Vững bước trên con đường đổi mới 2011 2014 (tập 1) phần 1

Quốc hội đã ban hành những quyết định hết sức quan trọng nhằm tiếp tục củng cố và phát huy thành quả của cách mạng, xây dựng Nhà nước Việt Nam thống nhất, trong đó có Hiến pháp năm 1980,

Đồng chí NGUYỄN PHÚ TRỌNGTổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam,

Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

LỜI GIỚI THIỆU

Công cuộc đổi mới do Đảng Cộng sản Việt Nam khởi xướng và lãnh đạo từ năm 1986 đến nay đã trải qua 35 năm

Đó là một chặng đường lịch sử quan trọng trong sự nghiệp phát triển của dân tộc ta Suốt quá trình lãnh đạo công cuộc đổi mới, Đảng ta luôn xác định đúng đắn đường lối, chủ trương đổi mới, hình thức, bước đi và cách tiến hành phù hợp, từng bước thu được những thành tựu ngày càng to lớn, có ý nghĩa lịch sử; tạo tiền đề quan trọng để nước ta tiếp tục phát triển nhanh, bền vững hơn trong giai đoạn mới, hướng tới những dấu mốc phát triển quan trọng của đất nước ta: Đến năm 2025: Là nước đang phát triển có công nghiệp theo hướng hiện đại, vượt qua mức thu nhập trung bình thấp; đến năm 2030, kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam: Là nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; đến năm 2045,

kỷ niệm 100 năm thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nay là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam: Trở thành nước phát triển, thu nhập cao

Để giúp cán bộ, đảng viên và nhân dân tìm hiểu, nghiên cứu sâu hơn về sự lãnh đạo, chỉ đạo toàn diện của Đảng ta trong quá trình thực hiện đường lối đổi mới, nhất là từ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI đến nay, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật

xuất bản lần thứ hai bộ sách Vững bước trên con đường đổi mới của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng, bao gồm

2 tập: Tập 1: 2011 - 2014 và Tập 2: 2015 - 2017

đăng trên Báo Nhân Dân từ năm 2011 đến năm 2017 Bộ sách tập

trung vào các vấn đề như: đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới theo định hướng xã hội chủ nghĩa; xây dựng, chỉnh đốn Đảng; nâng cao hiệu lực, hiệu quả của cả hệ thống chính trị, phát huy sức mạnh đại đoàn kết của toàn dân tộc; chủ động, tích cực hội nhập, hợp tác quốc tế; thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh Các bài viết, bài nói của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước thể hiện quan điểm chỉ đạo, những trăn trở, tinh thần trách nhiệm của người lãnh đạo cao nhất của Đảng ta đối với những vấn đề quan trọng của đất nước, của Đảng, có giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc

Bộ sách là tài liệu quý có ý nghĩa thiết thực, góp phần định hướng cho cán bộ, đảng viên tiếp tục rèn luyện bản lĩnh chính trị, trí tuệ, phẩm chất đạo đức, lối sống, tinh thần và năng lực phục vụ nhân dân; kiên định vững vàng thực hiện đường lối đổi mới; đồng thời góp phần nghiên cứu, quán triệt các chủ trương, đường lối của Đảng

Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật xin trân trọng giới thiệu bộ sách của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng với cán bộ, đảng viên và nhân dân cả nước

Tháng 12 năm 2020

NHÀ XUẤT BẢN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA SỰ THẬT

BÁO NHÂN DÂN

9

65 NĂM - MỘT CHẶNG ĐƯỜNG

LỊCH SỬ VẺ VANG

Cách đây 65 năm, ngày 06/01/1946, chỉ sau 5 tháng giành được độc lập, trong hoàn cảnh muôn vàn khó khăn, nhân dân ta dưới sự lãnh đạo hết sức tài tình và sáng suốt của Đảng và Chủ tịch

Hồ Chí Minh, đã tiến hành thắng lợi cuộc Tổng tuyển cử, bầu ra Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam mới bằng phương thức bầu

cử dân chủ, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín Sự kiện trọng đại này đã đi vào lịch sử nước ta như một mốc son chói lọi, đánh dấu bước phát triển nhảy vọt về thể chế dân chủ của nước ta, mở ra một thời kỳ phát triển mới của dân tộc Lần đầu tiên trong lịch sử, nước ta chẳng những đã trở thành một quốc gia độc lập mà còn có

cơ quan đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, thay mặt nhân dân quyết định những công việc hệ trọng của đất nước Đó là "kết quả của sự hy sinh, tranh đấu của

tổ tiên ta, nó là kết quả của sự đoàn kết anh dũng phấn đấu của toàn thể đồng bào Việt Nam ta, sự đoàn kết của toàn thể đồng bào không kể già trẻ, lớn bé, gồm tất cả các tôn giáo, tất cả các dân tộc trên bờ cõi Việt Nam đoàn kết chặt chẽ thành một khối hy sinh không sợ nguy hiểm tranh lấy nền độc lập cho Tổ quốc"1

Thắng lợi của cuộc Tổng tuyển cử ngày 06/01/1946 là thắng lợi của tinh thần yêu nước của toàn dân Việt Nam; thắng lợi của chính thể dân chủ cộng hòa lần đầu tiên được thiết lập trên đất nước Việt Nam Đó là thắng lợi của đường lối cách mạng đúng đắn, của chính sách đại đoàn kết dân tộc, của

tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nước pháp quyền Có

thể nói, kể từ bản Yêu sách của nhân dân An Nam (năm 1919) đến

Quốc dân Đại hội Tân Trào (năm 1945), rồi đến Quốc hội khóa I

(năm 1946), tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước pháp quyền đã được phát triển và cụ thể hóa từng bước bằng những việc làm từ thấp đến cao, và cuối cùng đã biến thành hiện thực sinh động

Ngay sau khi ra đời, Quốc hội khóa I (1946 - 1960) đã có những đóng góp to lớn vào công cuộc củng cố nền độc lập, xây dựng nhà nước dân chủ cộng hòa, tiến hành thắng lợi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp Những năm đầu sau khi hòa bình lập lại, Quốc hội đã thông qua các kế hoạch khôi phục, cải tạo và phát triển kinh tế, văn hóa, xây dựng chế độ dân chủ nhân dân, đưa miền Bắc tiến dần trên con đường xã hội chủ nghĩa, làm cơ sở vững chắc cho cuộc đấu tranh thống nhất đất nước, tạo thế và lực cho cách mạng miền Nam tiến lên Trong

14 năm hoạt động, Quốc hội khóa I đã xem xét và ban hành Hiến pháp năm 1946 và Hiến pháp năm 1959, 11 đạo luật và 50 nghị quyết, nhất là trong việc thành lập Chính phủ hợp hiến, hợp pháp do Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu và bảo đảm cho Chính phủ đủ uy tín, hiệu lực để tổ chức nhân dân kháng chiến, kiến quốc, thực hiện chính sách đối nội và đối ngoại Trong thời kỳ 1960 - 1980 với năm khóa Quốc hội, hoạt động theo Hiến pháp năm 1959, Quốc hội đã phát huy vai trò quan trọng của mình trong việc động viên sức người, sức của

