LỜI MỞ ĐẦU Cạnh tranh là quy luật của kinh tế thị trường Cạnh tranh không những là động lực thúc đẩy nền kinh tế phát triển, điều tiết hệ thống thị trường, mà còn là yếu tố quan trọng làm lành mạnh cá.
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Cạnh tranh là quy luật của kinh tế thị trường Cạnh tranh không những là động lực thúc đẩy nền kinh tế phát triển, điều tiết hệ thống thị trường, mà còn là yếu tố quan trọng làm lành mạnh các quan hệ xã hội Cạnh tranh thúc đẩy các nhà kinh doanh phải luôn đổi mới trong hoạt động sản xuất kinh doanh, sử dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên, áp dụng tiến bộ khoa học - kĩ thuật trong sản xuất để tăng năng suất lao động, tìm cách thoả mãn tốt nhất các nhu cầu của người tiêu dùng và vì vậy mang lại sự tăng trưởng và cải thiện hiệu quả kinh tế
Việt Nam hiện đã là thành viên của nhiều tổ chức quốc tế, việc tham gia hội nhập kinh tế quốc tế giúp kinh tế Việt Nam trực tiếp là các doanh nghiệp mở rộng các ngành nghề, các sản phẩm xuất khẩu, mở rộng thị trường xuất khẩu… nhưng đồng thời cũng mang lại nhiều thách thức cho doanh nghiệp Việt Nam, như sản phẩm có đáp ứng được xuất xứ hàng hóa, có đủ sức cạnh tranh với thị trường quốc tê…Vì vậy đòi hỏi Đảng, Nhà nước, Chính phủ và các doanh nghiệp cần phải có những chiến lược phát triển cụ thể để thích ứng với môi trường kinh doanh mới là yêu cầu quyết định sống còn của các doanh nghiệp
Cạnh tranh là một trong những quy luật và một cơ chê vận hành của nền kinh tế thị trường Khi chuyển đổi nền kinh tế kế hoạch tập trung sang nền kinh
tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Việt Nam tất yếu nằm trong quy luật của sự vận động này Với đặc trưng của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, Việt Nam thực sự thực thi những nguyên lý của cơ chế thị trường chưa từng được biết đến trong nền kinh tế kế hoạch hoá tập trung Chúng ta đã
dần quen với việc vận dụng một động lực mới của sự phát triển là cạnh tranh.
Cạnh tranh đã đem lại cho thị trường và cho đời sống xã hội một diện mạo mới, linh hoạt, đa dạng, phong phú và ngày càng phát triển, đồng thời cũng làm nảy sinh nhiều vấn đề xã hội mà trước đây người ta chỉ tìm thấy trong sách vở, như phá sản, kinh doanh gian dối, cạnh tranh không lành mạnh Qua hơn 30 năm phát triển nền kinh tế thị trường, cạnh tranh không còn mới mẻ trong đời sống kinh tế – xã hội và trong khoa học pháp lý của Việt Nam Song, trong công tác lập pháp và thực thi pháp luật cạnh tranh, chúng ta còn quá ít kinh nghiệm
Vì vậy, vận dụng tốt lý luận chủ nghĩa Mác- Lênin về quy luật cạnh tranh vào nền kinh tế thị trường là điều cần thiết
I Lý luận của chủ nghĩa Mác- Lenin về quy luật cạnh tranh.
