Rèn luyện tư duy cho học sinh trong dạy hoạc hóa học potx

BÀI TẬP RÈN TƯ DUY LOGICHãy chọn một trong 4 nguyên tố dưới đây để điền vào dấu chấm hỏi cho hợp logic... Hãy chọn một trong 4 nguyên tố dưới đây để điền vào dấu chấm hỏi cho hợp logic.

RÈN LUYỆN TƯ DUY CHO HỌC SINH

TRONG DẠY HỌC HOÁ HỌC

Nguyễn Xuân Trường

Khoa Hóa học Trường ĐHSP Hà Nội

DẠY HỌC LÀ DẠY CÁCH TƯ DUY

HỌC CÁCH TƯ DUY

Ở trường phổ thông hiện nay việc dạy cách tư duy

lớn GV chưa nhận thức được là dạy kiến thức

để rồi thông qua kiến thức mà rèn luyện tư duy cho HS vì kiến thức là nguyên liệu của tư duy.

Kiến thức lâu ngày có thể quên, cái còn lại là

năng lực tư duy.

TẦM QUAN TRỌNG CỦA ViỆC

RÈN TƯ DUY

là cái được giữ lại khi mà tất cả những điều học thuộc đã quên đi ”.

Trang Tử- Nhà triết học cổ của Trung

Quốc nói “ Tri thức chỉ là tri thức khi

nó có sự nỗ lực suy nghĩ của mình chứ không phải chỉ có trí nhớ”.

Nhà bác học A Einstein nói “Kiến thứ chỉ

RÈN TƯ DUY

L.N Tônxtôi : “ Kiến thức chỉ thực sự là kiến thức khi nó là thành quả những cố gắng

của tư duy chứ không phải là của trí nhớ”

Khổng Tử (551- 479 trước công nguyên) nói

“ Vật có 4 góc, dạy cho biết một góc mà

không suy ra 3 góc kia thì không dạy nữa

TƯ DUY LÀ GÌ ?

thức khái quát gián tiếp các sự vật và hiện tượng của hiện thực trong những dấu hiệu, những thuộc tính chung và

bản chất của chúng Tư duy cũng là sự nhận thức sáng tạo những sự vật và

hiện tượng mới, riêng lẻ của hiện thực trên cơ sở những kiến thức khái quát

TƯ DUY LÀ GÌ ?

Theo lí thuyết thông tin : Tư duy là hoạt động trí tuệ nhằm thu thập thông tin và xử lí thông tin về thế giới quanh ta và thế giới trong ta.

Chúng ta tư duy để hiểu biết tự

nhiên, xã hội và hiểu biết chính mình.

CÁC LOẠI TƯ DUYTrên cơ sở kiến thức các môn học ở

trường PT ta có thể rèn cho HS tới 9 loại tư duy:

1) Tư duy độc lập 2) Tư duy logic 3) tư

tượng 5) Tư duy biện chứng 6) Tư duy đa hướng 7) Tư duy hóa học.

8) Tư duy khái quát hóa 9) Tư duy phê

phán 10) Tư duy sáng tạo.

Thế nào là Tư Duy Hình Tượng ?

Con người, trong sự va chạm với thực tiễn luôn tìm cách thâm nhập vào thế giới quanh ta và thế giới trong ta, rồi

TƯ DUY HÓA HỌC

Tư duy Hóa học là loại tư duy dùng óc để nhìn

vào thế giới vi mô của các hạt nguyên tử, phân tử,

ion, electron, hình dung ra sự chuyển động của

BÀI TẬP RÈN TƯ DUY LOGIC

Hãy chọn một trong 4 nguyên tố

dưới đây để điền vào dấu chấm hỏi cho hợp logic.

3Li 12Mg 5B 18Ar 7N ?

A 11Na B 20Ca

C 36Kr 24D Cr

Giải đáp

Tính quy luật :

+ Dãy điện tích hạt nhân là số lẻ làm thành cấp số cộng với công sai là 2

+ Dãy điện tích hạt nhân là số chẵn làm

thành cấp số cộng với công sai là 6

+ Vậy điện tích hạt nhân cần tìm là

18 + 6 = 24 Đáp án D : 24Cr

Hãy chọn một trong 4 nguyên tố dưới đây để điền vào dấu chấm hỏi cho hợp logic.