65 NĂM - MỘT CHẶNG ĐƯỜNG LỊCH SỬ VẺ VANG 11

để xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước Quốc hội đã từng bước

mở rộng quan hệ đối ngoại với các nước anh em, bè bạn trên thế giới nhằm tranh thủ sự ủng hộ, đồng tình của nhân dân yêu chuộng hòa bình đối với cuộc kháng chiến của dân tộc Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, thống nhất đất nước, kể

từ khóa VI (1976 - 1981), chúng ta có Quốc hội chung của cả nước Quốc hội đã ban hành những quyết định hết sức quan trọng nhằm tiếp tục củng cố và phát huy thành quả của cách mạng, xây dựng Nhà nước Việt Nam thống nhất, trong đó có Hiến pháp năm 1980, các đạo luật và nghị quyết về tổ chức và hoạt động của Quốc hội, Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao và Viện Kiểm sát nhân dân tối cao Đây là cơ sở pháp lý cần thiết cho hoạt động của bộ máy nhà nước và toàn xã hội trong điều kiện cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội

Trong những năm 1980 - 1992, hoạt động theo Hiến pháp năm 1980, chức năng và nhiệm vụ của Quốc hội được xác định đầy đủ và cụ thể hơn Quốc hội là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, là cơ quan duy nhất có quyền lập hiến và lập pháp; quyết định những chính sách cơ bản về đối nội và đối ngoại, mục tiêu phát triển kinh tế và văn hóa, những quy tắc chủ yếu về tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước, về quan hệ xã hội và hoạt động của công dân; thực hiện quyền giám sát tối cao việc tuân theo Hiến pháp và pháp luật Ngoài các đạo luật về tổ chức bộ máy nhà nước được ban hành mới theo Hiến pháp năm 1980, lần đầu tiên Quốc hội đã ban hành Bộ luật hình sự (năm 1985), Luật hôn nhân gia đình (năm 1986), thể hiện bước phát triển đáng kể trong hoạt động lập pháp của Quốc hội

Bước vào thời kỳ đổi mới, từ năm 1986 đến nay, vị trí, vai trò của Quốc hội ngày càng được khẳng định; uy tín của Quốc hội ngày càng được nâng cao Quốc hội chú trọng và chủ động hơn trong việc xem xét, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, các chương trình, mục tiêu quốc gia, bảo đảm an ninh - quốc phòng và về

tổ chức bộ máy, nhân sự của các cơ quan nhà nước theo quy định của pháp luật

Quốc hội khóa VIII (1987 - 1992) là Quốc hội của giai đoạn khởi đầu sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nước Nhiều đạo luật quan trọng thể chế hóa chính sách kinh tế mới lần đầu tiên đã được Quốc hội ban hành, như Luật đầu tư nước ngoài tại Việt Nam (năm 1987), Luật doanh nghiệp tư nhân (năm 1990) Đây

là những đạo luật quan trọng thể chế hóa đường lối phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần ở nước ta Lần đầu tiên các luật này thừa nhận quyền sở hữu tư nhân về tư liệu sản xuất và quyền thành lập công ty và doanh nghiệp tư nhân Ngoài ra, Quốc hội còn ban hành các luật thuế như Luật thuế doanh thu, Luật thuế tiêu thụ đặc biệt, Luật thuế lợi tức, Bộ luật hàng hải, Luật hàng không dân dụng và hàng loạt pháp lệnh

Từ năm 1992 đến nay, được tổ chức và hoạt động theo Hiến pháp năm 1992 và qua gần 4 nhiệm kỳ hoạt động, Quốc hội đã có những đổi mới mạnh mẽ, đúng đắn, khắc phục dần tính hình thức trên một số mặt Tổ chức của Quốc hội từng bước được kiện toàn với việc thành lập thêm Ủy ban Quốc phòng - An ninh trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa IX (1992 - 1997); Ủy ban Tài chính, Ngân sách và Ủy ban Tư pháp trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XII (2007 - 2011); tăng số đại biểu hoạt động chuyên trách lên 29,4% và thành lập thêm một số cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban Thường vụ Quốc hội

65 NĂM - MỘT CHẶNG ĐƯỜNG LỊCH SỬ VẺ VANG 13

Với sự nỗ lực cao trong việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật đáp ứng yêu cầu đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, số lượng luật và pháp lệnh được sửa đổi, bổ sung

và ban hành mới đã tăng lên rất nhiều qua mỗi nhiệm kỳ Từ năm 1992 đến nay, Quốc hội đã ban hành 214 luật, bộ luật và

Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành 130 pháp lệnh, tạo cơ sở pháp lý để điều chỉnh hầu hết các lĩnh vực của đời sống và xã hội Chất lượng hoạt động lập pháp ngày càng được nâng lên; bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất và tính đồng

bộ của hệ thống pháp luật với các quy định cụ thể hơn

Quốc hội đã có nhiều quyết sách quan trọng như quyết định tổ chức và nhân sự cấp cao của Nhà nước; xem xét và thông qua các nghị quyết về dự toán và quyết toán ngân sách, phân bổ ngân sách nhà nước; các nghị quyết về nhiệm vụ, các

kế hoạch kinh tế - xã hội hằng năm và 5 năm; Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm; phê chuẩn các điều ước quốc tế

mà Việt Nam ký kết hoặc gia nhập; quyết định chủ trương đầu

tư xây dựng các công trình quan trọng quốc gia như: Đường Hồ Chí Minh, Nhà máy khí - điện - đạm Bà Rịa - Vũng Tàu, Nhà máy thủy điện Sơn La, Nhà máy lọc dầu Dung Quất, Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận tạo tiền đề cho việc đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Bên cạnh đó, hoạt động giám sát tối cao cũng không ngừng được chú trọng Tại mỗi kỳ họp, Quốc hội đã dành nhiều thời gian để xem xét, thảo luận về các báo cáo của Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao trong việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ theo luật định; tăng cường giám sát chuyên đề, tập trung vào các vấn đề bức xúc của cuộc sống mà cử tri quan tâm; nâng cao hiệu quả chất vấn và trả lời chất vấn, tạo không khí

cởi mở, dân chủ trong hoạt động của Quốc hội, ngày càng được nhân dân quan tâm theo dõi và hoan nghênh

Trên lĩnh vực đối ngoại, hoạt động của Quốc hội cũng ngày càng được đẩy mạnh và mở rộng trên cả bình diện song phương và đa phương Hiện nay, Quốc hội Việt Nam là thành viên của nhiều tổ chức quốc tế như Hội đồng liên nghị viện Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (AIPA), Diễn đàn đối tác Nghị viện Á - Âu (ASEP), Diễn đàn Nghị viện các quốc gia châu Á - Thái Bình Dương (APPF), Liên minh nghị viện Cộng đồng Pháp ngữ (APF), Liên minh nghị viện thế giới (IPU) Không chỉ là thành viên tích cực tham gia đầy đủ các hoạt động của các tổ chức này, Quốc hội nước ta còn tích cực, chủ động đề xuất nhiều sáng kiến quan trọng nhằm tăng cường tình đoàn kết, hữu nghị, hợp tác giữa các nghị viện Đặc biệt, Quốc hội Việt Nam đã đảm nhiệm chức vụ Chủ tịch AIPO nhiệm kỳ

2001 - 2002, tổ chức thành công Đại hội đồng AIPO-23 (tháng 9/2002); và đảm nhiệm chức vụ Chủ tịch AIPA nhiệm kỳ

2009 - 2010, tổ chức thành công Đại hội đồng AIPA-31 (tháng 9/2010) Và mới đây Quốc hội nước ta được nghị viện các nước bầu làm Phó Chủ tịch Đại hội đồng Liên minh nghị viện thế giới nhiệm kỳ 2010 - 2011, đánh dấu sự trưởng thành nhanh chóng của ngoại giao nghị viện Việt Nam, góp phần nâng cao vai trò, vị thế của Quốc hội Việt Nam trên trường quốc tế