Trang 21 Khái niệm: Cạnh tranh là sự ganh đua về kinh tế giữa những chủ thể
trong nền sản xuất hàng hoá nhằm giành giật những điều kiện thuận lợi trong sản xuất, tiêu thụ hoặc tiêu dùng hàng hoá để từ đó thu được nhiều lợi ích nhất cho mình
2 Nội dung của quy luật: Trong nền sản xuất hàng hoá, sự cạnh tranh
giữa những người sản xuất, giữa người sản xuất và người tiêu dùng là một tất yếu khách quan và là yêu cầu thường xuyên đối với nền sản xuất hàng hoá
3 Đặc điểm của quy luật:
- Cạnh tranh kinh tế là một quy luật kinh tế của sản xuất hàng hoá vì nó xuất phát từ quy luật giá trị của sản xuất hàng hoá Trong sản xuất hàng hoá, sự tách biệt tương đối giữa những người sản xuất, sự phân công lao động xã hội tất yếu dẫn đến sự cạnh tranh để giành được những điều kiện thuận lợi hơn như gần nguồn nguyên liệu, nhân công rẻ, gần thị trường tiêu thụ, giao thông vận tải tốt, khoa học kỹ thuật phát triển nhằm giảm mức hao phí lao động cá biệt thấp hơn mức hao phí lao động xã hội cần thiết để thu được nhiều lãi Khi còn sản xuất hàng hoá, còn phân công lao động thì còn có cạnh tranh
- Cạnh tranh cũng là một nhu cầu tất yếu của hoạt động kinh tế trong cơ chế thị trường, nhằm mục đích chiếm lĩnh thị phần, tiêu thụ được nhiều sản phẩm hàng hoá để đạt được lợi nhuận cao nhất Câu nói cửa miệng của nhiều người hiện nay "thương trường như chiến trường", phản ánh phần nào tính chất gay gắt khốc liệt đó của thị trường cạnh tranh tự do
4 Vai trò của quy luật:
- Tác động tích cực: Cạnh tranh có vai trò quan trọng trong nền sản xuất
hàng hóa nói riêng, và trong lĩnh vực kinh tế nói chung, là động lực thúc đẩy sản xuất phát triển, góp phần vào sự phát triển kinh tế
+ Sự cạnh tranh buộc người sản xuất phải năng động, nhạy bén, nắm bắt tốt hơn nhu cầu của người tiêu dùng, tích cực nâng cao tay nghề, thường xuyên cải tiến kỹ thuật, áp dụng những tiến bộ, các nghiên cứu thành công mới nhất vào trong sản xuất, hoàn thiện cách thức tổ chức trong sản xuất, trong quản lý sản xuất để nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế Ở đâu thiếu cạnh tranh hoặc có biểu hiện độc quyền thì thường trì trệ và kém phát triển
+ Cạnh tranh mang lại nhiều lợi ích, đặc biệt cho người tiêu dùng Người sản xuất phải tìm mọi cách để làm ra sản phẩm có chất lượng hơn, đẹp hơn,
có chi phí sản xuất rẻ hơn, có tỷ lệ tri thức khoa học, công nghệ trong đó cao hơn để đáp ứng với thị hiếu của người tiêu dùng
Trang 3+ Cạnh tranh là tiền đề của hệ thống free-enterprise vì càng nhiều doanh nghiệp cạnh tranh với nhau thì sản phẩm hay dịch vụ cung cấp cho khách hàng
sẽ càng có chất lượng tốt hơn Nói cách khác, cạnh tranh sẽ đem đến cho khách hàng giá trị tối ưu đối với những đồng tiền mồ hôi công sức của họ
- Tác động tiêu cực: Ngoài mặt tích cực, cạnh tranh cũng đem lại những
hệ quả không mong muốn về mặt xã hội Nó làm thay đổi cấu trúc xã hội trên phương diện sở hữu của cải, phân hóa mạnh mẽ giàu nghèo, có những tác động tiêu cực khi cạnh tranh không lành mạnh, dùng các thủ đoạn vi phạm pháp luật hay bất chấp pháp luật Vì lý do trên cạnh tranh kinh tế bao giờ cũng phải được điều chỉnh bởi các định chế xã hội, sự can thiệp của nhà nước
