Đề cương môn học pháp luật bảo hiểm tiền gửi

Họ và tên: Đỗ Minh Tuấn Chức danh, học hàm, học vị: Thạc sỹ Thời gian làm việc: Các ngày từ thứ 2 đến thứ 6 Địa điểm làm việc: Trường Đại học Kinh tế quốc dân Điện thoại di động: 0985690

Pháp luật về bảo hiểm tiền gửi

Đại học Quốc gia Hà Nội

Khoa Luật Bộ môn Luật Kinh doanh

Năm học: 2022-2023

1 Thông tin về giảng viên

a Họ và tên: Lê Thị Thu Thuỷ

Chức danh, học hàm, học vị: Tiến sĩ, PGS

Thời gian làm việc: Các ngày từ thứ 2 đến thứ 6

Địa điểm làm việc: Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội

Địa chỉ liên hệ:

+ Địa chỉ cơ quan: Khoa Luật, Nhà E1, 144 Xuân Thuỷ, CầuGiấy, Hà Nội

+ Điện thoại CQ: 04 3 7548516+ Điện thoại di động: 0904397764

Email: lethuthuy70@yahoo.com; lethuthuy70@gmail.com

Các hướng nghiên cứu chính:

- Pháp luật về Doanh nghiệp;

- Pháp luật về ngân hàng, tài chính;

- Thị trường chứng khoán;

- Thị trường tín dụng, hối phiếu;

- Bảo hiểm tiền gửi

b Họ và tên: Nguyễn Thị Lan Hương

Chức danh, học hàm, học vị: Tiến sĩ

Thời gian làm việc: Các ngày từ thứ 2 đến thứ 6

Địa điểm làm việc: Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội

Địa chỉ liên hệ:

+ Địa chỉ cơ quan: Khoa Luật, Nhà E1, 144 Xuân Thuỷ, CầuGiấy, Hà Nội

+ Điện thoại CQ: 043 7548516+ Điện thoại di động: 0973590888

Email: huong70ng@hotmail.com

Các hướng nghiên cứu chính:

- Pháp luật về Doanh nghiệp, ngân hàng;

- Pháp luật về thuế, ngân sách nhà nước;

- Thị trường tài chính, bảo hiểm

c Họ và tên: Đỗ Minh Tuấn

Chức danh, học hàm, học vị: Thạc sỹ

Thời gian làm việc: Các ngày từ thứ 2 đến thứ 6

Địa điểm làm việc: Trường Đại học Kinh tế quốc dân

Điện thoại di động: 0985690007

Email: tuanasialaw@gmail.com

Các hướng nghiên cứu chính:

- Pháp luật về Doanh nghiệp, ngân hàng;

- Pháp luật về thuế, ngân sách nhà nước;

- Thị trường tài chính, bảo hiểm

d Họ và tên: Khuất Quang Phát

Chức danh, học hàm, học vị: Thạc sỹ

Thời gian làm việc: Các ngày từ thứ 2 đến thứ 6

Địa điểm làm việc: Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội

Địa chỉ liên hệ:

+ Địa chỉ cơ quan: Khoa Luật, Nhà E1, 144 Xuân Thuỷ, CầuGiấy, Hà Nội

+ Điện thoại CQ: 043 7548516Điện thoại di động: 0982371986

Email: khuatquangphat@yahoo.com

Các hướng nghiên cứu chính:

- Pháp luật về Doanh nghiệp, ngân hàng;

- Pháp luật về thuế, ngân sách nhà nước;

- Thị trường tài chính, bảo hiểm

2 Thông tin chung về môn học

- Tên môn học: Pháp luật về bảo hiểm tiền gửi

- Mã môn học: BSL3040

- Số tín chỉ: 2

- Môn học: Bắt buộc

- Các môn học tiên quyết: Luật Ngân hàng

- Các môn học kế tiếp: + Pháp luật về thanh toán quốc tế

- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:

+ Nghe giảng lý thuyết: 18

- Nắm được những vấn đề cơ bản của hợp đồng bảo hiểmtiền gửi.

