Bài 10 sử 6 hy lạp và la mã cổ đại (5512)

- HS khác nhận xét, đánh giáBước 4: Đánh giá kết quả học tập, thực hiện nhiệm vụ - GV nhận xét, đánh giá, nêu vấn đề  Chuyển vào bài học mới Gợi ý: Cách 1: Ngôi đền đứng sừng sững trên

Trang 1

Ngày soạn:

Ngày dạy:

TUẦN Tiết 20,21,22 Bài 10: HY LẠP VÀ LA MÃ CỔ ĐẠI

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

1.1 Giới thiệu và phân tích được những tác động của điều kiện tự nhiên (hải cảng, biển đảo) đối với sự hình thành, phát triển của nền văn minh Hy Lạp, La Mã

1.2 Trình bày được tổ chức nhà nước thành bang, nhà nước đế chế ở Hy Lạp và La Mã

1.3 Nêu được một số thành tựu văn hoá tiêu biểu của Hy Lạp và La Mã

2 Năng lực

* Năng lực riêng:

2.1 Tìm hiểu lịch sử: Thông qua quan sát, sưu tầm tư liệu bước đầu nhận diện được các loại tư liệu lịch sử

2.2 Nhận thức và tư duy lịch sử: Phân tích được vai trò, giá trị của các nguồn sử liệu với việc phục dựng lịch sử

2.3 Vận dụng: Vận dụng kiến thức đã học để giải bài tập, đánh giá ý nghĩa của các nguồn sử liệu xung quanh cuộc sống

* Năng lực chung:

2.4 Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Phân công nhiệm vụ phù hợp cho các thành viên tham gia hoạt động Đề xuất giải pháp giải quyết vấn đề dựa trên những thông tin đã có

2.5 Năng lực giao tiếp và hợp tác: Trình bày diễn đạt ý tưởng của mình, tích cực tương tác với thành viên trong nhóm khi thực hiện nhiệm vụ

2.6 Năng lực tự học: Biết cách tìm hiểu, nghiên cứu kiến thức, tài liệu tham khảo một cách có hiệu quả

3 Phẩm chất

3.1 Nhân ái: Trân trọng những di sản của nền văn minh Hy Lạp và La Mã để lại cho nhân loại

3.2 Trung thực: Khách quan, công bằng, đánh giá chính xác bài làm của mình, của bạn

3.3 Trách nhiệm: Có ý thức hỗ trợ, hợp tác với các thành viên trong nhóm để hoàn thành nhiệm vụ

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1 Chuẩn bị của giáo viên

- Kế hoạch bài dạy

Trang 2

- Lược đồ Hy Lạp thời cổ đại và hiện nay, Lược đồ đế quốc La Mã thế kỉ II

- Một số tranh ảnh, câu chuyện liên quan đến nội dung bài học

- Máy tính, máy chiếu

2 Chuẩn bị của học sinh

- SGK

- Tìm hiểu tư liệu liên quan đến bài học, dụng cụ học tập

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1 Ổn đinh

2 Nội dung

Tổ chức thực hiện Sản phẩm học tập (Nội dung ghi bảng,

sản phẩm của học sinh) TIẾT 20

Hoạt động 1: Khởi động

- Mục tiêu: 1.3, 2.1, 2.4

- Phương pháp, kĩ thuật dạy học: Đặt vấn đề, trực quan, gợi mở

- Phương tiện và học liệu: File trình chiếu

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ

Cách 1: GV sử dụng hình ảnh đền thờ

Pác-tê-nông trong phần mở đầu bài thu

hút sự chú ý của HS bằng cách đặt câu

hỏi:

? Em đã từng nhìn thấy công trình này

chưa? Theo em, công trình kiến trúc

này nằm ở quốc gia nào?

Cách 2: GV có thể sử dụng hình ảnh vỏ

sò đề hỏi HS:

? Em có biết đây là vật gì không và nó

thường được con người sử dụng để làm

gì?