+ Cạnh tranh cũng có những tác động tiêu cực thể hiện ở cạnh tranh không lành mạnh như những hành động vi phạm đạo đức hay vi phạm pháp luật (buôn lậu, trốn thuế, tung tin phá hoại, ) hoặc những hành vi cạnh tranh làm phân hóa giàu nghèo, tổn hại môi trường sinh thái
Trong xã hội, mỗi con người, xét về tổng thể, vừa là người sản xuất đồng thời cũng là người tiêu dùng, do vậy cạnh tranh thường mang lại nhiều lợi ích hơn cho mọi người và cho cộng đồng, xã hội
5 Các loại hình cạnh tranh:
- Cạnh tranh lành mạnh:
Cạnh tranh lành mạnh là loại cạnh tranh theo đúng quy định của pháp luật, đạo đức xã hội, đạo đức kinh doanh Cạnh tranh có tính chất thi đua, thông qua đó mỗi chủ thể nâng cao năng lực của chính mình mà không dùng thủ đoạn triệt hạ đối thủ Phương châm của cạnh tranh lành mạnh là "không cần phải thổi tắt ngọn nến của người khác để mình tỏa sáng"
Có thể thấy, kinh doanh như một cuộc chơi nhưng không giống như chơi thể thao, chơi bài hay chơi cờ, khi mà phải luôn có kẻ thua – người thắng; trong kinh doanh, thành công của doanh nghiệp không nhất thiết đòi hỏi phải có những kẻ thua cuộc Thực tế là hầu hết các doanh nghiệp chỉ thành công khi những người khác thành công (sự "cộng sinh của hai bên") Đây là sự thành công cho cả đôi bên nhiều hơn là cạnh tranh làm hại lẫn nhau Tình huống này được gọi là "cùng thắng"
Ở Việt Nam có câu "buôn có bạn, bán có phường" có nghĩa là không nhất thiết các doanh nghiệp cạnh tranh cùng một mặt hàng phải sống chết với nhau
mà thông thường phải liên kết với nhau thành các phố kinh doanh cùng một mặt hàng như phố hàng trống, hàng mã…
- Cạnh tranh không lành mạnh:
Trang 4Cạnh tranh không lành mạnh là tất cả những hành động trong hoạt động kinh tế trái với đạo đức nhằm làm hại các đối thủ kinh doanh hoặc khách hàng
Và cũng gần như sẽ không có người thắng nếu việc kinh doanh được tiến hành giống như một cuộc chiến Cạnh tranh khốc liệt mang tính tiêu diệt chỉ dẫn đến một hậu quả thường thấy sau các cuộc cạnh tranh khốc liệt là sự sụt giảm mức lợi nhuận ở khắp mọi nơi
Trong giai đoạn đầu của kỷ nguyên công nghiệp, các công ty, doanh nghiệp thường xuyên phải cạnh tranh khốc liệt trong tình huống đối đầu để duy trì sự phát triển và gia tăng lợi nhuận Do đó các nhà kinh doanh cho rằng cạnh tranh thuộc phạm trù tư bản nên quan điểm về cạnh tranh trước kia được hầu hết các nhà kinh doanh đều nhầm tưởng "cạnh tranh" với nghĩa đơn thuần theo kiểu
"thương trường là chiến trường"
Mục đích của nhà kinh doanh là luôn luôn mang lại những điều có lợi cho doanh nghiệp mình Đôi khi đó là sự trả giá của người khác Đây là tình huống
"cùng thua" Không ít cơ sở sản xuất, doanh nghiệp còn sử dụng những chiêu thức "đen" nhằm hạ thấp và loại trừ các doanh nghiệp hoạt động trên cùng một lĩnh vực ngành nghề để độc chiếm thị trường
- Thủ đoạn cạnh tranh