Nhìn lại chặng đường 65 năm ra đời, phát triển và trưởng thành của Quốc hội Việt Nam, chúng ta nhận thấy:

Một là, sự ra đời của Quốc hội là thành quả đấu tranh cách mạng của nhân dân ta dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh Được thai nghén trong

hành trình tìm đường cứu nước của lãnh tụ Hồ Chí Minh, dưới

sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, Quốc hội Việt Nam

65 NĂM - MỘT CHẶNG ĐƯỜNG LỊCH SỬ VẺ VANG 15

đã ra đời trong bối cảnh lịch sử đầy cam go, thử thách Quá trình hình thành và sự ra đời của Quốc hội là kết tinh của sự lựa chọn đúng đắn, kết hợp nhuần nhuyễn chủ nghĩa yêu nước với những giá trị phổ quát của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, phù hợp với nguyện vọng của nhân dân

và quy luật phát triển của lịch sử

Từ Quốc dân Đại hội Tân Trào - mô hình tiền thân của Quốc hội Việt Nam - đến sự ra đời của Quốc hội khóa I và sự vận động phát triển của 11 nhiệm kỳ Quốc hội tiếp theo là quá trình tích lũy tri thức lý luận và kinh nghiệm thực tiễn, được cụ thể hóa từng bước, với những việc làm cụ thể, kịp thời, từ thấp đến cao, phù hợp với diễn biến và yêu cầu của mỗi giai đoạn Ngay sau khi ra đời, Quốc hội đã hòa mình vào dòng chảy của lịch sử dân tộc, cùng toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta đi dọc cuộc kháng chiến trường kỳ, gian khổ cho đến ngày toàn thắng, thống nhất Tổ quốc và tiếp đó là tiến hành công cuộc đổi mới, xây dựng và bảo vệ đất nước từ những thập niên cuối cùng của thế kỷ XX và đang tiếp nối ở những năm đầu của thế kỷ XXI

Hai là, từ khi ra đời đến nay, Quốc hội luôn luôn là hiện thân của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đại diện cho các tầng lớp nhân dân, các thành phần xã hội, cùng thực hiện mục tiêu xây dựng và bảo vệ

Tổ quốc Việt Nam Ngay từ khóa I, trong cơ cấu và cách thức tổ

chức của Quốc hội đã thể hiện tính đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, gắn bó mật thiết với

nhân dân Tuyên ngôn của Quốc hội (tại kỳ họp đầu tiên Quốc hội khóa I, tháng 3/1946) đã ghi rõ: Chủ quyền của nước Việt Nam

độc lập thuộc về toàn thể nhân dân Việt Nam Vận mệnh quốc gia Việt Nam là ở trong tay Quốc hội Việt Nam Từ tuyên ngôn này, Quốc

hội các khóa tiếp theo của nước ta luôn bảo đảm tính đại diện sâu sắc, bao gồm các đại biểu đại diện cho tầng lớp nhân dân,

cho các vùng lãnh thổ của cả nước, thể hiện rộng rãi khối đại đoàn kết toàn dân tộc ở nước ta

Ba là, từ khi ra đời đến nay, tư tưởng về vị trí, tính chất của Quốc hội luôn được khẳng định một cách nhất quán và xuyên suốt trong cương lĩnh, đường lối chính trị của Đảng, được thể chế hóa trong các bản Hiến pháp của nước ta Qua mỗi lần sửa đổi Hiến

pháp, vị trí, tính chất của Quốc hội lại được hoàn thiện hơn ở một tầm cao mới Quốc hội là cơ quan nhà nước duy nhất do cử tri cả nước bầu ra theo nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín, nghĩa là nhân dân ủy quyền cho Quốc hội thay mặt nhân dân thực hiện quyền lực bằng con đường nhà nước Quốc hội có những nhiệm vụ và quyền hạn to lớn để thiết lập trật tự chính trị, pháp lý trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, quyết định những vấn đề trọng đại của đất nước

Bốn là, quá trình hình thành, ra đời và phát triển của Quốc hội

là quá trình liên tục kế thừa, không ngừng đổi mới cả về tổ chức và hoạt động, đáp ứng kịp thời nhiệm vụ chiến lược trong từng giai đoạn cách mạng Kể từ khóa I đến nay, Quốc hội và các cơ quan của

Quốc hội không ngừng được đổi mới cả về cơ cấu tổ chức và phương thức hoạt động Kinh nghiệm thực tiễn của Quốc hội khóa trước luôn là bài học quý giá cho việc kiện toàn, củng cố Quốc hội khóa sau Và mọi kết quả hoạt động và trưởng thành của Quốc hội khóa sau là sự kế thừa và phát triển liên tục của Quốc hội các khóa trước Đổi mới cơ cấu tổ chức và phương thức hoạt động của Quốc hội luôn được tiến hành đồng bộ, từ việc thử nghiệm mô hình và cách thức, phương pháp cho đến đổi mới cơ bản về thể chế pháp luật Đó là cơ sở để Quốc hội hoàn thành sứ mệnh của mình trong từng giai đoạn lịch sử

Năm là, bảo đảm và tăng cường sự lãnh đạo của Đảng là nhân

tố quyết định để Quốc hội trở thành cơ quan đại biểu cao nhất của

65 NĂM - MỘT CHẶNG ĐƯỜNG LỊCH SỬ VẺ VANG 17

nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của đất nước, hoàn thành xuất sắc trọng trách mà nhân dân ủy thác Đây không chỉ là

nguyên tắc cơ bản trong tổ chức thực hiện quyền lực nhà nước, cũng như trong tổ chức và hoạt động của bộ máy nhà nước ở nước ta, mà còn là quan điểm chỉ đạo quá trình đổi mới, hoàn thiện Nhà nước, bảo đảm cho Nhà nước hoạt động theo đúng định hướng chính trị của Đảng, thực hiện tốt các mối quan hệ giữa Quốc hội với các cơ quan khác trong bộ máy nhà nước Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước luôn gắn liền với việc đổi mới, chỉnh đốn Đảng, bao gồm đổi mới cả nội dung và phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước nói chung và Quốc hội nói riêng

Quốc hội các khóa từ trước đến nay đã luôn luôn nắm vững và vận dụng đúng đắn đường lối, quan điểm và các chủ trương của Đảng vào các hoạt động lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước Thực tế cho thấy, sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng tạo khả năng xây dựng một cơ cấu tổ chức thống nhất của Quốc hội và là tiền đề bảo đảm cho Quốc hội phát huy được các hoạt động của mình

Hiện nay, toàn Đảng, toàn dân ta đang đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa nhằm đưa nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020 Đây là thời kỳ mà tình hình thế giới tiếp tục có những diễn biến phức tạp, khó lường Hòa bình, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế lớn, nhưng các cuộc chiến tranh cục bộ, xung đột vũ trang, sắc tộc, tôn giáo, khủng bố có nguy cơ gia tăng Cuộc đấu tranh dân tộc và đấu tranh giai cấp tiếp tục diễn biến phức tạp và gay gắt Khu vực châu Á - Thái Bình Dương là khu vực phát triển năng động, nhưng vẫn tiềm ẩn những nguy cơ gây mất ổn định Những vấn đề mang

tính toàn cầu như biến đổi khí hậu, đói nghèo, thiên tai, dịch bệnh, tình trạng buôn bán người, tội phạm đòi hỏi các quốc gia phải đối phó và phối hợp hành động mới có thể giải quyết được

