SKKN Một số giải pháp tạo hứng thú, nâng cao hoạt động giáo dục thể chất thông qua trò chơi vận động MỤC LỤC Trang 1 MỞ ĐẦU 1 1 1 Lý do chọn đề tài 1 1 2 Mục đích nghiên cứu đề tài 1 2 1 3 Đối tượng n[.]
Trang 1MỤC LỤC
Trang 1 MỞ ĐẦU 1
1.1 Lý do chọn đề tài 1
1.2 Mục đích nghiên cứu đề tài 1-2 1.3 Đối tượng nghiên cứu 2
1.4 Phương pháp nghiên cứu 2
2 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến 2
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến… 2
a Thuận lợi và khó khăn 3
* Thuận lợi 3
* Khó khăn 3
b.Thực trạng giảng dạy hoạt động giáo dục thể chất ở trường tiểu học 3
2.3 Một số giải pháp thực hiện để tổ chức trò chơi đạt hiệu quả cao 3-17 2.4 Kết quả đạt được……… 17
3 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ……… 17
3.1 Kết luận……….17-18 3.2 Kiến nghị……… 18
Trang 21 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài
người" Có lẽ ai cũng đều công nhận điều đó Có sức khoẻ chúng ta có thể vui chơi, học tập, làm việc Vậy chúng ta phải biết bảo vệ, giữ gìn và thường xuyên tập luyện TDTT (rèn luyện thân thể) để có một cơ thể luôn khoẻ mạnh cả về trí tuệ lẫn thể chất
Mĩ Học thể chất giúp các em có một cơ thể phát triển một cách toàn diện, cân đối, nâng cao khả năng nhanh nhẹn, mạnh mẽ, bền bỉ, khéo léo Đồng thời nhằm bồi dưỡng phẩm chất đạo đức cách mạng, đức tính gan dạ, dũng cảm, tính tự chủ, tinh thần lạc quan, tinh thần tập thể, ý thức tổ chức kỷ luật
diện cho học sinh Vậy làm thế nào để trong 2 tiết học giáo dục thể chất trên tuần đạt được hiệu quả mong muốn Đó là câu hỏi luôn làm tôi trăn trở ?
thể chất tôi đã tìm ra một số giải pháp để giờ học này thực sự có tác dụng tích
cực tới các em học sinh Chính vì vậy tôi đã chọn đề tài: “Một số giải pháp tạo
hứng thú, nâng cao hoạt động giáo dục thể chất thông qua trò chơi vận động”
để nghiên cứu nhằm giúp học sinh bớt căng thẳng, phát huy tính tích cực, sôi nổi
1.2 Mục đích nghiên cứu
phương pháp dạy học để thu hút học sinh luyện tập Chính vì vậy việc tạo hứng
một trong những yêu cầu, nhiệm vụ cần phải được xem trọng trong tiến trình tổ chức một bài dạy Trò chơi vận động bây giờ không phải là một phương tiện giáo dục nữa mà đã được nâng lên ở vị trí giáo dục đó là: “ Phương pháp học mà chơi, chơi mà học”.Tất cả phụ thuộc vào nghiệp vụ của người làm công tác giáo dục thể chất Nhiệm vụ này làm tốt sẽ thu hút được nhiều học sinh yêu thích
thuận lợi, giúp các em mang lại hiệu quả cao trong học tập, tự rèn luyện cho mình phương pháp tự học, chiếm lĩnh tri thức một cách chủ động và sáng tạo
Là một người giáo viên có tâm huyết trong sự nghiệp trồng người tôi luôn phấn đấu làm sao để nâng cao nghiệp vụ chuyên môn của bản thân mỗi ngày, để truyền tải đến các em học sinh thân yêu những gì tốt đẹp nhất, thu hút ngày càng nhiều em học sinh yêu thích môn học này hơn Đó cũng là niềm vui lớn của tôi
đã rút ra được một số kinh nghiệm trong công tác giảng dạy và áp dụng vào hai
Trang 3năm học gần đây đạt hiệu quả cao.Tôi xin trình bày để đồng nghiệp tham khảo
1.3 Đối tượng nghiên cứu
- Đề tài: “Một số giải pháp tạo hứng thú, nâng cao hoạt động giáo dục thể chất thông qua trò chơi vận động”
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Nghiên cứu tài liệu: Đọc tài liệu sách, báo, sách tham khảo
tiết học của học sinh trong trường
được tâm tư, tình cảm và nguyện vọng được chơi của các em trong giờ học để rồi có những biện pháp tổ chức hợp lí
2 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