Một trong những thủ đoạn "đen", ít tốn kém đầu tư mà gây thiệt hại lớn cho các đối thủ cạnh tranh là tung tin thất thiệt, thường gọi là tin đồn Tin đồn có ảnh hưởng xấu đến doanh nghiệp đối thủ, tập trung vào các vấn đề nhạy cảm như phương thức kinh doanh, tổ chức nhân sự, chất lượng sản phẩm, thậm chí đôi khi cả những khuyết tật đời tư cá nhân của các nhân vật chủ chốt trong đơn
vị, doanh nghiệp đó Trên thế giới, không ít các đại gia lừng danh đã từng là nạn nhân của những thông tin thất thiệt này như: Sony, Erickson, Coca Cola, Pepsi
Ở Việt Nam, tuy nền kinh tế thị trường mới hình thành và phát triển chưa lâu nhưng thủ đoạn tung tin thất thiệt cũng xảy ra và đang có chiều hướng ngày một gia tăng khiến nhà nước không kiểm soát một cách hiệu quả được, làm không ít doanh nghiệp làm ăn chân chính thiệt hại kinh tế rất lớn Đó là những thủ đoạn tung tin đồn gây thiệt hại lớn, còn như cạnh tranh kiểu tin đồn cò con thì hầu như diễn ra hằng ngày mà nhiều người gọi là "hội chứng" tin vịt
Ví như: một doanh nghiệp đang tham gia đấu thầu xây dựng một công trình, bỗng có tin đồn doanh nghiệp này đang có vấn đề về tài chính, hay các công trình đã được doanh nghiệp thực hiện trước đó có nhiều vấn đề gian dối không bảo đảm chất lượng, thế là thua thầu, thậm chí không được tham gia đấu thầu chờ kết quả kiểm tra Tương tự như vậy, khu du lịch này muốn hạ bệ khu
Trang 5du lịch kia thì tung tin: khu du lịch ấy mất vệ sinh, chất lượng phục vụ kém,trật
tự an ninh không bảo đảm thế là dễ dàng mất khách
- Cạnh tranh tự do và độc quyền
+ Cạnh tranh tự do hay cạnh tranh hoàn hảo: Là loại cạnh tranh theo các quy luật của thị trường mà không có sự can thiệp của các chủ thể khác Giá cả của sản phẩm được quyết định bởi quy luật cung cầu trên thị trường Cung nhiều cầu ít sẽ dẫn đến giá giảm, cung ít cầu nhiều sẽ dẫn đến giá tăng
+ Cạnh tranh độc quyền: Là sự cạnh tranh mang tính chất "ảo", thực chất cạnh tranh này là sự quảng cáo để chứng minh sự đa dạng của một sản phẩm nào
đó, để khách hàng lựa chọn một trong số những sản phẩm nào đó của một doanh nghiệp nào đó chứ không phải của doanh nghiệp khác
Loại cạnh tranh này xảy ra khi trên thị trường một số lượng lớn các nhà sản xuất sản xuất ra những sản phẩm tương đối giống nhau nhưng khách hàng lại cho rằng chúng có sự khác biệt, dựa trên chiến lược khác biệt hoá sản phẩm của các công ty
Ví dụ, trên thị trường có các sản phẩm xà bông tương đối giống nhau Nhưng có hãng thì bảo rằng sẽ đem lại làn da mềm mại sau khi tắm, hãng thì bảo là đem lại hương thơm tươi mát, hãng thì bảo rằng sẽ làm trắng da
Trong cạnh tranh độc quyền có thể phân chia thành hai loại:
Độc quyền nhóm: Là loại độc quyền xảy ra khi trong ngành có rất ít nhà
sản xuất, bởi vì các ngành này đòi hỏi vốn lớn, rào cản gia nhập ngành khó Ví dụ: ngành công nghiệp sản xuất ôtô, máy bay
Độc quyền tuyệt đối: Xảy ra khi trên thị trường tồn tại duy nhất một nhà
sản xuất và giá cả, số lượng sản xuất ra hoàn toàn do nhà sản xuất này quyết định Ví dụ: Điện, nước ở Việt Nam do nhà nước cung cấp
II Vận dụng quy luật cạnh tranh trong nâng cao năng lực cạnh tranh của sản xuất hàng hóa ở Việt Nam hiện nay.