Ở trong nước, bên cạnh những thuận lợi cơ bản, chúng ta vẫn phải đương đầu với không ít khó khăn, thách thức Cuộc khủng hoảng tài chính, suy thoái kinh tế toàn cầu, những yếu kém vốn

có của nền kinh tế, cùng với mặt trái của cơ chế thị trường và

mở cửa hội nhập cũng tác động tiêu cực đến quá trình phát triển của đất nước Các thế lực thù địch tiếp tục đẩy mạnh chiến lược "diễn biến hòa bình", bạo loạn lật đổ, sử dụng chiêu bài

"dân chủ", "nhân quyền", vấn đề dân tộc, tôn giáo để can thiệp vào công việc nội bộ của nước ta Thực tế đó đòi hỏi chúng ta hơn bao giờ hết, càng phải đoàn kết chặt chẽ thống nhất ý chí

và hành động, tận dụng thời cơ và thuận lợi, vượt qua khó khăn, thách thức, huy động tốt mọi nguồn lực, đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững theo định hướng xã hội chủ nghĩa Muốn thế, chúng ta phải xây dựng được một môi trường hòa bình, ổn định, một nền kinh tế phát triển, một nền quốc phòng,

an ninh đủ mạnh, một chiến lược, định hướng đúng đắn, một

hệ thống pháp luật ngày càng đầy đủ và hoàn thiện

Kế thừa và phát huy những thành tựu và kinh nghiệm của

65 năm qua, Quốc hội nước ta đang tiếp tục nỗ lực phấn đấu, thực hiện tốt hơn nữa các chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và trách nhiệm của mình, để đáp ứng tốt nhất yêu cầu, nhiệm vụ xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc xã hội chủ nghĩa trong giai đoạn mới Đặc biệt, đang tập trung vào một số vấn đề sau đây:

1 Nhận thức đầy đủ và sâu sắc về vai trò, vị trí của Quốc hội, xác định rõ Quốc hội là một thiết chế của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa, là nơi tập trung cao nhất quyền lực của nhân dân

65 NĂM - MỘT CHẶNG ĐƯỜNG LỊCH SỬ VẺ VANG 19

trong hệ thống nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa do Đảng Cộng sản lãnh đạo Từ đó tiếp tục kiện toàn tổ chức của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, đề cao vị trí, vai trò của Hội đồng Dân tộc, các ủy ban của Quốc hội; đổi mới phương thức hoạt động của Quốc hội theo hướng phát huy trí tuệ tập thể tăng cường thảo luận dân chủ để có những quyết định đúng đắn, chính xác

2 Chú trọng nâng cao chất lượng đại biểu Quốc hội, coi đây là một khâu có ý nghĩa quyết định trong việc nâng cao chất lượng thực hiện các chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của Quốc hội Hoàn thiện cơ chế lựa chọn, giới thiệu và tiến hành bầu cử đại biểu Quốc hội theo hướng vừa nâng cao chất lượng đại diện theo địa phương, vừa chú ý đến yêu cầu đại diện theo ngành, giới, nghề nghiệp; tăng cường mối quan hệ giữa đại biểu Quốc hội với cử tri; tăng hợp lý số lượng đại biểu Quốc hội chuyên trách, phát huy mạnh mẽ vai trò của đại biểu Quốc hội

ở cả trung ương và địa phương Đồng thời, củng cố, nâng cao năng lực các cơ quan tham mưu giúp việc, nhằm hỗ trợ đắc lực cho các hoạt động của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, các đại biểu Quốc hội

3 Tăng cường năng lực và hoạt động lập pháp của Quốc hội, đáp ứng yêu cầu của công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Tiếp tục nêu cao tính chủ động trong hoạt động lập pháp, đổi mới quy trình lập pháp, bảo đảm tiến độ và chất lượng chuẩn bị dự án luật ngay từ những công đoạn đầu, coi trọng xác định nội dung chính sách luật trước khi tiến hành các bước tiếp theo trong quy trình lập pháp Phấn đấu đến năm 2020, nước ta có đủ các đạo luật cơ bản để điều chỉnh các quan hệ trên các lĩnh vực của đời sống xã hội

4 Nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động giám sát; tập trung vào những vấn đề lớn bức xúc trong đời sống kinh tế - xã hội

(như quản lý, sử dụng đất đai, đầu tư xây dựng cơ bản, quản lý

sử dụng vốn, tài sản, ngân sách nhà nước phòng, chống tham nhũng, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân ) Thông qua giám sát để đánh giá đúng hiệu quả hoạt động và xác định trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, người đứng đầu thực thi công vụ nhằm thúc đẩy hoạt động của bộ máy nhà nước

5 Đề cao trách nhiệm và nâng cao chất lượng quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, bảo đảm lợi ích chung của quốc gia, phù hợp với ý chí và nguyện vọng của nhân dân; chất lượng việc quyết định ngân sách nhà nước, các vấn đề về kinh

tế - xã hội, tổ chức bộ máy nhà nước

6 Đẩy mạnh các hoạt động đối ngoại của Quốc hội, góp phần thực hiện có kết quả chính sách đối ngoại rộng mở, đa phương hóa, đa dạng hóa các quan hệ đối ngoại của Đảng, Nhà nước và nhân dân ta Tranh thủ những điều kiện khách quan thuận lợi để triển khai mạnh mẽ hơn nữa hoạt động đối ngoại nghị viện trong tình hình mới, góp phần thúc đẩy tiến trình hội nhập khu vực và quốc tế

Với những kết quả và kinh nghiệm đã thu được qua 65 năm xây dựng và phát triển, chúng ta có cơ sở để tin chắc rằng, trong thời gian tới, dưới sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, sự ủng hộ, giúp đỡ, giám sát của nhân dân; sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan trong bộ máy nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và đoàn thể nhân dân, các tổ chức xã hội, sự giúp đỡ của bạn bè quốc tế, Quốc hội nước ta nhất định sẽ làm tròn trọng trách mà

Tổ quốc và nhân dân giao phó

21

PHÁT HUY NHỮNG THÀNH TỰU

VÀ KINH NGHIỆM CỦA 65 NĂM, QUỐC HỘI TIẾP TỤC ĐỔI MỚI, ĐÁP ỨNG TỐT NHẤT YÊU CẦU, NHIỆM VỤ CHÍNH TRỊ

Thưa các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước

và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam,

Thưa các vị lão thành cách mạng, các vị đại biểu Quốc hội qua các thời kỳ,

Thưa các vị khách quý,

Thưa đồng bào, đồng chí,

Hôm nay, trong không khí phấn khởi của những ngày đầu năm mới 2011, cả nước đang sôi nổi thi đua lập thành tích chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng, chúng ta họp mặt tại đây - Nhà hát Lớn thành phố Hà Nội chính nơi mà

65 năm về trước đã diễn ra kỳ họp thứ nhất của Quốc hội đầu tiên của nước ta - để kỷ niệm 65 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu ra Quốc hội của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, nay

là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Thay mặt các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tôi

* Diễn văn của Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng tại Lễ kỷ niệm

65 năm Ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam Đầu đề của

Báo Nhân Dân, số ra ngày 06/01/2011

xin gửi đến các vị đại biểu, các vị khách quý, cùng toàn thể đồng bào, đồng chí lời chúc mừng tốt đẹp nhất Trong không khí trang nghiêm và xúc động của buổi lễ trọng thể này, chúng

ta bày tỏ lòng thành kính và biết ơn vô hạn đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh - Người sáng lập, rèn luyện Đảng ta và Nhà nước ta; tưởng nhớ các vị lãnh đạo tiền bối của Đảng, Quốc hội, Chính phủ và Mặt trận Dân tộc thống nhất, những người đã dày công vun đắp, xây dựng và phát triển Quốc hội Việt Nam

