Cách nuôi dạy khả năng trí tuệ của trẻ doc

Lâu quá tôi không còn nh.. T p cho tr thói quen đi th vi n, làm cho tr th th vi n riêng... K nó, tôi không quan tâm... -G i th cho tác gi mà tr yêu thích.. Ch i trò tìm nh ng tính t miêu

CÁCH NUÔI D Y KH

N NG TRÍ TU C A TR

T P II

M C L C

1 Mu n con vi t ch đ p 4

2 B n có d y cho con yêu thích vi c đ c sách? 5

3 khuy n khích tr đã đ c th o 7

4 H c đ c theo cách nghe 8

5 H c đ c b ng cách nhìn 9

6 10 cách giúp tr t tin tr c nh ng con s 9

7 10 cách giúp tr phát tri n k n ng đ c 11

8 10 đi u giúp con b n nâng cao hi u qu đ c sách 12

9 Các ho t đ ng thú v đ phát tri n k n ng vi t 13

10 Các ho t đ ng vui giúp phát tri n k n ng nghe 15

11 c sách: Con b n đang giai đo n nào? 16

12 Làm th nào đ giúp con phát tri n v n t v ng? 17

13 Khuy n khích nh ng tr yêu thích vi c vi t lách 18

14 Các ho t đ ng thú v thúc đ y k n ng nói c a tr 20

15 Nh ng nét v đ u tiên 22

16 S a t t nói ng ng 25

17 Tr em h c đ c nh th nào? 26

18 Cách nâng cao k n ng ng âm cho tr m i bi t đ c 28

19 Vui ch i đ phát tri n kh n ng toán h c 29

20 Nh ng giai đo n quan tr ng: K n ng nói 30

21 T p vi t m t giai đo n quan tr ng trong quá trình phát tri n trí não c a tr em 33

22 Vai trò quan tr ng c a phát tri n ngôn ng 35

23 Cách nh n bi t tình tr ng y u thính giác tr 36

24 D y s cho con vào lúc nào và b ng cách nào? 37

25 Làm sao đ con b n h c gi i môn V n? 37

26 T ghét thành thích Làm sao đ con b n có thói quen thích đ c sách 38

27 Trò ch i thích h p cho c tr hi u đ ng, ngh ch ng m hay t m , d u dàng 39

28 V i tr con, ch i là h c 41

29 Làm sao bi t khi nào bé s n sàng ch i v i b n? 42

30 Nh ng trò ch i d y các k n ng xã h i 44

31 ánh th c giác quan 45

32 ch i 46

33 ch i cho tr nh d i 2 tu i 47

34 ch i cho bé tu i t p đi 48

35 ch i cho bé l n 49

36 Tha h máy mó tay chân 51

37 Tr con l n lên nh vui ch i 52

38 Ch n đ ch i cho tr 53

39 Sách nào dành cho con? 55

40 T ghét thành thích Làm sao đ con b n có thói quen thích đ c sách 56

41 Nh ng trò ch i yêu thích 58

42 Ch i đ vui toán h c dành cho bé tu i t p đi 59

43 Ch i v i con khi b n đã m t và bu n ng 60

44 Nh ng trò ch i thú v cho bé d i 1 tu i 61

45 Nh ng trò ch i h u ích trong nhà 62

46 Màu s c nh h ng đ n tâm lý tr 64

47 8 cách giúp tr ch m h c 65

48 Càng l n càng khôn ngoan 68

49 Cha m ph i bi t nói KHÔNG 70

50 Ch m sóc con cái sau gi h c 71

51 Chu n b k thi cho tr 72

52 Ch ng s thú v t tr em 74

53 Con m t 75

54 D y cho tr bi t cách chia s 75

55 Cho con c h i 76

56 H t s khi đi bác s 77

57 Lòng yêu th ng tác đ ng đ n s phát tri n trí não 78

58 Tình yêu th ng tác đ ng đ n s phát tri n trí não 79

59 H c mà ch i 80

60 Nói chuy n v i bé 1 - 2 tu i 80

61 Nên làm gì n u nghi ng kh n ng giao ti p c a bé có v n đ ? 82

62 Nói chuy n v i bé 2 - 3 tu i 82

63 Nói chuy n v i bé 4 - 5 tu i 83

64 T v ng và nh ng m u câu giao ti p tiêu bi u 84

65 Nói chuy n v i tr s sinh 85

66 T i sao tr mút ngón tay? 87

67 Vi c n u ng và ngh ng i 88

68 Tính hi u k c a tr con 90

69 Tôi không mu n quát m ng con mình 94

70 Giúp tr v t qua giai đo n nói KHÔNG 97

71 Khi b m không thích nh ng đ a b n c a con 98

72 B a n t i luôn là c n ác m ng c a gia đình tôi 99

73 Giúp bé h c ôn thi 100

74 Con yêu, con ghét 101

75 Là ph huynh, ôi th t ch ng d 102

76 L i nói ch ng m t ti n mua 103

77 Khi tr nh b l c 104

78 Làm sao đ hâm nóng b n tr sau k ngh ? 104

79 Khi con ch i đi n t 105

80 Khi nào m i có th bi t đ c con b n thu n tay nào? 107

81 Nh ng d u hi u c nh báo tr ch m phát tri n v m t xã h i và nh n th c 107

82 Cách c x v i tr 5-6 tu i 110

K N NG CHUNG

1 Mu n con vi t ch đ p

Không ph i ng u nhiên mà nhi u ng i có ch vi t r t đ p nh r ng bay

ph ng múa L i có l m ng i không dám đ a ch c a mình cho ai xem V y làm

Bàn và gh ph i v a đúng t m c a tr , sao cho khi tr ng i thì khu u tay v a

ch m xu ng m t bàn N u bàn quá th p, tr ph i khom l ng xu ng, lâu ngày s b

gù ho c t h n n a là v o c t s ng Nh ng n u bàn quá cao, tr ph i nh n ng i lên, ho c cúi sát đ vi t d d n đ n c n th

Ch n v t p vi t cho tr c ng là m t khâu quan tr ng Tr m i t p vi t nên

ch n lo i v có k ô ly to, rõ nét , gi y dày đ ch không b h n ho c m c không

b th m sang m t gi y bên kia M i t p vi t, có th cho tr vi t bút chì, sau đ y m i

vi t bút m c Không nên cho tr vi t bút bi, vì đ tr n, nh y c a vi t s d làm cho

tr không làm ch đ c cây vi t c a mình và nét ch không th t

Ánh sáng góc h c t p c a tr c ng r t quan tr ng M t góc h c t p s ch s , sáng s a làm cho tr d ch u và h ng ph n h n Không nên ch n ch t i t m, mu i gián làm tr đâm ra s hãi và không còn h ng thú trong vi c h c

N u đ t đèn, b n ph i đ t phía tr c m t ho c h t t bên trái sang Vì n u đ t sau l ng ho c bên ph i, bóng c a l ng và tay tr s làm t i t p

Nh ng ngày đ u tiên là quan tr ng nh t

Nh ng ngày đ u t p vi t r t quan tr ng v i tr Tr sau này có vi t ch đ p hay không thì ngay ngày đ u ph i kèm ch t, không ph i th y tr bi t vi t là đ c Vi t không đúng cách, đ t p không đúng v trí c ng làm cho ch tr không đ p Vi t

c u th , qu y quá cho qua và không theo dõi đ u khi n tr ít vi t ho c không c

g ng vi t c ng làm hi u qu vi c t p vi t b gi m

Khi khâu chu n b đã hoàn t t, b n b t đ u t p vi t cho con đ c r i đ y! Hi n nay, t i các nhà sách có r t nhi u lo i v t p vi t cho tr , nh ng quy n v này có

hàng ch m u đ u trang và tr s vi t theo ch m t ki u ch m u đó cho đ n h t trang Vi t đi, vi t l i nhi u l n, nh m giúp tr quen v i các ký t , không m c l i chính t và vi t cho đ u tay

Dáng ng i khi vi t c ng c n ph i chú ý Nên t p cho tr ng i tho i mái, v đ

th ng tr c m t Nhi u tr đ v nghiêng h n v bên ph i ho c bên trái m i vi t

đ c, b n nên s a ngay cách ng i sai này, đ lâu d n thành thói quen r t khó s a

L m b n ra s c ch nh s a ch vi t cho con khi “g o đã thành c m”, có ngh a là

tr đã quen v i cách vi t riêng c a nó Trong tr ng h p này, b n ph i t ng b c

n n l i ch b ng cách cho tr vi t th t nhi u theo khuôn m u D nhiên, tính kiên trì

là c n thi t trong tr ng h p này vì tr c n th i gian đ t p luy n l i

2 B n có d y cho con yêu thích vi c đ c sách?

Tr em thích sách h n là thích đ c sách Hãy làm tr c nghi m sau đây xem b n

có th làm cho con mình yêu thích vi c đ c sách h n không

1 Phòng con b n có bao nhiêu cu n sách?

a Ít h n s giày trong phòng

b Không có cu n nào c ; toàn b sách đ u trong phòng sách c a gia đình

c G n b ng s sách trong khu v c dành cho thi u nhi c a th vi n công c ng

1 Câu tr l i đúng là c B n nên b t tr vùi đ u vào sách v và nên có s n

c B o con xem video

2 Câu tr l i đúng là a Khuy n khích tr đ c sách m i khi r nh ho c bu n chán Có th b n ph i theo dõi m t s cu c thi h p d n trên truy n hình, nh ng m i

t i nên b ra m t ít th i gian đ đ c sách c chung v i con là cách t t nh t đ chia s nh ng kinh nghi m vui và t p cho con đ i phó v i nh ng thách th c m i

B n đ c cho con nghe, ho c n u có th , nói con đ c m t mình

3 B n đ c sách vào lúc nào?

a Sau khi con b n ng ; ó là lúc yên t nh nh t trong ngày

b Tôi không có th i gian đ đ c

c c tr c m t con b t c lúc nào

3 Câu tr l i đúng nh t là c Con b n mu n b t ch c b n N u b n đ c tr c

m t nó và đ sách kh p n i trong nhà, tr c ng s đ c b t c lúc nào có th

4 B n d n con đ n th vi n l n cu i khi nào?

a Lâu quá tôi không còn nh

b Tu n tr c

c Kho ng h n ba tháng

Câu tr l i đúng nh t là b Nên đ a tr đ n th vi n đ u đ n, ho c khi nó mu n

T p cho tr thói quen đi th vi n, làm cho tr th th vi n riêng

5 N u bé ch mu n đ c ho c xem truy n c i b ng tranh, b n s làm gì?

a Không cho và b t đ c nh ng sách có n i dung hay h n

b Cho phép và mua cho tr nhi u h n

c Cho phép đ c vài cu n m i tu n v i đi u ki n ph i đ c các lo i sách khác

n a

5 Câu tr l i là c Công vi c c a b n là ph i đ c và d y cho tr yêu thích sách

v N u truy n tranh có n i dung x u, b ng m i cách b n ph i gi i thích, nh ng

v n ti p t c cho đ c đ th thách D n d n các em s hi u đ c v n đ

6 B n làm gì khi con b n ch n đ c lo i sách quá khó?

a Cho tr bi t sách này v t quá kh n ng c a em

b c s qua cho tr nghe, lo i b nh ng t và khái ni m khó hi u, r i l y sách

d h n

c c cho tr nghe, gi i thích nh ng t khó và nói sang chuy n khác

Câu tr l i là c Khuy n khích tr đ c nh ng lo i sách hay m c dù h i khó B n nên đ c sách khó nhi u h n cho tr nghe Khi có d p nên d y thêm các t khó

7 N u con b n mu n nghe đi nghe l i câu chuy n b n đã quên thì b n làm gì?

đó là m c đích c a t p đ c Khuy n khích các em h c thu c m t s câu trong sách

và yêu c u đ c l i theo cách nh c a các em

8 N u con b n c m th y không thích đ c, b n s làm gì?

a B t đ c m i đêm 30 phút

b D t các em đ n th vi n ho c hi u sách và tìm lo i sách mà tr quan tâm

c K nó, tôi không quan tâm

d Tôi ch a g p tr ng h p này, con tôi r t thích đ c sách

8 Câu tr l i là b Có th con b n tránh né sách v vì th y không có gì c n Gi i thích cho các em bi t đ c sách có th bi t đ c nhi u thông tin mà các em quan tâm nh kh ng long, xe c , bà tiên, ngôi sao đi n nh, trò o thu t Tr không thích đ c sách có th là do m t s v n đ h c hành, cho nên ph i đ ý s thi u sót

đó B n c ng nên ki m tra m t c a con V n đ th l c c ng làm cho tr không thích đ c

9 Con b n thích nh t lo i sách nào?

a i u này kh i ph i h i vì nó cùng tôi đ c lo i sách đó hàng ngày

b Tôi không bi t, h u nh con tôi ch đ c sách tr ng

c th vi n, tôi không thích con tôi đ c đi đ c l i nh ng cu n sách có nhà

9 Câu tr l i là a N u b n đ c cho tr nghe t khi còn bé, b n nên có vài cu n sách hay Vì trí nh là ph n r t quan tr ng khi t p đ c B n c đ c lo i sách nó thích cho đ n khi nào nó b o thôi

