Bài viết Giảm biểu hiện Keratin 4 trong loạn sản biểu mô miệng trình bày xác định tỉ lệ và mức độ biểu hiện của K4 trong loạn sản biểu mô miệng và so sánh với biểu mô miệng bình thường.
Trang 1GIẢM BIỂU HIỆN KERATIN 4 TRONG LOẠN SẢN
BIỂU MÔ MIỆNG
NGUYỄN THỊ NGUYỆT ÁNH1, NGUYỄN CHẤN HÙNG2, NGUYỄN VĂN THÁI3, NGUYỄN THỊ HỒNG4
TÓM TẮT
Mở đầu: Phân loại loạn sản quan trọng để đánh giá nguy cơ tiến triển ác tính Tuy nhiên, chẩn đoán phân
biệt giữa các mức độ loạn sản, giữa loạn sản nhẹ với bình thường có thể khó khăn Trong số các protein keratin, keratin 4 (K4) đặc hiệu cho giai đoạn biệt hóa sau cùng của tế bào biểu mô miệng
Mục tiêu: Xác định tỉ lệ và mức độ biểu hiện của K4 trong loạn sản biểu mô miệng và so sánh với biểu mô
miệng bình thường
Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu cắt ngang thực hiện trên 44 ca loạn sản biểu mô miệng và niêm
mạc miệng bình thường ở rìa diện cắt của bệnh phẩm phẫu thuật ung thư Phân loại loạn sản nhẹ, vừa và nặng Nhuộm hóa mô miễn dịch và đánh giá biểu hiện keratin 4 về tỉ lệ và mức độ từ 1 đến 3
Kết quả: Trong biểu mô miệng bình thường, keratin 4 biểu hiện mạnh và đồng nhất ở tất cả tế bào gai, với
t ỉ lệ trung bình là 94,8% (độ 1) Trong mô loạn sản, biểu hiện keratin 4 giảm nhiều so với biểu mô miệng bình thường (p<0,001), với tỉ lệ trung bình 23,2%, hầu hết biểu hiện K4 ở độ 2 (38,6%) và độ 3 (59,1%) Tỉ lệ keratin
4 dương tính giảm dần theo mức độ loạn sản
Kết luận: Đánh giá biểu hiện hóa mô miễn dịch keratin 4 có thể là một xét nghiệm khách quan và hữu ích
hỗ trợ phát hiện, chẩn đoán loạn sản biểu mô và phân biệt với biểu mô miệng bình thường
Từ khóa: Keratin 4, loạn sản biểu mô miệng, biểu mô miệng bình thường
ABSTRACT
Reduced expression of keratin 4 in oral epithelial dysplasia Background: Histologic evaluation of oral epithelial dysplasia is important for the risk of progression to
invasive carcinoma Discrimination between degrees of dysplasia, between mild dysplasia and normal mucosa, however, is occasionally difficult Among keratin proteins, keratin 4 is the keratin specific for the final stage of differentiation of oral stratified squamous epithelium
Objective: To determine the prevalence and expression levels of keratin in oral epithelial dysplasia and
compare with that in the normal oral epithelium
Materials and methods: This cross-sectional study was conducted on 44 oral epithelial dysplasia and
normal epithelium at the surgical margin of oral squamous cell carcinoma specimens The dysplasia lesions were classified into mild, moderate, severe dysplasias All these cases were examined by immunohistochemical staining for keratin 4 to evaluate the ratio and its score from 1 to 3
Results: In normal epithelium, keratin 4 expression was strong and continuous in all of squamous cells,
with the mean ratio of 94.8% In dysplasias, keratin expression was significantly decreased compared to normal epithelium (p < 0.001), with the mean ratio of 23.2%, mostly in score 2 (38.6%) and score 3 (59.1%) The keratin 4 ratio was decreased according to the degree of dysplasia
