn Khoa Điềm Em biết tác phẩm nào khác của ông?

……… .

……… .

………

2 Cho biết thể loại của văn bản:………

3 Cách chia khổ của bài thơ “Đồng dao mùa xuân” có gì đặc biệt?

……….

. - Tác dụng của cách chia đó:………

……….

……….

4 Nêu nhận xét về số tiếng trong mỗi dòng và cách gieo vần ngắt nhịp của bài thơ: Đặc điểm Tác dụng Số tiếng trong mỗi dòng ………

………

………

………

………

………

………

………

Cách gieo vần ………

………

………

Ngắt nhịp 5 Những sự việc chính trong câu chuyện về cuộc đời người lính trẻ: ……….

……….

………

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 Tìm hiểu hình ảnh người lính trong bài thơ: 1 Những chi tiết được nhà thơ sử dụng để khắc họa hình ảnh người lính: - Tuổi đời:………

- Việc làm, sở thích:………

- Trang phục:

………

………

- Làn da, nụ cười:………

………

- Tư thế, vóc dáng: ………

………

- Mắt, vai:………

………

2 Qua câu chuyện được kể và các chi tiết miêu tả, hình ảnh người lính hiện lên với những đặc điểm gì? ………

………

3 Chỉ rõ hai biện pháp tu từ được sử dụng trong bài thơ và cho biết tác dụng của những biện pháp tu từ đó ………

………

………

………

………

………

………

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3 1 Nêu cảm nhận của em về tình cảm mà đồng đội và nhân dân dành cho những người lính đã hi sinh được thể hiện trong bài thơ ………

………

………

2 Theo em tên bài thơ “Đồng dao mùa xuân” có ý nghĩa như thế nào? ………

………

3 Viết đoạn văn (khoảng 5-7 câu) nêu cảm nghĩ của em về người lính trong bài thơ ………

………

………

………

………

………

………

………

THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT 1 Bài tập 1 Một ngày hoà bình Anh không về nữa - Biện pháp tu từ được nhà thơ sử dụng trong hai dòng thơ trên là: ………

- Tác dụng của biện pháp tu từ đó: ………

………

………

* Em hiểu thế nào là biện pháp tu từ nói giảm nói tránh? Có những cách nào để thực hiện biện pháp nói giảm nói tránh, cho ví dụ. ………

………

………

………

………

………

2 Bài tập 2 Hãy tìm thêm một số ví dụ ngoài bài thơ “Đồng dao mùa xuân” có sử dụng biện pháp tu từ được dùng trong hai dòng thơ: Một ngày hòa bình/ Anh không về nữa” ………

………

………

3 Bài tập 3 Xác định biện pháp tu từ trong những câu văn sau và nêu tác dụng: a Nhưng trước khi nhắm mắt, tỏi khuyên anh: ở đời mà có thói hung hăng bậy bạ, có óc mà không biết nghĩ, sớm muộn rồi cũng mang vạ vào mình đấy. ………

………

b Lắm khi em cũng nghĩ nỗi nhà cửa như thế này là nguy hiểm, nhưng em nghèo sức quá, em đã nghĩ ròng rã hàng mấy tháng cũng không biết làm như thế nào (Tô Hoài Dế Mèn phiêu lưu kí) ………

………

4 Bài tập 4 Xác định biện pháp tu từ điệp ngữ trong bài thơ “Đồng dao mùa xuân” và nêu tác dụng. ………

………

………

………

5 Bài tập 5 Xác định nghĩa của các từ ngữ “núi xanh” và “máu lửa” trong khổ thơ: Có một người lính Đi vào núi xanh Những năm máu lửa - Núi xanh: ………

- Máu lửa: ……….