- Hiểu các quy định phỏp luật về giải quyết tranh chấp phỏtsinh trong hoạt động bảo hiểm tiền gửi

- Hình thành tư duy phỏp lý liờn thụng giữa quy chế phỏp lý

về bảo hiểm tiền gửi với các vấn đề phỏp lý khỏc cú liờnquan trong thực tiễn của hoạt động ngõn hàng

· Về kỹ năng

- Tiếp cận, nhận diện, phõn tớch cỏc vấn đề thực tiễn phỏp lý

về bảo hiểm tiền gửi, kể cả cỏc vấn đề mới nảy sinh tronghoạt động ngõn hàng

- Hình thành các kỹ năng ban đầu về giải quyết các tranhchấp trong lĩnh vực bảo hiểm tiền gửi Ngoài ra, người họchình thành kỹ năng áp dụng pháp luật về bảo hiểm tiền gửi,xác định hạn mức và những loại tiền gửi nào được bảo hiểm,nguyên tắc chi trả bảo hiểm tiền gửi, phân biệt được bảohiểm tiền gửi với cỏc loại hình bảo hiểm khác

- Người học hình thành kỹ năng đọc, hiểu và áp dụng phápluật về bảo hiểm tiền gửi và các kỹ năng hành nghề trong lĩnhvực: tiền gửi, bảo hiểm tiền gửi

- Phát hiện các bất cập trong quy định của pháp luật và đềxuất cách thức giải quyết các vấn đề thực tế có liên quanphát sinh trong hoạt động bảo hiểm tiền gửi

- Xây dựng kỹ năng thuyết trình và làm việc nhóm về các vấn

đề liên quan tới pháp luật bảo hiểm tiền gửi.

· Về phẩm chất, thái độ

- Thực hiện đúng các yêu cầu của môn học và của giảng viên

- Tự nghiên cứu và rèn luyện tư duy pháp lý, nhất là cách tưduy theo luật tư

- Tôn trọng và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mọi tổchức, cá nhân, doanh nghiệp

4 Tóm tắt nội dung môn học

"Pháp luật về bảo hiểm tiền gửi“ là một môn học tự chọnđối với cử nhân Luật kinh doanh Bảo hiểm tiền gửi là loại hìnhbảo hiểm mang những nét đặc thù, khác hẳn so với các loại hìnhbảo hiểm khác về mục đích, vai trò, đối tượng, chủ thể tham gia,

sự kiện bảo hiểm Hoạt động bảo hiểm tiền gửi công khai xuấthiện đầu tiên ở Mỹ vào năm 1933 Bảo hiểm tiền gửi ra đờinhằm tạo niềm tin cho công chúng khi gửi tiền vào các tổ chứctín dụng, tránh tình trạng rút tiền đồng loạt từ các ngân hàng vàbảo đảm an toàn cho hoạt động của hệ thống ngân hàng ở ViệtNam, hoạt động ngân hàng và hệ thống ngân hàng cũng đangđứng trước những thách thức của qui luật thị trường đầy nghiệtngã, rủi ro và phá sản trong hoạt động kinh doanh luôn đe doạ

sự ổn định của từng ngân hàng nói riêng và cả hệ thống ngânhàng nói chung Do vậy, việc bảo đảm an toàn trong kinh doanhtiền tệ - ngân hàng cũng là an toàn của cả nền kinh tế luôn đượccoi là nhiệm vụ quan trọng dưới cả góc độ quản lý nhà nước lẫngóc độ kinh doanh Chính vì vậy việc nghiên cứu pháp luật vềbảo hiểm tiền gửi là nhu cầu cấp thiết trong giai đoạn hiện nay.Môn học không chỉ cung cấp những kiến thức lý luận cơ bản vềtiền gửi, đặc điểm, mục đích, vai trò của bảo hiểm tiền gửi, chủthể tham gia quan hệ bảo hiểm tiền gửi, giải quyết tranh chấpphát sinh từ hoạt động bảo hiểm tiền gửi , có sự so sánh đốichiếu với pháp luật nước ngoài, mà còn nghiên cứu thực tiễn ápdụng pháp luật về bảo hiểm tiền gửi ở Việt Nam, trên cơ sở đóđưa ra hướng hoàn thiện các qui định pháp luật Việt Nam về bảohiểm tiền gửi