Hãy chọn một trong 4 cấu hình

electron dưới đây để điền vào dấu chấm hỏi cho hợp logic.

[He]2s1 [He]2s2 [Ne]3s1

Giải đáp

Đáp án A : [Ar]4s 2

Hãy chọn một trong 4 nguyên tố dưới đây để điền vào dấu chấm hỏi cho hợp logic.

Giải đáp

+ Dãy nguyên tố hàng lẻ có số khối làm thành cấp số nhân với công bội là 2.

+ Dãy nguyên tố hàng chẵn cũng có số khối làm thành cấp số nhân với công bội là 2.

+ Vậy nguyên tố cần tìm có số khối là 56 Đáp án B Fe 56

Hãy chọn một trong 4 chất dưới đây để điền vào dấu chấm hỏi cho hợp logic.

Giải đáp

+ Hàng lẻ gồm các chất có PTK bằng

nhau và bằng 28.

+ Hàng chẵn gồm các chất có PTK bằng nhau và bằng 98.

+ Đáp án A H 3 PO 4

Hãy chọn một trong 4 oxit dưới đây để điền vào dấu chấm hỏi cho hợp logic.

1) CaO CO 2 BaO SO 2 MgO ?

A ZnO B P 2 O 5 C PbO D CuO

Giải đáp

Hàng lẻ và hàng chẵn là oxit bazơ và oxit axit xếp xen kẽ nhau.

Đáp án B : P2O5

Hãy chọn một trong 4 chất dưới đây để điền vào dấu chấm hỏi cho hợp logic.

Giải đáp

Chất oxi hóa mạnh và chất khử mạnh xếp xen kẽ nhau.

1) Đáp án C : NH 3

2) Đáp án A : MnO2

Hãy chọn một trong 4 ion dưới đây để điền

vào dấu chấm hỏi cho hợp logic

Hãy chọn một trong 4 chất dưới đây để điền vào dấu chấm hỏi cho hợp logic về liên kết hóa học.

Giải đáp

Hợp chất liên kết ion và liên kết cộng hóa trị có cực xếp xen kẽ nhau.

Đáp án B : NH3

Hãy chọn một trong 4 hiđroxit dưới đây để điền vào dấu chấm hỏi cho hợp logic.

NaOH Zn(OH)2 KOH Al(OH)3 Ca(OH)2 ?

TƯ DUY LOGIC

Giải đáp

Hiđroxit là bazơ và lưỡng tính xếp xen kẽ nhau.

Đáp án D : Cr(OH)3

Hãy chọn một trong 4 phương án dưới đây để điền vào dấu chấm hỏi cho hợp logic.

Đun hỗn hợp ancol đơn chức với H 2 SO 4 đặc ở 140 0 C

được hỗn hợp ete Số ete thu được khi đun

Đáp án D : (1 + n) n/2

Hãy chọn một trong 4 nguyên tố dưới đây để điền vào dấu chấm hỏi cho hợp logic.

Giải đáp

Điện tích hạt nhân của nguyên tố hàng lẻ và hàng chẵn làm thành cấp số cộng với công sai là 2

và 6.

Hãy chọn một trong 4 nguyên tố dưới đây để điền vào dấu chấm hỏi trong sơ đồ cho hợp logic.

Giải đáp

Tính quy luật :

Mỗi mũi tên chĩa vào được công thêm 2.

Đáp án C : 30 Zn

Hãy chọn một trong 4 nguyên tố dưới đây để điền vào dấu chấm hỏi cho hợp logic

Giải đáp

Nguyên tố có điện tích hạt nhân

là số lẻ và số chẵn được bình phương lên.

Đáp án A : 81Ti

TƯ DUY LOGIC

Kim loại Kim loại Kim loại Kim loại

Phi kim Phi kim Phi kim Phi kim

Kim loại Phi kim Phi kim ?

TƯ DUY LOGIC

Phản ứng thu nhiệt

Phản ứng phân hủy

Chất điện li

thì trái nghĩa nhau.