Thưa các vị đại biểu,

Thưa các đồng chí,

Như chúng ta đều biết, ngày 06/01/1946, chỉ mấy tháng sau khi giành được độc lập, trong hoàn cảnh muôn vàn khó khăn, đáp lời kêu gọi thiêng liêng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân ta, không phân biệt nam, nữ, giàu nghèo, dân tộc, giai cấp, tôn giáo, chính kiến, đã tham gia cuộc Tổng tuyển cử bầu ra Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam mới bằng phương thức bầu cử dân chủ, bình đẳng, trực tiếp và bỏ phiếu kín Sự kiện trọng đại này đã đi vào lịch sử nước ta như một mốc son chói lọi, đánh dấu bước phát triển nhảy vọt về thể chế dân chủ, mở

ra một thời kỳ phát triển mới của dân tộc Lần đầu tiên trong lịch sử, nước ta chẳng những đã trở thành một quốc gia độc lập

mà còn có cơ quan nhà nước có đầy đủ cơ sở và tư cách pháp lý đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, thay mặt nhân dân quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước Đây là thắng lợi của đường lối cách mạng đúng đắn, sáng tạo của Đảng, chính sách đại đoàn kết dân tộc và tư tưởng

Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước pháp quyền; thể hiện tinh thần yêu nước, ý chí mãnh liệt và niềm tin tuyệt đối của nhân dân

ta đối với sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh

PHÁT HUY NHỮNG THÀNH TỰU VÀ KINH NGHIỆM 23

Trải qua 65 năm, với 12 nhiệm kỳ hoạt động, Quốc hội đã luôn luôn gắn bó đồng hành cùng dân tộc, không ngừng phát huy vai trò, vị trí là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của đất nước, thực hiện có hiệu quả chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của Hiến pháp và pháp luật, đóng góp to lớn và quan trọng vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Quốc hội khóa I, ngay sau khi ra đời, tại kỳ họp thứ nhất (tháng 3/1946) đã đóng vai trò rất quan trọng trong việc thành lập Chính phủ Liên hiệp kháng chiến hợp hiến, hợp pháp do Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu để điều hành đất nước; và tại

kỳ họp thứ hai, ngày 09/11/1946, đã thông qua Hiến pháp năm

1946 - bản Hiến pháp đầu tiên trong lịch sử nước nhà, một văn kiện chính trị - pháp lý mang tính nhân văn, dân chủ, tiến bộ, đánh dấu bước khởi đầu quan trọng trong tiến trình xây dựng nhà nước pháp quyền ở nước ta Tiếp đó cho đến năm 1960, Quốc hội đã cùng nhân dân cả nước thực hiện cách mạng giải phóng dân tộc, từng bước cải cách dân chủ, tiến hành thắng lợi cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp, vừa khôi phục phát triển kinh tế, cải tạo xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc, vừa tiếp tục đấu tranh giành thống nhất nước nhà

Quốc hội các khóa II, III, IV, V (từ năm 1960 đến năm 1975), hoạt động trong thời kỳ nước ta thực hiện đồng thời hai chiến lược cách mạng: xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh giải phóng miền Nam, đã có những đóng góp to lớn vào việc xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật ban đầu của chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đẩy mạnh cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước đến thắng lợi hoàn toàn, thu non sông về một mối

Từ khóa VI trở đi, Quốc hội nước ta là Quốc hội của nước Việt Nam thống nhất, kết quả của cuộc Tổng tuyển cử ngày 25/4/1976, đã tích cực xây dựng hệ thống pháp luật, đồng thời quyết định nhiều vấn đề quan trọng trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc trên phạm vi cả nước Quốc hội các khóa VII, VIII, IX, X, XI, XII tiếp tục kế thừa và phát huy những thành quả và kinh nghiệm của Quốc hội các khóa trước, ngày càng chủ động, sáng tạo trong đổi mới, có bước tiến quan trọng cả về tổ chức và hoạt động, thúc đẩy việc phát huy sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, xây dựng nền dân chủ và Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đóng góp xứng đáng vào thành tựu to lớn của công cuộc đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập quốc tế vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh

Nhìn một cách tổng thể, chúng ta nhận thấy, mỗi khóa Quốc hội đều để lại những dấu ấn riêng và đều hoàn thành trọng trách mà nhân dân giao phó, thực hiện đúng chức năng lập hiến, lập pháp, giám sát tối cao và quyết định những vấn đề

quan trọng của đất nước Về hoạt động lập hiến, từ khi ra đời đến

nay, Quốc hội đã xây dựng và ban hành bốn bản Hiến pháp: Hiến pháp năm 1946, Hiến pháp năm 1959, Hiến pháp năm

1980 và Hiến pháp năm 1992 Đây là những đạo luật cơ bản của Nhà nước, tạo lập nền tảng chính trị, pháp lý cho sự phát triển

ổn định và bền vững của đất nước, quy định những vấn đề quan trọng nhất về quyền lực nhà nước; chế độ chính trị, chế độ kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh; cơ cấu tổ chức và cách thức hoạt động của bộ máy nhà nước; quyền và nghĩa vụ

cơ bản của công dân

Hoạt động lập pháp ngày càng được đẩy mạnh và có nhiều

tiến bộ cả về số lượng và chất lượng nhằm thể chế hóa các

PHÁT HUY NHỮNG THÀNH TỰU VÀ KINH NGHIỆM 25

chủ trương, đường lối của Đảng, xây dựng và từng bước hoàn thiện hệ thống pháp luật, đáp ứng yêu cầu đấu tranh giành độc lập dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; phát triển kinh tế - xã hội, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, thúc đẩy tiến bộ

xã hội, nâng cao đời sống nhân dân; giữ vững ổn định chính trị, chủ động hội nhập quốc tế; xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân

Hoạt động giám sát không ngừng được tăng cường và đổi

mới; nội dung tập trung vào những vấn đề bức xúc của cuộc sống, phản ánh tâm tư, nguyện vọng của nhân dân; quy trình, thủ tục, cách thức giám sát có nhiều cải tiến, nhất là hoạt động chất vấn, giám sát theo chuyên đề Hoạt động giám sát của Quốc hội đã góp phần thúc đẩy các cơ quan nhà nước phát huy những thành tích, ưu điểm, khắc phục những thiếu sót, hạn chế, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động, thực hiện thắng

lợi các nhiệm vụ chính trị của đất nước Việc quyết định các vấn

đề quan trọng đã đạt được nhiều kết quả tích cực và ngày càng

thực chất hơn Các nghị quyết của Quốc hội về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, chính sách tài chính tiền tệ, dự toán và phân bổ ngân sách nhà nước, quyết định chủ trương đầu tư xây dựng các công trình quan trọng quốc gia, chính sách dân tộc, tôn giáo, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, phê chuẩn điều ước quốc tế phù hợp với chủ trương của Đảng và ý chí, nguyện vọng của nhân dân

Hoạt động đối ngoại của Quốc hội ngày càng được đẩy mạnh và mở rộng trên cả bình diện song phương và đa phương, đưa ngoại giao nghị viện đi vào chiều sâu, góp phần làm cho nhân dân thế giới và bạn bè quốc tế hiểu biết rõ hơn về đất nước, con người và nền văn hóa Việt Nam; tranh thủ sự đồng tình ủng hộ của nhân dân thế giới và bạn bè quốc tế;

nâng cao vai trò, vị thế của Việt Nam nói chung và Quốc hội Việt Nam nói riêng trên trường quốc tế