Conclusions: K4 immunhistochemistry could be an objective and useful method for the detection and
diagnosis of oral epithelial dysplasia and discrimination between dysplasia and normal epithelium
1 Giảng viên-Bộ môn Bệnh học Miệng, Khoa Răng Hàm Mặt - Đại học Y Dược TP.HCM
2Chủ tịch Hội Ung thư Việt Nam
3BSCKI Khoa Giải phẫu bệnh - Bệnh viện Ung Bướu TP.HCM
4 PGS.TS Trưởng Bộ môn, Phụ trách sau Đại học-Khoa Răng Hàm Mặt - Đại học Y Dược TP.HCM
Trang 2ĐẶT VẤN ĐỀ
Quá trình sinh ung thư ở niêm mạc miệng là
một quá trình nhiều bước14 Việc đánh giá mô học là
rất quan trọng giúp tiên liệu nguy cơ tiến triển ác
tính Chính vì vậy, trả lời kết quả mô bệnh học
thường được khuyến cáo nên nhận định về sự hiện
diện hay không của thay đổi loạn sản biểu mô và
nếu có, phải đánh giá mức độ loạn sản4 Sự hiện
diện và mức độ loạn sản là chuẩn vàng để dự đoán
tiềm năng hóa ác của tổn thương tiền ung thư3,4, 5 ,8
Tỉ lệ hóa ác của loạn sản nói chung là 36,4%8 Loạn
sản cũng được quan sát thấy trong niêm mạc kế cận
mô ung thư tế bào gai xâm lấn3
Trong thuật ngữ y khoa, loạn sản được dùng để
chỉ sự tăng trưởng bất thường không điển hình của
các mô; trong khi về hình thái mô học, loạn sản biểu
mô chỉ những thay đổi về hình thái và cấu trúc trong
biểu mô Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) (2005) đã
phân loại loạn sản thành các mức độ nhẹ, vừa và
nặng, tùy theo mức độ bất thường của cấu trúc và tế
bào biểu mô trên màng đáy8 Do tiêu chuẩn chẩn
đoán mô bệnh học của loạn sản còn chủ quan và
chưa rõ ràng13 nên cần tìm những chỉ dấu chẩn
đoán khách quan hơn, chỉ ra nguy cơ tiến triển ác
tính để có chẩn đoán và điều trị đúng
Một trong các hướng tiếp cận đó là nghiên cứu
protein sợi trung gian cấu trúc khung tế bào Keratin
(còn gọi là cytokeratin) là protein sợi trung gian đặc
hiệu của tế bào biểu mô, biểu hiện tùy thuộc loại, vị
trí và mức độ biệt hóa của tế bào biểu mô Trong
biểu mô gai lát tầng, keratin 4 (K4) là một thành
phần đặc biệt quan trọng, định hướng biệt hóa các
tế bào gai ở niêm mạc miệng5 Gần đây, một số
nghiên cứu tìm thấy sự giảm biểu hiện K4 trong quá
trình hóa ác của biểu mô gai2,7,13 Sakamoto và c.s
(2011) báo cáo tất cả các tổn thương loạn sản và
ung thư tế bào gai niêm mạc miệng đều giảm biểu
hiện K4, và nhấn mạnh ý nghĩa keratin này trong
chẩn đoán bệnh9 Takashima và c.s (2012) tìm thấy
mức độ K4 liên quan với mức độ tân sinh trong biểu
mô gai ở thực quản (p < 0,001)13 Do đó, chúng tôi
tiến hành nghiên cứu xác định tỉ lệ và mức độ biểu
hiện của protein K4 trong loạn sản biểu mô miệng,
và so sánh với trong biểu mô miệng bình thường
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
Mẫu nghiên cứu
Nghiên cứu cắt ngang mô tả Mẫu nghiên cứu
gồm 44 trường hợp loạn sản biểu mô miệng và có
niêm mạc miệng bình thường ở rìa diện cắt bệnh
phẩm phẫu thuật của 130 trường hợp ung thư tế bào
gai niêm mạc miệng (chiếm tỉ lệ 33,8%) được điều trị
phẫu thuật tại Bệnh viện Ung Bướu Tp.HCM từ