Bước 2: HS tiếp nhận nhiệm vụ

HS dưới sự hướng dẫn của GV xem

tranh ảnh để trả lời các câu hỏi theo

yêu cầu của giáo viên

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động

- GV gọi hs trả lời

Cách 1:

- Hs có thể đã hoặc chưa nhìn thấy công trình

- Đền thờ Pác-tê-nông, địa điểm: Athens, Hy Lạp

Cách 2:

- Vỏ sò

- Dùng để bỏ phiếu

Trang 3

- HS khác nhận xét, đánh giá

Bước 4: Đánh giá kết quả học tập, thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, đánh giá, nêu vấn đề

 Chuyển vào bài học mới

Gợi ý:

Cách 1: Ngôi đền đứng sừng sững trên

thành cổ Ác-rô-pô-lit ở A-ten (Hy Lạp) được coi là biểu tượng của nền dân chủ A-ten và cái nôi của nền văn minh phương Tây Công trình này cũng được đánh giá là một trong những toà nhà tốt nhất mọi thời đại, do nhà điêu khắc nổi tiếng nhất thời cổ đại - Phi-đi-at thiết

kế và nhiều kiến trúc sư giỏi khác trực tiếp giám sát quá trình thi công

Vì sao ngôi đền này được coi là biểu tượng của nền dân chủ A-ten và của văn minh phương Tầy cổ đại? Theo em, điều gì khiến cho nền văn minh cổ đại này được đánh giá cao như vậy? Văn minh Hy Lạp và La Mã thời

cổ đại có điểm gì nổi bật và đã góp vào văn minh nhân loại những thành tựu gì? Đó là những nội dung trong bài học

Hy Lạp và La Mã cổ đại

Cách 2: Chế độ bỏ phiếu bằng vỏ sò,

một trong những biểu hiện của nền dân chủ A-ten, được đánh giá là đỉnh cao nhất của nền dân chủ cổ đại phương Tây Nền dân chủ đó được xây dựng trên những nền tảng nào? Văn minh

Trang 4

phương Tây đã sản sinh ra những thành

tựu gì cho nhân loại? Đó là những nội

dung sẽ được đề cập đến trong bài học

Hy Lạp và La Mã cổ đại

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức Hoạt động 2.1 Điều kiện tự nhiên

- Mục tiêu: 1.1, 2.1, 2.4, 2.5

- Phương pháp, kĩ thuật dạy học: Đồ dùng trực quan, giải quyết vấn đề, vấn đáp,

thuyết trình, đặt câu hỏi, Khăn phủ bàn, giao nhiệm vụ…

- Phương tiện và học liệu: Phiếu học tập, file trình chiếu

* Nội dung 1: Tìm hiểu Hy Lạp cổ đại

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu HS quan sát, sau đó GV giới

thiệu lãnh thổ Hy Lạp trên lược đồ (giới hạn

lãnh thổ của Hy Lạp cổ đại và so sánh với

lãnh thổ Hy Lạp hiện nay)

- HS biết được lãnh thổ Hy Lạp cổ đại lớn

hơn ngày nay rất nhiều

Gv chia lớp thành 2 nhóm và yêu cầu HS hợp

tác, thảo luận để thực hiện các nhiệm vụ sau:

Nhóm 1:

Quan sát lược đồ và khai thác thông tin trong

SGK và trả lời câu hỏi:

? Nêu những điểm nổi bật về vị trí địa lí,

điều kiện tự nhiên của Hy Lạp thời cổ đại

? Tác động của những điều kiện tự nhiên đến

sự phát triển kinh tế và hình thành nền văn

minh Hy Lạp như thế nào?

Nhóm 2:

HS đọc thông tin đoạn tư liệu trong SGK (tr

1 Điều kiện tự nhiên

a Hy Lạp cổ đại

- Lãnh thổ Hy Lạp cổ đại rộng lớn hơn ngày nay, gồm vùng nam bán đảo Ban-căng, các đảo trên biển Ê-giê và các dải đất ven bờ Tiểu Á

- Điều kiện tự nhiên nổi bật của

Hy Lạp:

+ Địa hình bị chia cắt thành vùng đồng bằng nhỏ hẹp bởi các dãy núi thấp chạy dài ra biển, đất đai canh tác

ít, không màu mỡ nên không thuận lợi cho nông nghiệp trồng lương thực + Đường bờ biển gồ ghề, có nhiều vũng, vịnh thích hợp cho việc lập những hải cảng buôn bán (xuất nhập khẩu hàng hoá và nô lệ)

+ Nhiều khoáng sản nên thủ công

Trang 5

46), sau đó trả lời câu hỏi:

? Đoạn tư liệu trên cho em biết điều gì về

hoạt động kinh tế của Hy Lạp cổ đại?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- HS quan sát lược đồ và khai thác thông tin

trong SGK (tr 45) và thông tin đoạn tư liệu

trong SGK (tr 46) thảo luận với nhau để trả

lời câu hỏi

- GV định hướng cho HS tìm ra những

từ/cụm từ trong đoạn tư liệu thể hiện hoạt

động kinh tế

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo

luận

- GV gọi hs đại diện nhóm trả lời

- HS nhóm khác nhận xét, đánh giá, bổ sung

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm

vụ học tập

- GV nhận xét, đánh giá, bổ sung => chốt

kiến thức và cung cấp thêm tư liệu

- Mở rộng:

+ Hoạt động kinh tế ở Hy Lạp rất phát triển,

đặc biệt là ở cảng Pi-rê

+ Kết hợp cho HS quan sát và đọc chú thích

của hình 3 để thấy được sự phát triển của

cảng Pi-rê cho đến ngày nay GV có thể trình

chiếu cho HS thấy được sự phát triền của

cảng biển này GV mở rộng giải thích thêm

vì sao cảng Pi-rê lại là trung tâm xuất - nhập

khẩu và buôn bán nô lệ sầm uất của thế giới

cổ đại

+ Từng điều kiện tự nhiên Hy Lạp sẽ có ưu

thế để phát triển một ngành kinh tế riêng (đất

đai không màu mỡ thì chỉ phù hợp trồng cây

lâu năm; đường bờ biển dài, nhiều vũng, vịnh

nghiệp, luyện kim rất phát triển

- Lãnh thổ Hy Lạp cổ đại rộng lớn (hơn ngày nay), gồm

+ Nam bán đảo Ban-căng + Các đảo trên biển Ê-giê + Các dải đất ven bờ Tiểu Á.

- Điều kiện tự nhiên nổi bật:

+ Địa hình bị chia cắt thành nhiều đồng bằng nhỏ hẹp bởi các dãy núi thấp chạy dài ra biển,

+ Đất đai canh tác ít, không màu mỡ

 Thích hợp trồng cây lâu năm (nho, oliu,…)

+ Đường bờ biển gồ ghề, có nhiều vũng, vịnh thích hợp cho việc lập những hải cảng buôn bán (xuất nhập khẩu hàng hoá và nô lệ).

+ Nhiều khoáng sản nên thủ công nghiệp, luyện kim rất phát triển.

Trang 6

thì thuận lợi cho việc xây dựng các hải cảng,

phát triển buôn bán bằng đường biển, ) Do

vậy, nền tảng kinh tế ở đây là thủ công

nghiệp và thương nghiệp

* Nội dung 2: Tìm hiểu La Mã cổ đại

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV cho HS quan sát hình 4 SGK – T46

Lược đồ đế quốc La Mã thế kỉ II, kết hợp đọc

thông tin trong SGK– T46, trả lời câu hỏi:

? Em hãy cho biết vị trí địa lí và điều kiện tự

nhiên nổi bật của La Mã cổ đại.

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

HS quan sát hình 4 SGK – T46 Lược đồ đế

quốc La Mã thế kỉ II, kết hợp đọc thông tin

trong SGK– T46 thực hiện nhiệm vụ

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo

luận

- GV gọi hs đại diện trả lời

- HS khác nhận xét, đánh giá

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm

vụ học tập

- GV đánh giá, nhận xét

- GV đưa chuẩn kiến thức, chuyển sang nội

dung mới

Mở rộng:

Đế quốc La Mã là một trong những đế quốc

lớn nhất trong lịch sử, với những vùng lãnh

thổ tiếp giáp nhau khắp châu Âu, Bắc Phi và

Trung Đông

nó bao gồm những vùng lãnh thổ rộng lớn

nằm xung quanh Địa Trung Hải ở châu

Âu, Bắc Phi và Tây Á và được cai trị bởi các

b Mã cổ đại

Vị trí: Nhà nước La Mã cổ đại được hình thành trên bán đảo I-ta-li-a (ở Nam Âu) sau được mở rộng ra trên phần lãnh thổ của cả ba châu lục Âu,

Á, Phi

Đường bờ biển phía nam có nhiều vịnh, hải cảng

Ở thời kì đế quốc, đất đai được mở rộng, có nhiều đồng bằng và đống cỏ rộng lớn nên trồng trọt và chăn nuôi

có điều kiện phát triển

- La Mã cổ đại hình thành ở Nam

Âu (bán đảo I-ta-li-a), xung quanh

là biển bao bọc.

+ Đường bờ biển phía nam có nhiều vịnh, hải cảng.

+ Ở thời kì đế quốc, đất đai được mở rộng, có nhiều đồng bằng và đồng

cỏ rộng lớn nên trồng trọt và chăn nuôi có điều kiện phát triển.