1 Chủ trương của Đảng, Nhà nước về nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế Việt Nam hiện nay.
- Một là, hoàn thiện các khung pháp lý về cạnh tranh kinh tế ở Việt Nam bằng các điều luật cụ thể như Luật Cạnh tranh năm 2018, được Quốc hội ban hành ngày 12/6/2018
Để tạo lập môi trường cạnh tranh lành mạnh, pháp luật cạnh tranh được nhấn mạnh như một công cụ quan trọng hàng đầu Chính sách cạnh tranh là bộ
Trang 6phận không thể thiếu của nền tảng pháp lý bảo đảm cho một nền kinh tế thị trường vận hành trôi chẩy Pháp luật cạnh tranh có nhiệm vụ ngăn ngừa và xử lý những hành vi cạnh tranh trái pháp luật, trái đạo đức và tập quán kinh doanh của các doanh nghiệp
- Hai là, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Cơ sở của vấn đề này là dựa trên phân tích vấn đề “lao động giản đơn” và “lao động phức tạp”: lao động phức tạp (lao động được đào tạo) là bội số của lao động giản đơn
Điều này được thể hiện trên thực tế:
Trên thị trường sức lao động, nếu ai cung cấp được chất lượng lao động tốt hơn, phù hợp với yêu cầu của các nhà tuyển dụng sẽ có thu nhập cao
Người làm giỏi được lương cao, người làm dở chịu lương thấp và có nguy cơ bị sa thải
Sự cạnh tranh trong việc chào bán sức lao động là một yếu tố thúc đẩy từng cá nhân và toàn xã hội nỗ lực làm việc, tự đào tạo nâng cao chất lượng lao động của mình Nhiều chuyên gia trên các lĩnh vực đều thống nhất quan điểm: nếu muốn tồn tại và phát triển trong một "thế giới phẳng" nhưng cạnh tranh khốc liệt hiện nay thì vượt lên trên lợi thế về tài nguyên, vị trí địa lí chính là yếu
tố chất lượng nguồn nhân lực và việc sử dụng nó hiệu quả nhất Thực tế cho thấy, khi kinh tế tăng trưởng thì cạnh tranh trên thị trường sức lao động biểu hiện rõ nhất ở vị trí, địa bàn làm việc và thu nhập của các chủ thể tham gia Nhưng khi kinh tế suy thoái, khủng hoảng thì vấn đề cạnh tranh để không bị sa thải là điều người lao động quan tâm nhất Hiện nay năng lực cạnh tranh của các doanh nghiệp và nền kinh tế nước ta còn thấp, chủ yếu là do sức cạnh tranh của lực lượng lao động chưa cao Lao động giá rẻ chỉ là một lợi thế nhất định trong một thời gian cụ thể, chúng ta phải hướng tới lao động có kỹ thuật cao nhưng giá
rẻ hơn lao động cùng loại ở các nước khác Trong bối cảnh hội nhập, lực lượng lao động trình độ cao của nước ta không chỉ cạnh tranh khi tiến hành xuất khẩu lao động mà còn có sự cạnh tranh gay gắt với lao động nước ngoài ngay trên thị trường trong nước
Các nhà trường cần chuyển đổi theo tư duy đào tạo theo nhu cầu xã hội, tức là dạy những cái người học và doanh nghiệp đang cần chứ không chỉ dạy những gì mà mình có Tác động của quy luật cạnh tranh trên thị trường sức lao động là “mệnh lệnh” để mỗi người, mỗi cơ sở đào tạo không ngừng đổi mới và phát triển theo yêu cầu của thực tiễn
Trang 72 Hạn chế cạnh tranh không lành mạnh trong nền kinh tế thị trường: 2.1 Tác động tiêu cực của hành vi cạnh tranh không lành mạnh (CTKLM).