Cơ cấu tổ chức và phương thức hoạt động của Quốc hội cũng

không ngừng được đổi mới Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, các ủy ban của Quốc hội, các đoàn đại biểu Quốc hội, đại biểu Quốc hội và bộ máy tham mưu, giúp việc từng bước được tăng cường Quốc hội hoạt động thường xuyên hơn, tranh luận, thảo luận một cách dân chủ, thẳng thắn, thiết thực và trách nhiệm Những chuyển biến, tiến bộ này xuất phát từ đòi hỏi của thực tế khách quan, đồng thời thể hiện Quốc hội luôn có ý thức tự đổi mới để ngày càng hoàn thiện mình

Những thành tựu đạt được của Quốc hội nước ta trong

65 năm qua bắt nguồn từ sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng - nhân tố quyết định để Quốc hội hoàn thành xuất sắc trọng trách

mà nhân dân giao phó Quốc hội các khóa đã luôn luôn nắm vững đường lối, quan điểm và các chủ trương của Đảng để thể chế hóa thành luật pháp và vận dụng đúng đắn vào các hoạt động của Quốc hội Đó là kết quả của sự gắn bó mật thiết giữa Quốc hội với nhân dân, nắm bắt đúng tâm tư, nguyện vọng của nhân dân, lắng nghe và tiếp nhận các ý kiến, kiến nghị của cử tri và giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri, làm cho Quốc hội thật sự là cơ quan đại biểu cao nhất, đại diện cho ý chí

và nguyện vọng của nhân dân Đồng thời, đó cũng là kết quả của quá trình đổi mới không ngừng về tổ chức, phương thức làm việc của Quốc hội, năng lực hoạt động của các đại biểu Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội; với sự phối hợp chặt chẽ, cộng đồng trách nhiệm của Chủ tịch nước, Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các cơ quan hữu quan khác;

PHÁT HUY NHỮNG THÀNH TỰU VÀ KINH NGHIỆM 27

sự ủng hộ, hợp tác, giúp đỡ của Quốc hội, Chính phủ và nhân dân các nước trên thế giới

Thưa các vị đại biểu,

Thưa các đồng chí,

Yêu cầu của sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ đất nước trong giai đoạn mới theo tinh thần của Cương lĩnh chính trị, Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, Báo cáo chính trị cùng các văn kiện quan trọng khác mà Đại hội XI sắp tới của Đảng quyết định thông qua đang đặt ra cho toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta nhiệm vụ nặng nề nhưng rất vẻ vang Bên cạnh những thuận lợi cơ bản do thành tựu của công cuộc đổi mới 25 năm qua mang lại, đất nước ta cũng đang đứng trước nhiều khó khăn, thách thức do những tác động không thuận từ bên ngoài và những hạn chế, yếu kém

từ trong nước, đòi hỏi chúng ta phải có quyết tâm rất cao, nỗ lực rất lớn, đoàn kết thống nhất chặt chẽ để phấn đấu thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội lần thứ XI của Đảng

Là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Quốc hội sẽ phát huy những thành tựu và kinh nghiệm của 65 năm qua, tiếp tục đổi mới, nâng cao hơn nữa chất lượng

và hiệu quả hoạt động để đáp ứng tốt nhất yêu cầu, nhiệm vụ chính trị của đất nước trong giai đoạn mới Muốn thế, cần nhận thức đầy đủ và sâu sắc hơn nữa vai trò, vị trí và trách nhiệm của Quốc hội trong hệ thống chính trị nước ta do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo, để từ đó, tiếp tục đổi mới nội dung và phương thức hoạt động, thực hiện tốt hơn nữa chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của Hiến pháp và pháp luật, kịp thời thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng, đáp ứng yêu cầu của thực tiễn và nguyện vọng của nhân dân

Cụ thể là, Quốc hội tiếp tục phát huy vai trò, vị trí của

mình trong việc tạo khuôn khổ pháp lý cho các hoạt động của đất

nước, phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng,

an ninh, đối ngoại Đẩy nhanh tốc độ và nâng cao chất lượng ban hành văn bản pháp luật; sớm xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, đầy đủ, bảo đảm chất lượng, bám sát yêu cầu của thực tiễn Ưu tiên xây dựng mới, bổ sung các đạo luật ở các lĩnh vực trọng điểm có ý nghĩa then chốt, có tính khả thi cao, tạo sự bứt phá về phát triển kinh tế - xã hội Tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động giám sát, nhất là giám sát chuyên

đề, hoạt động chất vấn, phát huy dân chủ, tăng tính tranh luận, phân tích sâu; làm rõ những thành tích, ưu điểm, cũng như những tồn tại khuyết điểm, tìm ra nguyên nhân, bài học kinh nghiệm và đề xuất các giải pháp Chú trọng giám sát việc thực

hiện các kết luận, kiến nghị sau giám sát Nâng cao chất lượng

quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước theo hướng thực

chất hơn, nhất là việc quyết định ngân sách nhà nước, các vấn

đề về kinh tế - xã hội, tổ chức bộ máy nhà nước, các dự án công

trình quan trọng quốc gia Đẩy mạnh hoạt động đối ngoại, chủ

động hội nhập, hợp tác quốc tế, góp phần thực hiện đường lối đối ngoại rộng mở, đa dạng hóa, đa phương hóa của Đảng và Nhà nước Trước mắt, cần tập trung làm tốt công tác tổng kết nhiệm kỳ Quốc hội khóa XII và tích cực chuẩn bị về mọi mặt, bảo đảm cho cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XIII thu được kết quả tốt đẹp và hoạt động của Quốc hội khóa XIII có nhiều khởi sắc và chất lượng cao Chú ý kết hợp hài hòa giữa cơ cấu

và chất lượng đại biểu Quốc hội, bảo đảm có tỷ lệ thỏa đáng các đại biểu Quốc hội là cán bộ có hiểu biết sâu, giàu kinh nghiệm thực tiễn, các nhà khoa học có trình độ, năng lực và điều kiện

PHÁT HUY NHỮNG THÀNH TỰU VÀ KINH NGHIỆM 29

hoạt động Quốc hội Tiếp tục tăng một cách hợp lý số lượng đại biểu Quốc hội chuyên trách để bố trí làm việc tại Thường trực Hội đồng dân tộc và thường trực các ủy ban của Quốc hội, làm nòng cốt trong việc tăng cường năng lực hoạt động của Hội đồng dân tộc và các ủy ban của Quốc hội Đồng thời củng cố, kiện toàn các cơ quan tham mưu giúp việc, tạo thêm các điều kiện và phương tiện làm việc, nhằm hỗ trợ đắc lực cho các hoạt động của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội, các đoàn đại biểu Quốc hội và các đại biểu Quốc hội