+ Có nhiều khoáng sản  luyện kim phát triển.

Trang 7

hoàng đế

TIẾT 21

Hoạt động 2.2 Nhà nước thành bang và nền dân chủ cổ đại ở Hy Lạp

- Mục tiêu: 1.3, 2.1, 2.2, 2.4, 2.5, 3.1, 3.3

thuyết trình, đặt câu hỏi, chia nhóm, giao nhiệm vụ…

học tập

- GV có thể dẫn dắt: Từ thế kỉ VIII đến

thế kỉ VI TCN, ở Hy Lạp đã hình thành

hàng trăm nhà nước thành bang (hay

thị quốc) Đó là những thành thị có phố

xá, lâu đài, đền thờ, sân vận động, nhà

hát và quan trọng nhất là bến cảng Từ

đó, GV đặt câu hỏi cho HS:

? Vì sao ở Hy Lạp lại hình thành nhiều

nhà nước thành bang?

? Trình bày những nét chính về tổ chức

nhà nước thành bang ở Hy Lạp.

?Nền dân chủ A-ten được biểu hiện thế

nào? Tại sao nói A-ten là điển hình

mẫu mực của nền dân chủ trong thế

giới cổ đại?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học

tập

- HS đọc thông tin trong SGK, quan sát

hình 5 (t47) thảo luận nhóm để trả lời

câu hỏi.

- GV hướng dẫn HS quan sát hình 5 và

trình bày sơ đồ tổ chức Nhà nước thành

bang A-ten theo ý hiểu của mình.

và thảo luận

2 Nhà nước thành bang và nền dân chủ

cổ đại ở Hy Lạp

- Khái niệm “nhà nước thành bang”: là những nhà nước nhỏ, có một thành thị là trung tâm, xung quanh là vùng đất trồng trọt Trong mỗi thành bang có phố xá, lâu đài, đến thờ, sân vận động, nhà hát, bến cảng Mỗi thành bang có bộ máy quyền lực riêng, luật pháp riêng và tài chính riêng

- Những biểu hiện của nền dân chủ cổ đại ở

Hy Lạp:

+ Cơ quan quyền lực tối cao: Đại hội nhân dân (gồm toàn bộ công dân nam từ 18 tuổi trở lên; có quyền thảo luận và biểu quyết tất

cả những vấn đề hệ trọng của đất nước) + Chế độ bỏ phiếu bằng vỏ sò

- Nhà nước thành bang (hay thị quốc) là

mô hình nhà nước gồm hàng trăm nhà nước nhỏ

- Trong thành bang gồm:

+ Một thành thị là trung tâm

Trang 8

- HS nhóm khác nhận xét, đánh giá

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện

nhiệm vụ học tập

- GV đưa chuẩn kiến thức, chuyển sang

nội dung mới

GV mở rộng để rèn luyện kĩ năng phân

tích, nhận xét cho HS bằng cách đặt

câu hỏi: Theo em, hạn chế của nền dân

chủ ở A-ten cổ đại là gì?

HS trả lời

HS hiểu và vận dụng được kiến thức

trong cả bài học để trả lời được hạn chế

là nền dân chủ này chỉ dành cho một bộ

phận dân cư và dựa trên cơ sở là sự bóc

lột nô lệ - lực lượng đông đảo trong xã

hội

+ Đất trồng trọt, phố xá, lâu đài, đến thờ, sân vận động, nhà hát, bến cảng

+ Mỗi thành bang có bộ máy quyền lực riêng, luật pháp riêng và tài chính riêng.

- Những biểu hiện của nền dân chủ cổ đại

ở Hy Lạp:

+ Cơ quan quyền lực tối cao: Đại hội nhân dân (gồm toàn bộ công dân nam từ 18 tuổi trở lên; có quyền thảo luận và biểu quyết tất cả những vấn đề hệ trọng của đất nước).

+ Chế độ bỏ phiếu bằng vỏ sò.

Hoạt động 2.3 Nhà nước đế chế La Mã cổ đại

- Mục tiêu: 1.1; 1.2, 2.1, 2.2, 2.4, 2.5, 3.1, 3.3

học tập

- GV cho HS đọc thông tin trong SGK

và quan sát Sơ đồ tổ chức Nhà nước đế

chế ở La Mã SGK T- 47 và thực hiện

nhiệm vụ:

? Trình bày tổ chức nhà nước đế chế ở

La Mã

?Nhà nước thành bang Hy Lạp và nhà

nước đế chế La Mã có điểm gì khác

nhau?