Thứ nhất, về phía các doanh nghiệp: Những hành vi CTKLM làm cho hoạt động sản xuất kinh doanh bình thường của doanh nghiệp chân chính bị đình trệ, hủy hoại, thiệt hại tài chính, thị phần suy giảm, lớn hơn nữa là có thể đi đến tình trạng phá sản hoặc bị thâu tóm, mua lại
Thứ hai, về phía người tiêu dùng: Sau những phản ứng “tẩy chay” tưởng chừng là thực hiện quyền của mình, thì chẳng được gì ngoài việc mất lòng tin vào sản phẩm, vào doanh nghiệp và ngày càng e dè, nghi ngại với tất cả các loại sản phẩm trên thị trường, không phân biệt được đâu là thật - đâu là giả
Thứ ba, về nền kinh tế đất nước: Khi các doanh nghiệp tiến hành các hoạt động CTKLM, gây thiệt hại lớn đến bản thân doanh nghiệp, nguồn thu doanh nghiệp giảm, Nhà nước thất thu các khoản về thuế, từ đó ảnh hưởng đến nền kinh tế nhà nước Chất lượng sản phẩm hàng hóa giảm, uy tín của các doanh nghiệp Việt Nam trên thị trường cũng bị ảnh hưởng, theo đó, các hoạt động xuất khẩu diễn ra khó khăn Mặt khác, hoạt động CTKLM ở trong nước tạo tâm lý không tốt đối với các nhà đầu tư nước ngoài khi muốn đầu tư vào thị trường Việt Nam, từ đó ảnh hưởng tới thu hút các nhà đầu tư nước ngoài
2.2 Biện pháp hạn chế cạnh tranh không lành mạnh:
a Về phía Nhà nước
- Hoàn thiện quy định pháp luật về CTKLM: Cần pháp điển hóa hệ thống pháp luật về CTKLM theo hướng thống nhất các quy định giữa các văn bản và sửa đổi các quy định không còn phù hợp với tình hình thực tế hiện nay; Xây dựng ban hành Nghị định hướng dẫn Luật Cạnh tranh 2018 theo hướng đảm bảo tính hiệu quả, thực thi bằng việc bổ sung hướng dẫn một số nội dung còn thiếu; Tiếp thu các quy định của pháp luật các quốc gia có nền kinh tế phát triển trên thế giới, hướng đến một văn bản hướng dẫn dễ hiểu, khoa học và chính xác; Thống nhất các quy định về hành vi CTKLM trong các văn bản luật chuyên ngành, cụ thể hành vi CTKLM trong lĩnh vực sỡ hữu trí tuệ trong Luật Sở hữu trí tuệ, hành vi quảng cáo nhằm CTKLM trong Luật Quảng cáo, hành vi khuyến mại trong Luật Thương mại…
- Hoàn thiện quy định các chế tài xử lý hành vi CTKLM: Trong thời gian tới, cần xem xét mức xử phạt và hình thức xử phạt đối với các hành vi CTKLM Trên thực tế, những hành vi CTKLM có thể mang lại lợi ích khổng lồ cho doanh nghiệp, nhiều hơn rất nhiều so với số tiền phạt họ phải gánh chịu Dự thảo về xử
Trang 8lý, xử phạt về hành vi CTKLM hiện đang trong quá trình hoàn thiện nhưng cần xem xét tăng mức xử phạt để răn đe Hiện tại, Bộ luật Hình sự năm 2015, sử đổi
bổ sung năm 2017 đã quy định việc xử lý hình sự đối với một số hành vi CTKLM như tội sản xuất, buôn bán hàng giả (Điều 192, tội đầu cơ (Điều 196), tội quảng cáo gian dối (Điều 197), tội lừa dối khách hàng (Điều 198) Tuy nhiên, còn nhiều hành vi CTKLM pháp luật nhiều quốc gia quy định là tội phạm nhưng
Bộ Luật Hình sự của Việt Nam chưa quy định, trong đó có hành vi xâm phạm bí mật kinh doanh, hoạt động tình báo công nghiệp…
- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về CTKLM: Đối tượng tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về CTKLM chủ yếu nên hướng tới là cộng đồng doanh nghiệp Nội dung tuyên truyền cần giúp các doanh nghiệp nhận diện những hành vi CTKLM và quyền khiếu nại, khởi kiện của doanh nghiệp bị xâm hại, các hình thức chế tài có thể áp dụng đối với doanh nghiệp có hành vi vi phạm