10 B n có th ng đ c v i con b n không?

a Kho ng m t tu n ho c ít h n

b B t kì lúc nào, b t kì đâu

c M i t i m t ti ng r i xem nó có thích hay không

10 Câu tr l i đúng là b Nên có thói quen đ c m i ngày và đ c cho tr nghe

tr c khi đi ng , ho c ngay sau b a n t i, nh ng đ ng ép khi tr ch a mu n Nên

đ c sao cho vui ch không ph i là m t công vi c

3 khuy n khích tr đã đ c th o

Khi con b n đã đ c th o, v n c ti p t c khuy n khích tr đ c thêm Vì m i em

có cách h c riêng, nên chúng ta s p x p nh ng ho t đ ng này theo cách h c riêng

c a t ng em

H c đ c b ng nh ng cách t nhiên

-Vi t báo nhà Yêu c u tr vi t l i nh ng chuy n đang x y ra trong gia đình

Ch n ngày sinh, chuy n đi ch i xa và nh ng vi c tr ng làm đ tài đ vi t R i

b t đ c l i cho ng i khác nghe

-Tìm hi u các t v tr ng tr t n th vi n đ c lo i sách v làm v n ho c mua nhà sách c đ tìm các lo i cây, hoa, rau trông đ p m t r i mua h t ho c cây con v n ki ng v ch m sóc chúng

-Làm th đánh d u trang C t m t mi ng gi y c ng hình ch nh t c l phía trên, cho tr đánh d u, dán và trang trí t ng m t theo nh ý tr r i x dây qua l -G i th cho tác gi mà tr yêu thích Nên đ t m t s câu h i đ giúp tr vi t

th Con thích sách c a tác gi đi m nào? Con th y th nào khi đ c nh ng truy n này? Con thích nhân v t nào? Khi vi t xong đ tên tác gi c n th n và đi g i

-Li t kê nh ng t l Khi tr g p m t s t l , yêu c u em vi t c ch và ngh a

c a t đó ra ây là cách hay đ làm t ng v n t v ng

-Cho ti n mua sách N u b n không mu n s d ng ti n th t, b n có th v ra Phát ti n m t đ chi tiêu nh ng vi c l t v t nhà Khi con b n đ dành đ c kho ng 5-10 đ ng, d t con đ n nhà sách và đ cho tr t xài ti n

-G p g tác gi Các tác gi vi t sách thi u nhi th ng hay có m t nhà sách, nhà thi u nhi Nên đ c báo và xem thông báo

-Làm ch đ c sách Trong phòng ng c a tr , ch ng ch i và cây lau nhà, ph

m n lên trên đ làm thành cái l u B o tr l y m t cu n sách và cây đèn pin chui vào l u đ c sách Mùa hè tr có nhi u gi , có th làm l u ngoài sân

v b n c ng nên ch n m t vài m o v t đ gây không khí vui nh n khi đ c

-Vi t th c đ n cho b a t i cu i tu n B n nên quy t đ nh cho n món gì, r i yêu

c u con vi t và t món n đó B o tr dùng nh ng tính t miêu t nh xà lách

“xanh, t i”, món gà “nóng” và kem “ng t, l nh” Ch i trò tìm nh ng tính t miêu

t vào nh ng lúc ngh ng i trong gia đình

-Tìm b n đ c sách chung D y cho tr bi t chia s thú vui đ c sách v i ng i khác G i đi n cho m t ng i b n ho c anh ch em h và s p x p th i gian đ c sách, trao đ i sách v i nhau Yêu c u các em nói chuy n và đ c chung sách m i

tu n

- c công th c n u n và cùng n u B t đ u b ng sách d y n u n dành cho tr

em có minh ho , con b n s bi t n u món n nh th nào c công th c cho tr

làm theo N u các món n theo sách s d y cho tr bi t sách v có nhi u thông tin

h n

-Dán hình Yêu c u con b n dùng keo dán nh ng b c hình các em yêu thích vào album (ho c dán lên gi y màu sau đó đ c l và bu c l i) và vi t l i chú thích cho

m i b c hình

- t t p chí Cho con b n xem l t qua các giá đ đ c a hàng và cho tr t

ch n nh ng th nó mu n Tr em thích đ c các t p chí thi u nhi Mua 2 cu n t p chí khác nhau qu y báo ho c nhà sách, r i yêu c u tr ch n lo i thích nh t đ đ t mua

-Hình dung k t qu Yêu c u con b n hình dung và vi t k t qu cho m t cu n sách mà tr thích

-M i t i nên đ c 15-20 phút, m i ng i trong gia đình cùng nhau đ c truy n

N u b n bè con ghé th m, yêu c u cùng tham gia Trong lúc đ c, nên ng ng vài phút đ th o lu n

-Gi s nh t ký Giao khoá và chìa khoá đ cho tr t gi s nh t ký mà tr

vi t, m c dù nó vi t không dài

6 10 cách giúp tr t tin tr c nh ng con s

c truy n, ngâm th , và hát vè là nh ng cách r t t t giúp tr t p đ c B n c ng

có th giúp con t tin v i nh ng con s , làm toán qua trò ch i đ tu i ch a đi

h c, đ ng b t các em ti p xúc v i bài t p hay b t k th gì làm cho môn toán tr nên t nh t, đ ng làm cho các em c m th y s toán

Nh ng em nào ch i trò ch i có liên quan đ n hình h c và s h c th ng s phát tri n kh n ng toán h c mang tính tr c giác T t nhiên không ph i t t c các em đ u

tr thành thiên tài toán h c, nh ng s không vô ích khi ti p xúc v i toán s m Có nhi u cách đ vui toán b ng ch

1 Hát Nh ng em bi t đ m tr c khi đi h c th ng có l i th h n, và hát là cách d y đ m d dàng Có th hát đ m s khi ru con ng ; hát trên xe, khi lên c u thang, trong ti m t p hoá, và k c khi đang làm vi c v t Nh ng bài hát đ m lùi s

là k n ng quan tr ng khi làm toán tr Khi hát b n nên thêm vào m t s t quen thu c v nh ng con v t đ c a thích nh : "M t chú voi con, hai chú voi con, ba chú voi con" và đ m d n lên "m i chú voi con" Sau đó hát ng c l i các con s :

"M i con mèo, chín con mèo " Tùy theo đ tu i mà b n thêm b t các con s và các t đi kèm

2 Th v n "M t, hai, ba con gà" ; "Ba, b n, n m cây t m" Th v n và nh c giúp các em d hình dung đ nh các con s Tìm đ c các lo i sách dùng đ đ m dành cho l a tu i c a các em, ho c b a ra nh ng bài hát vui cùng hát v i các em

3 M i th đ u có th đ m đ c Tr em có th đ c thu c các con s nh ng l i không hi u s 5 là gì ch ng h n S 5 th c ra t ng tr ng cho 5 cái gì đó giúp các em đ i chi u t ng ng gi a con s và s l ng, hãy t p cho các em quan sát

và c m nh n đ c các v t th có th c khi đ m Khi lau gh , l y qu n áo ra kh i máy gi t, ho c nh t v sò bãi bi n, b n hãy đ m cùng v i các em

4 S d ng các b ph n trên c th đ đ m Tr em đ tu i này th ng hay mân mê kh p mình m y, và r t thích các đ ch i toán h c mà đi đâu chúng c ng mang theo Hãy đ m m t c a tr r i c ng l i : M t m t c ng m t m t b ng hai m t

Có bao nhiêu tay, chân Th c ng 2 v i 2 b ng cách gi 2 ngón tay m i bàn tay

r i c ng l i Còn 5 ngón chân c ng v i 5 ngón chân thì sao? (đ tránh l n l n nên dùng hai v t cùng tên) N u tr th c s thích thú thì hãy ti p t c, còn không thì

đ ng ép

5 Nh s Khuy n khích các em chú ý đ n nh ng con s đ c vi t các đ a

ch ngoài đ ng, s xe cho các em t đánh d u ngày sinh c a mình trên l ch

i u này không nh ng t o thêm kinh nghi m đ c s cho các em, mà còn nh n

m nh cho các em bi t r ng con s là nh ng cái r t bình th ng trong cu c s ng hàng ngày

6 Tác d ng c a hình kh i Toán h c không ch nói đ n các con s mà còn nói

đ n di n tích, kích th c, chi u không gian, hình th , và so sánh ó là lý do t i sao các hình kh i truy n th ng l i là nh ng đ ch i toán h c không th thay th đ c

7 Phân lo i Toán h c đòi h i kh n ng phân bi t nh ng thu c tính gi ng và khác nhau và s p chúng thành t ng lo i thi t l p các k n ng này, hãy khuy n khích tr s p x p đ v t thành t ng nhóm theo nh ng thu c tính riêng c a nó nh : bút chì màu theo t ng màu, đ ch i riêng r v i d ng c h c t p, qu n áo theo t ng

màu và t ng lo i

8 o l ng Ch cho tr bi t cách s d ng th c o xem cái bàn, con chó, cái

gi ng cao bao nhiêu, dài bao nhiêu M t s i bún dài h n hay ng n h n cái th c đó? ôi gi y c a ai l n h n? Cho tr đ ng d a vào b c t ng, đánh d u và đ cháu

t l y th c đo xem mình cao bao nhiêu Khi cháu l n h n, ch cho nó cách s

d ng centimet đ đo nh ng v t nh chính xác h n

9 N u n Khi chiên th t, n ng bánh , hãy tán g u b ng toán h c b t đ u,

b n nên h i nh ng câu nh : mi ng th t nào l n h n mi ng th t nào nh h n T i sao ph i cân đo tr ng và đ ng khi làm bánh? Hãy tôn tr ng ý ki n c a con b n khi tán g u Không c n tr ph i tr l i đúng, ch c n bi t cách tính toán c a nó mà thôi

10 ng quên nh ng trò ch i c đi n nh ch i "N m M i" (tr n tìm), ch i

đ m "m t con chu t có 1 cái đuôi, hai cái tai, m t cái đ u và b n cái chân" "Hai con chu t có 2 cái đuôi, b n cái tai " Nhi u chuyên gia đ ngh cho tr ch i đôminô, ch i c cá ng a đ d nh n ra c kh i s trên đôminô mà không c n ph i

đ m t ng d u ch m m t, ho c cho ng a đi m t đo n mà không c n đ m t ng ô

m t

7 10 cách giúp tr phát tri n k n ng đ c

Dù con b n m i bi t đ c hay đã bi t đ c, nên áp d ng thêm nh ng cách đã

đ c th c nghi m sau đây đ giúp tr t p đ c nhà Sau đây là m t s ph ng pháp đ khuy n khích các em m i t p đ c và t o s say mê đ c sách

1 Ch cho tr nh ng ch cái và t then ch t:

L n đ u tiên con b n t p đ c, hãy ch tay vào m t t đ c bi t nào đó, gi i thích

và nh n m nh ngh a c a t , nh đ ng ch vào hình “Chúng ta tìm t con g u trang này Con có nhìn th y ch g trong t g u không?” Tr em th ng nh nh ng

ch cái trong tên c a mình tr c nên b n hãy tìm nh ng t có nh ng ch cái đó

2 c theo m u:

Khi con b n đã đ c đ c m t s t , hãy cho đ c l i nh ng t đó trong nh ng truy n đ n gi n Hãy đ c ch đ u tiên và yêu c u tr đ c ti p cho đ n h t câu

3 Cùng tr đ c truy n:

c m t câu truy n quen thu c r i cho tr đ c l n ti ng m t mình Gi ng đ c

c a b n s giúp tr hi u đ c và v t qua nh ng chi ti t đòi h i s tinh t Vì mu n ghi nh và đ c to chuy n đòi h i m t s t p trung cao đ , nên hãy thay phiên m i

ng i đ c 1 trang, tr có th i gian đ ngh ng i và nghe b n đ c

4 ng v i vàng:

Khi tr chu n b đ c chuy n cho b n nghe, đ ý xem quy n sách đó có quá khó

v i tr hay không N u nh n th y c 10 t thì tr l i m c k t m t t thì hãy ch n

m t cu n sách khác d h n ng t ch i n u tr mu n đ c đi đ c l i câu truy n

m c dù ch a hi u rõ vì đ c l i m t quy n sách giúp tr t tin h n và tr có th khoe khoang v đi u đó

5 Di n t p tr c:

Tr em th ng không thích đ c nh ng quy n sách m i vì chúng không mu n b

v p tr c m t cha m Tr em mu n coi tr c, c ng nh di n viên s g p khó kh n khi di n xu t mà không đ c tr c k ch b n Vì th , nên cho tr xem hình minh h a

r i h i tr xem cu n sách đó có ý nói v cái gì N u g p lo i sách khó đ c, nên cho

tr đ c tr c nh ng t khó

6 Giúp đ khi g p t khó:

N u con b n b v p t nào, đ ng ép đ c n a Tr c h t, nói tr b qua t đó,

đ c ti p ph n còn l i c a câu r i hãy quay l i tr đoán ngh a c a t đó B t tr nhìn vào nh ng ch cái đ u và cu i c a t đ hình dung ra t đó N u tr v i n n, khuy n khích tr r ng t đó không khó và c ng d ghi nh