Sức khoẻ là vấn đề quan trọng và được đặt lên hàng đầu của toàn nhân loại Tập luyện TDTT để rèn luyện sức khoẻ là thiết yếu trong sinh hoạt hàng ngày Đất nước càng phát triển mạnh mẽ bao nhiêu thì sự quan tâm đến phong trào tập luyện TDTT càng lớn bấy nhiêu Trên thế giới, hàng năm tổ chức rất nhiều giải đấu TDTT, cùng với nó là sự đầu tư về công sức, tiền của và niềm khát khao chiến thắng tất cả đều có mục tiêu lớn nhất là sức khoẻ (khoẻ cả thể chất lẫn tinh thần)
Ở Việt Nam chúng ta, vấn đề giáo dục thể chất đang được Đảng và Nhà nước hết sức quan tâm mà cụ thể là hiện nay nhiều trường học đang được đầu tư
lợi cho việc học thể chất của các em đạt hiệu quả tốt hơn Trong chương trình thể dục của tiểu học, học sinh khối lớp 1 học 1 tiết/ tuần còn học sinh từ khối 2 đến khối 5 được học 2 tiết/ tuần với các nội dung cơ bản đó là:
+ ĐHĐN
+ Bài TD phát triển chung
hoạt, góp phần làm cho cơ thể phát triển toàn diện, cân đối, tạo cơ sở tốt để nâng
tảng cho các em làm quen với tập luyện TDTT sau này và nó phải được đặt lên hàng đầu trong bậc tiểu học đúng như lời nói của cố thủ tướng Phạm Văn Đồng:
"Thể dục là mục tiêu không thể thiếu được trong quan điểm giáo dục của chúng
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
thấy có những thuận lợi và khó khăn sau:
a Thuận lợi và khó khăn
Trang 4*, Thuận lợi:
tập luyện thể dục thể thao, rèn luyện sức khỏe
- Ban Giám hiệu nhà trường đánh giá cao tầm quan trọng của bộ môn giáo dục thể chất đối với học sinh tiểu học nên đã quan tâm và tạo điều kiện tốt nhất
*, Khó khăn:
- Các em học sinh chưa hiểu được tác dụng của từng nội dung bài học đến sự phát triển của cơ thể
b Thực trạng giảng dạy hoạt động giáo dục thể chất ở trường tiểu học
- Các em còn chưa hiểu hết về tác dụng của môn học với sức khoẻ của bản thân Đặc biệt các em đều không biết là mỗi nội dung được học đều có tác dụng riêng tới cơ thể, các em chỉ hiểu chung chung rằng tập thể dục có lợi cho sức khoẻ và
lớp Nhiều em trang phục không gọn gàng, còn nói tự do trong giờ Trong khi tập thì hay hỏi "Sắp được chơi trò chơi chưa cô?" hoặc ""Em không thích chơi cái trò này?"
chủ yếu học ĐHĐN, bài thể dục phát triển chung, thể dục RLTT và KNVĐ cơ bản, trò chơi vận động Các nội dung được lặp đi lặp lại đôi khi khiến học sinh thấy nhàm chán
Từ một số nguyên nhân khách quan cùng với việc chưa hiểu ý nghĩa, tác dụng của môn học nên ý thức tập luyện của các em còn kém Chưa thực hiện được kỹ thuật, biên độ động tác chưa đúng dẫn đến giờ học đạt hiệu quả thấp
2.3 Một số giải pháp thực hiện để tổ chức trò chơi đạt hiệu quả cao
luyện có hiệu quả nhất trong dạy thể chất là áp dụng các trò chơi trong các tiết học Phương pháp này đem lại cho chúng ta rất nhiều lợi ích Các trò chơi bổ trợ cho việc tập luyện các nội dung chính bài học, tạo hứng thú say mê, sự sáng tạo và chủ động Hơn hết, nó góp phần rút ngắn khoảng cách giữa giáo viên và học sinh, giúp cho tiết học sôi nổi hơn và tạo hứng thú cho chính người dạy và người học
a Cách tổ chức trò chơi trong tiết học giáo dục thể chất
Trò chơi luôn đóng vai trò to lớn trong một giờ giáo dục thể chất cũng như mọi hoạt động giải trí của con người
Trang 5Trước hết, người giáo viên phải hiểu biết rộng, biết tham gia và biết tổ chức tốt nhiều trò chơi, thu hút học sinh tham gia Như chúng ta đã biết, học đó người
b Người giáo viên phải hiểu được cốt lõi trò chơi
- Tác dụng của trò chơi đó như thế nào?