5 Nội dung chi tiết môn học

Chương 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về tiền gửi, bảo hiểm tiền gửi và pháp luật về bảo hiểm tiền gửi

1.1 Khái niệm, đặc điểm, phân loại tiền gửi

1.2 Sự hình thành và phát triển của hoạt động bảo hiểm tiền gửi

1.3 Khái niệm, đặc điểm của bảo hiểm tiền gửi

1.4 Vai trò, mục đích, bản chất của hoạt động bảo hiểm tiền gửi

1.5 Phân loại bảo hiểm tiền gửi

1.6 Các mô hình bảo hiểm tiền gửi

1.7 Pháp luật về bảo hiểm tiền gửi

Chương 2: Địa vị pháp lý của tổ chức bảo hiểm tiền gửi

2.1 Vị trí, quyền, nghĩa vụ của tổ chức bảo hiểm tiền gửi

2.2 Cơ cấu tổ chức, quản trị, điều hành của tổ chức bảo hiểmtiền gửi

2.3 Hoạt động của tổ chức bảo hiểm tiền gửi

2.4 Mối quan hệ giữa tổ chức bảo hiểm tiền gửi và Ngân hàngTrung ương

Chương 3: Hợp đồng bảo hiểm tiền gửi

3.1 Các chủ thể tham gia hợp đồng bảo hiểm tiền gửi

3.2 Đối tượng được bảo hiểm

3.3 Phí bảo hiểm tiền gửi

3.4 Hạn mức bảo hiểm

3.5 Sự kiện bảo hiểm

3.6 Hợp đồng bảo hiểm tiền gửi vô hiệu

Chương 4: Pháp luật về giải quyết tranh chấp phát sinh

từ hoạt đông bảo hiểm tiền gửi

4.1 Đặc thù của tranh chấp phát sinh từ hoạt động bảo hiểmtiền gửi

4.2 Các loại tranh chấp phát sinh từ hoạt động bảo hiểm tiềngửi

4.3 Phương thức giải quyết tranh chấp

2 Luật Phá sản 2014;

3 Luật Bảo hiểm xã hội 2006;

4 Luật Bảo hiểm tiền gửi 2012

5 Nghị định 68/2013/NĐ-CP ngày 28/6/2013 qui định chi tiết vàhướng dẫn thi hành Luật Bảo hiểm tiền gửi

6 Nghị định 89/1999/NĐ-CP ngày 01/09/1999 của Chính Phủ vềbảo hiểm tiền gửi;

7 Nghị định 109/2005/NĐ-CP ngày 24/08/2005 của Chính Phủ

về việc sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị Định số89/1999/NĐ-CP;

8 Nghị định 49/2000/NĐ-CP của Chính Phủ ngày 12/09/2000 về

tổ chức và hoạt động của Ngân hàng Thương mại;

9 Quyết định 218/1999/QĐ-TTg ngày 09/11/1999 của Thủ tướngChính Phủ về thành lập Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam;

10 Quyết định 75/2000/QĐ-TTg ngày 28/06/2000 của Thủtướng Chính Phủ về việc ban hành Điều lệ tổ chức và hoạt độngcủa BHTGVN;

11 Thông Tư 03/2006/TT-NHNN ngày 25/04/2006 của Ngânhàng Nhà nước về việc hướng dẫn một số nội dung tại Nghị Định

số 89/1999/NĐ-CP và Nghị Định số 109/2005/NĐ-CP;