7 Tránh xao lãng:

M c dù cùng đ c v i con b n n a ti ng m i ngày là c n thi t, nh ng đ ng nên

đ c liên t c quá 10 phút N u b n t p trung vào vi c d y tr , chúng s nh n th c

đ c t m quan tr ng c a vi c t p đ c

8 Trò chuy n:

Nh ng cu c nghiên c u cho th y, trò chuy n v i tr em b ng cách k chuy n s làm giàu v n t v ng và s hi u bi t c a tr Khi đi d o ho c khi đ c sách xong, tr thích th o lu n v nh ng gì nó v a đ c Lúc đó, b n nên h i: “Theo con thì sau đó chuy n gì s x y ra?” Ho c khích l tr nêu ra c m ngh c a mình v câu chuy n

i u này s giúp các em hi u rõ c t truy n

9 G t bút chì:

Tr c đây các nhà ngôn ng cho r ng tr em c n bi t đ c tr c khi bi t vi t,

nh ng hi n nay h nh n ra r ng vi t c ng là hình th c h c đ c B n nên khuy n khích con mình vi t ra gi y nh ng đ v t th ng dùng hàng ngày Nh ng cu c nghiên c u g n đây cho th y vi t đúng chính t giúp ng i m i t p đ c hi u đ c

m i quan h gi a các ch cái và phát âm B n hãy đ c cho tr vi t m t lá th g i cho bà ngo i và gi i thích cho tr hi u v cách dùng t c ng nh c u trúc m t lá

1 Hãy làm cho vi c đ c sách tr thành m t thói quen không th b hàng ngày

6 H i con b n xem nh ng chuy n gì đang di n ra trong b c tranh kia hay h i

v m t đo n nào đ y trong sách

7 Hãy đ cho con b n nhìn b n đ c sách

8 C v nh ng gì nó làm đ c, dù là l t sách sang trang, hay tr l i nh ng b c tranh, hay nh thu c lòng m t câu chuy n

9 Hãy đ con b n đ c sách cho b n nghe khi nó đ c đ c

10 n khi cháu có th t đ c sách l y m t mình, c ti p t c đ c khuy n khích cháu đ c to, rõ

9 Các ho t đ ng thú v đ phát tri n k n ng vi t

B n giúp tr hi u r ng vi t không ph i là m t k n ng t nh t dành riêng cho

vi c h c hành Vi t còn là m t ph ng pháp thú v giúp cho cháu khám phá chính mình và trao đ i thông tin v i m i ng i M c đích c a nh ng ho t đ ng sau đây là giúp phát tri n s sáng t o c a tr , khuy n khích cháu ghi l i nh ng suy ngh và

c m giác c a mình b ng t ng B n đ ng đ t n ng chuy n đánh v n hay ch vi t, cháu s h c nh ng k n ng này t i tr ng

Tr em h c b ng nhi u cách khác nhau Th xem con b n h p v i cách nào

nh t và áp d ng:

THIÊN V TH CH T:

-Cùng nhau vi t B t c khi nào b n c n vi t m t b c th , các món đ c n mua hay chi tr hóa đ n, đi n vào m u đ n đ t hàng , hãy b o con b n cùng tham gia Cho cháu m t s gi y vi t, m t m u đ n đ t hàng đ cháu vi t vào trong khi b n lo

vi c c a mình Cháu s hi u r ng vi t là m t ph n quan tr ng c a cu c s ng hàng ngày

-Thêm th t vào truy n tranh hài h c C t r i và làm xáo tr n m t ph n c a

m t cu n truy n tranh hài h c r i cho cháu s p x p l i theo tr t t , nói cháu t ng

t ng và vi t v chuy n x y ra trong ph n ti p theo

-Ghi chép khi đi ch i Khi b n và con b n cùng đi trên đ ng v i nhau, dù là đi

ch i quanh thành ph hay đ n nhà bà ngo i, b n hãy b o cháu mang theo m t cu n

v đ cháu vi t nh ng gì cháu th y và làm Cháu có th mang nó theo c khi đ n s thú hay lúc đi bi n

-Vi t m t lá th g i Ban biên t p: Các t p chí, báo th ng đ ng nh ng nét n i

b t trong các lá th c a nh ng b n đ c nh tu i So n m t lá th g i đ n ban biên

t p c a t báo nào đó s t o cho tr c h i t t đ vi t v nh ng gì cháu th t s quan tâm N u cháu không ngh đ c ch đ hay, b n hãy đ c báo v i cháu và h i xem cháu có nh n xét, đ ng ý hay không đ ng ý v v n đ gì đó

-Vi t th cho b n: Tr em thích k t b n v i m t ng i xa Vi t th k t b n là

m t ph ng th c thú v giúp cho tr luy n t p k n ng mô t khi cháu k cho ng i

đó nghe v gia đình, b n bè, tr ng h c, nhà c a B n hãy đ ngh cháu vi t th cho anh em h hay m t ng i b n xa Tr c khi cháu vi t lá th đ u tiên, hãy cho cháu bi t các th c n dùng và đ cháu t l y gi y, phong bì, bút

-Làm m t b s u t p nh: Ch p hình con b n v i b n bè hay h hàng c a cháu Dán hình vào m t t gi y hay v r i (t làm hay mua) B o cháu vi t l i chú thích

v m i b c nh, khi nào và đâu, và m i quan h c a cháu v i nh ng ng i trong

nh ây s là món l u ni m tuy t v i c a con b n khi cháu l n lên

-Vi t nh t ký: Tr em thích nói v chúng B ng cách khuy n khích con b n vi t

nh t ký, cháu s bi t "nói chuy n" v i chính mình Gi i thích cho cháu r ng quy n

nh t ký là n i đ c bi t mà cháu có th vi t m i đi u cháu mu n và không ai có th

đ c mà không có s cho phép c a cháu Hãy đ tr ch n m t cu n sách đ c bi t làm nh t ký (đó là chìa khoá cho s lôi cu n tr m t cách đ c bi t) Sau đó thêm vào l ch sinh ho t hàng ngày c a cháu gi vi t nh t ký, có l là tr c khi đi ng

M t s tr ch ng khó kh n gì khi suy ngh nên vi t gì vào nh t ký Nh ng n u con

b n g p tr ng i, hãy giúp cháu b ng cách:

Khuy n khích cháu vi t v s ki n v a x y ra (Có h hàng m i đ n th m, m i nuôi m t con mèo )

B n vi t dùm nh ng gì cháu mu n vi t Sau đó cháu s s m mu n t vi t thôi

Ch i trò ch i "vi t nh t ký": M nói "b t đ u" và con vi t m i th con ngh , kho ng 3 phút sau, khi nghe m nói "d ng l i" thì ng ng Sau đó t ng th i gian vi t lên 5, 7, 15 phút

THIÊN V THÍNH GIÁC:

- c l n m t câu chuy n cho con b n và nói cháu vi t l i Có th ch n b t k

ch đ nào Tr em th ng đ c bi t thích chuy n v chính chúng đ c k l i qua

cái nhìn c a ng i khác Có th t l i bu i ti c sinh nh t v a qua, m t l n đi xem phim hay m t đi u gì con b n làm khi cháu còn bé Hãy k hay đ c thôi, đ cháu có

th nghe k p Cách này không ch đ y m nh đ c k n ng vi t mà c k n ng nghe

c a cháu n a

-T m t b c tranh Hãy cùng cháu nhìn vào m t b c tranh trong t p chí, catalog hay sách truy n Nói con b n vi t l i theo trí nh c a cháu nh ng ng i trong truy n đang làm gì, ngh gì và lý do t i sao Ho c bi u cháu vi t l i câu chuy n cháu v a ngh ra gi a 2 ng i trong b c tranh

-Cùng nhau "xu t b n" cu n sách Hãy tìm nh ng hình v và bài vi t c a con

b n nh ng n m tr c, dán chúng vào m t m nh báo và đ ngh cháu nói v m i

th Dùng bìa c ng n ng làm bìa bao và đ con b n trang trí nó Ghi tên cháu là tác

gi Khoan l trên trang và đóng l i v i nhau b ng ch hay ruy-b ng Hãy xem đó là

cu n sách th t s b ng cách c t nó lên k sách v i nh ng quy n sách khác

10 Các ho t đ ng vui giúp phát tri n k n ng nghe

B n có nói chuy n v i con b n nhi u không? Hình nh nó ch nghe đ c ph n

cu i c a câu nói C ng nh c b p, k n ng nghe c n đ c t p luy n th ng xuyên

đ kho m nh và phát tri n h n:

Th ng xuyên nói chuy n v i tr :

K cho con nghe nh ng câu chuy n hay mà b n đ c đ c trên báo K l i chuy n b n nói v i nh ng ng i c quan Khi đi mua s m, b n nên k cho tr nghe ngày x a b n đi mua s m v i b m mình th nào Hãy gi thói quen k chuy n m i ngày n u b n và tr cùng có m t trong nhà b p khi n u c m t i, b n có

th nói “L y thêm cho m m t ly n c” ng ng c nhiên khi nghe con mình l p

l i đi u mà b n v a nói v i ng i khác Nên nh tr con r t hay b t ch c, nên khi nói ph i c n th n

Khi đ c sách cho con nghe:

Ph i ng ng đ c tr c khi qua trang và h i xem chuy n gì x y ra ti p Yêu c u con gi i thích xem nó có nghe và hi u nh ng đi u b n v a đ c nh th nào không

N u tr ch a n m b t đ c, hãy c đ c l i m t l n n a H i xem tr tiên đoán câu chuy n s k t thúc nh th nào B n ph i đ c l n ti ng và d ng l i tr c khi k t thúc Yêu c u tr đoán xem câu chuy n s k t thúc nh th nào, d a trên nh ng gì

tr v a đ c nghe R i b n k t thúc câu chuy n và th o lu n v i con b n xem k t thúc đó gây ng c nhiên không

Nghe nh c:

M t giáo viên m u giáo đ ngh cho các em nghe k l i c a bài nh c, đó là cách luy n t p r t hay

Cùng n u n:

Hãy đ a ra m t công th c n u n, đ c l n nh ng h ng d n, và đ cho tr t cân đo, tr n, qu y, và đ vào

Ghi âm:

S d ng máy ghi âm đ ghi l i nh ng h ng d n Có th con b n làm ng khi

b n sai nó lau nhà, nh ng s n sàng làm khi đ c yêu c u đi l y con búp bê hay

cu n b ng mà nó thâu Có l nó r t ng c nhiên khi m cu n b ng ra và t trong

b ng gi ng c a b n phát ra “x p g n nh ng con búp bê trên k l i, c t qu n áo và

d n gi ng ”

K chuy n n i ti p:

Trò ch i này r t phù h p v i nh ng gia đình có đông ng i hay khi b n ph i t

ch c cho con mình và b n nó cùng ch i: Yêu c u m t ng i b t đ u k chuy n ( ví

d : “Ngày x a ngày x a có m t c u bé s ng trong m t lâu đài ”) r i ng i khác

k ti p câu chuy n này, m i ng i ch nói m t câu hay m t ý ng n và luân phiên

h t ng i này đ n ng i khác Vì ng i nào c ng ph i l ng nghe xem ng i tr c

k cái gì, cho nên trò ch i này s làm t ng thêm k n ng nghe

Cùng dò theo l i bài hát:

Mua m t cu n b ng và m t quy n sách có l i c a các bài nh c đó đ con b n có

th dò theo l i c a bài nh c

Cùng xem video ho c ti vi:

Khi xem b n gi v không nghe th y gì c và h i con mình xem đã nghe đ c

nh ng gì

11 c sách: Con b n đang giai đo n nào?