Vậy phải ghi

“ Phản ứng thu nhiệt”

Hãy điền thêm vào những ô còn trống kí hiệu các nguyên tố sao cho tổng điện tích hạt nhân trên mỗi hàng ngang, hàng dọc và

đường chéo đều bằng nhau

ĐÁP ÁN

Tecnexi

Prometi

Điền vào các ô trống kí hiệu các nguyên tố có điên tích hạt nhân

tù 5 đến 16 sao cho tổng các điện tích hạt nhân trong mỗi hàng

ngang, hàng dọc và đường chéo đều bằng 34.

1H

3Li

Chọn chất để điền vào ô trống cho hợp logic ?

Bài tập rèn tư duy Hóa học

Đốt cháy nến và đặt đồng thời vào 4 bình có dung tích như nhau rồi nút kín bình (xem hình vẽ)

1 Nến ở bình nào tắt trước tiên ?

Giải đáp

+ Bình 3 nến tắt trước tiên vì có 2 nến, oxi hết trước tiên.

+ Bình 4 nến tắt sau cùng vì có

chứa nước hòa tan khí CO2 và khi

có nhiệt độ khí oxi hòa tan trong nước được giải phóng lên, nên

TƯ DUY LOGIC

Điện phân dd chứa đồng thời các ion Na + , Cu 2+ , Ag + , Al 3+ ,

Fe 3+ Thứ tự đúng sự khử điện của các ion là phương

Bài tập rốn tư duy logic

Kim loại nào ấy nhỉ ?

Hãy chọn một trong số 4 kim loại ở các phư

ơng an đã cho để điền vào dấu hỏi cho hợp logic.

Mg Zn Fe Pb ?

A Cu B Ni

C Ag D Hg

Giải đáp

Các kim loại đã cho đều đứng trước H trong dãy điện hóa.

Đáp án B : Ni

Bài tập rốn tư duy logic

Hãy chọn một trong số 4 chất ở các phư

ơng án đã cho để điền vào dấu hỏi cho hợp logic

H2SO4 HNO3 O3 HClO4 ?

Gi ải đáp

Các chất đã cho chỉ có tính oxi hóa, không có tính khử.

Đáp án A : F 2

Bài tập rốn tư duy logic

Hãy chọn một trong số 4 kim loại ở các phư

ơng an đã cho để điền vào dấu hỏi cho hợp logic.

Ag Hg Pt Au ?

A Al B Sn

C Zn D Cu

Gi ải đáp

C ác kim loại đã cho đều đứng sau H trong dãy điện hóa.

Đáp án D : Cu

Bài tập rốn tư duy logic

Hãy chọn một trong số 4 chất ở các phương án

đã cho để điền vào dấu hỏi cho hợp logic.

H2S NH3 HI HCl ?

A SO3 B SO2

Gi ải đáp

Các chất đã cho vừa thể hiện tính oxi hóa vừa thể hiện tính khử.

Đáp án B : SO2

Bài tập rốn tư duy logic

Hãy chọn một trong số 4 chất ở các phương án

đã cho để điền vào dấu hỏi cho hợp logic.

NaCl K 2 SO 4 Pb(NO 3 ) 2 CH 3 COOK ?

A AgCl B AgBr

C AgI D AgF

Gi ải đáp

trong nước.

Tư duy logic

Hãy chọn một trong 4 chất dưới đây để điền vào dấu chấm hỏi cho hợp logic

A Fe2(SO4)3

B Pb(NO3)2

C KCl

Gi ải đáp

Cỏc hợp chất đều chứa KL cú húa trị II

Đỏp ỏn B : Pb(NO3)2

Tư duy logic

Hãy chọn một trong 4 chất dưới đây để điền vào dấu chấm hỏi cho hợp logic.

Gi ải đáp

Cỏc hợp chất đều chứa kim Loại

cú húa trị I

Đỏp ỏn C : CuCl

Tư duy logic

Hãy chọn một trong 4 chất dưới đây để điền vào dấu chấm hỏi cho hợp logic.

Al 4 C 3 Zn 3 P 2 CuS NaCl ?