tháng 9 năm 2013 đến tháng 6 năm 2015 Mô bệnh phẩm được ngâm cố định trong formalin đệm pH trung tính, xử lý mô, đúc khối paraffin, cắt lát mỏng 4
µm, nhuộm Hematoxylin - Eosin (HE) và chẩn đoán
mô bệnh học
Thực hiện kỹ thuật tissue microarray (MTA), mỗi microarray chứa 20 mẫu mô khác nhau trong đó có
1 mẫu chứng dương (niêm mạc miệng bình thường
đã biết cho kết quả K4 dương tính) Sau đó, đúc khối paraffin, cắt lát mỏng 4µm, trải trên phiến kính có phủ silane để nhuộm hóa mô miễn dịch
Đánh giá mô bệnh học và mức độ loạn sản
Chẩn đoán và phân loại loạn sản theo tiêu chuẩn chẩn đoán và phân loại của WHO (2005)1,4,5 Các đặc điểm hình thái của loạn sản bao gồm bất thường cấu trúc và bất thường hình thái tế bào Bất thường cấu trúc thể hiện sự rối loạn cấu trúc phân tầng của biểu mô và mất sự phân cực tế bào Về tế bào học, các tế bào tân sinh không đều, nhân tăng sắc, tỉ lệ nhân/bào tương tăng, hoạt động phân bào Tiếp theo, phân loại loạn sản nhẹ khi bất thường chỉ
ở 1/3 dưới của biểu mô, loạn sản vừa khi bất thường đến 1/3 giữa của biểu mô, trong khi loạn sản nặng có sự bất thường vượt quá 2/3 biểu mô và mức độ không điển hình của tế bào nhiều hơn8
Nhuộm hóa mô miễn dịch và đánh giá biểu hiện K4
Tiến hành nhuộm hóa mô miễn dịch theo kỹ thuật LSAB tại Labo Bệnh học miệng Đại học Y Nha Tokyo (Nhật Bản), sử dụng kháng thể đơn dòng kháng keratin 4 (Abcam, Hoa Kỳ) (clone [EP1599Y] ab51599, pha loãng 1:500) và kit EnVision+ Dual link system - HRP (Dako, Đan Mạch)
Mẫu nhuộm được đánh giá bởi hai bác sĩ có kinh nghiệm về giải phẫu bệnh Sau khi đánh giá độc lập, hai bác sĩ này đối chiếu kết quả và đồng thuận kết quả cuối cùng, với tỉ lệ thống nhất 100% Tế bào biểu mô biểu hiện K4 dương tính khi bào tương nhuộm màu nâu DAB phát hiện phức hợp kháng nguyên-kháng thể, K4 âm tính khi bào tương chỉ
nhuộm màu xanh Hematoxylin Đánh giá tỉ lệ % và xếp loại mức độ K4 theo thang bán định lượng của Takashima và c.s (2012)123 (Bảng 1)
Bảng 1 Đánh giá biểu hiện keratin 4
V ị trí
1: T ế bào đáy và cận đáy 2: T ế bào gai
3: Toàn b ộ biểu mô
T ỉ lệ % T ỉ lệ % của số tế bào K4 dương tính trên
Trang 3t ổng số tế bào đếm được trong 10 vi
trường ×400
M ức độ
Độ 1 (bảo tồn được K4) = 70 - 100%
Độ 2 (trung bình) = 30 - 69%
Độ 3 (mất biểu hiện K4) = 0 - 29%
Phân tích thống kê
Nhập và xử lý dữ liệu bằng phần mềm Excel và
STATA 14.0 Liên quan có ý nghĩa khi p < 0,05
KẾT QUẢ Đặc điểm loạn sản biểu mô miệng
Mẫu nghiên cứu gồm 29 nam (65,9%) và 15 nữ (34,1%), với tỉ lệ nam:nữ = 1,9:1 Độ tuổi thường gặp nhất từ 50-59 tuổi (36,4%), nhỏ nhất 25 tuổi và
lớn nhất 83 tuổi, trung bình 58,3 tuổi (Bảng 2)
B ảng 2 Tuổi và giới tính của 44 bệnh nhân loạn sản biểu mô miệng
Đặc điểm
Tổng N=44
n (%)
Giới
p Nam
N=29; 65,9%
n (%)
Nữ
N=15; 34,1%
n (%)
Tu ổi trung bình
b
aKiểm định chính xác Fisher; bKiểm định t hai mẫu độc lập
Trong số 44 ca loạn sản, có 19 ca (43,2%) loạn sản nặng, 11 ca (25%) loạn sản vừa và 14 ca (31,8%) loạn sản nhẹ Không có sự khác biệt rõ giữa các mức độ loạn sản về giới tính, tuổi, thói quen nguy cơ, vị trí tổn thương (p > 0,05)