- Căn cứ để em xác định nghĩa đó: ………

………

………

6 Bài tập 6 Cho biết sự khác biệt về nghĩa của từ “xuân” trong các cụm từ: ngày xuân, tuổi xuân, đồng dao mùa xuân ngày xuân tuổi xuân đồng dao mùa xuân ………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

VĂN BẢN 2: GẶP LÁ CƠM NẾP (Thanh Thảo) PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 Tìm hiểu chung 1 Tìm hiểu, ghi vắn tắt thông tin giới thiệu về tác giả Thanh Thảo Em biết tác phẩm nào khác của ông? ……….

……….

………

2 Cho biết thể loại của văn bản:………

3 Phương thức biểu đạt chính: ………

4 Nội dung chính:………

……….

. 5 Sự khác nhau về số tiếng trong mỗi dòng, cách gieo vần, ngắt nhịp, chia khổ giữa hai bài thơ “Đồng dao mùa xuân” và “Gặp lá cơm nếp”: Đặc điểm hình thức “Đồng dao mùa xuân” “Gặp lá cơm nếp” Số tiếng trong mỗi dòng ………

………

………

………

Cách gieo vần ………

………

………

………

Ngắt nhịp Chia khổ PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2. 1 Nhận xét về hoàn cảnh đã gợi nhắc người con nhớ về mẹ của mình: - Thời gian:………

- Không gian:………

- Sự việc:……….

2 Hình ảnh người mẹ trong kí ức của người con: ………

………

………

………

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3. 1 Trong khổ thơ thứ ba, người con thể hiện những tình cảm, cảm xúc gì? Từ ngữ thể hiện ………

………

………

2 Những tình cảm cảm xúc ấy cùng trào dâng trong tâm hồn người con khi “gặp lá cơm nếp” vì: ………

………

………

………

3 Cảm nhận của em về hình ảnh người con trong bài thơ:………

………

………

4 Theo em, thể thơ năm chữ có tác dụng gì trong việc thể hiện cảm xúc của nhà thơ? ………

………

………

Viết đoạn văn (khoảng 5 7 câu) nêu cảm nghĩ của em vé nỗi nhớ thương mẹ của người con trong bài thơ“Gặp lá cơm nếp” Văn bản 3 TRỞ GIÓ (Nguyễn Ngọc Tư) PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 Tìm hiểu chung 1 Tìm hiểu, ghi vắn tắt thông tin giới thiệu về tác giả Nguyễn Ngọc Tư Em biết tác phẩm nào khác của ông? ……… .

……… .

………

2 Cho biết thể loại của văn bản:………

3 VB “Trở gió” có thể chia làm mấy phần? Nội dung từng phần là gì?

……… .

……… .

………

……… .

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2.

1 Những chi tiết, hình ảnh được tác giả sử dụng để miêu tả gió chướng:

……… .

……… .

………

……… .

2 Hãy chỉ ra những biểu hiện của tâm trạng “lộn xộn, ngổn ngang" ở nhân vật

“tôi” khi gió chướng về

……… .

………

……… .

- Lí do khiến nhân vật “tôi” luôn mong ngóng, chờ đợi gió chướng: ………

……… .

………

………

- Tác giả khẳng định “mùa gió chướng cũng là mùa thu hoạch” vì: ………

……….

……….

………

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3. 1 Câu văn cuối cùng của văn bản “Trở gió” gợi cho em suy nghĩ gì? ……….

………

2 Nêu cảm nhận của em về tình cảm, cảm xúc của tác già được thể hiện trong VB ………

………

………

… THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT 1 Bài tập 1 Nhận xét của em về cách dùng từ “gặp” trong nhan đề bài thơ “Gặp lá cơm nếp” ……….

………

2 Bài tập 2 Nêu cách hiểu của em về cụm từ “thơm suốt đường con” trong khổ thơ sau: Mẹ ở đâu, chiều nay Nhặt lá về đun bếp Phải mẹ thổi cơm nếp Mà thơm suốt đường con ……….

……….

……… .

3 Bài tập 3 Ta thường gặp những cụm từ như: mùi vị thức ăn, mùi vị trái chín,

mùi vị của nước giải khát, Nghĩa của “mùi vị” trong những trường hợp đó có

giống với nghĩa của “mùi vị” trong cụm từ “mùi vị quê hương” hay không? Vì

sao?