12 Quy định thông tin báo cáo áp dụng đối với tổ chức thamgia BHTG là ngân hàng Thương mại, Ban hành theo Quyết định191/QĐ-BHTG7 ngày 18/08/2006;

Giáo trình, sách, bài báo, tài liệu bắt buộc:

13 Pháp luật về bảo hiểm tiền gửi ở Việt Nam – TS Lê Thị ThuThuỷ – NXB Đại học Quốc gia Hà nội, 2008

14 Giáo trình Luật ngân hàng - TS Lê Thị Thu Thuỷ (Chủ biên), –Khoa Luật - ĐHQGHN, NXB ĐHQGHN – 2005;

15 Gillian G.H.Garcia (2000), Bảo hiểm tiền gửi thực tế vànhững định chế phù hợp;

16 TS Nguyễn Ngọc Khánh – Chế định hợp đồng trong Bộ LuậtDân sự Việt Nam – NXB Tư Pháp – 2007

17 PGS.TS Nguyễn Như Phát, TS Lê Thị Thu Thuỷ (Chủ biên),Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về pháp luật hợp đồng ở ViệtNam hiện nay - NXB Công an nhân dân - 2003

6.2 Học liệu tham khảo

18 Luật về bảo hiểm tiền gửi của một số nước (Tài liệu Hộithảo của Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam năm 2008)

19 Đào Văn Tuấn (2004), Những giải pháp nhằm hoàn thiệnchính sách BHTG ở Việt Nam; Luận án tiến sĩ kinh tế, Học việnngân hàng;

20 Nguyễn Thị Kim Oanh (2004), Các giải pháp phát triển hoạtđộng BHTG ở Việt Nam, Luận án tiến sĩ kinh tế, Học viện ngânhàng;

21 TS Lê Vinh Danh – Tiền và hoạt động ngân hàng – NXB Tàichính, 2006

22 Đỗ Khắc Hải (2007), Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam 7 năm xâydựng và hội nhập, Tạp chí ngân hàng số 3+4- tháng 2/2007;

23 Mai Minh Đệ (2006), Hoạt động BHTG tích cực, Tạp chí ngânhàng số 11- tháng 6/2006;

24 Châu Đình Phương (2006), Quan niệm thế nào về chứcnăng, vai trò của BHTGVN, Tạp chí ngân hàng số 19- tháng10/2006;

25 Đào Duy Tuấn (2006), Phí bảo hiểm điều chỉnh theo mức độrủi ro, Tạp chí ngân hàng số 20- tháng 10/2006;

26 Đỗ Quốc Tình (2006), Một số giải pháp nhằm nâng cao hiệuquả hoạt động giám sát, kiểm tra đối với các tổ chức tham giaBHTG, Tạp chí ngân hàng số 18- tháng 9/2006;

27 Nguyễn Thị Kim Oanh (2006), Kinh nghiệm hoạt động BHTG

ở Đài Loan, Tạp chí ngân hàng số 13- tháng 7/2006;

28 Lê Thị Thuý Sen (2004), Sự ra đời của BHTG trên thế giới,

khu vực Châu á và Việt Nam, Tạp chí Thị trường Tài chính tiền tệ15/9/2004;

29 Nguyễn Thị Kim Oanh (2005), Bảo hiểm tiền gửi thực tiễn vàtriển vọng, Tạp chí Thị trường Tài chính tiền tệ 1/7/2005;

30 Vũ Long (2004), Những quy định bất cập trong cơ chế BHTGhiện hành, Tạp chí Thị trường Tài chính tiền tệ 15/6/2004;

31 Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam (2004), Báo cáo thường niên;

32 Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam (2005), Bảo hiểm tiền gửi ViệtNam trên con đường hội nhập;