Có sự liên quan có ý nghĩa giữa mức độ loạn sản với độ ác tính (grad) mô học của ung thư trong cùng bệnh phẩm phẫu thuật (p < 0,001) Loạn sản nặng thường thấy ở rìa tổn thương carcinôm tế bào gai grad 2
(59,1%) và grad 3 (100%); trong khi loạn sản nhẹ thường thấy ở carcinôm tế bào gai grad 1 (61,1%) (Bảng 3)
Bảng 3 Đặc điểm loạn sản biểu mô miệng
Đặc điểm
Tổng N=44
n (%)
Loạn sản
p Nặng
N=19; 43,2%
n (%)
Vừa N=11; 25,0%
n (%)
Nhẹ N=14; 31,8%
n (%)
Trang 4< 40 5 (11,4) 1 (20,0) 2 (40,0) 2 (40,0)
Tuổi trung bình
b
aKiểm định chính xác Fisher; bKiểm định t hai mẫu độc lập
Keratin 4 trong biểu mô miệng bình thường
K4 biểu hiện dương tính mạnh, đồng nhất và rõ
ràng suốt biểu mô, từ các tế bào biểu mô ở lớp thứ 3
hay thứ 4 cho đến lớp bề mặt, không biểu hiện K4 ở
lớp tế bào đáy hay lớp trên đáy Trong số 44 ca biểu
mô miệng bình thường, có 27 ca (61,4%) nhuộm K4
dương tính 100% và 17 ca (38,2%) giảm biểu hiện
K4 nhưng vẫn duy trì được từ 80% trở lên
Keratin 4 trong loạn sản
Tất cả 44 ca loạn sản giảm biểu hiện K4:
1 ca (2,3%) bảo tồn K4 ở mức 70% (độ 1)
17 ca (38,6%) biểu hiện K4 từ 30-69% (độ 2)
26 ca (59,1%) biểu hiện < 30% (độ 3), trong đó
có 8 ca (18,2%) mất hoàn toàn K4
So sánh K4 trong loạn sản với biểu mô miệng
bình thường
Tỉ lệ trung bình K4 dương tính cao 94,8% trong
biểu mô miệng bình thường, nhưng giảm rất nhiều
trong loạn sản biểu mô với tỉ lệ biểu hiện chỉ còn 23,3% Tất cả 44 ca biểu mô miệng bình thường biểu hiện K4 từ 80 - 100% (độ 1); trong khi đó, hầu hết loạn sản giảm biểu hiện K4, chủ yếu ở độ 2 và
độ 3 (97,7%) Có sự khác biệt rất có ý nghĩa về tỉ lệ
và độ K4 giữa loạn sản biểu mô với biểu mô miệng
bình thường (p < 0,001) (Bảng 4)
Bảng 4 K4 trong loạn sản và biểu mô miệng bình
thường
Tỉ lệ % K4 Trung bình (độ lệch chuẩn) 23,3 (20,0) 94,8 (7,3) < 0,001
Kiểm định Wilcoxon Signed Rank
Trang 5K4 trong các mức độ loạn sản
Loạn sản nhẹ biểu hiện K4 thường ở độ 2
(57,1%), trong khi loạn sản vừa (54,5%) và loạn sản
nặng (73,7%) thường biểu hiện K4 độ 3 Tỉ lệ K4 độ
3 tăng dần từ loạn sản nhẹ (43,9%), loạn sản vừa
(54,5%), đến loạn sản vừa nặng (73,7%); tuy nhiên khác biệt này không có ý nghĩa thống kê (p > 0,05)
(Bảng 5)
Bảng 5 Biểu hiện K4 theo các mức độ loạn sản
Đặc điểm
Tổng N=44
n (%)
Loạn sản
p Nặng
N=19; 43,2%
n (%)
Vừa N=11; 25,0%
n (%)
Nhẹ N=14; 31,8%
n (%)
Tỉ lệ % K4 trung bình
aKiểm định ANOVA; bKiểm định chính xác Fisher
Tỉ lệ K4 dương tính khác biệt rõ giữa loạn sản nhẹ với biểu mô miệng bình thường (p < 0,001) Tỉ lệ K4 dương tính khác biệt không có ý nghĩa thống kê giữa loạn sản nhẹ với loạn sản vừa (p = 0,336), giữa loạn sản
vừa với loạn sản nặng (p = 0,515) (Biểu đồ 1)
p = 0,515 p = 0,336 p < 0,001
Loạn sản
Biểu đồ 1 So sánh tỉ lệ K4 dương tính giữa các mức độ loạn sản và với biểu mô bình thường
BÀN LUẬN
Keratin là nhóm protein sợi trung gian, không
hòa tan, cần thiết cho cấu trúc và chức năng bình
thường của biểu mô Trong bào tương tế bào biểu
mô, các sợi trung gian keratin tạo thành mạng lưới