……… .

- Nghĩa của “mùi vị” trong các cụm từ mùi vị thức ăn, mùi vị trái chín, mùi vị của

nước giải khát: ……….

……… .

……… .

……… .

- Nghĩa của “mùi vị” trong cụm từ “mùi vị quê hương”:

………

……… .

……… .

4 Bài tập 4 Nêu nhận xét vé cách kết hợp giữa các từ trong hai dòng thơ: “Mẹ già

và đất nước/ Chia đều nỗi nhớ thương”

……… .

……… .

……… .

- Hiệu quả của cách kết hợp đó là: ……….

……… .

……….

.5 Bài tập 5 Chỉ ra các biện pháp tu từ trong những câu sau và nêu tác dụng:

a Mỗi lần gió về lại cảm giác mình mất một cái gì đó không rõ ràng, không giải thích được, như ai đó đuổi theo đằng sau, tôi gấp rãi ăn, gấp rãi nói, gấp rãi cười, gấp rãi khi ngày bắt đầu rụng xuống.

- Biện pháp tu từ: ………

- Tác dụng: ………

……… .

b Thoạt đầu, âm thanh ấy sẽ sàng từng giọt tinh tang, thoảng và e dè, như ai đó đứng đằng xa ngoắc tay nhẹ một cái, như đang ngại ngần không biết người xưa có còn nhớ ta không.

- Biện pháp tu từ: ………

- Tác dụng: ………

……… .

……… .

6 Bài tập 6 Trong những câu sau, biện pháp tu từ nhân hoá mang lại hiệu quả gì?

a Trời lúc nào cũng mát liu riu, nắng thức rất trễ, tầm tám giờ sáng mới thấy mặt trời ngai ngái lơi lơi, nắng không ra vàng không ra trắng, mây cụm lại rồi rã từng chùm trên đầu.

……… .

……… .

……… .

b Để rồi một sớm mai, bỗng nghe hơi thở gió rất gần.

……….

. VIẾT TẬP LÀM MỘT BÀI THƠ BỐN CHỮ HOẶC NĂM CHỮ Em hãy xem kĩ lại về đặc điểm của thể thơ bốn chữ hoặc năm chữ và tập sáng tác bài thơ của mình theo đúng luật. 1 Em dự định làm bài thơ bốn chữ hay bài thơ năm chữ: ………

- Đề tài là: ………

2 Bài thơ: ………

……….

……….

……….

……….

……….

……….

……….

……….

……….

……….

……….

……….

3 Chỉnh sửa bài viết: Đọc kĩ lại bài thơ và kiểm tra lại theo nội dung sau:

Hình

thức

nghệ

thuậ

t

Số tiếng trong mỗi dòng

Số khổ (Nếu có)

………

………

Cách gieo vần ………

………

Nhịp thơ Hình ảnh để biểu đạt cảm xúc ………

………

Biện pháp tu từ sử dụng ………

………

Nội dung Cảm xúc của em ………

………

Thông điệp mà em nhắn gửi qua bài thơ ………

………

………

VIẾT ĐOẠN VĂN GHI LẠI CẢM XÚC SAU KHI ĐỌC MỘT BÀI THƠ BỐN CHỮ HOẶC NĂM CHỮ PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 (PHÂN TÍCH MẪU) Nhiệm vụ: Đọc kĩ VB “Đồng dao mùa xuân” - một bài thơ xúc động về người lính” trong SGK (T51) và phân tích mẫu bằng cách điền vào bảng sau: STT Câu hỏi Ý kiến của tôi Góp ý của bạn 1 Câu nào của đoạn văn giới thiệu nhan đề bài thơ, tác giả? ………

