Mục tiêu: 1.Kiến thức: - HS nắm được một trong hai cách giải bài toán tìm hai số khi biết tổng và hiệu của hai số đó.. - Giải đúng bài toán dạng tìm hai số khi biết tổng và hiệu của ha
Trang 1TOÁN Tiết 37 : TÌM HAI SỐ KHI BIẾT TỔNG VÀ HIỆU CỦA HAI SỐ ĐÓ
I Mục tiêu:
1.Kiến thức:
- HS nắm được một trong hai cách giải bài toán tìm hai số khi biết tổng và hiệu của hai số đó
- Giải đúng bài toán dạng tìm hai số khi biết tổng và hiệu của hai số đó
2.Kĩ năng:
- Biết vẽ tóm tắt bài toán bằng sơ đồ đoạn thẳng phù hợp với nội dung mỗi bài
- Bước đầu biết vận dụng một trong hai cách giải để giải đúng bài toán liên quan đến tìm hai số khi biết tổng và hiệu của hai số
3.Thái độ:
- HS có thái độ tích cực, hứng thú và chủ động lĩnh hội kiến thức
- Trình bày bài cẩn thận, sạch, đẹp
II Đồ dùng
- Thước kẻ, phấn màu
- Hai băng giấy trình bày phần chốt kiến thức tìm hai số khi biết tổng và hiệu của hai
số (theo cách 1, cách 2).
III Hoạt động dạy học
A KTBC
Bài 3 tr 46:
Tìm X
a) X- 306 = 504
b) X + 254 = 680
- GV nhận xét, động viên HS
- 2 HS lên bảng làm bài (lớp làm nháp)
- HS khác nhận xét
- HS lắng nghe B-Bài mới:
1.Giới thiệu bài
- Ở lớp 4 các con đã được học dạng toán điển
hình nào?
- Trong giờ học hôm nay cô sẽ hướng dẫn
các con một dạng toán điển hình nữa của
toán lớp 4 Vậy đó là dạng toán nào, chúng
ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu qua ví dụ sau:
- Dạng toán TBC
- HS nghe
2 Hướng dẫn HS tìm hai số khi biết tổng
và hiệu của hai số đó
- GV trình chiếu bài toán
- Gọi HS đọc lại nội dung bài toán
- HS quan sát
- 1 HS đọc lại nội dung bài toán
Trang 2- Bài toán cho biết gì?
- Bài toán hỏi cái gì?
=> GV nhắc lại: Bài toán cho biết tổng hai
số là 70, hiệu của hai số đó là 10 Bài toán
yêu cầu đi tìm hai số đó Đây chính là dạng
bài toán tìm hai số khi biết tổng và hiệu của
hai số đó mà cô và các con sẽ đi tìm cách
giải dạng toán này qua giờ học hôm nay
- Gọi HS nêu lại tên bài
- Gọi HS đọc lại bài toán
=> Vậy để giải dạng bài toán này trước hết
cô sẽ hướng dẫn các con tóm tắt bài toán
bằng sơ đồ đoạn thẳng.
? Bài toán hỏi cái gì ?
GV: Bài toán yêu cầu tìm hai số đó
? Theo con hai số ở đây là gì ?
- Y/C HS vẽ đoạn thẳng biểu diễn hai số
? Con có nhận xét gì về đoạn thẳng biểu diễn
SL và SB của con vừa vẽ được
- Các con chú ý lên màn hình cô cũng có 2 đt
biểu diễn SL và SB (GV trình chiếu 2 đt biểu
diễn SL, SB)
- Bao nhiêu bạn vẽ giống cô ?
? BT cho biết tổng của 2 số là bao nhiêu ?
GV : BT cho biết tổng của 2 số là 70 Như
vậy cô sẽ vẽ dấu ngoặc móc biểu diễn tổng
của 2 số đó
- Y/c HS vẽ dấu ngoặc móc vào sơ đồ
GV : Bài toán cho biết hiệu hai số
?Con hiểu thế nào về hiệu hai số ?
Đúng rồi : Hiệu chính là phần đoạn thẳng dài
hơn của số lớn so với số bé đấy các con ạ
- Y/c HS vạch phần dài hơn của đoạn biểu thị
số lớn so với số bé
? Phần dài hơn ở đây là gì?
? Vậy hiệu của hai số là bao nhiêu ?
- Y/C HS ghi hiệu trên sơ đồ
- HSTL
- HSTL -`HS nghe
- 2 HS nêu
- 1 HS đọc
- HS nghe
- Tìm hai số đó
- Hai số là số lớn và số bé
- Học sinh vẽ nháp
- Đoạn biểu diễn số lớn dài hơn đoạn biểu diễn số bé
- HS quan sát
- Học sinh giơ tay cho ý kiến
- Tổng 2 số là 70
- HS thực hiện
- Là phần số lớn hơn số bé
- HS thực hiện
- Phần dài hơn là hiệu của 2 số
- Là 10
- HS thực hiện
Trang 3Số lớn:
Số bé: 10 70
?