H c đ c sách là c m t quá trình lâu dài, m c dù m i đ a tr h c theo ti n đ riêng c a mình, nh ng ph n l n quá trình này ph i tr i qua 4 giai đo n t p đ c c

D u hi u c a tr b t đ u bi t đ c sách: Có th con b n b t đ u bi t đ c sách n u

có nh ng bi u hi n sau:

-C n nhi u hình nh đ h tr m i khi k chuy n

-Khó tr l i đ y đ nh ng câu h i liên quan đ n câu chuy n

-B t ch t g p t không bi t, tr đánh v n và th ng c t ng t ng ý ngh a c a câu chuy n d a vào v n c nh

-Có th tr l i các câu h i đ n gi n liên quan đ n câu chuy n

-Có th tr l i m t lo t các câu h i v nh ng đi m quan tr ng, chia s tình c m

và tâm t c a câu chuy n

- c di n c m xuyên su t câu chuy n, hi u rõ nh ng ch ng ng ngh và ng

đi u

- c sách theo ch ng và thích lo i truy n dài, nhi u tình ti t

Tr đ c th o th ng ph i trên 8 tu i

12 Làm th nào đ giúp con phát tri n v n t v ng?

Th ng xuyên trò chuy n v i con

H c ngôn ng và gia t ng v n t b ng cách l ng nghe m i ng i xung quanh nói chuy n ho c đ i tho i v i nhau r t có l i cho tr Nghe ng i khác nói càng nhi u thì ngôn ng cá nhân c a tr càng phát tri n t t h n Tuy nhiên, có nhi u

ph ng th c sáng t o lý thú không nh ng làm t ng v n t c a tr mà còn c ng c

đ c các m i quan h và t ng thêm ni m h nh phúc trong gia đình

Gây chú ý:

Nên dán lên t qu n áo, t l nh hay nh ng ch d nhìn nh ng t gi y ghi chú

nh ng t hay ho c có th v hình minh h a cho các t đó n u c n đ làm t ng v n

t c a tr Trong khi n, có th dùng nh ng t đó đ nói chuy n

c l n ti ng:

D nhiên, b n đã t ng đ c l n ti ng cho con b n nghe h i cháu m i sinh, nên

đ c cho con nghe lo i sách có nhi u nhân v t và s ki n, dành th i gian th o lu n

và ch cho con bi t nh ng t m i

Trò chuy n:

Dành th i gian ch b o và nói chuy n cho cháu nghe m i khi gia đình quây

qu n bên nhau M i khi đi đâu v , c thu th p v vài món đ v t cho tr Hãy cho

tr kho ng tr ng đ k v nh ng đ v t đ c bi t mà tr a thích, nh ng đ v t đó có tác d ng chia s thông tin và kinh nghi m cho tr Khi cho t m i, b n nên tránh

nh ng t tuy ng n nh ng l i có nh ng ch cái gi ng nhau nhi u quá d gây nh m

l n Các em có th nh đ c nh ng t dài mi n là không trùng l p nhi u

phát tri n v n t c a tr , đ ng đánh giá th p t m quan tr ng c a trò chuy n

v trao đ i thông tin

S d ng nh ng t khác nhau đ miêu t :

Nên dùng nh ng t miêu t phù h p v i m i v t nh : ng ngon, áo đ p, búp bê

d th ng v.v Khi đ n m t c a hàng t ch n đ mua m t cái kh n quàng c , hãy nói v lo i kh n quàng c Khi đ n nhà kính ch n mua cây m i đ tr ng trong

v n, hãy nói cho con nghe v nh ng lo i cây m i đó Khi làm m t món n m i, hãy nói chuy n v cái ch o, d u đ u ph ng, xì d u, các lo i đ u, v.v

Tr khi m thính có th nghe, nói n u s m đeo máy tr thính

Vi c đeo máy tr thính s m giúp tr nghe, hi u và phát tri n đ c các k n ng giao ti p thông th ng Nh đó, tr đi c có th theo h c cùng l p v i tr bình

th ng v i các đi u ki n: ch ng i g n giáo viên, nhìn đ c kh u hình giáo viên, gia đình h p tác t t v i giáo viên

K t lu n này đ c đ a ra trong H i ngh qu c gia Can thi p s m cho tr khi m thính, đ c t ch c t i i h c S ph m Hà N i H i ngh c ng cho bi t, d án H

tr và phát tri n can thi p s m cho tr khi m thính Vi t Nam đã đ c ti n hành g n

3 n m nay, do Hà Lan tài tr

13 Khuy n khích nh ng tr yêu thích vi c vi t lách

Tr em thích đánh d u các đ v t và di n t v chính mình Hãy làm sao đ chuy n vi t m t cái gì đó tr nên quen thu c v i chúng Sau đây là 8 cách đ khuy n khích tr thích t p vi t:

1 ng gây áp l c cho cháu:

khuy n khích m t đ a tr h c vi t, hãy t o cho cháu c h i đ t bút vi t vào

gi y, vi t ph n trên l đ ng, dùng màu tô lên giá v , và dùng bút lông vi t trên các

t m áp phích Nh ng ph i làm cho cháu thích nh ng vi c đó ch không làm vì b

ép bu c tr ng con b n đã có nhi u th i gian đ h c vi t r i M c đích c a b n

t i nhà là khuy n khích đ cháu nh n th y vi t là m t ho t đ ng có l i ích

2 Cho cháu các d ng c khác nhau đ t p vi t:

Hãy đ nh ng cây bút chì màu, bút lông, ph n, bút m c, bút chì và màu v trong h c bàn hay m t cái h p đ con b n tìm th y d dàng và khuy n khích cháu

s d ng Vi t ph n trên l đ ng c ng là m t cách giúp cháu tr nên thích t p vi t

Nh th , cháu có th vi t m i n i, dùng ph n vi t trên l đ ng khi đi d o vào

nh ng ngày n ng đ p và dùng bút vi t khi nhà N u s cháu làm b n t ng nhà, hãy cho nó m t khu v c riêng, dán m t mi ng gi y l n đ vi t và v lên đó,

4 T o cho cháu thói quen t p vi t m i ngày:

M i ngày, khi b n vi t l ch làm vi c, ghi các món thu chi, vi t email vi t hay

th tay, hãy đ con b n nhìn th y N u đ c thì gi nh ng bài vi t c a b n cho cháu xem Tr em th ng hay b t ch c N u b n thích vi t, hãy t o c h i cho tr cùng chia s ni m ham mê c a b n

5 Mua cho cháu m t quy n nh t ký:

Tr em r t thích thú v i ý t ng vi t nh t ký đ ghi l i nh ng suy ngh , c m xúc

và hành đ ng c a chúng vào nh ng lúc đ c bi t trong ngày Nh t ký có khóa riêng đ c bi t làm các cháu thích thú vì tr c ng có nhu c u đ c gi nh ng bí m t

c a mình Ngay c khi tr ch vi t m t hay hai câu đ n gi n m i ngày, ví d nh :

"Hôm nay mình gi n b n Ly" Bé b t đ u nh n th y giá tr c a vi c ghi l i nh ng suy ngh c a mình N u lúc kh i đ u bé g p khó kh n, hãy h i bé: hôm nay con có

đi u gì vui không? Con có g p ai hay làm cái gì m i không?

6 T p cho cháu s d ng máy vi tính:

Hãy đ con b n t so n m t m u chuy n trên máy tính hay vi t th đi n t cho

b n bè, cho ng i thân trong gia đình đang xa Có th vi c đánh máy làm cho bé

chia trí, không vi t đ c m t lá th hay, nh ng bé v n vi t và h c cách n i các t

và c m t đ ghi l i suy ngh c a mình

7 Hãy th t nhi t tình khi giúp cháu:

C g ng cho cháu th y r ng b n r t quan tâm đ n nh ng gì con b n vi t hay v nên, ngay c khi b n r t khó di n t đi u này Có th nói khéo léo r ng: "Con đã

bi t cách vi t m t câu chuy n r i đ y" ng làm thái quá b ng cách ép vào đ u con, đ ng "m m" cho tr nh ng t t ng ng i l n già c i c a b n

Vi c c a b n là th t s đ ý đ n con, đ n vi c nó làm, khen cháu c trong khi cháu đang vi t l n khi cháu đã hoàn thành bài vi t

8 Ch i nh ng trò ch i thúc đ y kh n ng vi t t t:

bi t nhi u ph ng pháp giúp phát tri n kh n ng vi t, hãy xem "Các ho t

đ ng thú v đ phát tri n k n ng vi t"

14 Các ho t đ ng thú v thúc đ y k n ng nói c a tr

Con b n có hay “m máy phát thanh” t lúc m i ng d y và ch ch u ng ng khi

đi ng không? Hay cháu thu c d ng ng i tr m l ng? Cho dù cháu nghiêng v khuynh h ng nào, b n đ u có th giúp cháu trau d i k n ng nói Cháu s h c nói

d dàng thông qua vi c rèn luy n t p đ c và làm toán

B n có th giúp gì cho cháu? u tiên, hãy l ng nghe cháu nói m t cách n ng

đ ng Ngh a là b n không ch l ng nghe nh ng gì cháu nói mà c n đ t câu h i cho cháu, đ a ra l i bình lu n và quan tâm đ n cu c đ i tho i mà trong đó cháu có r t nhi u c h i đ bày t suy ngh

Sau đây là m t s trò ch i và ho t đ ng mà b n có th dùng đ giúp cháu phát tri n k n ng nói chuy n:

Dành cho các cháu thiên v thính giác:

-Hãy nói chuy n v i cháu b t c khi nào b n bên cháu K cho cháu nghe

nh ng m u chuy n thú v b n đ c trên báo ho c nh ng chuy n vui b n có đ c trong ngày làm vi c hôm đó Ho c khi đi mua s m cùng v i cháu hãy k cho cháu nghe nh ng l n b n cùng m đi ch khi còn nh nh chúng bây gi Nhi u lúc b n

có c m t ng r ng tr không chú tâm đ n câu chuy n b n đang k nh ng th t ra là

có đ y và c ng đ ng ng c nhiên khi nghe con b n l p l i m t đi u gì b n nói v i

m t ng i khác Và hãy nh r ng b t ch c là m t cách h c h i c a tr nên hãy

c n th n v i l i nói c a chính b n

-H i cháu nh ng câu h i m Ví d nh khi b n h i “Hôm nay con đã làm gì

tr ng?”, b n s nghe cháu k l i chi ti t h n là khi b n h i nh ng câu h i có hay không nh : “Hôm nay tr ng con có vui không?” N u cháu tr l i ch m, b n hãy h i “Hôm nay con đã h c đ c nh ng thí nghi m khoa h c nào?” B n hãy t o

cho cháu c h i t k l i nh ng gì cháu đã làm và b n hãy nhi t tình l ng nghe Cháu k nhi u đi u nh nh t nh ng t t c nh ng đi u đó l i r t quan tr ng đ i v i cháu và v i b n

-B n hãy ghi âm l i nh ng lúc cháu hát hay k chuy n Tr ng c nhiên và thích thú khi đ c th y và đ c nghe gi ng mình trong b ng, “Gi ng mình đó sao? C ng hay đ y ch !” Nhi u n m sau, b n s r t vui khi nhìn l i hình nh con mình l a

tu i này Hãy k cho cháu nghe m t câu chuy n c tích mà lúc nh b n r t thích, hay đ a cho cháu m t quy n sách c mà h u h t các trang đ u b qu n góc vì ngày

tr c b n đã đ c nhi u l n và đ c l i cho cháu nghe ây chính là th i đi m thích

h p đ cháu h c nh ng t m i N u cháu đã t ng đ c nghe m t câu chuy n nhi u

l n, hãy đ c l i cho cháu nghe chuy n đó, c ý thay đ i các chi ti t quan tr ng đ xem li u cháu có phát hi n ra không

-B n hãy yêu c u cháu k l i v cu n sách cháu đã đ c sau b a n t i hay khi gia đình quây qu n bên nhau Hãy g i ý đ con b n tóm t t n i dung quy n sách

đó Các thành viên trong gia đình có th đ t câu h i cho cháu và h i cháu nh ng gì cháu thích hay không thích v quy n sách đó

-Nh con b n đ c sách l n ti ng B n đã đ c sách cho cháu nghe 6 n m nay hay

g n nh th Bây gi đ n phiên cháu Hãy tìm cho cháu nh ng cu n sách d đ c và không quá dài nh v y cháu s không b chán

Dành cho các cháu thiên v th giác:

-Hãy thu b ng video các bài đ c hay chuy n k c a con b n làm t ng thêm

s thú v , hãy hóa trang cho cháu thành m t nhân v t và đóng l i m t c nh trong câu chuy n đó Sau khi thu b ng l i hãy ng i xem l i cùng v i cháu, đ cháu t

nh n xét vai di n c a mình và tán d ng kh n ng di n c a cháu ng nói đi nói

l i v m t l i nh hay m t câu nói v p c a cháu Ho t đ ng này s giúp cháu c m

th y tho i mái và t nhiên h n khi đ ng tr c đám đông nh ng b n đ ng nên so n

s n cho cháu nh ng l i cháu ph i nói tr c m i ng i vì nh v y tr s không t nhiên và ph n ng c a cháu không đ c s c bén

-Khuy n khích cháu mô t l i m t b ng video hay m t ch ng trình tivi mà cháu đã xem Ví d nh ch ng trình “V n c tích” – m t ch ng trình r t đ c

tr em yêu thích Hãy đ con b n nói xem câu chuy n y nói v đi u gì Cháu đã đ

l n đ có th t p trung không ch vào các tình ti t truy n mà còn vào các mâu thu n

x y ra trong chuy n Ví d , hãy h i cháu xem t i sao nhân v t chính l i b điên hay

bu n bã, và l ng nghe ý ki n c a cháu

Dành cho các cháu thiên v th gi i t nhiên:

- a cháu đi d o đ ng m c nh thiên nhiên, t ch c nh ng chuy n đi bi n hay

đi dã ngo i B n nên mang theo m t cái h p đ có th thu nh t m t kho báu riêng

cho con b n nh v sò, nh ng hòn đá, nh ng chi c lá đ màu Khi tr v nhà, hãy

đ cháu k l i t ng đi u m t cho c gia đình nghe nh màu s c, hình d ng, kích

th c, ch c n ng c a t ng đ v t và cháu đã tìm th y nó đâu G i ý cho tr th c

hi n m t b s u t p v thiên nhiên

-T ch c di n k ch gia đình B n có th cùng v i m i ng i trong nhà vi t m t

v k ch ng n – th c t ho c h c u – đ c gia đình cùng di n Hãy đ con b n làm

đ o di n hay ng i h ng d n B n có th ghi âm hay quay video bu i di n

-Hãy đ c chính t cho cháu vi t u tiên, yêu c u tr k m t câu chuy n ng n

mà tr tâm đ c nh t, n u cháu b sót nh ng chi ti t quan tr ng, hãy nói r ng b n không hi u và đ ngh cháu k rõ h n Sau đó cho bé vi t tóm t t và v l i các b c tranh minh h a cho câu chuy n và dùng chúng đ làm thành m t quy n sách

v có s trùng kh p v i t ng giai đo n phát tri n v tâm sinh lý c a chúng

Tr ch p ch ng bi t đi s v theo b n n ng:

Khi đi ngang qua nh ng ch mà th ng bé đã v b y v b lên đó, b n hãy d ng

l i và quan sát đi: không b y b chút nào đâu Bé b thôi thúc ph i đ l i d u v t hay bút tích nh nh ng đ ng g n sóng và d u ch m trên bàn gh ho c trên t ng

Nh ng đ ng c c a bé ch a đ m nh nên bé ch v khi có nhu c u gi i phóng b t

n ng l ng

Lên 3 tu i, bé v có ch ý h n v i nh ng đ ng th ng và vòng tròn đ c v đi

v l i nhi u l n N u bé ti p t c luy n t p và phát huy đ c kh n ng t p trung thì

s k t h p gi a th giác và đ ng l c c a bé s làm cho đi u đó khá h n giai

đo n này, bé v n ch a nh n th c đ c s sáng t o trong ngh thu t Hình v c a bé trông có v nh lung tung, b a bãi và không ra hình thù gì, nh ng l i là s b t đ u

c a ý thích mu n đ c v

Tu i s p đi h c: v theo suy ngh , ý t ng c a mình:

T 3 tu i cho đ n 5 tu i, c các ngón tay và c tay m nh h n tr c Ngoài ra, tay và m t c ng ph i h p nh p nhàng h n tr c Các y u t này hình thành nên giai

đo n k ti p có liên quan đ n v n đ v quan sát v t th ây là b c ngo c quan

tr ng trong quá trình phát tri n trí não c a tr con - kh n ng v theo ý t ng c a mình

V tr thành m t ph ng ti n đ tr giao ti p, và có th ngôn ng riêng c a nó

Tr b t đ u quan tâm đ n các ki u dáng, cách trang trí và thi t k D n d n nh ng

b c tranh c a tr chuy n t nh ng hình nh tr u t ng thành nh ng hình t ng có

h n Nh ng gì bé đã đã tr i qua và nhìn th y b ng k t h p l i v i nhau và đ c th

hi n m t cách t ng tr ng (dù v n ch là nh ng đ ng th ng và nh ng d u ch m)

Tr đã có th truy n đ t v i b n nh ng gì tr mu n nói b ng hình nh Khi đang v ,

tr r t hay nói đ có th kh a l p s non n t trong khía c nh h i h a và c ng có th

là tr đang c g ng liên h , g n k t suy ngh và c m xúc c a bé v i môi tr ng bên ngoài

Tu i đ n tr ng: chúng ta th c s ng c nhiên b i óc quan sát c a tr :

T 5 đ n 8 tu i, v đã tr thành nh ng tác ph m c a trí tu Nh ng b c tranh

c a tr ghi l i quá trình tr suy ngh , là nhu c u mô t r t hi n th c v b n thân và

c ng là n i đ tr trút h t tình c m Khi y, tranh c a tr tr nên s ng đ ng, có đ u

t H u h t nh ng b c tranh c a tr đ u đ c kh i ngu n c m h ng sáng tác t

nh ng v t th r t k qu c đ i v i nh ng ng i khác Tr tìm th y đ c ni m vui riêng trong m i tác ph m mang tính sáng t o c a mình Và đây c ng là s n ph m

c a bán c u não ph i c a tr

Tr d i 6 tu i th ng s ng trong th gi i c a trí t ng t ng, nh ng tr l i quan sát cu c s ng xung quanh m t cách th c t h n và hi n th c h n Lúc này,

nh ng b c tranh c a bé làm ng i l n ng c nhiên vì chi u sâu c a đ tài và hình

th c c a nó

Cân đ i bán c u não trái và ph i:

Theo k t qu nghiên c u, bán c u não trái ch u trách nhi m chia nhóm, phân tích và s p x p m i th theo m t chu i liên t c, th t Ng c l i, bán c u não ph i thì l i k t h p các ho t đ ng c a các b ph n trong c th và đi u khi n th giác Bán c u não ph i đóng vai trò r t quan tr ng trong vi c phát tri n kh n ng ngh thu t c a tr Ch ng trình giáo d c cho tr em t 7 tu i tr lên r t chú tr ng đ n

vi c khuy n khích các ho t đ ng c a não trái ví d nh toán, phân tích c u trúc câu

Tr con đ tu i t 9 đ n 12 có óc th c t h n, và đi u đó đ c th hi n trong

nh ng b c tranh c a tr S di n đ t m t cách phóng khoáng và t do s d n d n

tr ng thành h n, mang s c thái logic và phân tích sâu h n S sáng t o đ c đáo

th hi n rõ nét trong các tác ph m c a tr

tu i này, tr đã b t đ u b n kho n v giá tr s sáng t o c a mình, ni m đam

mê dành cho ngh thu t c a chúng b gi m xu ng tr m tr ng Tình hình tr nên t i

t h n khi tr b c vào h c c p 2, đó tr b nh i nhét bao nhiêu là th vào đ u và bán c u não bên trái c a tr ph i ho t đ ng liên t c đ ti p nh n và x lý hàng t n thông tin Do não trái ho t đ ng quá nhi u nên l n át luôn kh n ng x lý các ho t

đ ng c a não ph i

u t th i gian h c:

Nh ng nhà chuyên môn khuyên các b c cha m : hãy khuy n khích s phát tri n

ho t đ ng c a bán c u não ph i cho tr "Ngoài các gi h c trong l p h i h a, ch u khó t ch c cho tr đi tham quan các phòng tr ng bày các tác ph m ngh thu t Giúp tr nh n ra đ c v đ p thiên nhiên, hãy đ tr đ c s ng và l n lên trong môi tr ng mà đó tr đ c t do sáng t o và v tranh."

Các l p h i h a không ph i ch là n i phát hi n, phát tri n và duy trì các dòng

ch y c a s sáng t o mà còn là n i b n tr có th h c đ c cách quan sát m t cách phóng khoáng c ng nh t m

Trong các l p h c v , tr có th h c c ngh thu t và giá tr c a cu c s ng "Sau khi v xong m t b c tranh, tr th ng t ng m nhìn và k t lu n v t th trong tranh

có th là quá l n ho c quá nh Tr s l p t c ch nh s a l i sao cho ph i c nh c a tranh h p lý h n Khi ch nh s a l i có ngh a là tr đã h c đ c cách quan sát m i

v t khái quát ngay l n đ u và sau đó tr s ph i c nh l i Nói cách khác, tr h c

đ c cách quan sát nh ng b c tranh c l n r i m i lên k ho ch phác th o b n v

c a mình ó là ngh thu t c a cu c s ng không nh ng đ c gi ng d y và áp d ng trong l p h c v mà còn đ c tr mang vào c ho t đ ng trong cu c s ng th ng ngày

H c h i h a đòi h i ph i có kh n ng th vai và mô ph ng công vi c c a ng i khác "Nh ng đ ng hi u l m, chúng tôi không d y tr n c p tác ph m c a ng i khác mà ch quan sát làm cách nào ng i ta l i có th n y sinh ra và th hi n ý

t ng c a h trong các b c tranh c a mình B n tr có th h c đ c cách nhìn

m iv t t quan đi m c a ng i khác, t góc nhìn khác T đó tr có th nh n ra và

ti p thu u đi m c a h Vai trò ch y u c a ng i d y v là h ng d n cho m i

ng i t khám phá phong cách riêng và đ c đáo c a riêng mình

Khuy n khích h a s nh tu i:

-Cung c p cho bé th t nhi u gi y v , bút chì màu, bút chì v và thu c màu -Quan tâm đ n nh ng tác ph m c a tr

-Ch p nh n cách ph i c nh c a tr

-Cung c p đ đ ng nh ng b c tranh c a bé nh c p gi y, khung v đ bé đ ng

nh ng b c tranh yêu thích c a nó

16 S a t t nói ng ng

"Nói ng ng" là m t thu t ng không chuyên di n t cách tr phát âm sai t "C khoai" thành "c phai", "m t tr i" thành "m t ch i"

Có s a đ c t t nói ng ng không còn tùy vào tu i c a tr N u con b n phát âm

nh th mà cháu ch m i lên 6 thì không có gì ph i lo Nh ng nên chú ý ch cho cháu đ nó c g ng s a gi ng cho đúng Chuy n nói ng ng th ng x y ra v i nhi u

em, đa s s h t khi lên 7 tu i

N u con b n đã 7 tu i thì ph i có m t cô giáo nghiêm ngh , phát âm chu n (có

th là ch l n c a cháu, ho c m t sinh viên s ph m) đ b t cháu t p đ u đ n vì nói

ng ng là m t thói quen r t khó b khi tr l n lên C ng nên h i bác s c a cháu, hay nha s , xem hàm, h ng, r ng cháu có v n đ gì không N u cháu nói ng ng nhi u, b n không đ s c mà b o v cháu kh i nh ng l i trêu ch c Nh ng v n còn

nh ng vi c có th giúp cháu cháu ch ng l i t t nói ng ng:

-Chú ý nh c nh cháu s a nh ng âm sai và làm đi u đó hàng ngày

-Hãy ch a tr b t c v n đ v d ng, l nh hay viêm xoang đ con b n có th

th đ c khi ng m mi ng và th b ng m i T th th khi mi ng m làm cho l i

d p xu ng và thò ra Và nói khi ngh t m i c ng v y, ngh t m i c ng là m t nguyên nhân gây nói ng ng

- ng đ con b n cho tay vào mi ng, vì bú tay có th góp ph n t o nên t t nói

ng ng dù không d dàng gì giúp cháu b t t mút tay

Hãy nh m vào nh ng lúc cháu thích mút tay nh t, nh khi xem tivi ho c ng i trên xe, và đ a cháu c m m t món đ ch i cháu thích nh t

-B m t ng hút vào ly đ u ng c a cháu, vì cháu s dùng môi thay vì d n áp

l c vào r ng Ph ng pháp này thúc đ y s c đi u khi n ti ng nói, đi u này r t quan

tr ng trong vi c phát tri n ngôn ng

-Khuy n khích cháu ch i nh ng ho t đ ng đ y m nh kh n ng đi u khi n ti ng nói T p cho cháu huýt gió ây là m t bài t p t t b i vì giúp cháu đi u khi n

lu ng h i trong mi ng, làm môi dài ra và ki m soát đ c c b p, có khuynh h ng

đ y lùi l i v phía sau

-Ngoài ra, m i ngày cho cháu th i bong bóng c ng là m t ph ng pháp t t -Cho cháu đ ng tr c g ng đ nhìn rõ mi ng, l i, r ng cháu khi phát âm

Tr 2 - 8 tu i nghe kém

N u c m th y con b n h i "l ng tai", tai b nhi m trùng ho c kh n ng nói d i

m c trung bình (so v i tr cùng tu i) thì ph i đ n bác s

Ki m tra thính giác s m r t quan tr ng đ i v i tr tu i đ n tr ng Nhi u nghiên c u cho th y tr em m t kh n ng thính giác m c đ nh s g p nhi u khó

kh n h n tr em có kh n ng thính giác bình th ng Nên ki m tra thính giác theo

đ nh k đ i v i các em tu i b t đ u đi h c

Nguyên nhân gây tr ng i thính giác:

-Kho ng 0,09% các em m t kh n ng nghe b m sinh là do dây th n kinh trong tai b t n th ng Trong s đó, 50% b m t kh n ng thính giác do di truy n, và 15% các tr ng h p khác là do ng i m t ng b s i, dùng thu c không đúng ch

đ nh, ho c dùng nhi u thu c kháng sinh khi mang thai M t s em b đi c b m sinh

do sinh thi u ký và ch đ dinh d ng c a ng i m khi mang thai không đúng cách, b sinh non và 35% còn l i không rõ nguyên nhân

