ISSN 1859:4611 hieu ve hanh vi giao liep cd van hda la: bieu hien eu die ben ngoai ciia eon ngudi chua dung nhirng gia In chuan myc van hda, duoc the hien iheo nhtmg quy lac giao Hep ung
Trang 1P H A N TICK K H A I N I E M H A N H VI G I A O T I E P C O V A N H O A
T R O N G T A M L Y H O C
Vii Thi V a n ' Nguyen Thj Hoai^ Ngay nhan bai: 25/3/2016: Ngay phan bien Ihdng qua: 12/4/2016: Ngay duyet dang: 15/4/2016
T O M T A T Giao tiep la dang hoat ddng dac biet ciia loai ngudi, phan anh ban e h i t van hda xa hpi cua con ngudi
dd trong xa hgi Ngay nay, su xam nhap cua cac nin van hda mdi dac biet ia van hda phuong Tay lam cho cac chuan myc trong hanh vi giao tilp da cd nhilu thay ddi each thirc giao t i l p cu dang cd nhirng bien chuyen manh me Do vay, hanh v i giao tilp cd van hda trong giao tilp chinh la ihudc do gia tri cua
sy phat tnen cua con ngudi bieu dii ban sac rieng ciia mdi ca nhan va tao nen nhan each eua chinh ho
Tir khda: hdnh vi hdnh vi giao liip hdnh vi giao tiip co vdn hoa
I M O D A U
Giao tiep la mdt phuong lien co ban dam bao
hoat ddng cita con ngudi van hda giao tiep ludn
phan anh trinh dd phat y-iln cua ca cdng ddng v a
the hien gia tri nhan each ca nhan Van hda irons
giao tiep cita mdi ca nhan duac hinh thanh va phat
trien trong sudt qua trinh hgc tap va ren luv en cita
hg Vdi con ngudi \an de xav- dung van hda aiao
tiep va hinh thanh d mdi ngudi hanh vi giao lilp ed
van hda cd y nghTa lo Idn ldi hieu qua cita cone tac
giao due va tao dung mdi quan he doan kit trona
xa hdi nga\' nav
2 \ p l DUNG, P H I ONG P H \ P
2.1 Ngi dung nghiin curu
Nghien cuu each n i p can \k hanh \ i giao tilp
CO \an hda trong tam ly hgc
2.2 Phuffng phdp nghiin cuu
Phuong phap phan tieh tai lieu
3 KET QUA VA T H A O LUAN
3.1 Hdnh vi giao tiep cd van hda
Giao liep la qua trinh luong tac trao ddi giira
ngutri \ d i ngudi thdng qua Idi ndi \ a c u c h i nhim
mdl lien he giira cac ca nhan Su tuong tac na\
luon duge bieu hien ra ben naoai d l chiing ta cd
the nam bat dugc nd dien ra bing hanh \ i eu thl
Trong cau inic ciia hanh \ i ta ihiv r i n a mat
bieu hien eua hanh vi la thdng qua he lhdng eu
chi ben ngoai Hanh vi giao tilp cung duoc bilu
hien qua cir chi ldi ndi dieu bg dang've ciia con
dae biet cua eon ngudi nen diu bilu hien boi hanh
ddng cu the do va> trong giao lilp ca nhan phai
dua vao \dn in thuc \ a cae phuong nen bilu hien
/ ThS I ii Thl I an Khoa Supham iru&ng Dai ha^ TJi \ eva en
Tac g.a lu-n he I u Th I an DT 0932352262 Email , a.n, Jhin a gma.l c,
ngdn ngu \ a phi ngdn ngir
Trong Ky \ e u hdi thao "Nghien ciru co sd ly luan va phuong phap nghien cuu giao due hanh
vi giao tiep cd van hda eho thilu nhi thit dd thdng qua ho^t ddng ddi" vdi bao cao v l "Giao d i p v i giao tiep ed van hda" tac gia Nguyen Quang U i n
da eho rang: "Hanh \ i giao tilp la mdt qua trinh hanh ddng ctia eon ngudi trong mdi quan he aura
hieu biel tri thuc \ e eon ngudi ehuin muc aia trj cua quan he ngudi - ngudi su dung phuong lien ngdn neii- \ a phi ngdn ngir d l tac ddng den chu t h l khae cung nhu dilu khien bin than Id chuc mdl cach cd he didng k\ nang giao tilp nhim dat duoc mucdich"[10: ir65]
Theo tdc gia Ngu\en Quang L'in Hanh \ i giao tiep cd \an hda la mdl ioai hanh vi van hda
liep eua con ngudi chua dung cac gia tri van hda chuan mue ma cdt loi la cac gia tri dao due \ a thim