Thưa các vị đại biểu,

Thưa các đồng chí,

Kỷ niệm 65 năm cuộc Tổng tuyển cử đầu tiên bầu ra cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của Việt Nam cũng là kỷ niệm 65 năm ngày ra đời của Quốc hội Việt Nam - một thành quả vĩ đại của cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân dưới

sự lãnh đạo của Đảng do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện Đây là dịp để chúng ta ôn lại, tự hào về một chặng đường lịch sử vẻ vang của dân tộc, hiểu rõ hơn những thành tựu trong hoạt động của Quốc hội, đồng thời thấy thêm những việc cần làm trong thời gian tới Chúng ta tin rằng, dưới

sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng Cộng sản Việt Nam, kiên định con đường mà Đảng, Bác Hồ và nhân dân ta đã lựa chọn; với sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan trong bộ máy nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể nhân dân; sự ủng hộ và giám sát của nhân dân; sự hợp tác và giúp đỡ của bạn bè quốc

tế, Quốc hội nước ta trong thời gian tới sẽ phát huy những kinh nghiệm và truyền thống vẻ vang của 65 năm qua, tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tổ chức và phương thức hoạt động, đạt được nhiều kết quả quan trọng, đóng góp to lớn hơn nữa vào công cuộc

đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đưa đất nước từng bước quá độ lên chủ nghĩa xã hội, xứng đáng là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Nhân dịp năm mới 2011 và chuẩn bị đón Xuân Tân Mão, xin chúc các vị đại biểu, các vị khách quý, các đồng chí và đồng bào luôn luôn mạnh khỏe, hạnh phúc, thắng lợi

Xin trân trọng cảm ơn

31

PHÁT BIỂU TẠI LỄ BẾ MẠC ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU

Thưa Đoàn Chủ tịch Đại hội,

Thưa các vị đại biểu, khách quý,

Thưa toàn thể Đại hội,

Thay mặt Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI và với tình cảm cá nhân, tôi chân thành cảm ơn các đồng chí đại biểu Đại hội đã tín nhiệm bầu chúng tôi vào các cơ quan lãnh đạo quan trọng của Đảng, giao cho chúng tôi trọng trách lớn lao trước Đảng và nhân dân Xin cảm ơn những tình cảm chân thành, lời chúc mừng tốt đẹp và những gửi gắm sâu sắc mà đồng chí nguyên Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh đã dành cho chúng tôi Chúng tôi nghĩ đây là vinh dự và nguồn động viên hết sức to lớn đối với chúng tôi trên cương vị công tác mới, với nhiều thuận lợi cơ bản nhưng cũng có không ít những khó khăn, thách thức đang ở phía trước

Thưa các vị khách quý,

Thưa Đại hội,

Những thành tựu đạt được của đất nước ta trong thời gian qua gắn liền với sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước

và sự nỗ lực phấn đấu vượt bậc của toàn thể nhân dân, trong đó

* Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng tại Lễ

bế mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng, Báo Nhân Dân, số

ra ngày 20/01/2011

có đóng góp quan trọng của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X, có công lao to lớn của đồng chí Nông Đức Mạnh trên cương vị trọng trách Tổng Bí thư Chúng tôi ý thức được rằng, những thành tựu và kinh nghiệm quý báu có được từ những nhiệm kỳ trước đây, đặc biệt là 25 năm đổi mới sẽ là nền tảng vững chắc cho những bước phát triển tiếp theo của đất nước dưới sự lãnh đạo của Đảng ta

Chúng tôi xin hứa trước Đại hội, trước toàn Đảng, toàn dân rằng, tập thể Ban Chấp hành Trung ương khóa XI sẽ cùng với toàn Đảng tiếp tục phát huy những truyền thống vẻ vang

và kinh nghiệm quý báu của Đảng ta, tăng cường sự đoàn kết nhất trí, thống nhất tư tưởng và hành động, luôn vững vàng về bản lĩnh chính trị, kiên định tinh thần độc lập tự chủ, phát huy dân chủ; sáng tạo, không ngừng nỗ lực phấn đấu, học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức và phong cách của Chủ tịch Hồ Chí Minh, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội lần thứ XI của Đảng, đưa nước ta từng bước quá độ lên chủ nghĩa xã hội, mà trước mắt, phấn đấu tạo nền tảng để đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại Chúng tôi mong luôn nhận được sự giúp đỡ ủng hộ quý báu của các bậc lão thành cách mạng, các đồng chí nguyên là lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, Mặt trận và các đoàn thể qua các thời kỳ, các cơ quan, các ngành, các giới, đồng bào, chiến sĩ cả nước, kiều bào ta ở nước ngoài và bạn bè quốc tế , để giúp chúng tôi có thêm sức mạnh hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao

Nhân dịp đầu năm 2011 và chuẩn bị đón Tết cổ truyền dân tộc Tân Mão, xin kính chúc đồng chí Nông Đức Mạnh cùng các đồng chí lão thành cách mạng, các vị khách quý, các vị đại biểu cùng toàn thể các đồng chí sức khỏe, hạnh phúc; chúc năm mới thắng lợi mới

Xin trân trọng cảm ơn

33

DIỄN VĂN BẾ MẠC ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU TOÀN QUỐC

Thưa Đoàn Chủ tịch Đại hội,

Thưa các vị đại biểu khách quý,

Thưa toàn thể Đại hội,

Sau 9 ngày làm việc nghiêm túc, khẩn trương, trong không khí dân chủ, đoàn kết và với ý thức trách nhiệm cao trước Đảng và nhân dân, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng đã hoàn thành tốt đẹp toàn bộ chương trình đề ra Đại hội đã thảo luận sôi nổi, thẳng thắn, dân chủ và nhất trí thông qua các văn kiện rất quan trọng, có ý nghĩa chiến lược, lâu dài đối với sự phát triển của đất nước ta: Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011); Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011 - 2020; Phương hướng, nhiệm vụ chính trị 5 năm 2011 -

2015 và Điều lệ Đảng (bổ sung, sửa đổi)

Đại hội đã bầu Ban Chấp hành Trung ương gồm những đồng chí tiêu biểu cho trên 3,6 triệu đảng viên, có đủ tiêu chuẩn

về phẩm chất, năng lực, trình độ và đạo đức để gánh vác những trọng trách nặng nề do Đảng và nhân dân giao phó

* Diễn văn của Tổng Bí thư, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Phú Trọng bế

mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng, Báo Nhân Dân, số ra

ngày 20/01/2011

Thưa Đại hội,

Các văn kiện được thông qua tại Đại hội lần này là sự tổng kết sâu sắc lý luận và thực tiễn 20 năm thực hiện Cương lĩnh, 10 năm thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội (2001 - 2010) và 5 năm thực hiện phương hướng, nhiệm vụ kinh

tế - xã hội (2006 - 2010), là sự kết tinh trí tuệ, ý chí, nguyện vọng của toàn Đảng, toàn dân ta; là sự tiếp tục khẳng định, hoàn thiện và phát triển quan điểm, đường lối đổi mới của Đảng ta theo tinh thần chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh; xác định mục tiêu, nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân tộc ta trong giai đoạn phát triển mới đầy triển vọng và không ít thách thức của cách mạng nước ta từ nay đến năm 2020 và những năm tiếp theo

Sự thống nhất ý chí của Đại hội biểu thị quyết tâm sắt đá của Đảng ta, trong những năm tới, lãnh đạo toàn Đảng, toàn dân, toàn quân phấn đấu thực hiện bằng được mục tiêu “Tiếp tục nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, phát huy sức mạnh toàn dân tộc, đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, tạo nền tảng để đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại”1

Để thực hiện mục tiêu cao cả đó, Đại hội đã thảo luận và thông qua những quyết sách trên tất cả các lĩnh vực cơ bản và trọng yếu của sự nghiệp phát triển đất nước, xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc những năm tới Những quyết sách trên giữ vai trò

vô cùng quan trọng, có giá trị định hướng và chỉ đạo sâu sắc trong toàn bộ quá trình triển khai và tổ chức thực hiện phương hướng, nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ đất nước 5 năm, 10 năm

và 20 năm tới

1 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI,

Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2011, tr.14

DIỄN VĂN BẾ MẠC ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU TOÀN QUỐC… 35