-Ngoài ra, tr m t kh n ng thính giác còn do các dây th n kinh trong tai b

ch n đ ng Nguyên nhân gây ra các ch n đ ng này có th là do cháu b đánh m nh,

b kh i u ho c virus đ u mùa, cúm, viêm màng não Nhi m trùng tai tái phát c ng

có th gây m t kh n ng thính giác Nhi m trùng x y ra khi l tai ch a đ y ch t

d ch và vi khu n Sau khi h t b nhi m trùng, ch t d ch th ng đ ng l i trong tai nhi u tu n l , t m gây ch ng nghe kém vì trong tai đ y ch t d ch, và có th m t luôn kh n ng nghe vì ch t d ch n mòn ho c đóng v y luôn trên màng nh N u có

ch t d ch trong tai h n 3 tháng, nó s r ra, khi đó nên đ a tr đi khám N u b nhi m trùng tai h n b n l n m t n m thì ph i đ t ng vào tai đ kích thích cho ch t

d ch thoát ra

Cách đi u tr :

-N u tr m t kh n ng thính giác do b m sinh ho c do di ch ng sau khi m, thì

có l tình hình không sáng s a l m Nh ng đa s các tr ng h p s không b đi c hoàn toàn Hãy h i các chuyên gia thính giác đ ch n cách đi u tr nh dùng máy

tr thính, dùng thi t b đi n t ph u thu t cài vào tai Nh ng máy này có ch c

n ng thay th tai truy n tín hi u thính giác lên não Cài thi t b vào tai giúp nhi u

em b đi c n ng không s d ng đ c máy tr thính

-V i m t s tr b đi c, không có kh n ng nghe nói, nên cho các em h c s m

h th ng ngôn ng ký hi u i u đó r t quan tr ng cho s phát tri n c a các em sau này Có m t s gia đình l i ch n cách cho các em ti p xúc v i nh ng ng i b khuy t t t v thính giác

17 Tr em h c đ c nh th nào?

T p đ c là m t quá trình, quá trình đó đòi h i ph i đ t đ c 3 k n ng c b n trong 3 l nh v c: Cú pháp, ng ngh a và ng âm Cú pháp (g m ng pháp và h

th ng ch m câu) là cách th c mà các t , c m t , m nh đ k t h p v i nhau đ t o

thành câu, đo n v n Ng ngh a có đ c do các t và c m t trong m t nhóm có ý ngh a k t h p v i nh ng nhóm khác Còn ng âm là các đ n v âm k t h p v i nhau t o thành và m i quan h gi a vi t và nói ho c s nh n bi t đ c các âm

Ph n l n tr con h c v cú pháp và ng ngh a tr c khi hi u đ c ng âm Ngh a là con b n h c các câu trong sách b t đ u t trái sang ph i tr c khi hi u

đ c s k t h p v m t âm thanh c a các ký t Cách t t nh t đ giúp con phát tri n đ c c 3 k n ng là b t đ c sách m i ngày, k c lúc trên gi ng, th

vi n ho c đ n gi n h n là đ c h ng d n làm bánh

CÚ PHÁP:

Tr bi t cú pháp th ng hi u nhi u v v n vi t Ngh a là, nó có th hi u đ c

c u trúc ng pháp và m i quan h gi a các t v i nhau K n ng cú pháp b t đ u t

ch hi u đ c c u trúc c a m t quy n sách, hi u đ c t và câu trong cu n sách

đó Ví d : khi đ a tr m i b p b nói, nó th ng c m ng c, g m sách hay t ng

cu n sách là t m đ m ng i Khi ch p ch ng, bé b t đ u nh n bi t đ c cu n sách

có bìa tr c và bìa sau Và các bé c ng nh n bi t đ c ch t trái sang ph i và l n

l t t trang này sang trang khác Khi con b n n m b t đ c c u trúc c a m t cu n sách, t c là nó đã hi u nh ng gì c b n có trong cu n sách đó: các t , câu, đo n

v n, th m chí là các ch ng n a Tr em khi c m quy n sách m i lên, bi t b t đ u

đ c câu, ng t câu và m c đích c a ch m câu

Cách giúp tr m i bi t đ c nâng cao k n ng v cú pháp:

-Ch ngón tay c a b n vào các ch khi cùng đ c chung v i tr Nh th s giúp

tr nh n ra di n bi n trong m t câu, s liên quan c a các câu n i ti p nhau gi a vi t

K n ng này bao g m kh n ng nh n bi t và đ nh ngh a t , suy đoán tình ti t

c a truy n, hi u đ c nhân v t và có th nói đ c ý ngh a c a c m t đo n vi t trong sách, có th th o lu n v cu n sách đó sau khi đ c xong Khi con tr hi u

đ c ng ngh a c a câu, chúng s d dàng đ c và hi u đ c nh ng bài đ c dài, c

t đ ng ngh a và t trái ngh a, chúng có th thay đ i vi c dùng t sao cho ngh a

gi ng nhau (ví d nh cái thùng - cái xô; cái ly - cái tách)

Cách khuy n khích và nâng cao k n ng v ng ngh a cho tr m i bi t đ c:

- c sách nh k truy n Hãy tìm nh ng quy n sách b ích cho tr Tr em nên

đ c truy n c tích là t t nh t

-Th o lu n v lo i sách mà con b n và b n đã cùng đ c

- oán k t qu : Yêu c u con đoán ph n k t thúc c a câu chuy n và b n có th

h i chúng nh ng câu đ n gi n nh "con ngh th nào v nh ng tình ti t trong truy n?", "con đoán th xem chuy n gì s x y ra ti p?"

- ng c t ngang khi tr đang đ c: Khi tr đang t p đ c, n u g p ph i nh ng t khó, b n đ ng chen ngang vào đ h ng d n mà hãy đ cho tr t duy m t chút Khi nào chúng bí th t s thì b n hãy nêu ra t đó và gi i thích ngh a c a t đó Nh

th tr s đ c nâng cao kh n ng đ c và hi u ý ngh a ph n k t trong câu chuy n,

nh nh c con b n ôn l i các t vào lúc khác

-M t l n n a, đ c sách nh k chuy n: Khuy n khích tr đã đ c thành th o đ c

nh ng quy n sách truy n dài h n (đ t ch tiêu cho con ph i đ c xong m t quy n sách trong vài ngày hay vài tu n), sách dày h n khi n b n tr nh đ c nh ng gì

đã đ c (các nhân v t, các s ki n) và đoán đ c nh ng gì s x y ra ti p theo i

v i nh ng đ a tr đ c còn y u, nên cho ôn l i nh ng gì đã đ c tr c khi sang ph n

đ t câu h i v nh ng truy n mà b n đã đ c, đ c bi t nh ng lúc b n tr không bi t ngh a c a m t t nào đó B n có th thay đ i cách đ c cho tr th y thú v nh : b n

đ c m t trang và con b n đ c m t trang ti p theo

NG ÂM:

Ng âm c ng là m t ph n quan tr ng trong quá trình h c đ c, con b n có kh

n ng hi u đ c các ký t âm thanh quan h v i nhau nh th nào Kh n ng ng

âm bao g m cách phát âm, cách nh n ra h th ng âm đ u, nguyên âm, s khác ngh a gi a m t s t đ ng âm khác ngh a

18 Cách nâng cao k n ng ng âm cho tr m i bi t đ c

-Cùng đ c v i tr nh ng t p th , bài đ ng giao và nh ng bài hát m i bài, hãy h i xem tr có nh n ra s gi ng nhau v m t âm thanh c a nh ng t đ c gieo

v n không a nh ng quy n sách theo th t a, b, c, cho tr tìm t gi ng và khác nhau đ u và cu i c a quy n sách

-Vi t tên m i ng i trong nhà, tên c a b n và sau đó cùng đ c v i tr Các tên

đ c vi t theo nhóm có chung m t ký t đ u m i ch nh : Na và Nam Anh và

An

i v i nh ng tr có kh n ng đ c thành th o:

-Gi i thi u cho tr ti p c n v i nh ng t li u h ng ngày nh báo, t p chí V n

d ng nh ng k n ng v ng âm và ng ngh a đ ch ra ngh a trong m t câu hay

m t đo n v n c a bài đ c

-Cùng đ c: tr cùng đ c v i b n B n phát âm và đ nh ngh a các t m i, t khó cho tr nghe Sau đó hãy đ cho tr đ c c câu B n c n đ ý nh ng đi m khó

ch i Mu n con mình yêu thích các con s và háo h c tìm hi u, b n tìm cách cho

tr bi t toán h c là ph n quan tr ng trong cu c s ng hàng ngày Làm sao cho chúng

bi t đây?

H c b ng th giác

-Xác đ nh tr ng l ng c a đ v t trong nhà Yêu c u tr đoán tr ng l ng c a con mèo nhà b n, quy n t đi n, ly n c R i dùng cân đ xác đ nh l i tr ng l ng

th c c a nó Yêu c u tr t "tính" xem nó n ng bao nhiêu ký, h i xem nó ngh t ng

ng i trong nhà n ng bao nhiêu, làm sao đ bi t chính xác

-Yêu c u tr đo cái tách, cái mu ng, cái chén và h ng d n khi nó thao tác, cách này d t o cho tr khái ni m v th tích, tr ng l ng và t l

-Mua cho cháu chi c đ ng h có kim phút và kim giây Bi u cháu nhìn đ ng h

và cho bi t gi T o các tình hu ng nh : " N u b v đ n nhà lúc 6 gi chi u, thì

tr ph i ch bao nhiêu phút n a?", "Ch y xe đ n tr ng h c m t 5 phút, v y còn bao nhiêu th i gian đ đi đ n đó tr c khi tr ng đóng c a lúc 9 gi sáng?" -Dùng k o có nhi u màu đ d y cách chia t l Nói cháu đ m s k o trong b ch

r i phân lo i theo t ng màu m s k o màu xanh đ xem t l chúng so v i s

k o màu đ là bao nhiêu Xác đ nh nh ng màu khác c ng b ng cách này, r i cho cháu n s k o đó tùy thích

H c b ng th l c

-Ch i th , chia phe đánh tr n và câu cá là nh ng trò c đi n c ng c ki n th c toán h c c b n nh nhi u h n hay ít h n ho c phân lo i theo nhóm

-Dùng th c dây ho c th c cây đ đo chi u cao c a t ng ng i trong nhà cháu xem c ng l i các s đo đó t t c cao bao nhiêu ây là cách thu n l i đ t p

tr ng "nh ng i l n"

-Ch i đoán s : Khi cháu đã nhu n nhuy n v i các trò d , khuy n khích cháu

b ng nh ng trò khó h n B o tr ngh ra m t con s trong kho ng t 1 đ n 100 th đoán con s đó b ng cách h i xem "s đó l n h n 50 ph i không?", "s đó n m trong kho ng 35 -55 ph i không? " r i chuy n sang b t tr t đoán s

20 Nh ng giai đo n quan tr ng: K n ng nói

Khi nào bé b t đ u nói và k n ng nói phát tri n ra sao?

K n ng nói g n li n v i k n ng hi u nh ng gì ng i khác nói B ng cách l ng nghe ng i khác, con tr h c đ c cách phát âm và s p x p t đ di n đ t thành câu Khi còn bé, ch đ u tiên tr h c đ c là cách phát âm nh ng t đ n gi n nh

“baba”, “mama”; tr có th g i “baba”, “mama” lúc cháu kho ng 9 đ n 10 tháng Khi đ c 1 tu i, tr b t đ u c g ng b t ch c nh ng âm thanh chúng nghe đ c,

th nh tho ng b n b t g p tr b p b nh ng t khó hi u và có l ch có chúng m i có

th hi u đ c mà thôi Ti p theo là giai đo n phát tri n v i t c đ l th ng, b n

ch ng ki n m t đ a bé ch bi bô vài t đ n gi n nh ng bây gi l i bi t cách đ t câu

h i, đ a nh ng l i h ng d n và còn có th huyên thuyên k chuy n do nó t đ t

ra

12 đ n 18 tháng tu i

Vào l n sinh nh t đ u tiên, đ a tr ch có th nói và hi u ngh a kho ng 5 t

Nh ng ch 2 tháng sau, nh ng t bé th ng dùng t ng lên 7 t và c ng có th lên

đ n 20 “t ” (ch là phát âm) mà ch có nó và nh ng ng i thân m i hi u đ c Bé

c ng b t đ u h c đ c cách th hi n tình c m trong câu nói, c t cao gi ng khi

mu n h i đi u gì đó, ví d nh nó nói “b b ” m i khi nó đòi m

Tr nh n ra đ c s quan tr ng c a ngôn ng , là m t ph ng ti n đ truy n đ t

nh ng gì chúng mu n nói và mong đ t đ c Tr c khi bi t nói nhi u t đ có th

di n đ t suy ngh và ý mu n c a nó, tr th ng k t h p nói và đi u b đ di n t

c mu n c a nó, ví d nó s đ a tay v phía qu bóng và b p b nói “banh banh” Trong th c t , m t s tr ch giao ti p v i cha m b ng c ch N u đ ý b n s th y con mình l y tay che m t m i khi nó lúng túng ho c đ p bàn khi t c gi n Và b n

c ng không nên quá lo l ng khi nó b t r t, c g ng suy ngh đ di n t nh ng đi u

nó mu n nói, đây là nh ng d u hi u t t khi tr đang tìm cách giao ti p và quan tâm