GV: Vừa rồi cô đã hướng dẫn các con nắm
được cách tóm tắt bài toán bằng sơ đồ đoạn
thẳng Để giải dạng bài toàn này xem có mấy
cách trước hết cô sẽ hướng dẫn các con tìm
hiểu cách giải thứ nhất.
Cách 1: Tìm số bé trước
- Nếu cô xóa đi đoạn dài hơn của số lớn và
chính là hiệu của hai số là 10 thì con thấy hai
đoạn thẳng như thế nào ? và đều bằng đoạn
thẳng nào ?
-Vậy muốn tìm hai lần số bé ta làm thế nào ?
- Vậy hai lần số bé bằng bao nhiêu ?
- GV bật :
Hai lần số bé là :
(70 – 10) = 60
- Tìm được hai lần số bé bằng 60 Vậy số bé
bằng bao nhiêu ?
- GV bật Số bé là:
60 : 2 = 30
- Biết được số bé, vậy muốm tìm số lớn ta
làm như thế nào ?
Số lớn là :
30 + 10 = 40
Đáp số : Số lớn : 40 ; Số bé : 30
- Ai có cách tìm số lớn khác ?
GV: Đúng rồi đấy các con ạ Ngoài cách tìm số
lớn là lấy số bé cộng với hiệu ta còn có cách khác
để tìm số lớn là lấy (Tổng - số bé)
?Vậy theo con cách giải vừa rồi chúng ta đi
tìm số nào trước ?
- Muốn tìm số bé trước ta làm ntn ?
Nhận xét : Số bé = (Tổng - Hiệu ) : 2
- Gọi Hs đọc lại phần nhận xét
GV : Các con ạ, ở cách giải này các con đi
tìm số bé trước Sau khi tìm được số bé rồi
để tìm số lớn các con có thể làm thế nào ?
- HS quan sát
- HS nghe
- Ta thấy hai đoạn thẳng đều bằng nhau và bằng đoạn thẳng biểu diễn số bé
Lấy 70 trừ 10( tổng trừ đi hiệu) -… Bằng 60
Số bé bằng 60 chia cho 2 và bằng 30
- Muốn tìm số lớn ta lấy số bé cộng với hiệu (30 + 10 = 40)
- Lấy Tổng trừ đi số bé (70 – 30 = 40)
- Ta đi tìm số bé trước
- Số bé = (Tổng – hiệu) : 2
- 2 HS đọc
- Tìm số lớn con lấy số bé vừa tìm được cộng hiệu hoặc con có thể lấy tổng trừ đi số bé
Trang 4- GV dán bảng
Ngoài cách giải này, bài toán còn có cách giải
khác Cô cùng các con sẽ đi tìm hiểu tiếp
Cách 2: Tìm số lớn trước.
- y/c HS quan sát vào sơ đồ
? Theo con cô làm thế nào để có 2 đoạn thẳng
đều bằng số lớn ?
- GV thực hiện vẽ
? Theo con 2 lần số lớn bằng bao nhiêu ?
Hai lần số lớn là:
70+10 = 80
GV : Hai lần số lớn bằng 80 Vậy số lớn có
kết quả ntn ?
Số lớn là:
80 : 2 = 40
- Biết được số lớn, vậy muốm tìm số bé ta
làm như thế nào ?
Số bé là :
40 – 10 = 30
Đáp số : Số lớn : 40 ; Số bé : 30
- Ai có cách tìm số bé khác ?
GV :Đúng rồi đấy các con ạ Ngoài cách tìm
số bé là lấy (Số lớn trừ hiệu)ta còn có cách
khác để tìm số bé là lấy (Tổng trừ số lớn).
GV : Vừa rồi chúng ta đã cùng nhau tìm hai
theo cách 2.
?Vậy theo con cách giải này chúng ta đi tìm
số nào trước ?
? Ai giỏi cho cô biết, muốn tìm số lớn trước
ta làm ntn ? => GV bật phận nhận xét
Nhận xét : Số lớn = (Tổng + Hiệu ) : 2
- Gọi HS đọc nhận xét
GV : Các con ạ, ở cách giải này các con đi
tìm số lớn trước Sau khi tìm được số lớn rồi
để tìm số bé các con có thể làm thế nào ?
- GV dán bảng Gọi HS đọc
- Vừa rồi cô đã hướng dẫn các con giải bài
toán thuộc dạng toán nào ?