mv duoc thyc hien theo qu\- tie giao lilp, dng xu
xa hot lhdng qua eac hanh \ i cu chi ndi \ i l t \ a nhihig k> nang giao tiep tuan theo cae chuan muc
\an hda \ a hgi [10]
Trong each hieu na> tac gia dae biet nhin manh idi gia in \an hda xa hdi ma chu the giao tilp cin nam duoc hanh \ i giao liep cd \an hda phai the hien duoc gia in do Cd the ndi hanh vi eiao n i p
cd van hda la hanh \ i dugc thuc hien dua tren ca
so chu the \ thirc duac tac dung eua no duoc bieu hien qua cu chi eung each, ldi ndi \ a chm sy chi phdi eua cac chuan muc hanh vi do xa hdi qu> dinh Dua vao mdl sd quan mem eua mdl sd lac cia
va lhdng qua qua trinli tim hicu ve giao n i p van hoa va hanh vi giao nep chiing ta eo duoc cach
Trang 2ISSN 1859:4611
hieu ve hanh vi giao liep cd van hda la: bieu hien
eu die ben ngoai ciia eon ngudi chua dung nhirng
gia In chuan myc van hda, duoc the hien iheo
nhtmg quy lac giao Hep ung xu \a hot, thdng qua
Idi ndi, chir viel va cu chi ciia con ngudi Hanh vi
each va ky nang giao tiep vdi nhimg bieu hien dac
trung' Idn irong ngudi khac, nhan hau, kheo leo,
giao Hep, khdng ap dat hieu ngudi each, cd each
bieu hien diing muc nhu cau, hung thii, tinh cam
cua ca nhan
Dac trung Iren cho thay de cd duoc hanh vi
giao liep cd van hda ca nhan cin cd ndi dung Iam
ly ben trong day du cd kinh nghiem xa hdi, cd kha
nang tiep thu tri thue, chuan muc van hda img xu
Hanh vi giao liep co van hda va hanh vi giao lilp
khdng ed van hda deu bieu hien ra ben ngoai ndi
dung Iam ly ben Irong ihong qua cir chi, each ndi
nang Tuy nhien hanh vi giao tilp khdng ed van
hda thi khdng cd chuan myc nao, khong bilu thi
gia tri van hda eua cdng dong, khdng tao ra dupc
mdl lien he mat thiet giira cac ca nhan
Theo do, hanh vi giao liep cd van hda chira
dyng yeu td Iam ly ben trong nhu
Yeu Id nhan thirc: Hieu ro y nghTa ciia cac
chuan myc va nam duoc quy tic thye hien hanh vi
phai nhan thuc diy dit vl chuin muc giao tiep khi
thyc hien hanh vi gjao lilp lucmg irng,
Yeu td tinh cam: Tin tudng vao cac chuin muc
xa hdi va mong muon Ihyc hien chuin muc giao
liep ddi hdi ca nhan cd ddng eo dimg din ihue hicn
^ Yeu td y ehi, thdi quen- Bilt lua chon, sir dyng
cac phuong tien giao n i p diing din, linh boat, sang
tao, phil hop vdi lung dli tuong giao lilp hoan
canh giao tiep Cd thdi quen va nhu ciu thuc hien
hanh vi giao tiep cd van hda
Trong cau iriic dd yiu td nhan thirc cd vi tri
quan Irpng la ea so cho viec Ihyc hien dilu ehinh
hanh vi Viee nim dugc gia Iri va ehuin muc xa
hdi se giLip chil ihe Ihyc hien hanh dgng dung Ndi
dung ciia nhirng chuin muc nay duoc bilu'^thi d
cac nhdm gia tri quan he \a hdi sau,
Nhdm gia tri Irong quan he vol ngudt khac:
cdl md chan hda doan kit vdi mgi ngudi va tap
the, hch sir tc nhi Irong giao n i p vdi moi ngudi,
Ihien chl trong quan he vdi mgi ngudi bill chia se
thang than, ehan ihanh vdi moi ngudi bill hop tae
VOI moi nguoi va quan he gtdi linh lanh manh ton
Irong \ a khoan dung ddi v di ngudi khac, quan lam
Idi nhu eau lai ich cua nhirng ngudi vung quanh
Nhdm gia trj Irong quan he vdi ban ihan biei lu trgng, ly lyc, tu lin vao ban than, ed ban ITnh va y chi vuon len: khiem tdn gian dj va liel kiem, hteu minh va danh gia diing v l minh; cd >' ihirc giu" g i "