c Để hướng dẫn và tổ chức cho học sinh có hiệu quả và an toàn người giáo viên cần chú ý các nội dung sau đây:
- Tổ chức đội hình cho học sinh chơi
- Giới thiệu và giải thích cách chơi
chưa tốt)
*, Chọn trò chơi và biên soạn kế hoạch dạy học
viên là chọn trò chơi (trừ những trò chơi đã quy định cố định trong chương trình
định được mục đích, yêu cầu của trò chơi định chọn Ví dụ trong một buổi hoạt động ngoại khoá ở ngoài trời, giáo viên muốn có một hoạt động sôi nổi, hấp dẫn
"Chạy tiếp sức", hay "Tiếp sức chuyển vật" hoặc "Lò cò tiếp sức"…
vận động và sức khoẻ còn có hạn, do đó không thể chọn những trò chơi phức tạp hoặc đòi hỏi sức mạnh cao Ngoài ra giáo viên còn phải chú ý tới đặc điểm giới
không…Sau khi đã chọn được trò chơi, giáo viên cần soạn thành kế hoạch bài dạy, từng bước tập cho học sinh từ chỗ chưa biết đến biết, từ chỗ chỉ biết chơi cầm chừng, thụ động đến tham gia chơi hoàn toàn chủ động và có tính sáng tạo
học sinh biết cách chơi, chuột chạy đường nào mèo đuổi theo đường đó, kế hoạch bài dạy sau nâng lên cho học sinh biết đọc các câu đồng dao trước và
*, Chuẩn bị phương tiện và địa điểm tổ chức trò chơi.
dần dần tổ chức cho các em biết tham gia chơi một cách thành thục Công việc đầu tiên lúc này là chuẩn bị phương tiện và địa điểm để tổ chức cho các em chơi
Trang 6Về phương tiện cần phân chia ra những phương tiện nào giáo viên chuẩn bị và phương tiện nào học sinh phải chuẩn bị Ví dụ: Đá cầu, thì học sinh phải chuẩn
bị cầu, muốn vậy giáo viên phải nhắc nhở học sinh từ buổi học trước để các em chuẩn bị, thậm chí ngày hôm sau là giờ giáo dục thể chất, thì hôm trước giáo viên phải nhắc lại một lần nữa để các em nhớ và chuẩn bị Đối với giáo viên thì phương tiện tổ chức cho học sinh cần chia ra làm hai loại: Loại thứ nhất là loại cần phải chuẩn bị trước khi đến giờ tổ chức cho các em chơi ví dụ: mua cầu,
nước, sơn… còn kẻ bằng phấn thì đợi đến giờ chơi mới kẻ
hiểm, nếu bẩn thì phải quét dọn cho bảo đảm môi trường trong sạch
*, Tổ chức đội hình cho học sinh chơi
Ví dụ: Trò chơi “Lăn bóng bằng tay”
Đội hình chơi trò chơi
x x x x ………
x x x x ………
x x x x ………
x x x x ………
GV
nhiều đội hình khác nhau: Đội hình một hàng dọc, ngang hay vòng tròn… Ở mỗi đội hình như vậy vị trí của giáo viên đứng điều khiển cũng khác nhau, tuy nhiên phải theo một nguyên tắc chú ý là làm sao học sinh phải nghe rõ được lời giáo
chơi, học sinh và tiến trình cuộc chơi, nhưng không gây cản trở cuộc chơi của các em
*, Giới thiệu và giải thích cách chơi
chưa biết trò chơi đó thì cần giải thích và làm mẫu tỉ mỉ những nếu các em đã biết hoặc nắm vững trò chơi đó thì cách giới thiệu và giải thích thật ngắn gọn Thông thường khi giới thiệu và giải thích về trò chơi giáo viên cần: nêu tên trò chơi, cách chơi, luật chơi, yêu cầu về tổ chức đội hình, cách đánh giá thắng thua
Trang 7dài dòng, vì vậy khi giải thích trò chơi, giáo viên nên nói ngắn gọn, rõ ràng, dễ
nữa, mà nêu thêm một số yêu cầu cao hơn Có thể đưa ra một số yêu cầu chơi
như vậy các em mới hào hứng, hăng hái hơn, phát huy hết khả năng sức lực, trí tuệ và óc sáng tạo của mình