Đại hội đã tập trung thảo luận và thông qua những nhiệm

vụ to lớn nhằm tiếp tục chỉnh đốn, xây dựng và tự đổi mới Đảng với mục tiêu nâng cao bản lĩnh chính trị, năng lực trí tuệ, phẩm chất và đạo đức cách mạng, làm cho Đảng ta thật sự trong sạch, vững mạnh, củng cố vững chắc niềm tin của nhân dân đối với Đảng Đại hội nhấn mạnh đến sự đoàn kết, thống nhất ý chí và hành động của toàn Đảng trên cơ sở Cương lĩnh

và đường lối, quan điểm, nguyên tắc của Đảng và với tình đồng chí thương yêu lẫn nhau, như Bác Hồ đã dạy; đến sự gắn bó mật thiết giữa Đảng với giai cấp, với nhân dân và dân tộc như

là một phẩm chất cốt lõi nhất thể hiện bản chất và sức sống của Đảng Để bảo đảm sự trong sạch và vững mạnh cũng như uy tín, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị, Đại hội nhận thức sâu sắc và thể hiện quyết tâm đẩy mạnh và có những giải pháp nâng cao hiệu quả cuộc đấu tranh phòng và chống tham nhũng, quan liêu, lãng phí, sự thoái hoá, biến chất của cán bộ, đảng viên, công chức Đại hội đặc biệt coi trọng và nhấn mạnh rằng, trong những năm tới, xây dựng Đảng là một nhiệm vụ trọng yếu, là nhân tố quyết định để giữ vững vai trò và nâng cao chất lượng lãnh đạo của Đảng, để Đảng thực sự xứng đáng

là đội tiên phong của giai cấp công nhân, đồng thời là đội tiên phong của nhân dân lao động và của dân tộc Việt Nam, đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và của cả dân tộc

Với những kết quả trên, chúng ta vui mừng báo cáo với toàn Đảng, toàn dân: Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng Cộng sản Việt Nam đã thành công tốt đẹp

Thưa Đại hội,

Tại Đại hội XI của Đảng, nhiều đồng chí trong Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư khóa X đã không

ứng cử vào Ban Chấp hành Trung ương khóa XI, tạo điều kiện

để trẻ hóa, bổ sung lực lượng mới vào cơ quan lãnh đạo của Đảng trong nhiệm kỳ mới Đó là một nghĩa cử cao đẹp Đại hội chân thành cảm ơn và đánh giá cao những cống hiến trong

5 năm qua của các đồng chí và xin chúc các đồng chí khỏe mạnh, hạnh phúc, tiếp tục đóng góp tâm huyết, năng lực, kinh nghiệm của mình vào sự nghiệp vẻ vang của Đảng, Nhà nước

và nhân dân ta

Đại hội đã tiến hành nghiêm túc, đúng Điều lệ Đảng, sáng suốt lựa chọn và bầu các đồng chí đủ tiêu chuẩn, xứng đáng vào Ban Chấp hành Trung ương khóa XI: 175 đồng chí

Ủy viên Trung ương chính thức và 25 đồng chí Ủy viên Trung ương dự khuyết Đại hội trao cho Ban Chấp hành Trung ương khóa mới trọng trách nặng nề trước Đảng, trước nhân dân, lãnh đạo toàn Đảng, toàn dân thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XI Nhận rõ trách nhiệm to lớn đó trong giai đoạn mới với những thời cơ lớn và thách thức gay gắt, Ban Chấp hành Trung ương khóa XI nguyện đem hết sức mình, toàn tâm toàn

ý phụng sự Tổ quốc và dân tộc, phục vụ nhân dân, phấn đấu không ngừng nâng cao năng lực, trình độ, bản lĩnh, phẩm chất đạo đức, cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân quyết tâm thực hiện thắng lợi những mục tiêu, nhiệm vụ to lớn đã được Đại hội xác định

Thưa các đồng chí,

Đại hội nhiệt liệt hoan nghênh và trân trọng cảm ơn các đồng chí lão thành cách mạng, tổ chức đảng các cấp, các tổ chức, đoàn thể chính trị - xã hội, các nhân sĩ, văn nghệ sĩ, trí thức, các vị chức sắc tôn giáo, đồng chí, đồng bào, chiến sĩ cả nước, cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài , với ý thức trách nhiệm cao và tình cảm sâu sắc trước đất nước và dân tộc,

DIỄN VĂN BẾ MẠC ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU TOÀN QUỐC… 37

đã chân thành, thẳng thắn đóng góp trí tuệ, kinh nghiệm nhằm

bổ sung, xây dựng các văn kiện Đại hội, góp phần vào thành công của Đại hội

Đại hội xin gửi lời cảm ơn chân thành và sâu sắc các đảng cộng sản và công nhân, các đảng cầm quyền, các tổ chức chính trị - xã hội và bạn bè quốc tế đã gửi điện chúc mừng Đại hội, biểu thị những tình cảm tốt đẹp, hữu nghị và đoàn kết đối với Đảng ta và nhân dân ta Đại hội đã nhận được rất nhiều thư, điện chúc mừng đến từ mọi miền đất nước và của kiều bào ta ở nước ngoài Xin chân thành cảm ơn những tình cảm tốt đẹp của đồng bào cả nước

Đại hội nhiệt liệt hoan nghênh và chân thành cảm ơn các

cơ quan thông tấn, báo chí trong và ngoài nước đã đến dự và kịp thời đưa tin về Đại hội

Đại hội biểu dương và cảm ơn Tiểu ban Tổ chức phục vụ Đại hội XI của Đảng, toàn thể cán bộ, chiến sĩ, công nhân, viên chức đã tận tụy làm tốt công tác phục vụ Đại hội, góp phần thiết thực vào thành công của Đại hội

Thưa Đại hội,

Thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng tạo nên sức mạnh cổ vũ to lớn toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta vượt lên mọi khó khăn, thách thức, tranh thủ cơ hội mới, phấn đấu vì mục tiêu đến năm 2020 đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại Ngay sau Đại hội, tất cả các tổ chức đảng cần tổ chức tốt việc nghiên cứu, quán triệt sâu sắc Nghị quyết, các văn kiện Đại hội, tuyên truyền sâu rộng trong toàn Đảng, toàn dân về kết quả Đại hội; khẩn trương xây dựng, triển khai chương trình, kế hoạch hành động, đưa Nghị quyết vào cuộc sống, khơi dậy phong trào thi đua yêu nước sâu rộng của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta

Đại hội kêu gọi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, đồng bào

ta ở nước ngoài, phát huy cao độ tinh thần yêu nước, ý chí tự lực tự cường, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, ra sức thi đua thực hiện thắng lợi Nghị quyết của Đại hội, đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, phát triển đất nước nhanh, bền vững, quyết tâm thực hiện thắng lợi mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, vững bước đi lên chủ nghĩa

xã hội

Với niềm tin tưởng sâu sắc vào sức mạnh, ý chí của toàn Đảng, toàn dân tộc, vào tương lai tươi sáng của đất nước, tôi xin long trọng tuyên bố bế mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng Cộng sản Việt Nam

Vinh quang đời đời thuộc về dân tộc Việt Nam văn hiến và anh hùng!

Đảng Cộng sản Việt Nam quang vinh muôn năm!

Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam muôn năm!

Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại sống mãi trong sự nghiệp của chúng ta!

Xin trân trọng cảm ơn