CHỦ đề NGUỒN gốc và TIẾN hóa, SINH THÁI học và tầm QUAN TRỌNG của lớp THÚ

Do răng hàm có 3 mấu nên được gọi là Thú răng 3 mấu Trituberculata, thức ăn của chúng là côn trùng Kangaroo TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com moi nhat... Thú nhau Placentali

Trang 1

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA

Trang 2

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com moi nhat

Trang 4

1.NGUỒN GỐC VÀ HƯỚNG TIẾN HÓA CỦA THÚ

2. MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC VÀ SINH

THÁI HỌC CỦA THÚ

3. CON NGƯỜI VÀ CÁC LOÀI THÚ

Trang 5

1. NGUỒN GỐC VÀ

HƯỚNG TIẾN HÓA CỦA THÚ

Trang 6

- Nguồn gốc của thú có lẽ thuộc nhóm bò sát hình thú cách đây khoảng 230 triệu năm.

- Lớp Thú phát triển mạnh và phân bố rộng nay 65 triệu năm khi loài khủng long

đã bị tuyệt chủng

- Lớp Thú là lớp có tổ chức cao nhất trong thế giới động vật có xương sống

- Lớp Thú hiện nay có khoảng 4600 loài, 26

bộ Ở Việt Nam đã phát hiện được 275 loài

Trang 7

TỔ TIÊN CỦA THÚ

• Bỏ sát phát triển mạnh ở đại Trung sinh.

• Trong nhóm Bò sát hình thú (Therapsida) có nhóm bò sát răng thú (Theriodontia) cũng phát triển mạnh.

• Răng phân hoá, cắm vào lỗ chân răng của hàm, lồi cầu chia thành 2 hay 3 phần, chân chuyển vào phía trong cơ thể giúp con vật di chuyển nhanh hơn, săn mồi hiệu quả hơn.

• Có xương khẩu cái thứ sinh, xương răng phát triển và có mấu khớp với sọ, một số

xương cùng với xương vuông tiêu giảm, hàm khoẻ.

• Não bộ phát triển, đường hô hấp và tiêu hoá tách biệt nhau hoàn toàn.

Trang 8

CÁC LOÀI THÚ CỔ XƯA NHẤT

Hoá thạch của thú cổ xưa nhất tìm thấy vào kỷ Tam diệp Chúng có kích thước bằng chuột cống, có răng cửa lớn, thiếu răng nanh, răng hàm

có nhiều mấu, chúng thuộc nhóm thú răng nhiều mấu

(Multituberculata).

Trang 9

Cuối kỷ Tam diệp, đầu Jura xuất hiện tổ tiên

nhóm thú đẻ con (Theria), đây là các loài thú có

kích thước nhỏ, răng đã phân hoá thành răng

cửa, nanh, hàm Do răng hàm có 3 mấu nên được

gọi là Thú răng 3 mấu (Trituberculata), thức ăn

của chúng là côn trùng

Kangaroo

Trang 10

Thú răng 3 mấu tiến hóa thành 3 bộ:

Trang 11

Cuối đại Trung sinh, khí hậu thay đổi đột

ngột làm cho đời sống của bò sát gặp nhiều

khó khăn

Nhóm thú nhờ có thân nhiệt cao và ổn định,

não bộ phát triển, đẻ con nên chịu đựng được

sự thay đổi của khí hậu tốt hơn

Khí hậu tiếp tục biến đổi xấu đi và bò sát

gần như bị tuyệt diệt

Trang 12

HƯỚNG TIẾN HÓA CỦA CÁC NHÓM THÚ

Thú túi thuộc phân thứ lớp thú

Marsupialia xuất hiện vào kỉ Bạch

phấn và có thời kì phát triển mạnh

mẽ trên khắp lục địa Nhưng từ đầu,

chúng đã bị Thú nhau (Placentally)

dồn ép nên tới giữa kỉ Đệ tam, Thú

túi chỉ còn số ít loài ở châu Úc, Nam

Mỹ và phát triển đến ngày nay

Kangaroo

Koala

Trang 13

Thú nhau (Placentalia) có cùng nguồn gốc với Thú

túi, bắt nguồn từ Thú răng ba mấu (Trituberculata)

Ngay từ khi xuất hiện, Thú nhau đã phân hóa theo

hai hướng, tạo thành hai nhóm chính:

NHÓM THÚ CHUYÊN ĂN

THỊT (Protocreodonta

Trang 14

NHÓM THÚ CHUYÊN ĂN THỊT

(Protocreodonta)

Hình thành Thú ăn thịt cổ

(Creodonta), nguồn gốc của các bộ

Thú ăn thịt (Carnivora), bộ Chân vịt,

bộ Cá voi (Cetacea) và bộ Guốc

ngón chẵn

Bộ Cá voi

Hình thành Thú có guốc cổ (Condylarthra),nguồn gốc của các bộ Notougulata (đã bịtuyệt chủng vào kỉ Plioxen), bộ Voi

(Proboscidea), bộ Đa man (Hyracoidea), bộ

Bò nước (Sirenia), bộ Guốc ngón lẻ(Perissodactyla), bộ Răng ống

Trang 15

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com moi

nhat

Trang 16

NHÓM THÚ CHUYÊN ĂN SÂU

BỌ (Protoinsectivora)

Tiến hóa theo nhiều hướng khác nhau:

Bộ Taeniodonta, đãtuyệt chủng vào kỉ

Eoxen

Bộ Gậm nhấm(Rodentia), bộ Thỏ(Lagomorpha)

Trang 17

Bộ Khỉ hầu Bộ Tê tê

Trang 18

1. MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC VÀ SINH THÁI

HỌC CỦA THÚ

Trang 19

TRAO ĐỔI NHIỆT CƠ THỂ

• Là nhóm động vật máu nóng, mức độ trao đổi chất cao và

khả năng điều hòa thân nhiệt lớn

• Thú và chim là những động vật nội nhiệt Hầu hết các loài thú

có thân nhiệt 36-38oC

• Sự phát triển hoàn chỉnh cơ chế điều hòa thân nhiệt của Thú là

do hệ thần kinh của Thú có tổ chức cao

• Ngoài ra tập tính trong hoạt động của Thú có ý nghĩa lớn

trong điều hòa thân nhiệt của chúng

Trang 20

SỰ PHÂN BỐ ĐỊA LÝ CỦA THÚ

Sự thích nghi với môi trường nóng:

Thú nhỏ hoang mạc sống trong hang Nhiệt

độ trong hang thấp hơn bên ngoài, chống được

sự mất nước của cơ thể qua bốc hơi

Trang 21

Sự thích nghi với môi trường nóng:

Thú lớn không thể sống trong hang Nhiệt độ cơ thể bị đun nóng, thú tiết mồ hôi và thở gấp Sự bốc hơi nước của mồ hôi và hơi thở sẽ làm giảm nhiệt độ cơ thể xuống mức cần thiết.

Trang 22

Sự thích nghi với môi trường lạnh:

• Giảm sự tỏa nhiệt của cơ thể và

tăng cường sản sinh nhiệt

• Thú lạnh có bộ lông dày vào mùa

động Cẳng, chân đuôi, tai, mũi đượcsưởi ấm bằng dòng máu động mạch

• Trong điều kiện lạnh, sản sinh ra nhiệt

nhiều hơn bằng sự hoạt động tích cực hơn hoặc run Có bộ long dày, thú nhỏ giữ được thân nhiệt ổn định, tránh

được lạnh

Trang 23

CÁC NHÓM THÚ VỀ SINH THÁI HỌC

Thú là nhóm động vật không những phân bố rộng rãi mà còn có những ổ sinh thái khác nhau Về mặt sinh thái học có thể chia lớp thú như sau:

Nhóm Thú ở cây Nhóm Thú sống ở trên mặt đất Nhóm Thú dưới đất Nhóm Thú ở nước

Trang 24

thổ, hoặc đánh dấu bằng dịch tuyến

thơm, nước tiểu, phân và bảo vệ

vùng lãnh thổ của chúng Phạm vi

lãnh thổ không theo kiểu nhất định

Chó đánh dấu lãnh thổ qua nước tiểu

Trang 25

Trang 26

CÁC DI CHUYỂN CỦA THÚ

Các loài chạy nhanh

có chi mạnh với sốngon giảm Các loài

di chuyển bằng cáchnhảy, chi sau dài hơn

chi trước

Trang 27

HOẠT ĐỘNG NGÀY VÀ MÙA

1. Hoạt động ngày và mùa của thú không phụ thuộc vào khí hậu (Nhiệt độ,

ẩm độ) mà tùy thuộc vào đặc điểm của con mồi, việc kiếm mồi trong ngày

hoặc trong năm Theo thời gian hoạt động kiếm mồi, có thể chia thú ra thành

các nhóm sinh thái:

Trang 28

2.NGỦ ĐÔNG

• Ở vùng ôn đới có một số loài xuất hiện hiện

tượng ngủ đông, do nhiệt độ môi trường

quá lạnh và khan hiếm về thức ăn

• Khi ngủ đông nhiệt độ cơ thể giảm xuống,

mọi chức năng sinh lý của cơ thể giảm đến

mức tối thiểu Nhờ đó con vật ít hao phí năng

lượng, chúng sống dựa vào chất mỡ dữ trữ

• Một số loài thú ngủ dài trong mùa đông

nhưng nhiệt độ cơ thể lại không giảm

nhiều, đó là ngủ gà

• Ở vùng cận nhiệt và nhiệt đới có nhiều loài

thú trú đông, một phần do thức ăn khan hiếm,

một phần tránh rét, một phần có thể do di

Trang 29

truyền.

Trang 30

3.Sự di cư

Thú ít di cư hơn chim.

Một số loài di cư theo mùa để kiếm ăn.

Hải cẩu, cá voi là các loài thú di cư theo mùa rõ rệt nhất, qua con đường ổn định từ năm này sang năm khác và dài đến hang nghìn cây số.

Một số loài thú di cư để kiếm thức ăn không theo quy luật nhất định, chúng di chuyển đến nơi nào có thức ăn.

Trang 31

TIEU LUAN MOI

download :

skknchat123@gmail.c

om moi nhat

Trang 32

THỨC ĂN

1.Nhóm thú ăn thực vật: gồm các loài dơi

lớn, bò nước, các loài thú móng guốc, gặm

nhấm, voi,…

Chúng có một số đặc điểm chung:

+ Răng nanh không phát triển Có loài

không có răng cửa Răng hàm có mặt nhai

rộng Dạ dày phức tạp

+ Ống tiêu hóa của thú ăn thực vật thường

có hệ vi sinh vật yếm khí lên men, có khả

năng phân hủy xenlulo

+ Ruột tịt lớn, dạ dày nhóm nhai lại phức tạp,

dạ dày thường dài và lớn

Trang 33

THỨC ĂN

2.Nhóm thú ăn thịt

+ Bộ răng phân hóa để xé

thịt con người, có vuốt

Trang 34

THỨC ĂN

3.Nhóm thú ăn côn trùng

- Bao gồm các loài trong bộ thú ăn

sâu bọ, đa số các loài dơi, đồi, tê tê,

… Thực ra hầu như các loài thú

đều ít nhiều ăn côn trùng

- Đặc điểm chung là có răng nhỏ

ít phân hóa.

Trang 35

4. Nhóm thú ăn tạp

5. Dự trữ thức ăn

THỨC ĂN

Thường ăn khối lượng thức ăn là động vật

và thực vật nhiều như nhau

Là hiện tượng phổ biến của nhiều loài thú vùng ôn đới, ít gặp ở thú vùng nhiệt đới

Dự trữ thức ăn để dung trong thời kì khó khăn, khan hiếm thức ăn

6. Khối lượng cơ thể và tiêu thụ thức ăn

Trang 36

tươngđối của

bề mặttrên

khốilượng

cơ thể

Thú nhỏ

có nhucầu thức

ăn lớn

hơn thúlớn

TIEU LUAN MOI download : skknchat123@gmail.com

moi nhat

Trang 37

SỰ SINH SẢN

- Sai khác đực, cái không thể hiện nhiều ở đa số các loài thú Một số loài

thể hiện rõ điều này như thú mỏ vịt, thú guốc ngón chẵn, voi châu Á,…

- Tuổi thành thục thay đổi theo cỡ lớn Thú nhỏ thành thục sớm hơn thú lớn

- Đa số thú đơn thê chỉ sống đôi trong mùa sinh sản Một số loài sống đôi cả đời (cáo, sói, hải ly,…) Nhiều loài thú đa thê (ngựa, lừa, hươu, nai,…)