ve sinh va nang eao the lye ca nhan Nhdm gia tri trong quan he cdng viec cot n g n g edng viee, cin eii hge tap cac gia tri ciia tri thirc, biet van dung sang tao vao thyc tiln, ky lual va cd
mdl tien bp
Nhdm gia trj Irong quan he vdi nidi irudng ly nhien- hieu biet va hanh ddng vi su trong saeh eiia mdi Inrdng, yeu va song hai hda vdi thien nhien, eham sdc thien nhien
Nhdm gia Iri trong quan he vdi cac dan Ipe khac: hieu biet, tdn trdng va s i n sang hgp tae thuc hien nhirng quy djnh chung cita cdng ddng, ciia
biet hanh ddng dam bao hai hda giifa lpi ich ca nhan, Igi ich dan tpe va loi ieh chung eiia khu vye, nhan loai; bao ve Iai san chung; bao ve chan ly, hda binh,
Ngi dung tam ty hanh vi giao t i l p cd van hda dupc bieu hien ra ben ngoat Ihdng qua he thdng nhu-ng cir ehi, ngon ngir khac nhau Bilu hien ben ngoai nay cung chju su chi phdi eua cac ehuin mye xa hgi Ngdn ngir Irong giao l i l p phai gian dj,
ro rang, trong sang, d l hilu, cd ngi dung phii hgp, Iranh sao rdng Ngu dieu phat am dung, Iranh Iuc iTu, vay mugn ngdn ngu ngoai lai khdng phii hgp Ngdn ngir eung phai phii hgp vdi eii" chi ben ngoai nhu net inat, dieu bo, dang ve, Irang phuc tao nen sy dong dieu trong ung xu va giao tilp Danh gia hanh vi giao t i l p cd van hda cung gidng nhu danh gia hanh vi dao dirc khac, ngudi ta thudng can cu vao nhung lieu ehi sau: Mdl la tinh nhan thire: ddi hdi ca nhan phai nhan thirc dupc y nghTa xa hgi khi thye hicn hanh
VI do va nhan thuc dupc linh chan thue eua cac
Tire la lir nhan thirc diing din ma ca nhan xay dyng ddng ca chan chinh d l thuc hien hanh vi Hai la thdi quen hanh vi; Hanh \
inoi '•"ng hoai
, , phai dugc thye hi9n theo nhirng chuan mye, quy lac img xu
d mgi nai, moi lite, lien lye va cd linh Ii6 ihdng Hanh vi dd phai dugc the hien irong nhilu quan he vol ban than, ngudi kh;
ddng khac nhau
Nhu vay, khi danh gia hanh vi giao n i p c6 van hda chiing la can ctr vao eo so nhan thdc cua hiinl
vi, xem hanh vi dugc thuc hifn dya trC-n LIIU" ^ mye nao, tinh phii hgp cua ehuan myc dugc nh'-in Ihuc Tu dd giup la danh gia dugc ddn^ cu
Trang 3ihu-hien hanh vi va danh gia dugc gia Iri dao due eiia
hanh vi dd, mat khac can xem xet tinh lien luc,
ben vimg cua hanh vi Irong dieu kien khdng gian
va ihdi gian
3.2 Giao tiip cd vdn hda vd van hda giao tiep
Giao tiep la dang hoat dgng mang ban chat
xa hdi eua con ngudi ludn the hien van hda loai
ngudi Van hda giao tiep la each bieu hien mire
do cao mdi hen he giifa ngudi - ngudi, the hien
hinh thire giao tiep van minh, ljch su, bieu hien
bang mgt he thdng quy tac img xu luong ung vdi
gia In chuan myc eua xa hdi Theo tac gia Trin
Trpng Thiiy, van hda giao tiep bieu hien d nel linh
each, sy Idn trgng ngudi khac, thien chi, t l nhi
hda giao tiep edn duge the hien d ky nang giao
tiep dae trung, khdng djnh kien vdi ngudi khac, cd
each thire bieu hien tinh cam cita minh Ndi dung
tam ly va ky nang giao tiep tao nen van hda giao
tiep eiia con ngudi Tuy nhien von van hda d moi
ngudi khdng phai cd san va khdng ddng nhit giira
mdi ca nhan, van hda gtao tiep dugc tich luy thdng
qua qua Irinh hoe tap, ren luyen ciia lirng ea nhan
Van hda giao tiep duge the hien d nhilu mirc
dp khac nhau va cd nhieu danh gia khac nhau
Trong giao tiep ngudi ta chia thanh giao lilp cd
van hda va giao tiep khdng cd van hda Giao lilp