phức tạp phân bố khắp tế bào, từ bề mặt nhân đến
màng tế bào, nâng đỡ nhân và khung tế bào về mặt
cơ học Mỗi phân tử keratin chỉ có thể tạo sợi bằng
cách ghép đôi một phân tử keratin típ I có tính axít với một phân tử keratin típ II trung tính hay có tính kiềm với nhau Sự kết hợp các đơn phân tử thành từng cặp (dimer), rồi từng 2 cặp (tetramer) là cơ sở cho sự hình thành sợi keratin Các protein tồn tại đơn lẻ nhanh chóng thoái hóa Điều này giải thích cho sự đồng biểu hiện các cặp keratin trong mô như K8/K18, K7/K19, K6/K16, K1/K10, K4/K13 Trong biểu mô gai không sừng hóa, K4 trung tính hay
Trang 6mang tính kiềm kết hợp K13 mang tính axít tạo
thành 1 cặp và tồn tại ở dạng 2 cặp6 Keratin 4 là
protein keratin típ II, kích thước 59 kDa, cùng với
protein K13 tạo thành sợi trung gian trong cấu trúc
khung tế bào biểu mô, thường thấy ở những vùng
biểu mô ẩm ướt của niêm mạc miệng, mũi, thực
quản Do vậy, các nghiên cứu K4 cũng thường
nghiên cứu đồng thời K132,3,7,9,10,11 Trong biểu mô
miệng nhiều tầng, lớp tế bào đáy không biểu hiện K4
và K13, lớp tế bào cận đáy (1-2 lớp) biểu hiện K13
nhưng không biểu hiện K4, các lớp tế bào gai và các
tế bào trên cùng biểu hiện cả K4 và K13 Biểu hiện
của K4 và K13 điều hòa biệt hóa tế bào, vì vậy mất
các protein keratin này sẽ làm suy giảm quá trình
biệt hóa bình thường của tế bào
Khảo sát hóa mô miễn dịch cho thấy cặp
K4/K13 trong toàn bộ các lớp tế bào gai đến lớp
sừng của biểu mô gai lát tầng, trong khi lớp tế bào
đáy biểu hiện cặp K5/K146 Cặp K4/K13 là cặp
keratin chính của lớp tế bào gai biểu mô lát tầng,
biểu hiện bất thường của chúng cho thấy một rối
loạn trong quá trình biệt hóa sau cùng của các tế
bào gai Carcinôm tế bào gai có nguồn gốc biểu mô,
về cơ bản, sẽ mất biểu hiện K4 và K13 Sakamoto
và c.s (2011) tìm thấy biểu hiện K4 và K13 giảm
trong loạn sản và carcinôm tế bào gai niêm mạc
miệng, vốn biểu hiện mạnh ở lớp gai biểu mô bình
thường 9 Mất biểu hiện K4 và K13 thường xuất hiện
đồng thời, nhưng số lượng các tế bào K4 âm tính
nhiều hơn so với các tế bào K13 âm tính9 Điều này
cho thấybiểu hiện K4 đại diện cho giai đoạn biệt hóa
sau cùng của tế bào biểu mô niêm mạc miệng chặt
chẽ hơn K13, và do đó K4 là một chỉ dấu về sự rối
loạn điều hòa biệt hóa, có thể là lựa chọn ưu tiên
trong chẩn đoán loạn sản Với những lý do trên,
chúng tôi chọn khảo sát K4 để đánh giá K4 có hỗ trợ
phân biệt các mức độ loạn sản biểu mô miệng
Trong nghiên cứu loạn sản, chúng tôi sử dụng
niêm mạc miệng bình thường ở rìa diện cắt của
cùng bệnh nhân, trên cùng tiêu bản làm mô đối
chứng Điều này giúp thuận lợi trong việc so sánh
khi đọc kết quả nhuộm hóa mô miễn dịch Nhưng
theo thuyết ung thư hóa môi trường, niêm mạc xung
quanh bướu có vẻ bình thường có thể đã có biến đổi
sinh học và điều này có thể ảnh hưởng đến kết quả
nghiên cứu Kết quả biểu hiện K4 dương tính cao từ
80-100% trong tất cả mẫu niêm mạc miệng bình
thường cho thấy dù biểu mô miệng bình thường sát
biểu mô loạn sản vẫn biểu hiện mạnh K4 Như vậy,
việc sử dụng niêm mạc miệng bình thường làm mô