- Hầu hết các loài thú sinh sản theo mùa, thường là vào mùa xuân

- Con đực có thể giao phối với con cái bất kỳ thời gian nào, nhưng con cái chỉ hoạt động giao phối trong chu kì động dục, thời gian ghép đôi phụ thuộc vào chu kì động dục của con cái, có loài 1 lần trong năm, có loài 2-3 lần

- Thời gian mang thai tùy thuộc vào cỡ lớn

- Ở thú có 3 kiểu sinh sản

Trang 38

SỰ SINH SẢN

+ Kiểu để trứng ở thú huyệt Chúng không

có thời gian mang thai

Trang 39

SỰ SINH SẢN

+ Kiểu đẻ non ở thú túi Thời

gian mang thai rất ngắn

Trang 40

SỰ SINH SẢN

Kiểu đẻ con phát triển của thú nhau

- Số lượng con sinh ra trong một lứa phụ thuộc

vào nhiều yếu tố Thường thú lớn đẻ ít con hơn

Trang 41

thú nhỏ.

Trang 42

QUẦN THỂ THÚ

- Bao gồm tất cả các thành viên của loài sống trong một không gian

nhất định, tại một thời điểm nhất định

- Mỗi quần thể thú đặc trưng bởi tính phân bố không gian của cá thể,thành phần tuổi, giới tính, tính đa dạng di truyền, sự sinh trưởng và biếnđộng số lượng cá thể

- Quần thể thú chịu nhiều tác động của yếu tố môi trường: hoạt động

của các loài khác nhau trong quần xã, biến đổi khí hậu, cảnh quan,…

+ Số lượng của quần thể biến động không theo quy luật do tác động

của thời tiết, thiên tai

+ Một số loài biến động có tính chu kì nhiều năm

+ Trường hợp thỏ tuyết Bắc Mỹ được ghi nhận là biến động không chỉ

bởi do tác dộng từ môi trường hay do kẻ thù mà còn do tâm lý

Trang 44

1. CON NGƯỜI VÀ CÁC LOÀI THÚ

Trang 45

Khoảng 10.000 năm trước đây, loài người đã bắt đầu trồng trọt

và chăn nuôi Gia súc là các loài thú được thuần hóa bởi loài

người Chó chắc chắn là loài thú được người nuôi trước tiên

để giúp cho việc săn bắt và giữ nhà Chó nhà có nguồn gốc từ

nhiều loài chó rừng khác nhau

Mèo nhà có thể có nguồn gốc từ mèo rừng châu Phi Ai cập

có thể là nơi nuôi mèo

đầu tiên trên thế giới

Trâu, bò, cừu, lợn được nuôi muộn hơn Ngựa, lạc đà, bò

nuôi để chuyên chở,

được dân du mục nuôi sớm nhất

Động vật nuôi đều lệ thuộc vào sự chăm sóc của người

Người chọn lọc thú nuôi theo ý muốn và mục đích nhất định

Trang 46

Thú thuần dưỡng

Voi được thuần dưỡng để dùng làm sức

kéo Hươu sao cho

nhung dùng làm dược liệu quý Một số loài

gặm nhấm như chuột cống trắng, chuột nhắt

trắng, chuột lang nuôi để dùng trong thí

nghiệm y sinh học

Trang 47

Thú săn bắn

Người cổ xưa đã biết săn bắn thú rừng để lấy

thịt, da, lông Do săn bắn quá mức, loài người

đã tiêu diệt nhiều loài thú Ngày nay săn bắn

thú rừng cần được hạn chế và kiểm soát chặt

chẽ Chỉ săn bắt những loài Thú nào có số

lượng đông Thế giới và nhiều nước đã lo

ngại đến sự tuyệt diệt của nhiều loài thú Cần

phải có biện pháp ngăn chặn săn bắt trộm thú

rừng và bảo vệ những con thú còn sống sót,

để dần dần phục hồi số lượng tự nhiên

Trang 48

Thú có hại

Thú có thể là con vật tấn công người (hổ,

voi ) Nhiều loài thú, chủ yếu là gặm nhấm,

tàn phá mùa màng, kho tàng, ăn hại lương

thực, thực phẩm, mang mầm bệnh dịch

truyền sang người

Trang 49

CẢM ƠN THẦY VÀ CÁC BẠN ĐÃ LẮNG NGHE

Định dạng
Số trang	49
Dung lượng	34,66 MB