cd van hda la loai hanh vi van hda Day la loai giao
liep ung xir mang tinh chuan myc tieu bieu, mang
linh khudn mau, nhifng hanh vi nay mang gia tri
van hda, dao dirc, tham my phit hgp vdi ban sic
ctia cgng ddng, la su ket linh giifa truyin thing va
hten d^i, cita cdng ddng truyen thdng va gia tri du
nhap Giao ttep cd van hda duoc quy dinh bdi tirng
dia phucmg, xa hdi, trong tirng qudc gia dan tdc
Giao tiep cd van hda va khdng cd van hda deu Ihe
hien ngi dung tam ly ben trong va dpng ca muc
dich giao liep Tuy nhien, giao tiep cd van hda la
nhifng hanh vi lam nen gia tri ciia hoat ddng giao
liep ciia con ngudi De cd dugc van hda trong giao
liep thi moi con ngudi can phai ed duoc Iri thirc
ve giao tiep Irong epng dong, cin xay dung va bd
sung chuan muc hanh vi giao liep, tire la cin phai
thdng qua giao due lien Iuc
4 K E T LUAN Nhu vay, hanh vi giao liep cd van hda la mdt khai niem ihupc pham Irii lam ty hoc dao dirc, nham hudng den eac mdi quan he giao liep cd van hda
ciia mdi ngudi trong xa hdi bao gdm viec giao tiep
mdl each lich sy, thai dp than thien, cdi md, chan Ihanh, the hien su tdn Irgng nhau, la td hgp cita cac thanh td^ ldi ndi, cu chi, hanh vi, thai dp, each ihig xir,., cita con ngudi trong xa hpi ngay nay
Trang 4ANALVSIS OF DEFINITION OF CULTURED COMMUNICATING BEHAVIOURS IN
THE VIEW OF PSYCHOLOGY
Vu Thl Van' Nguyen Thi Hoai^
Nga> nhan bai: 2 5 ' j / 2 0 I 6 Ngay phan bien thdng qua- 12/4/2016; Ngay duyet dang 15/4/2016
SUMMARY
Communication is particularly active form o f a man, reflecting cultural and social nature of human
beings in societ>' Today, the entry' ofthe new culture, especially western euhure makes behavioral norms
in communication have been many changes, Ihe old way of communicating is making great changes
Therefore, the act of communicating with the culture of communication is the measure o f t h e value of
human development, indicating the tdentit>' of each individual and make up their own personality
Keyword behavior, coinmimtcaiion beha\'ior behcnnor cultural communication
TAI LIEU THAM KHAO
Le Thi Bung va Hat Vang (2003) Tdm ly hgc img xir NXB Giao due
V A Cruchetxki (1981) Co- so cua ldm ly hgc supham (tiip 2) T h l Long dich Ha Ndi; NXB Giao due
Pham Khae Chuong (1997) LA Comenxki-Ong i6 cua nin suphgm can dat Ha Ndi: N X B Giao due
Pham Khic Chucmg, H4 Nhat Thang (1998) Dao dtre hoc Ha Npi: NXB Giao due
Ngd Cdng H o a n - H o a n g Anh (1998) G7ao//e/Jj-ir/j/?aH7, Ha Ndi: NXB Giao due
Nguyen Ke Hao Nguven Quang Uin (1995) Gido trinh Tdm ly hgc lira ludt vd tdm ly hoc Supham
Ha Npi NXB Giao dye ' *
Le Van Hdng, Le Ngpc Lan Nguyin Van Thang (2001) Tdm ly hoc lira ludi vd lam li hgc supham
Ha Ngi: NXB Giao due '
Le Van Hdng (1998) Tdm ly hoc lira ludi vd ldm ly hgc suphqm Ha Ndi; NXB Giao due
Nguyin Hifu Hop Luu Thu Thuy (1997) Dao dirc vd Phuongphap gido due dao dire NXB DHSR
Thanh Doan Ha Ndi (2006)_ Kyyiu hot thao -Nghien ciru co so ly ludn vd phirong phdp nghien ciru
gtao due hanh vi gtao tiep cd van hda cho thieu nhi thii do Ihdng qua hoat dong doi" D l tai 01X
-06/04 - 06 - 02 Ha Ndi (Bao cao ctia tac gia Nguyin Quang U i n "Gtao liip vd giao tiip c6 van hda
i.'iier Lmiln of Pedagogy Tay \'gmen L'niversiiy
isler fuLuIn flf Pedagogy Tm \gmen Cn.versilx
-c-^pondiug aulhoi \ u Thi \ an Cellphone 0932352362 Lmail <