- 2 HS đọc
- HS quan sát
- Cô vẽ thêm đoạn nhỏ bằng hiệu bài toán vào đoạn số bé
- HS quan sát
- 2 lần SL = 70 + 10 = 80
- Lấy 80 : 2 = 40
- SB = Số lớn trừ đi hiệu (40 – 10 = 30
SB = Tổng – SL (70 – 40 = 30)
- Số lớn trước
- SL = (Tổng + hiệu) : 2
- 2 HS đọc
- Tìm số bé con lấy (Số lớn trừ hiệu) hoặc con có thể lấy (Tổng trừ số lớn)
- 2 HS đọc
- Bài toán dạng tìm 2 số khi biết tổng
và hiệu của hai số
Trang 5- Dạng toán này có mấy cách giải, là những
cách nào ?
*GV chốt : Dạng BT này có 2 cách giải Lưu
ý : các con nên nắm vững 1 trong 2 cách giải
để vận dụng giải tốt các bài toán thuộc dạng
này
- Có 2 cách ; Cách 1…, cách 2…
=> Vừa rồi cô và các con đã cùng nhau đi
giải bài toán tìm 2 số khi biết tổng và hiệu
của hai số Để nắm chắc hơn dạng toán này
chúng ta cùng nhau sang phần luyện tập.
Trước hết chúng ta đi vào BT1
3 Luyện tập.
- HS lắng nghe
Bài 1:
- Gọi HS đọc đề bài
- Bài toán cho biết gì?
- Bài toán hỏi cái gì?
- Bài toán này thuộc dạng nào?
*GV: Đối với dạng toán này không bắt buộc
phải vẽ sơ đồ, nhưng để các con hiểu và nắm
bài tốt hơn thì những tiết đầu trước khi giải
chúng ta hãy vẽ sơ đồ bài toán
- Theo đề bài, Tổng hai số là bao nhiêu?
- Bố hơn con 38 tuổi là gì của bài toán?
- Xác định hai số phải tìm của bài toán là gì?
-Vậy khi vẽ sơ đồ, đoạn thẳng biểu thị số tuổi
của bố và con ta sẽ vẽ ntn?
GV: Các con lưu ý: Ở dạng toán này khi vẽ
sơ đồ biểu diễn hai số, nếu giá trị hiệu hai số
lớn thì khi vẽ độ dài chênh lệch hai đoạn
thẳng cách xa nhau.Ngược lại nếu giá trị
hiệu hai số nhỏ thì khi vẽ độ dài chênh lệch
hai đoạn thẳng gần nhau hơn.
- Con hãy vẽ sơ đồ rồi giải BT
- 2 HS đọc đề bài
- HS nêu
- HS nêu
- Tìm hai số ki biết ……
- HS theo dõi
- …là 58 tuổi
Bố hơn con 38 tuổi chính là hiệu của bài toán
- Là tuổi bố và tuổi con
- Khi vẽ ta vẽ đoạn thẳng biểu thị số tuổi của bố dài hơn đoạn thẳng biểu thị số tuổi của con
- HS nghe
- HS tóm tắt bài toán bằng sơ đồ rồi giải
- Y/c HS làm bài vào vở, 1 HS làm phiếu lớn
- Chữa bài
- Gọi HS có cách giải khác đọc
- HS thực hiện
- Chữa bài
- HS đọc, lớp nghe, nhạn xét
Trang 6- GV đánh giá, chốt.
Bài 2:
- Gọi HS đọc đề bài
- Bài toán cho biết gì?
- Bài toán hỏi cái gì?
- Bài toán này thuộc dạng nào?
- Tương tự bài toán trước các con hãy xác
định rõ tổng, hiệu và hai số rồi vẽ sơ đồ và
giải
- Gọi học sinh chữa bài
- GV nhận xét, chốt
C Củng cố, dặn dò
- Bài toán Tìm hai số khi biết tổng và hiệu
của hai số đó có mấy cách giải? là những
cách nào?
+ Muốn tìm số bé trước ta làm thế nào?
+ Muốn tìm số lớn trước ta làm thế nào
- GV nhận xét tiết học, dặn học sinh chuẩn
bị bài sau
- 2 HS đọc đề bài
- HS nêu
- HS nêu
- Tìm hai số khi biết ……
- HS làm bài vào vở.1 học sinh giải trên bảng
- Một vài học sinh đọc bài GV kiểm tra học sinh có thể giải cách khác
? HS
HS trai:
HS gái: 4HS 28HS ? HS
Số HS trai là: ( 28 + 4) : 2 = 16 (học sinh)
Số HS gái là: 16 - 4 = 12 ( học sinh ) Đáp số:12 HS gái, 16 HS trai
- HS nêu
Số bé = (Tổng - Hiệu ) : 2
Số lớn = (Tổng + Hiệu ) : 2