đ n vi c b n có hi u nh ng đi u nó nói hay không

n 16 tháng, tr b t đ u phát âm nh ng ph âm, đây là m t b c ngo c quan

tr ng trong vi c h c nói c a tr Ti p theo giai đo n này là giai đo n phát tri n t ng

t c v v n t b t đ u vào kho ng tháng 18 ng đòi h i quá nhi u! B n không th nghe tr phát âm nh ng âm này trong t c th nh ng th nh tho ng b n thoáng nghe đ c chúng l p đi l p l i nh ng âm này khi chúng ng i ch i trên gi ng c i

ho c khi đang ch i đ ch i

Lên 2 tu i, tr có th hi u đ c kho ng 200 t , th nh ng tr ch th ng xuyên

s d ng có 50 –75 t mà thôi a s nh ng t tr hay nói là nh ng danh t ch đ

v t mà tr hay dùng đ n trong cu c s ng hàng ngày nh “mu ng”, “xe” T 18

đ n 20 tháng, t c đ ti p thu t m i c a tr lên đ n 10 ho c h n 10 t m t ngày

Nh ng đ a tr chú tâm đ n chuy n h c nói có kh n ng h c thêm đ c m t t m i trong vòng 90 phút vì v y hãy c n th n v i l i nói c a chính mình

Trong giai đo n này, tr c ng đã b t đ u k t h p hai t v i nhau t o thành

nh ng câu nói c n b n nh “ m con!” Vì tr v n ch a n m đ c c u trúc câu nên

b n th ng nghe nh ng câu nói bu n c i nh “Con m” (M m con đi) Tr c ng

hi u đ c r ng chúng có nhu c u v ngôn ng nên chúng r t c g ng đ nh rõ và g i tên nh ng đ v t chúng th y hàng ngày D nhiên, tr th ng m r ng thái quá

nh ng t chúng đã bi t và vì th t t c nh ng đ ng v t b n chân mà chúng m i

th y l n đ u đ u đ c g i là “chó”

Vào l n sinh nh t th hai, tr b t đ u nói câu có ba t và hát nghêu ngao nh ng giai đi u đ n gi n “Cái tôi” đã d n hình thành, tr thích nói v b n thân nó: nó thích gì và không thích gì, nó ngh gì và c m nh n đ c gì Trong giai đo n này, tr thích dùng t “con” ho c t x ng tên c a nó khi nói chuy n v i ng i khác nh

“Con u ng cam” ho c “Bi u ng cam”

T 25 đ n 30 tháng

V n t v ng c a tr đã kha khá, chúng b t đ u bi t lên gi ng xu ng gi ng R t

có th chúng v n nói to khi chúng ch c n nói v i gi ng và âm l ng bình th ng

và th u thào khi ph i tr l i câu h i c a m t ai đó, nh ng ch ng bao lâu chúng s khám phá ra “âm l ng” thích h p và bi t cách đi u ch nh âm thanh v a đ nghe

T 2 đ n 3 tu i, s t tr s d ng vào kho ng 300 t (chúng có kh n ng hi u 900

t ) Bi t k t n i và s p x p danh t và đ ng t , nói đ c nh ng câu hoàn ch nh

nh ng còn r t đ n gi n, háo h c k nh ng chuy n đã x y ra v i nó

B n đã có th h i chúng nh ng câu h i “Ai?” và “ đâu?” N u tr ch thích

đ a ra câu h i và t ra khó kh n khi tr l i ng i khác thì b n nên đ a cháu đ n

g p bác s khoa nhi

T 31 đ n 36 tháng

Cháu đã b t đ u nói nh ng câu khá ph c t p Bi t cách nói chuy n, lên xu ng

gi ng, s d ng t ng và m u câu thích h p v i tình hu ng và v i ng i chúng đang nói chuy n Ví d , chúng còn bi t s d ng c “uy n ng ”, thay vì nói là “con

m c đái” thì nó nói “con mu n ng i bô”, ho c đôi khi chúng nói m t tràng nh ra

ch th “Con mu n vào nhà t m” n lúc này thì không nh ng ch có ng i trong gia đình mà ngay c nh ng ng i l c ng th th hi u đ c nh ng gì tr mu n nói

và vì th b m không c n ph i đóng vai “thông d ch viên” b t đ c d Tr s thông

th o cách gi i thi u h tên, tu i và s n sàng giúp đ khi đ c yêu c u

Khi nào nên lo l ng

B n chính là máy đo chính xác nh t s phát tri n kh n ng nói c a con mình Trong khi m t s tr b t đ u nói vào tháng th 9 thì r t nhi u tr ch b t đ u nói vào tháng th 13 ho c 14 N u đ n 15 tháng mà con b n v n ch a nói t nào (ngay

c baba ho c mama) ho c không b p b m t ti ng nào tr c l n sinh nh t th nh t, không có kh n ng ch và nói các b ph n trên c th , và b n c ng không th nào

hi u đ c nh ng gì tr nói thì hãy nói chuy n v i các chuyên gia ho c bác s nhi v

đi u lo l ng c a b n

n 2 tu i mà tr v n ít khi c g ng t p nói, không thích b t ch c ng i khác nói ho c có v nh ch ng có v gì là mu n nói chuy n thì có l bé g p v n đ v nói ho c nghe

Lên 3 tu i mà tr v n ch a nói thành câu, th ng hay nói sai, khi nói nó th ng tránh ti p xúc b ng m t v i ng i đ i di n, g p khó kh n khi g i tên các v t d ng trong nhà ho c v n ch a nói đ c thành câu đ n gi n, b n hãy mang bé đi khám bác s đ tìm ph ng pháp ch a tr cho bé càng s m càng t t

Vi c tr nói l p ch là m t hi n t ng bình th ng đ c bi t là khi chúng đang trong giai đo n phát tri n nhanh v kh n ng di n đ t ý t ng Chúng quá háo h c

mu n k h t nh ng gì đang trong đ u và đôi khi chúng không ngh ra đ c t đ

di n đ t Nh ng n u chúng ti p t c nói l p sáu tháng sau đó ho c tr nên nói l p nhi u h n, t ra c ng th ng m i khi chúng m mi ng nói m t đi u gì đó, b n hãy xin l i khuyên c a bác s

Khi chúng l n lên, chúng s huyên thuyên nói chuy n c ngày, nào là nh ng k

ho ch c a b n nh tr ng h c, chúng n gì tr ng h c, suy ngh c a nó dành

cho bà dì gh c a Cô bé l lem và b t c chuy n gì nó quan tâm B n c ng s

ch ng nh r ng tr c đây b n đã lo l ng là chúng s không nói đ c Và gi đây

b n l i mong c có đ c m t ngày yên t nh Lên 4 tu i, tr s d ng đ c 800 t ,

đ ý đ n ng pháp và b t đ u nh ng câu h i T i sao? Cái gì? Ai làm?

21 T p vi t m t giai đo n quan tr ng trong quá trình phát tri n trí não c a

tr em

Tuy nét bút đ u tiên c a con b n có th ch là nh ng nét v ngu ch ngo c

nh ng nh ng hình v và đ ng cong không có hình d ng y l i là b c kh i đ u giúp cháu chu n b h c ch cái Và bi t đâu đ n m t ngày nào đó, con b n sáng tác

m t cu n ti u thuy t đ đ i

Khi nào k n ng vi t phát tri n?

H u h t các tr em đ u bi t c m bút chì màu v nh ng đ ng tròn trên gi y khi chúng đ c 12 hay 13 tháng tu i Kho ng th i gian t 2 đ n 5 tu i, nh ng nét v

c a tr s d n d n c ng h n cho đ n khi chúng vi t đ c m t vài ch cái đ n gi n lên gi y và g i tên nh ng ch y

K n ng vi t tr phát tri n nh th nào?

Trong vài tháng cu i c a n m đ u tiên, k n ng v n đ ng c a con b n s phát tri n rõ r t, bé đã có th c m đ c bút chì màu n kho ng 12 hay 13 tháng tu i,

m t s tr đang t p đi đã bi t v nh ng d u hi u vô ngh a trên gi y Nh ng n u con

b n ph i m t thêm m t vài tu n l n a m i làm đ c đi u đó thì c ng không có gì

ph i lo ng i

H u h t tr em 16 tháng tu i đ u đã vi t đ c các d u hi u đó ng ch n ch ,

b n hãy dành m t n i đ tr ng bày nh ng “ki t tác” đ u tay r t có ý ngh a c a cháu (nh trên t l nh ch ng h n) n kho ng 29 - 30 tháng tu i, con b n s d n d n chuy n sang v nh ng đ v t l n h n, đ p h n, nhi u màu s c r c r h n Và khi

đ c 3 tu i thì cháu đã v đ c m t đ ng t ng đ i th ng

Lúc này, con b n đã c m đ c bút chì trong t th vi t M t s tr chu n b đi

h c có th vi t đ c m t vài ch cái hay nh ng đ ng g n sóng trông gi ng nh

ch cái M t s tr em khác đôi khi đã tìm cách vi t tên c a mình tr c khi đ n

tr ng m u giáo, đ c bi t là n u chúng đã đ c h c b ng ch cái tr c đó.Nh ng không ph i đ a tr nào c ng làm đ c nh v y, đi u đó c ng ch ng sao, con b n

v n đang phát tri n bình th ng Không nên bu c tr h c vi t tr c n u cháu ch a

có kh n ng và ch a s n sàng làm đi u đó, b n hãy kiên nh n đ i cho đ n khi cháu

th c s có h ng thú t p vi t

i u gì s x y ra sau đó?

Khi đang đ tu i chu n b đ n tr ng, tr c ng s s d ng bút chì và màu v

gi i h n Nh v y, chúng s b t đ u v t m h n và chính xác h n Trong th i gian

gi a 2 và 5 tu i con b n s bi t v nh ng đ ng th t th ng, v l i m t hình tròn và

m t hình vuông, và bi t v c ng i n a Khi b t đ u h c l p 1, cháu s s m bi t

đ c và bi t vi t

Vai trò c a b n trong quá trình t p vi t c a tr

Trong b t k giai đo n hình thành k n ng m i nào c a tr , b n c ng ph i luôn luôn đ ng viên và khuy n khích tr c bi t, trong giai đo n này, b n c n s m cho cháu nh ng d ng c c n thi t Ngay khi con b n tròn 1 tu i, hãy mua cho cháu bút chì màu, gi y hay sách nhi u màu Lúc này, con b n b t đ u t ra thích vi t các d u

hi u hay b t k m t hình v vô ngh a nào (B n c ng nên chú ý vì đ u bút chì nh n

có th bé b đau n u cháu vô tình làm r i hay đ bút đâm trúng vào m t B n nên đ

tr t p vi t nh v y th t th ng xuyên n u nh cháu mu n, nh ng nên cho cháu ngh gi i lao đ tránh làm cho cháu m t m i.)

Hãy d y cho con b n ch v trong m nh gi y đ t tr c m t cháu Nh ng n u

b n đã b o đ ng mà cháu v n vi t lên t ng (hay sàn nhà, nhãn sách) thì c ng không sao Hãy lau s ch h t sau khi cháu v và mua cho cháu nh ng cây bút d xóa C g ng đ ng đ cháu cho các đ dùng c a cháu vào mi ng R t có th vi c

ph i l y m t ít b t màu v ra t mi ng cháu là đi u th ng khó tránh kh i, nh ng

đ ng đ vi c đó kéo dài s nh h ng đ n s c kh e c a tr

Khi cháu b t đ u vi t th t s , đi u quan tr ng nh t b n c n làm là đ cháu t

h c b ng s n l c c a chính cháu Ông T Berry Brazelton trong tác ph m “Touch point” đã nói: “M i th s tr nên d dàng h n n u tr v t qua giai đo n h c vi t

ch cái và s Theo tôi, th i gian không quan tr ng b ng ý th c t h c c a tr Hãy

đ cháu t giác h c l a tu i này, vi c ép bu c tr h c là đi u d dàng nh ng đi u

đó s có h i nhi u h n là có l i”

Nh ng tr em chu n b đ n tr ng b bu c ph i bi t đ c và bi t vi t tr c khi

đ n tu i quy đ nh M c dù có th tr h c đ c và vi t hàng ngày nh ng k n ng c a cháu v n không th b ng các b n đang h c tr ng Các nghiên c u cho th y tr

s g p b t l i khi l n h n và nh n ra r ng chúng không th thích ng v i ph ng pháp ghi nh t ng t mà chúng đã t ng dùng đ đ c và vi t nh ng ch ph c t p

h n

M t đi u quan tr ng n a là b n nên nói chuy n và đ c sách cho cháu nghe

th ng xuyên Càng nghe nhi u, b não c a tr s càng phát tri n nhanh i u này

r t có l i cho vi c phát tri n k n ng giao ti p c a tr sau này, mà trong đó có c k

n ng vi t

Nh ng bi u hi n nào khi n b n ph i lo l ng?