chứng ở đây có thể chấp nhận được, do mẫu mô đạt
được mức bình thường về mô học cũng như về
phân tử keratin 4
Biểu hiện K4 bất thường luôn được quan sát
thấy ở vùng có hình thái loạn sản Giảm biểu hiện
K4 liên quan với sự hiện diện của loạn sản Hầu hết (97,7%) biểu mô loạn sản có tỉ lệ K4 dương tính giảm nhiều, với tỉ lệ 38,6% ở độ 2, thậm chí có đến 59,1% độ 3 (biểu hiện K4 dưới 30%) Sự giảm biểu hiện K4 trong mô loạn sản là do sự tăng số lượng tế bào bị mất hoàn toàn biểu hiện K4 chứ không phải là
sự giảm biểu hiện trong từng tế bào riêng lẻ
Trong phần lớn các trường hợp (35/44 ca), do biểu mô loạn sản kế cận biểu mô bình thường nên thường quan sát thấy một đường ranh giới phân chia giữa vùng K4 dương tính (nhuộm màu nâu) của biểu mô bình thường với vùng K4 âm tính của biểu
mô loạn sản (nhuộm màu xanh hematoxylin nhạt) Trong những trường hợp này, sự phân chia ranh giới rõ ràng về mô học giữa biểu mô bình thường và loạn sản và ranh giới mô học trùng với ranh giới biểu hiện K4 Trong một số ít trường hợp (9/44 ca), không có đường biên mô học rõ ràng, số lượng tế bào K4 âm tính tăng dần từ ranh giới đến trung tâm của sang thương, tạo thành một vùng chuyển tiếp với một quần thể hỗn hợp các tế bào K4 dương tính
và K4 âm tính K4 biểu hiện rõ ràng trong từng tế bào gai bình thường và giảm hằng định trong loạn sản biểu mô cho phép đánh giá chính xác và đáng tin cậy loạn sản biểu mô Vì vậy, khi gặp khó khăn trong chẩn đoán loạn sản bằng phương pháp mô học kinh điển như nhuộm HE, xét nghiệm hóa mô miễn dịch keratin 4 có thể giúp chẩn đoán chính xác hơn
Theo Speight (2007), có sự gia tăng khả năng hóa ác theo mức độ loạn sản, tỉ lệ hóa ác rất thấp (5%) ở loạn sản nhẹ, tăng 30% ở loạn sản nhẹ, cao 50% ở loạn sản nặng; do vậy đánh giá mức độ loạn sản có thể dự đoán nguy cơ hóa ác12 Mức độ K4 thay đổi theo mức độ loạn sản Nghiên cứu này ghi nhận mức độ K4 có xu hướng tương quan với mức
độ loạn sản Bloor và c.s (2001) ghi nhận biểu hiện K4 còn trong loạn sản nhẹ, giảm trong loạn sản vừa
và mất hẳn trong loạn sản nặng2 Nghiên cứu của Schaaij-Visser và c.s (2010) cho thấy giảm biểu hiện K4 và K13 không liên quan (p > 0,05) mà chỉ có mức độ loạn sản mới liên quan với sự tiến triển hóa ác của bạch sản (p = 0,024)10 Kết quả nghiên cứu của chúng tôi có vẻ đồng thuận với nhận định trên khi không thấy sự khác biệt có ý nghĩa thống kê giữa mức độ K4 với mức độ loạn sản, hoặc cũng có thể do cỡ mẫu nhỏ nên mặc dù kết quả biểu hiện K4 càng giảm, mức độ loạn sản càng tăng nhưng sự liên quan này không chắc chắn, không có ý nghĩa thống kê Cần tiếp tục nghiên cứu trên cỡ mẫu lớn hơn để có thể kết luận chính xác về vấn đề này
Trang 7KẾT LUẬN
Keratin 4 giảm biểu hiện rõ trong loạn sản biểu
mô, khác biệt có ý nghĩa so với biểu mô miệng bình
thường, do vậy đây là một dấu ấn sinh học khách
quan giúp phân biệt loạn sản với biểu mô miệng
bình thường Mặt khác, khi biểu hiện keratin 4
dương tính giảm nhiều còn dưới 30% (độ 3) gợi ý
khả năng loạn sản nặng, ngược lại keratin 4 trên
70% (độ 1) gợi ý niêm mạc miệng bình thường, K4