được học sinh tham gia chơi một cách thực sự là nghệ thuật của người điều khiển Vì vậy mỗi giáo viên cần tích luỹ kinh nghiệm và không nên coi thường khâu giới thiệu và giải thích trò chơi
*, Điều khiển trò chơi
trọng tài trong một trận thi đấu Mọi tình huống vi phạm luật, thống kê điểm thắng thua của từng đội để rồi phân loại đội nào thắng, đội nào thua và giải quyết kiện cáo… đều do người điều khiển quyết định Vì vậy người điều khiển phải nắm vững tiến trình và theo dõi cuộc chơi thật chặt chẽ
mới, thì thường cho các em chơi thử một đến hai, ba lần, sau mỗi lần giáo viên cần nhận xét và bổ sung thêm những điều về luật để các em nắm vững luật, sau
đó mới tiến hành cho các em chơi chính thức có thi đua
tham gia chơi
chơi bằng nhiều cách:
- Rút ngắn hoặc tăng thời gian của cuộc chơi
- Thay đổi phạm vi hoạt động của trò chơi (rút ngắn hoặc tăng cự li, giảm hoặc tăng trọng vật…)
pháp phòng ngừa chấn thương có thể xảy ra Cần nhắc nhở và giáo dục ý thức tổ chức kỉ luật vì đây là một trong những biện pháp phòng ngừa chấn thương hiệu quả nhất
*, Đánh giá kết quả cuộc chơi
điểm của từng đội, cụ thể về thời gian đội nào hoàn thành trước, nhiều hay ít người vi phạm luật chơi, đội hình đội ngũ có trật tự không… Dựa vào yêu cầu,
Trang 8nội quy chơi, kết quả cuộc chơi giáo viên đánh giá cuộc chơi và phân loại thắng,
lại đại khái, không chính xác hoặc không công bằng Vì vậy đã làm học sinh mất phấn khởi, đôi khi các em biểu lộ sự phản đối với sự đánh giá đó và không chấp nhận kết luận của người điều khiển Đây là những điều đã xảy ra không phải hạn hữu, ngay đến các trò chơi của người lớn như đá bóng, bóng rổ, bóng chuyền…
của cuộc chơi mà chúng ta tổ chức cho học sinh chơi bị giảm đi nhiều, mất đi ý nghĩa giáo dục và đôi khi dẫn đến sự hiềm khích, cãi cọ, hiểu lầm…
Có thể nói, điều khiển tiến trình một cuộc chơi (nhất là với học sinh tiểu học các em hiếu động và mức độ hiểu biết còn có hạn) sao cho sôi nổi, sinh động, hấp dẫn lôi cuốn được học sinh tham chơi một cách thích thú, đó là nghệ thuật của nhà sư phạm Có lẽ chỉ có lòng yêu trẻ, yêu nghề, sự ham học hỏi nghiên cứu, sưu tầm tích luỹ kinh nghiệm thì nghệ thuật đó mới ngày càng phong phú
*, Một số điểm cần chú ý giảng dạy trò chơi vận động
Do điều kiện cơ sở vật chất của hầu hết các trường phổ thông ở nước ta là sân
thường đã khó dạy hết chương trình, khi gặp thời tiết không thuận lợi như mưa,
Người giáo viên có thể áp dụng một số biện pháp sau đây để áp dụng trong điều kiện gặp phải thời tiết không thuận lợi:
như các hình thức thưởng phạt trong chương trình trò chơi
học
cầu, những còn hơn là không tập gì để trống giờ
- Khi dạy trong nhà nên sử dụng các trò chơi có hoạt động cả về tay, chân và trí tuệ… kết hợp với biện pháp là tập thể lực hay thực hiện các trò chơi có dạng như bài tập thể lực Ví dụ: Thi chống đẩy, nhảy qua chướng ngại vật, bật quay
tượng học sinh Lớp dưới thì cự ly ngắn, lớp trên thì cho cự ly dài hơn, cụ thể là
d Một số trò chơi giúp học sinh hăng say trong giờ giáo dục thể chất
*, Trò chơi rèn luyện hô hấp, định hướng, phản xạ và khéo léo, tập trung chú ý
+ Trò chơi lăn bóng
Mục đích: Nhằm rèn luyện sự khéo léo, nhanh nhẹn.