A O 2

B H 2 S

C MgBr

Gi ải đáp

Cỏc chất cú nguyờn tố phi

kim cú số oxi húa tăng dần theo cấp số cộng, cụng sai bằng 1

Đỏp ỏn A : O 2

Tư duy logic

Hãy chọn một trong 4 chất dưới đây để điền vào dấu chấm hỏi cho hợp logic.

N 2 O CO P 2 O 3 SO 2 ?

A HNO 3

B PCl 5

C N 2 O 5

Tư duy logic

Hãy chọn một trong 4 chất dưới đây để điền vào dấu chấm hỏi cho hợp logic.

A Glucozơ

B Anilin

C Phenol

Giải đáp

Các chất đều chứa

nhóm cacbonyl

Tư duy logic

Hãy chọn một trong 4 chất dưới đây

để điền vào dấu chấm hỏi cho hợp logic.

Glucozơ Anđehit axetic

Mantozơ Axit fomic ?

A Metyl fomat

B Ancol metylic

C Saccarozơ

Giải đáp

Các chất đều có khả năng tham gia phản ứng tráng bạc

Đáp án A : Metyl fomat

Tư duy logic

Hãy chọn một trong 4 chất dưới đây để điền vào dấu chấm hỏi cho hợp logic.

Glixerol Anđehit axetic Glucozơ

Etylen glycol Axit fomic ?

B Anđehit fomic

C Andotetrozơ

Giải đáp

Chất có khả năng tạo

phức→ chất có khả năng tham gia phản ứng tráng bạc→chất có cả 2 khả

năng trên, sắp xếp xen kẽ

Tư duy logic

Hãy chọn một trong 4 chất dưới đây

để điền vào dấu chấm hỏi cho hợp logic.

Giải đáp

Chất vừa có tính oxh vừa

có tính khử →chất có chỉ tính oxh →chất chỉ có tính khử, sắp xếp xen kẻ nhau

Đáp án D : K

Tư duy logic

Hãy chọn một trong 4 chất dưới đây

để điền vào dấu chấm hỏi cho hợp logic.

Giải đáp

Dung dịch các chất trên xen kẽ nhau có môi

trường pH<7 →pH>7

→pH=7

Đáp án B : CaBr2

Tư duy logic

Hãy chọn một trong 4 chất dưới đây

để điền vào dấu chấm hỏi cho hợp logic.

HCl, H2S , NaCl, K2CO3, NaOH, ?

A KOH B H2SO4

Giải đáp

Quy luật : Dung dịch chứa các chất trên nếu có cùng nồng độ mol thì sắp xếp

theo chiều pH tăng dần

Tư duy logic

Hãy chọn một trong bốn chất sau đây để điền vào dấu hỏi chấm cho hợp logic

Giải đáp

Mỗi cặp chất là đồng đẳng của nhau

Đáp án B

Tư duy logic

Hãy chọn một trong bốn chất để điền vào dấu hỏi chấm cho hợp logic.

C 6 H 5 NH 2 NH 3 CH 3 NH 2 ?

A C2H5Br

Giải đáp

Các chất sắp xếp theo thứ tự tính bazơ

tăng.

Đáp án B

Tư duy logic

Hãy chọn một trong bốn ion

dưới đây để điền vào dấu chấm hỏi cho hợp với logic

N3-, Na+, O2-, Mg2+, F-, ?

Giải đáp

Đều có 10 electron Đáp án B

Tư duy logic

CH3COOH C6H5NH2 C6H5OH CH3NH2

C2H5COOH ?

Chọn chất điền chất nào vào dấu

hỏi cho hợp logic

A.HCl B NH3

Tư duy logic

Thực hiện phản ứng trùng ngưng để thu được các peptit.

• Từ 2 aminoaxit khác nhau thì thu được số đipeptit

chứa đồng thời 2 amino axit là 2

• Từ 3 amino axit khác nhau thì thu được số tripeptit

chứa đồng thời 3 amino axit là 6

• Từ 4 amino axit khác nhau thì thu được số

tetrapeptit chứa đồng thời 4 amino axit là 24

• Từ n amino axit khác nhau thì thu được số polipeptit

chứa đồng thời n amino axit là bao nhiêu ?