M i tr em có th phát tri n nh ng kh n ng khác nhau, m t s nhanh h n các

em khác Nh ng n u con b n đã đ c 15 hay 16 tháng tu i mà v n không vi t đ c các ký hi u vô ngh a, b n hãy đ n g p bác s nhi khoa đ trình bày Dù sao, b n

c ng hãy yên tâm là con b n s vi t đ c và s phát tri n bình th ng dù tr h n các b n cùng tu i m t chút

22 Vai trò quan tr ng c a phát tri n ngôn ng

Khi bé tròn m t tu i là giai đo n “ngôn ng ho t đ ng” do h th ng phát âm đã

tr ng thành, bi u hi n s phát tri n cao nh t c a ch c n ng não b S phát tri n ngôn ng s giúp bé h c h i, t duy và đóng vai trò quy t đ nh đ i v i s nghi p

c a bé sau này B m c n g n g i, đ ng viên và kiên nh n t p luy n v i bé trong

nh ng n m đ u tiên

-Giúp bé ch i trò phát âm “ba” “m ” “bà” và nh ng ng i thân thu c trong gia đình Luôn khích l đ ph n ng này đ c c ng c

-Ch nh ng v t d ng hàng ngày quen thu c và yêu c u bé g i tên

-Cho bé t p nói chuy n v i ng i thân qua đi n tho i

-Nói chuy n v i bé th ng xuyên trong sinh ho t hàng ngày, gi i thích cho bé

bi t mình đang làm gì Nói rõ và ch m, luôn gi kho ng cách đ bé có th nghe rõ

t ng âm

-Sai khi n bé v i nh ng m nh l nh đ n gi n nh ng i xu ng, đ ng lên, l y ly,

mu ng, chén v i nh ng l i cám n và khen ng i bé đ giúp bé ph i h p nhu n nhuy n gi a đ ng tác và ngôn ng

-Dùng t ng d hi u, đ n gi n, nh n các tr ng âm quan tr ng khi nói chuy n

v i bé

-Phát âm ch m, rõ và yêu c u bé l p l i khi bé phát âm sai

- c sách cho bé nghe vào m i bu i t i tr c khi đi ng (chú ý ch n truy n tranh v các loài v t, c tích ) đ giúp bé t duy và làm quen v i v n t ng r ng

23 Cách nh n bi t tình tr ng y u thính giác tr

Hãy ki m tra tình tr ng thính giác c a con b n b ng cách tr l i nh ng câu h i

d i đây N u có m t câu tr l i "không" ho c "ch a", b n nên ngh đ n vi c đ a con đi khám vì có th bé đã b y u thính giác

1 Tr d i 3 tháng tu i

-Bé có im l ng ho c gi m các ho t đ ng khi có ng i khác đ n g n và nói chuy n không?

-Con b n có nói b p b nh ng ti ng nh m , bà không?

-Bé có ph n ng khi nghe g i tên mình?

-Bé có nhìn vào chính ng i đang nói? -Bé có hi u nh ng t ph bi n nh không, gi i l m, chào ?

24 D y s cho con vào lúc nào và b ng cách nào?

B n có th gi i thi u khái ni m v nh ng con s khi con đ c c 12 tháng tu i

b ng cách đ m nh ng đ v t nh – nh “Có bao nhiêu cái mu ng? M t hay hai!” –

và hát nh ng bài hát hay nh ng ti t t u có đ m s nh “M t, hai con chó con”, “có

ba con mèo kêu meo meo” Khi con b n lên hai tu i, bé có th h c cách đ m v t

t 1 đ n 10, m c dù có th tr s ch a hi u đ c khái ni m v s khi đ m các v t

th , và có th còn đ m sót n a – “M t, hai, n m, sáu ” ng lo khi tr đ m nh y

nh th – trên th c t , khi tr l p l i các con s có ngh a là tr đang h c nh ng cái tên cho chính xác đ y L n t i có th tr s h c cách ch ra nh ng v t th và đánh

d u b ng nh ng con s (m c dù các em làm không đúng) T n d ng nh ng c h i trong ngày đ cùng đ m v i con mình, có th đ m ngay bàn n nh “M t cái chén cho m , m t cái chén cho b , m t cái chén cho con! M t, hai, ba cái chén” Lúc đ u có th con b n ch nói là có ba cái chén cho dù b n có đ a ra bao nhiêu cái

đi n a, nh ng đ n m t lúc nào đó con b n s hi u đ c s “3” là mu n nói đ n s chén

Khi tr lên 3-4 tu i, các em s hi u đ c khái ni m c ng thêm các v t th s làm t ng con s đã đ m (nh ng ng c l i l y b t các v t th đi s làm cho nó gi m

đi s l ng) Vì th khi ông bà đ n ch i thì s bày thêm m t cái chén n a trên bàn,

va t ng s chén s t ng lên thành 6 cái M t cách khác đ c ng c thêm khái ni m

v con s là đ m các v t th xung quanh bé m i ngày – s búp bê ho c s xe đ

ch i mà bé có đ c – và ghi nh n đi u gì s x y ra khi các v t th b b t đi (có th

do n b t đi) ho c thêm vào Tr 3-4 tu i c ng s thành th o h n khi đ m các v t

th nh – “hai qu cam, b n đôi đ a” Nói thì nh v y nh ng h u h t tr em đ u không th nh n d ng đ c các ch s hay vi t ra, m c dù các em đã lên 4-5 tu i

25 Làm sao đ con b n h c gi i môn V n?

Hi n nay nhi u tr em không thích môn V n b i cho r ng chúng quá tr u

t ng Thay vì m t th i gian suy ngh làm v n, tr thích nh ng cái gì có ngay tr c

m t nh đ c truy n tranh, xem tivi, truy c p Internet Mu n kh c ph c nh c

đi m này c a con, các b c cha m c n chú ý

-Th nh t, c n t p di n đ t ý ngh b ng l i nói Ngay t h i bé, các em th ng nghe m hát ru: "Con tôi bu n ng bu n nghê, còn t m chín đ , con dê m c s ng

Th ch Sanh chém tr n tinh, chuy n Cây kh Nghe mãi, các em tr nên thu c lòng, có th k l i rành r t không thi u m t chi ti t nào T ch bi t nói đúng, m ch

l c, giàu hình nh, màu s c thì các em s bi t vi t đúng, vi t hay

-Th hai là t p cho tr thói quen quan sát B t k đi đâu, làm gì, b m nên

h ng cho con cách nhìn nh n nh ng s v t xung quanh ng ng i khi tr đ t câu

h i: M i sao cây bàng có lá xanh, lá đ ? Sao mùa thu có nhi u lá r ng?

-Th ba là h ng cho tr đ c sách và h c thu c nh ng đo n v n hay Cha m

c n ch n l c sách hay cho con đ c, h n ch truy n tranh vì chúng làm h n ch trí

t ng t ng c a tr M i khi đ c xong m t quy n truy n, hãy yêu c u con vi t tóm

t t, nêu ý ngh a T p luy n nhi u, d n d n tr s mài s c ngòi bút, vi t v n tr n tru, thoát ý h n

26 T ghét thành thích Làm sao đ con b n có thói quen thích đ c sách

Cu Bin nhà mình h c môn gì c ng khá, ch có môn v n tr y tr t mãi m i

đ đi m trung bình Cô giáo b o ph i cho nó đ c truy n,sách th t nhi u,

nh ng nó v n ghét sách truy n t nh , ch ng có cách nào làm cho nó đ c

m t cu n truy n t đ u đ n cu i Ch H ng than phi n v i Hòa, ng i b n thân và c ng là giáo viên d y v n “ c, c u giao nó cho mình, đ mình th xem”

V n s kh i đ u nan

Ch nh t y, cu Bin đ c m ch đ n nhà cô Hòa ch i c ngày Nó giúp

cô Hòa t i cây c nh, s a l i hàng rào Chi u đ n, cô Hòa “chiêu đãi nó m t

ch u xem phim” đ c bi t Cu n phim v thám t Sherlock Holmes làm th ng

bé mê tít Khi v nhà, nó mu n m n thêm vài cu n thì cô Hòa b o: “Phim

cô có m i m t cu n, ch có sách v Sherlock Holmes là cô có đ , Bin mang

v đ c đi” Ng n ng m t lát, Bin c ng đ ng ý

Có công mài s t có ngày nên kim

Hai tu n sau, nó g i đi n k vanh vách cho l b n nghe v các v án mà nhà thám t l ng danh y đã phá đ c

Sau Sherlock Holmes, Bin b t đ u đ c Lupin, v các cu n truy n trinh thám khác H t mùa hè, nó b t đ u thích đ c h n c b và m c ng l i Vào

n m h c m i, Bin vi t v n hay h n h n Nó bi t ch m, ng t câu h p lý Câu

v n có nét so sánh dí d m, hóm h nh, nhi u hình nh h n Ch H ng c

ph c b n sát đ t, nh ng ch Hòa ch c i “Thích đ c sách hay không, không

ph i b n tính c a tr ó ch là m t thói quen t t hoàn toàn có th t p đ c” Vài mách n c nho nh

Con b n có thích đ c sách không? B n đã làm gì đ giúp chúng ti p c n

v i sách báo và kh i g i h ng thú c a chúng trong vi c đ c Sau đây là m t

đ n 4 l n M i l n 15 đ n 30 phút Sau đó, hãy đ nh ng cu n truy n tranh này đ u gi ng, trên k th p, đ tr có th t l y xem khi chúng mu n Khuy n khích chúng t k l i câu chuy n theo ngôn ng c a chúng N u chúng có làm h ng vài cu n, đ ng r y la, vì nh th , b n s làm cho chúng

ng i ti p c n v i sách báo

-N u tr hi u đ ng, không thích h p ng i m t ch , làm sao đ chúng ch u

đ c sách?

Hãy l a m t câu chuy n h p d n k cho tr nghe m t đo n (không có

đo n k t) B n làm nh th t s không bi t, đ t ra câu h i cho đo n ti p theo

và “nh ” tr đ c đ tr l i Ví d “Ráp l i thành cây tre 100 đ t, nh ng làm sao anh ta vác v nhà đ c nh ? Lâu quá r i m quên, con đ c ti p và k cho

m nghe v i!” Tr con c m th y chúng đ c khám phá và có nhi m v th t

l n “K cho m nghe” (không có đ a tr nào l i không thích đ c khen

ng ti c l i khen khi chúng đ c xong đ c m t cu n sách hoàn ch nh) -B t đ u t cu n sách chúng thích, ch không ph i cha m chúng thích

ng bao gi b t tr xem nh ng cu n sách b n cho là hay nh ng chúng không thích Vi c áp đ t này s làm gi m m i h ng thú c a chúng, đ ng th i làm chúng c m th y r t khó ch u K t c c là chúng ch ng rút ra đ c gì sau khi đ c c

Mùa hè, tr có th i gian r nh nhi u h n, b n hãy kiên trì và khéo léo đ chúng t n d ng th i gian này đ c sách báo Sách th c s là ng i b n, ng i

th y t t nh t c a tr

27 Trò ch i thích h p cho c tr hi u đ ng, ngh ch ng m hay t m ,

d u dàng

Hãy bày trò cho đ a con hi u đ ng c a mình Nó s h c h i đ c nhi u

đi u mà b n c ng b t b qu y r y Cách hay nh t đ con cái không phá phách

là h ng d n nó "phá phách trong khuôn kh "

Hãy luôn luôn đ trong ng n kéo m t túi nh a có ch a t t c các d ng c

nh keo dán, kéo, gi y tr ng và gi y màu, màu v , vi t chì màu, t y, l n c,

v sò, ruy b ng, gi y gói Con b n s có s n m i th và nh v y b n s không b c mình vì c c n đ n l i ph i đi tìm

Và hãy đ ng viên con cùng làm nh ng th sau đây:

Làm chu i đeo c Dùng nh ng s i len màu, xâu nh ng h t nút, v sò

ho c h t gi trai đ làm thành chu i đeo c

Ch i v i nh ng h t nút: S p x p, phân lo i, đ m các h t nút là m t trò

ch i tuy t v i đ i v i tr em khi mà nó đã l n và không ng m các h t nút này vào mi ng có m t s l ng l n hãy c t áo qu n c

các h t nút không r i xu ng đ t, b n cho t t c vào m t mi ng v i

r ng a cho bé m t cái h p đ ng tr ng đ nó phân lo i các h t nút d a theo màu và hình d ng

Tranh dán: C t hay xé nh ng mi ng gi y b t k d ng nào t gi y gói hàng, gi y gói quà, gi y màu Và đ a cho con b n m t t gi y tr ng và m t

h p keo dán, t nó dán các mi ng gi y nh và làm thành m t b c tranh Trong th ng i ta g i cho b n có r t nhi u tem, đ ng v t đi, hãy đ a cho con b n đ nó ch i dán tem

Khi b n vi t th cho gia đình, cho b n bè, hãy cho bé tham gia d i hình

Mùa con đ c ngh hè, hãy đ a nó cây c v i xô n c cho nó s n vách nhà b ng n c và cây c đó Nhà s t nh ng sau đó s khô ngay và b n không ph i lau chùi gì c