Trang 9Chuẩn bị:
hàng kia 1 - 2 m, trong mỗi hàng em nọ cách em kia 1m - 1,5m Các em đứng giang rộng hai chân hơn vai, thân trên ngả về trước, một tay chống lên đùi, một
Cách chơi:
cùng nhận bóng, cầm bóng nhảy lò cò về phía trước, sau đó đứng lên phía đầu hàng và lăn bóng như bạn trước đó Trò chơi cứ tiếp tục như vậy cho đến người cuối cùng (em đầu tiên chuyền bóng lúc này là người cuối cùng) nhận bóng nhảy lò cò về trước, đứng vào trước hàng của mình và dùng hai tay đưa bóng lên
ngũ ngay ngắn tổ đó thắng cuộc
người cuối cùng, các em trong hàng có quyền dùng tay chỉnh bóng hoặc đón bóng,
Cách dạy:
- Trước khi cho học sinh chơi, giáo viên hô "Chuẩn bị" lúc này các em đứng trên
luật rồi sau đó nhận xét, giải thích thêm về cách chơi để tất cả học sinh đều nắm được cách chơi sau đó mới cho học sinh chơi chính thức có thi đua phân thắng thua
đất cho đến bạn đứng cuối cùng
+ Trò chơi vòng tròn
Mục đích: Nhằm luyện tập cách điểm số, cách chuyển đội hình từ 1 vòng tròn
Chuẩn bị:
- Tập hợp học sinh thành 1 vòng tròn mặt quay theo vòng tròn ngược chiều
Cách chơi:
hồ) vừa vỗ tay đánh nhịp kết hợp với nghiêng người,
ngả đầu như múa vừa đọc mấy câu vần điệu:
Trang 10“Vòng tròn, vòng tròn,
Từ một vòng tròn,
Chúng ta cùng nhau Chuyển thành hai vòng tròn"
Khi đọc đến ba từ "hai vòng tròn" thì những em số 1 nhảy sang trái một bước
"Vòng tròn, vòng tròn,
Từ hai vòng tròn, Chúng ta cùng nhau Chuyển thành một vòng tròn"
Khi đọc đến ba từ "một vòng tròn" thì những em số 1 nhảy sang phải một bước
Cách dạy:
số, sau đó giáo viên gọi tên trò chơi và giải thích cách chơi, đồng thời giáo viên
bị … bắt đầu!" hoặc "1, 2… 3!" thì các em nhảy chuyển đội hình
- Tập đi, đọc vần điệu và chuyển đội hình theo lời hô
*, Trò chơi rèn luyện kĩ năng đi, chạy và phát triển sức nhanh
+ Trò chơi giành cờ chiến thắng
Mục đích: Nhằm rèn luyện kĩ năng chạy, sự thông minh, nhanh nhẹn, khéo léo
Chuẩn bị:
- Kẻ 2 vạch giới hạn cách nhau từ 10m - 16m Ở chính giữa sân (khoảng giữa 2 vạch giới hạn) kẻ một vòng tròn có đường kính 0,5m - 1,0m và cắm vào đó 1 lá
cờ nhỏ
chơi chỉ tổ chức cho 2 tổ, do đó nếu lớp có 4 tổ có thể tổ chức 2 sân chơi, hoặc 2
tổ chơi thì 2 tổ đứng xem sau đó đổi chỗ cho nhau và tập hợp thành 2 hàng ngang ở 2 bên đường giới hạn, mặt quay vào phía cờ Cho học sinh ở mỗi hàng điểm số để từng em nhận biết số của mình
Cách chơi:
đội bạn đã cầm lấy cờ, thì người cùng số phải chạy đuổi theo để giành lại cờ bằng cách vỗ nhẹ vào người bạn Trong trường hợp này người cầm cờ bị thua, còn nếu không đuổi kịp để người cầm cờ chạy về qua vạch giới hạn, thì người