• A nx (n+1)/2 B n 2 C n 3 D n!

Giải đáp

• Quy luật : Từ 2 amino axit khác nhau

thì thu được số đipeptit là : 1 x 2 = 2

• Từ 3 amino axit khác nhau thì thu được

số tripeptit là : 1 x 2 x 3 = 6

• Từ 4 amino axit khác nhau thì thu được

số tetrapeptit là : 1 x 2 x 3 x 4 = 24

• Từ n amino axit khác nhau thì thu được

số polipeptit gồm n gốc amino axit là :

Tư duy logic

Na2O CaF2 N2O3 SiF4

P2O5 ?

Chọn chất cho dưới đây điền vào

dấu hỏi cho hợp logic.

Tư duy logic

Dựa vào kiến thức về cấu hình e nguyên tử và Bảng Tuần Hoàn, hãy điền đáp án thích hợp vào dấu hỏi.

11Na 6C 1H 16S 9F ?

A 8O B 13Al

Giải đáp

Ở đây có thể suy luận theo hai cách :

Cách 1 Tổng số proton của hai nguyên tố kế tiếp là bằng nhau (bằng 17)

Cách 2 Các nguyên tố có số thứ tự

lẻ có 1e độc thân ở phân lớp ngoài cùng, các nguyên tố có số thứ tự chẵn có 2e độc thân ở phân lớp

ngoài cùng Đáp án A

Tư duy logic

Hãy điền đáp án thích hợp vào dấu hỏi, trên cơ sở các kiến thức về liên kết hoá học (loại liên kết, sự lai hoá)

H 2 CO 2 HCl C 2 H 4 NH 3 ?

Giải đáp

Trên cơ sở kiến thức về loại liên kết trong phân tử có thể thấy : Các phân tử ở số thứ tự lẻ chỉ chứa liên kết σ, các phân tử ở

số thứ tự chẵn còn chứa thêm liên kết π Đáp án B

Tư duy logic

Điền đáp án thích hợp vào dấu hỏi cho hợp logic.

NaOH H2S KOH CH3COOH

LiOH ?

A CH3COONa B HCl

C CaCl2 D HgCl2

Giải đáp

Chất điện li mạnh xen

kẽ chất điện li yếu.

Đáp án D

Tư duy logicHCl H 2 SO 4 HNO 3 H 2 SO 3 HF ?

A H3PO4 B HBrO

C H3PO3 D CH3COOH

Giải đáp

Trật tự là axit một nấc xen kẽ với axit hai nấc Câu hỏi nhằm mục đích cho học sinh thấy mặc dù

H3PO3 có 3 nguyên tử H nhưng chỉ có 2 nguyên tử có thể điện li

ra H+ Đáp án C

Tư duy logic

Chọn chất để điền vào dấu hỏi

cho hợp logic :

CO2 và N2O

Chọn chất điền vào dấu hỏi cho

hợp logic

P ? P2O5

Giải đáp

Xét các cột dọc,

ngang và đường chéo, ta thấy cần

Chọn chất điền vào dấu hỏi cho

hợp logic

Chọn chất điền vào dấu hỏi cho

hợp logic

Na S Cl2

H2O H2 Fe

NaOH ? FeCl2

Giải đáp

Theo cột dọc là chất tham gia và sản phẩm của một phản ứng.

Đáp án : H2S

Tư duy logic

Hãy chọn một trong số 4 kim loại ở các phư

ơng an đã cho để điền vào dấu hỏi cho hợp logic.

Ag Hg Pt Au ?

A Al B Sn

C Zn D Cu

Giải đỏp

C ác kim loại đã cho đều đứng sau H trong dãy điện hóa.

Đáp án D : Cu

Tư duy logic

Hãy chọn một trong số 4 chất ở các phương án

đã cho để điền vào dấu hỏi cho hợp logic.

NaCl K 2 SO 4 Pb(NO 3 ) 2 CH 3 COOK ?

A AgCl B AgBr

C AgI D AgF

Giải đỏp

trong nước.