- Tăng cường công tác đào tạo cán bộ: Xử lý CTKLM là vấn đề pháp lý rất mới ở Việt Nam Chính vì thế, trong thời gian tới, cần có biện pháp thích hợp
để đào tạo cán bộ, nhất là các cán bộ hoạt động thực tiễn trong vấn đề này Bên cạnh đó, đào tạo, bồi dưỡng thẩm phán thích hợp để chuẩn bị kiến thức, kinh nghiệm cần thiết khi phải xử lý các hành vi CTKLM
- Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp luật chống CTKLM: Đấu tranh với các hành vi CTKLM là nhiệm vụ khá mới mẻ đối với Việt Nam nhưng là lĩnh vực mà nhiều quốc gia trên thế giới rất có kinh nghiệm Trong bối cảnh ấy, việc tham khảo, học tập kinh nghiệm nước ngoài trong việc xử lý các vấn đề về cạnh tranh, trong đó có CTKLM là rất cần thiết Vì vậy, cần có các chương trình hợp tác nghiên cứu, học tập trao đổi kinh nghiệm với các nước có kinh nghiệm lâu năm trong lĩnh vực pháp luật cạnh tranh nói chung và trong việc đấu tranh chống hành vi CTKLM nói riêng để tạo điều kiện thuận lợi cho Cơ quan quản lý cạnh tranh của Việt Nam và các cán bộ của cơ quan này có thêm kiến thức, năng lực
và trình độ để xử lý các vấn đề mà Về phía Hiệp hội nghề nghiệp
b Về phía hiệp hội nghề.
Cần thường xuyên xây dựng và ban hành quy tắc hợp tác chống CTKLM giữa các doanh nghiệp trong cùng lĩnh vực; Đồng thời, tuyên truyền để doanh nghiệp thành viên mới ra đời hay mới triển khai dịch vụ, sản phẩm về các chỉ dẫn hàng hóa Hiệp hội cần làm tốt vai trò là một tổ chức thống nhất bảo vệ doanh nghiệp trước các hành vi vi phạm chỉ dẫn gây nhầm lẫn đến từ các quốc gia khác
Trang 9c Về phía các doanh nghiệp.
Cần tuân thủ các quy định của pháp luật về kinh doanh nói chung, các chính sách về cạnh tranh Trong xu thế mới, việc tuân thủ pháp luật, cạnh tranh lành mạnh, đây cũng là một cách để xây dựng thương hiệu trên thị trường Đẩy mạnh quan tâm, xúc tiến việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa, kiểu dáng công nghiệp theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ về các nội dung thuộc chỉ dẫn hàng hóa Mặt khác, tự xây dựng cho mình một chiến lược cạnh tranh chuyên nghiệp và dài hạn như xây dựng và quảng bá thương hiệu; xây dựng những kênh phân phối mới, các sản phẩm mới; khai thác lợi thế cạnh tranh của riêng mình
d Về phía người tiêu dùng.
Người tiêu dùng cần có cái nhìn đúng đắn và chính xác về hàng hóa, sản phẩm mình sử dụng Tuyệt đối không sử dụng và loại ra danh sách tiêu dùng của mình những sản phẩm hàng hóa kém chất lượng, vi phạm pháp luật, có dấu hiệu CTKLM Nếu phát hiện những sản phẩm, hàng hóa là sản phẩm của hành vi CTKLM có thể lên án và vận động người tiêu dùng khác không sử dụng, tạo sức
ép cho doanh nghiệp vi phạm, từ đó đẩy lùi các hành vi CTKLM
Tuy nhiên, để thực hiện đồng bộ các giải pháp trên cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành, doanh nghiệp cũng như sự quan tâm, đóng góp của người tiêu dùng, từ đó tạo một cơ chế vững chắc hạn chế tối đa các hành vi CTKLM trên thị trường
3 Một số giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của sản xuất hàng hóa
ở Việt Nam hiện nay.