- GV mở rộng cho HS hiểu về nhà

3 Nhà nước đế chế La Mã cổ đại

- Từ một thành bang nhỏ bé ở miền trung bán đảo I-ta-ly, La Mã đã dẫn mở rộng lãnh thổ và trở thành một đế chế rộng lớn

- Từ năm 27 TCN, dưới thời của ốc-ta-vi-út (Octavius), La Mã chuyển sang hình thức nhà nước đế chế

Trang 9

nước đế chế hoặc gợi ý trước khái niệm

rồi mới đặt câu hỏi cho HS

tập

- HS đọc thông tin trong SGK, quan sát

hình 5 (t47) thảo luận nhóm để trả lời

câu hỏi.

- GV hướng dẫn HS quan sát hình 5 và

trình bày sơ đồ tổ chức Nhà nước thành

bang A-ten theo ý hiểu của mình.

- Đối với câu hỏi thứ 2, GV mở rộng

cho HS hiểu về nhà nước đế chế để HS

thực hiện nhiệm vụ

nội dung mới

GV hỏi nâng cao, mở rộng:

?Tại sao Nhà nước La Mã lại phát

triển thành một Nhà nước đế chế,

trong khi các nhà nước thành bang ở

Hy Lạp lại không có xu hướng như

vậy? HS có thể không trả lời được câu

hỏi này GV định hướng và có thể chốt

kiến thức: Để cai quản được lãnh thổ

rộng lớn bao trùm nhiều phần của cả ba

châu lục (Âu, Á, Phi) vào thời kì đế

quốc La Mã thì cần một bộ máy nhà

nước trong đó quyến lực tập trung vào

trong tay một người, đó là hoàng đế

Trong khi đó, các thành bang ở Hy Lạp

lại chủ yếu phát triển kinh tế công

thương nghiệp, buôn bán bằng đường

- Từ một thành bang nhỏ bé ở miền trung bán đảo I-ta-ly, vài thế kỉ I TCN, La Mã

đã dần mở rộng lãnh thổ và trở thành đế quốc rộng lớn

- Năm 27 TCN, thời Ốc-ta-vi-út (Octavius), La Mã chuyển sang hình thức nhà nước đế chế.

Trang 10

biển ở các hải cảng sầm uất, nên không

có xu hướng mở rộng lãnh thổ và hình

thành nhà nước đế chế như ở La Mã

TIẾT 22

Hoạt động 2.4 Một số thành tựu văn hoá tiêu biểu của Hy Lạp, La Mã

- Mục tiêu: 1.1; 1.2; 2.1; 2.2; 2.4; 2.5; 2.6; 3.1; 3.2; 3.3

học tập

- Cho HS khai thác hình 9,10,11,12 và

nội dung thông tin trong SGK (t48, 49)

và thực hiện yêu cầu:

?Kể một số thành tựu văn hoá tiêu biểu

của Hy Lạp và La Mã cổ đại.

?Em ấn tượng với thành tựu nào nhất?

Vì sao?

tập

- HS đọc thông tin trong SGK (t48,49),

quan sát hình 9,10,11,12 thảo luận

nhóm để trả lời câu hỏi.

- GV cần khuyến khích, động viên HS

nội dung mới

GVmở rộng:

Giới thiệu và phân tích kĩ một số thành

tựu để HS hiểu rõ giá trị lớn lao mà nền

văn minh Hy Lạp, La Mã cổ đại để lại

4 Một số thành tựu văn hoá tiêu biểu của

Hy Lạp, La Mã

- HS nêu được một số di sản tiêu biểu của văn minh Hy Lạp, La Mã và tự tin trình bày được trước lớp

- Chữ viết: Tạo ra hệ chữ cái La-tinh và chữ số La Mã

- Văn học: Phong phú về thể thoại (thần thoại, kịch, thơ)

- Khoa học: Hy Lạp là quê hương của các nhà khoa học nổi tiếng

(Pi-ta-go, Ta-let, Ác-si-met).

- Lịch: Người Hy Lạp và La Mã sáng tạo

ra dương lịch.

- Sử học: Nhà sử học: Hê-rô-đốt, Tuy-xi-đít với nhiều bộ sử đồ sộ.

- Điêu khắc: Tác phẩm nổi tiếng: Lực sĩ ném đĩa, Nữ thần A-tê-na và nhiều công trình kiến trúc được bảo tồn cho đến ngày nay.

Định dạng
Số trang	14
Dung lượng	143,5 KB