………

………

………

………

………

2 Cụm từ nào giới thiệu nội dung bài thơ? ………

………

………

………

3 Câu nào nêu ấn tượng, cảm xúc chung về bài thơ ………

………

………

………

………

………

4 Phần nào của bài viết đánh giá cái hay về nội dung của ………

………

………

………

………

………

………

………

bài thơ? ……….……… ………

5 Câu nào chỉ ra nét đặc sắc trong nghệ thuật của bài thơ? ……….………

……….………

……….………

………

………

………

6 Câu nào thể hiện sự suy nghĩ, liên tưởng của người viết khi đọc bài thơ? ……….………

……….………

………

………

………

………

.………

………

7 Phần nào khái quát chung cảm xúc của người viết? ………

………

………

………

………

………

………

………

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 (TÌM Ý CHO BÀI VIẾT) Họ và tên HS: ………

Nhiệm vụ: Tìm ý cho đoạn văn ghi lại cảm xúc sau khi đọc bài thơ bốn chữ, năm chữ bằng cách hoàn thiện nội dung bảng sau: Bài thơ đó có tên là gì? Tác giả là ai?

Nội dung chính của bài thơ là gì? Cảm xúc chung của em về bài thơ?

Những câu thơ,

hình ảnh thơ nào

khiến em có ấn

tượng?

Em có liên tưởng,

tưởng tượng gì khi đọc

bài thơ?

Nét độc đáo trong nghệ thuật của bài thơ là gì? (Hình ảnh thơ, từ ngữ, vần, nhịp điệu Biện pháp tu từ -tác dụng,…)

Khái quát lại cảm xúc của em sau khi đọc bài thơ

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3 (CHỈNH SỬA BÀI VIẾT) Họ và tên HS chỉnh sửa: ………

Hãy đọc kĩ bài viết của bạn và hoàn chỉnh bằng cách trả lời các câu hỏi sau: 1 Bài viết đã giới thiệu được bài thơ bạn phát biểu cảm nghĩ chưa? Hãy đọc phần giới thiệu bài thơ và nhận xét xem có cần chỉnh sửa, bổ sung hay không?

2 Bài viết đã giới thiệu được nội dung chính của bài thơ bạn phát biểu cảm nghĩ chưa? Nếu chưa hãy giới thiệu bổ sung cho hợp lý

3 Bài viết đã tập trung vào nêu cảm nhận về cái hay trong nội dung, nghệ thuật của bài thơ chưa? Có nên bổ sung nội dung cho bài viết hay không? (Nếu có hãy viết rõ những ý cần bổ sung)

4 Nội dung bài viết đã được sắp xếp theo trình tự hợp lý chưa? Nếu chưa hãy thay đổi như thế nào cho hợp lý?

5 Có nên lược bỏ bớt các từ ngữ, câu trong bài viết không? (Nếu có hãy viết rõ những từ ngữ, câu, đoạn cần lược bỏ)

6 Bài viết đã nêu được cảm xúc của bạn với bài thơ cần phát biểu cảm nghĩ chưa? (Nếu cần bổ sung em sẽ bổ sung thêm phần phát biểu cảm nghĩ như thế nào?)

7 Bài viết đã đúng hình thức đoạn văn chưa, có mắc các lỗi chính tả hay lỗi diễn đạt không? (Nếu có hãy viết rõ các lỗi chính tả hay lỗi diễn đạt cần sửa chữa)

NÓI VÀ NGHE TRÌNH BÀY SUY NGHĨ VỀ MỘT VẤN ĐỀ ĐỜI SỐNG (ĐƯỢC GỢI RA

TỪ TÁC PHẨM VĂN HỌC ĐÃ ĐỌC) PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 PHIẾU TÌM Ý CHO BÀI NÓI

Họ và tên HS: ……….

Nhiệm vụ: Tìm ý cho bài nói

Gợi ý: Để nhớ lại các chi tiết, hãy viết tự do theo trí nhớ của em bằng cách trả lời

vào cột bên phải ở các câu hỏi ở cột bên trái

Xác định vấn đề em

định nói là gì? Vấn

đề đó được gợi ra từ

tác phẩm nào?