33 Bảo hiểm tiền gửi Việt Nam (2006), Hội nghị triển khai thựchiện Nghị Định 109/2005/NĐ-CP về BHTG;

34 Những qui định chung của luật hợp đồng ở Pháp, Đức, Anh,

Mỹ (Người dịch: Phạm Thái Việt), NXB Chính trị quốc gia, HàNội, 1993

35 TS.Nguyễn Mạnh Bách – Pháp luật về hợp đồng, NXB Chínhtrị quốc gia, Hà nội, 1995

36 Một số các bài báo khác trong các báo, tạp chí Ngân hàng,Tài chính, Thời báo ngân hàng

Nội dung chính Yêu cầu

sinh viên chuẩn bị

Ghi chú

Lý thuyết

(02 giờ TC)

Giảngđường 1 Giới thiệu đề cương vàtổng quan mụn học

2 Chia nhóm học tập

3 Khỏi niệm, đặc điểm,phân loại tiền gửi

4.Sự hình thành và pháttriển của hoạt động bảohiểm tiền gửi

5.Khái niệm, đặc điểmcủa bảo hiểm tiền gửi

- Đọc tài liệusố: 1-5

Kiểm tra,

đỏnh giỏ Kiểm tra, đánh giá bằngviệc hỏi sinh viên tại lớp

Tuần 2 (Nội dung 1):

Chương 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về tiền gửi, bảo hiểm tiền gửi và pháp luật về bảo hiểm tiền gửi Phần 2

Hình thức

tổ chức

dạy học

Thời gian, địa điểm

Nội dung chính

Yêu cầu sinh viên chuẩn

bị

Ghi chú

Lý thuyết

(02 giờ TC)

Giảngđường

6.Vai trò, mụcđích, bản chấtcủa hoạt độngbảo hiểm tiềngửi

7.Phân loại bảohiểm tiền gửi8.Các mô hìnhbảo hiểm tiềngửi

9.Pháp luật vềbảo hiểm tiềngửi

- Đọc tài liệu số 11, 16

- Tự hệ thống lại vấn đềtrên cơ sở các tài liệu đóđọc và chuẩn bị để trìnhbày hoặc đối thoại trên lớp

Kiểm tra,

đánh giá Kiểm tra, đánhgiá thông qua

bản viết hoặc do

cá nhân trìnhbày trên lớpĐánh giá bài tậpnhóm thông quakết quả thảoluận nhóm

Nếu bài tập được giao là bàitập nhóm thì các nhómphân công từng thành viênthực hiện những phần việc

cụ thể để hoàn thành nhiệm

vụ nghiên cứu

Tuần 3 (Nội dung 1):

Chương 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về tiền gửi, bảo

hiểm tiền gửi và pháp luật về bảo hiểm tiền gửi Phần 3

Hình thức

tổ chức

dạy học

Thời gian, địa điểm

Nội dung chính Yêu cầu sinh viên chuẩn bị chú Ghi

Thực

hành

(02 giờ TC)

Giảngđường

- Phân tích môhình bảo hiểmtiền gửi ở ViệtNam và một sốnước

- Đọc tài liệu số 11, 16(Phần liên quan đến môhình bảo hiểm tiền gửi)

- Tự hệ thống lại vấn đềtrên cơ sở các tài liệu đó đọc

và chuẩn bị để trình bàyhoặc đối thoại trờn lớp

Kiểm tra,

đánh giá Kiểm tra, đánhgiá thông qua

bản viết hoặc

do cá nhân trìnhbày trên lớpĐánh giá bàitập nhóm thôngqua kết quảthảo luận nhóm

Nếu bài tập được giao là bàitập nhóm thì các nhómphân công từng thành viênthực hiện những phần việc

cụ thể để hoàn thành nhiệm

vụ nghiên cứu

Tuần 4 (Nội dung 1):