từ 30-69% (độ 2) thường là loạn sản nhẹ và vừa
Nhuộm hóa mô miễn dịch keratin 4 có thể là một
phương pháp khách quan và hữu dụng giúp chẩn
đoán sớm loạn sản và hỗ trợ thêm thông tin chẩn
đoán mức độ loạn sản để có kế hoạch điều trị phù
hợp
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Barnes L, Eveson J, Reichart P, Sidransky D
(2005), World Health Organization classification
of tumours Pathology and genetics Head and
neck tumours, Geneva, Switzerland: WHO
Press, 177-180
2 Bloor BK, Seddon SV, Morgan PR (2001), “Gene
expression of differentiation-specific keratins in
oral epithelial dysplasia and squamous cell
carcinoma”, Oral Oncol, 37, pp.251-261
3 Fulzele A, Malgundkar SA, Govekar RB, Patil A,
Kane SV, Chaturvedi P, et al (2013), “Proteomic
profile of keratins in cancer of the gingivo buccal
complex: consolidating insights for clinical
applications”, J Proteomics, 91, pp.242-258
4 Goyal P, Kaur H, Jindal S (2012), “Oral epithelial
dysplasia”, J Dental Scie & Oral Rehabilitation,
pp.23-25
5 Masthan KMK, Raajesh E, Tamilarasi U, Anitha
N (2016), “Grading of oral epithelial dysplasia: a
review”, Biomedic Pharmacol J, 9(2),
pp.833-835
6 Moll R, Divo M, Langbein L (2008), “The human
keratins: Biology and pathology”, Histochem Cell
Biol, 129, pp.705-733
7 Ohkura S, Kondoh N, Hada A, Arai M, Yamazaki
Y, et al (2005), “Differential expression of the
keratin-4, -13, -14, -17 and transglutaminase 3 genes during the development of oral squamous cell carcinoma from leukoplakia”, Oral Oncol, 41, pp.607-613
8 Sadiq H, Gupta P, Singh N, Thakar SS, Prabhakar I, Thakral J (2015) Various grading systems of the oral epithelial dysplasia: a review”, Int J Adv Health Sci, 1(11), pp.20-26
9 Sakamoto K, Aragaki T, Morita K, Kawachi H, Kayamori K, et al (2011), “Down-regulation of keratin 4 and keratin 13 expression in oral squamous cell carcinoma and epithelial dysplasia: a clue for histopathogenesis, Histopathology, 58: 531-542
10 Schaaij-Visser TB, Bremmer JF, Braakhuis BJ.,
Heck AJ, Slijper M, et al (2010), “Evaluation of cornulin, keratin 4, keratin 13 expression and grade of dysplasia for predicting malignant progression of oral leukoplakia”, Oral Oncol, 46, pp.123-127
11 Schaaij-Visser TB, Graveland AP, Gauci S,
Braakhuis BJ, Buijze M, et al (2009),
“Differential proteomics identifies protein biomarkers that predict local relapse of head and neck squamous cell carcinomas”, Clin Cancer Res, 15, pp.7666-7675
12 Speight PM (2007), “Update on oral epithelial dysplasia and progression to cancer”, Head and Neck Pathol, 1, pp.61-66
13 Takashima M, Kawachi H, Yamaguchi A,
Nakajima Y, Kitagaki K, et al (2012), “Reduced expression of cytokeratin 4 and 13 is a valuable marker for histologic grading of esophageal squamous intraepithelial neoplasia”, J Med Dent Sci, 59, pp.17-28
14 Warnakulasuriya S, Johnson NW, van der Waal I (2007), “Nomenclature and classification
of potentially malignant disorders of the oral mucosa”, J Oral Pathol Med; 36, pp.575-380