Em sẽ chọn những câu thơ văn, hình ảnh nào làm dẫn chứng cho bài viết?

Em sẽ liên hệ vấn đề đó với đời sống hiện nay như thế nào?

Em có suy nghĩ gì về vấn đề đó?

Em dự định sử dụng phương tiện hỗ trợ không? (tranh ảnh, đoạn phim, bài thơ…)

Bài học em rút ra/ lời nhắn nhủ của em tới mọi người là gì?

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 TỰ KIỂM TRA BÀI NÓI CỦA BẢN THÂN

Nội dung kiểm tra Đạ

t

Chưa đạt

1 Bài nói đã có đủ các phần: Mở bài, thân bài, kết bài

2 Phần mở đầu có cách giới thiệu vấn đề, trình bày tự nhiên,

thu hút được sự chú ý của người nghe

3 Bài nói đã lựa chọn được vấn đề có ý nghĩa được gợi ra từ

tác phẩm văn học được chọn

4 Bài nói đã tập trung lý giải, làm rõ vấn đề em đã lựa chọn

bằng những dẫn chứng cụ thể, rõ ràng

5 Các vấn đề được trình bày, lý giải một cách hợp lí, dễ hiểu,

có sức thuyết phục, thể hiện được suy nghĩ của người nói

6 Thể hiện cảm xúc phù hợp với nội dung được trình bày

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3.

PHIẾU ĐÁNH GIÁ TIÊU CHÍ (BẢN THỐNG NHẤT THEO NHÓM)

Họ và tên học sinh nói:……… Lớp:

Nhóm HS đánh giá:………

TIÊU CHÍ Chưa đạt (0 điểm) Đạt (1 điểm) Tốt (2 điểm) 1 Chọn được vấn đề hay, có ý nghĩa Chưa chọn được vấn đề đời sống được gợi ra tác phẩm văn học để trình bày Chọn được vấn đề nhưng chưa hay, chưa gắn thực tế Vấn đề hay, có ý nghĩa và thu hút sự chú ý của ng nghe 2 Nội dung bài nói hay, phong phú, hấp dẫn Nội dung sơ sài, chưa lý giải rõ để người nghe hiểu được nội dung vấn đề Có lý giải hợp lý để người nghe hiểu được nội dung vấn đề Nội dung vấn đề hay, có cách lý giải hợp lý, hấp dẫn 3 Nói to, rõ ràng, truyền cảm Nói nhỏ, khó nghe, nói lặp lại, ngập ngừng ngắt quãng nhiều lần Nói to nhưng đôi chỗ lặp lại hoặc ngập ngừng một vài câu Nói to truyền cảm hầu như không lặp lại hay ngập ngừng 4 Sử dụng yếu tố phi ngôn ngữ (điệu bộ, cử chỉ, nét mặt, ánh mắt…) phù hợp Điệu bộ thiếu tự tin, mắt chưa nhìn vào người nghe, nét mặt chưa biểu cảm hoặc biểu cảm không phù hợp Điệu bộ tự tin, mắt chưa nhìn vào người nghe, biểu cảm phù hợp với nội dung vấn đề trình bày Điệu bộ tự tin, mắt nhìn vào người nghe, nét mặt sinh động 5 Mở bài và kết thúc hợp lí Không chào hỏi hoặc không có lời khi kết thúc bài nói Có chào hỏi và có lời khi kết thúc bài nói Chào hỏi và có lời kết thúc bài nói ấn tượng Tổng: ………./ 10 điểm CỦNG CỐ, MỞ RỘNG 1 Điền thông tin về đặc điểm của các bài thơ: Đồng dao mùa xuân, Gặp lá cơm nếp theo bảng sau: Bài thơ Nội dung chính Đặc điểm nghệ thuật Thể thơ Vần Nhị p Hình ảnh Biện pháp tu từ Đồn g dao mùa xuân ……….

……….

……….

……….

……….

……

……

……

……

……

………

… ………

… ………

… ………

………

… ………

… ………

… ………