Chương 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về tiền gửi, bảo

hiểm tiền gửi và pháp luật về bảo hiểm tiền gửi Phần 4

Hình thức

tổ chức

dạy học

Thời gian, địa điểm

Nội dung chính Yêu cầu sinh viên chuẩn

bị

Ghi chú

Tự học

(02 giờ TC)

Thưviện, ởnhà

- Chủ yếu về cácđặc trưng củaBHTG và môhình BHTG

- Giải quyết cáctình huống giáoviên giao về nhà

- So sánh các mô hình Bảohiểm tiền gửi

cá nhân trìnhbày trên lớp

Đánh giá bài tậpnhóm thông quakết quả thảoluận nhóm

Nếu bài tập được giao là bàitập nhóm thì các nhóm phâncông từng thành viên thựchiện những phần việc cụ thể

để hoàn thành nhiệm vụnghiên cứu

Tuần 5 (Nội dung 2: Địa vị pháp lý của tổ chức bảo hiểm tiền gửi Phần 1).

sinh viên chuẩn bị

Ghi chú

Lý thuyết

(02 giờ

TC)

Giảngđường

1 Vị trí, quyền, nghĩa vụ của tổchức bảo hiểm tiền gửi

2 Cơ cấu tổ chức, quản trị, điềuhành của tổ chức bảo hiểm tiềngửi

Đọc tài liệusố: 6-10

Kiểm tra,

đánh giá Kiểm tra phần tự học của sinhviên thông qua việc gọi sinh

viên trả lời hoặc trình bày nhữngnội dung đó chuẩn bị

Tuần 6 (Nội dung 2: Địa vị pháp lý của tổ chức bảo hiểm tiền gửi Phần 2).

Nội dung chính Yêu cầu sinh viên

chuẩn bị chú Ghi

Tự học

(02 giờ

TC)

Thưviện, ởnhà

- Mối quan hệ giữa tổchức bảo hiểm tiền gửi vàNgân hàng Trung ương

- Hình thức sở hữu của tổchức bảo hiểm tiền gửi

- Thực tiễn hoạt động củaDIV ( Bảo hiểm tiền gửiViệt Nam)

Đọc tài liệu số 16(Luật của Canada,Trung Quốc, HànQuốc), tài liệu số 22

Nội dung chính Yêu cầu sinh viên chuẩn bị Ghi

chú

- Đọc tài liệu số 25, 26

- Tự hệ thống lại vấn đề trên

cơ sở các tài liệu đó đọc vàchuẩn bị để trình bày hoặcđối thoại trờn lớp

cá nhân trìnhbày trên lớp

Đánh giá bài tậpnhóm thông quakết quả thảoluận nhóm

Nếu bài tập được giao là bàitập nhóm thì các nhóm phâncông từng thành viên thựchiện những phần việc cụ thể

để hoàn thành nhiệm vụnghiên cứu

Tuần 8 (Nội dung 2: Địa vị pháp lý của tổ chức bảo hiểm tiền gửi Phần 4)

Nội dung chính Yờu cầu sinh viên chuẩn

- Hoạt động BHTGcủa một số nướctrên thế giới

- Đặt câu hỏi, rabài tập cho sinhviên nghiên cứu,trả lời, tranh luậnsau đú giỏo viờnkết luận

- Nghiên cứu hoạt độngBHTG của Mỹ, Canada, HànQuốc, Nhật

- Tự hệ thống lại vấn đềtrên cơ sở các tài liệu đóđọc và chuẩn bị để trìnhbày hoặc đối thoại trên lớp

Nếu bài tập được giao là bàitập nhóm thì các nhómphân công từng thành viờnthực hiện những phần việc

cụ thể để hoàn thànhnhiệm vụ nghiên cứu

Tuần 9 (Nội dung 3: Hợp đồng bảo hiểm tiền gửi Phần 1)

Hình thức

tổ chức

dạy học

Thời gian, địa điểm

Nội dung chính Yờu cầu

sinh viên chuẩn bị

Ghi chú