Thứ nhất, Về phía cơ quan quản lý nhà nước phải xem xét và kiến nghị bổ sung các chính sách sản xuất, thương mại, đầu tư, tài chính thích hợp, triển khai đồng bộ các tiêu chuẩn về khoa học, công nghệ, kỹ thuật tiên tiến đi đôi với quản lý, giám sát trên thực tiễn đảm bảo nâng cao được năng lực cạnh tranh cả
về chất lượng và giá trị gia tăng cho hàng hóa xuất khẩu về trước mắt cũng như lâu dài
Thứ hai, Về phát triển sản xuất phải tiếp tục đổi mới công nghệ cho các ngành hàng có kim ngạch xuất khẩu lớn để nâng cao năng suất, chất lượng; phát triển các mặt hàng xuất khẩu có tiềm năng, có tốc độ tăng trưởng và giá trị gia tăng cao;
Thứ ba, khuyến khích phát triển, thu hút đầu tư vào các ngành công nghiệp hỗ trợ nhằm đáp ứng nhu cầu trong nước và tham gia vào các chuỗi cung ứng toàn cầu với các ngành hàng công nghệ cao
Thứ tư, đẩy mạnh hoạt động xúc tiến thương mại nhất là các sản phẩm mới xuất khẩu có lợi thế cạnh tranh không bị hạn chế về thị trường; xây dựng và
Trang 10bảo vệ thương hiệu ngành hàng, Xây dựng hệ thống phân phối hàng hóa Việt Nam tại nước ngoài
Thứ năm, Về chính sách tài chính, tín dụng, đầu tư: Đẩy mạnh đầu tư vào hoạt động xuất khẩu; khuyến khích các tập đoàn đa quốc gia, các doanh nghiệp lớn trên thế giới đầu tư vào công nghiệp hỗ trợ theo hướng hiệu quả, bảo đảm môi trường, cam kết chuyển giao công nghệ, thực hiện đào tạo phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, xã hội hóa hoạt động các dịch vụ
III Kết luận.
Ngày nay hầu như tất cả các nước trên thế giới đều thừa nhận cạnh tranh, coi cạnh tranh là một tất yếu khách quan Ở Việt Nam, cùng với việc chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường, cạnh tranh đã từng bước được tiếp nhận như một nguyên tắc cơ bản trong tổ chức quản lý và điều khiển nền kinh tế quốc dân nói chung, trong tổ chức và điều hành kinh doanh trong các doanh nghiệp nói riêng Cạnh tranh không những là môi trường và động lực của sự phát triển mà còn là một yếu tố quan trọng làm lành mạnh hoá các quan hệ xã hội, tạo động lực cho
sự phát triển Do đó Nhà nước, doanh nghiệp và mỗi người dân cần hiểu quan điểm đầy đủ về cạnh tranh và vận dụng có hiệu quả vào công cuộc đổi mới của nước ta hiện nay
Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, các chính sách kinh
tế cho phù hợp với yêu cầu quốc tế, tạo môi trường kinh doanh ổn định; đầu tư nhiều hơn nữa cho giáo dục đào tạo khoa học kỹ thuật Đẩy mạnh quá trình cải cách hành chính và mở rộng quan hệ ngoại giao thương mại với các nước
Để nâng cao năng lực cạnh tranh thì các doanh nghiệp nói chung và bản thân nhà quản trị doanh nghiệp nói riêng cần nỗ lực và nỗ lực hơn nữa trong việc nâng cao nhận thức, trình độ của bản thân để quản lý, điều hành và quản trị doanh nghiệp Đồng thời, nâng cao trình độ tổ chức quản lý doanh nghiệp, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng sản phẩm, tiêu chuẩn về sản phẩm để đáp ứng nhu cầu của thị trường và doanh nghiệp cũng cần có những chiến lược sản xuất phù hợp để tận dụng cơ hội sản xuất, xuất khẩu trong thời kỳ kinh tế hội nhập như hiện nay
Đối với quân đội cần thực hiện tốt chức năng nhiệm vụ của mình, bảo vệ vững chắc chủ quyền, biên giới, hải đảo, bảo vệ chế độ, tạo môi trường hòa bình
ổn định giúp kinh tế phát triển Tham gia tuyên truyền chủ trương chính sách kinh tế của Đảng, Nhà nước, nâng cao nhận thức của người dân nhận dạng hành
vi cạnh tranh không lành mạnh; đấu tranh chống hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng tạo môi trường kinh tế cạnh tranh lành manh./