Sau khi hoc xong HP, dưới sự hướng dẫn của GV, kết hợp với thảo luận, thực hành, tự nghiên cứu tải liệu, SV cần đạt được các mục tiêu sau: - Kiến thức: + Trình bày được các vấn đề: Đối t
Trang 1DE CUONG CHI TIET HQC PHAN
“LY LUAN DAY HOC MON LICH SU”
Trang 3TRUONG DAI HOC HONG DUC DE CUONG CHI TIET HOC PHAN
KHOA KHOA HOC XA HOI Ly luan day hoc mon Lich sw
Bô môn Lịch sử Mã học phân: 124 106
1.Thong tin về giảng viên:
- Họ và tên: Hoàng Thanh Hải
- Chức danh, học hàm, học vị: Trưởng khoa KHXH, GVC, Tiên sĩ Giáo dục (Lý luan va PPDH Lich str) Ths Sv hoe (Lich sur thé giới)
- Thời gian, địa điểm làm việc: Các ngày trong tuần, Phòng 111- A 5, cơ sở 1; Trường Đại học Hồng Đức
- Địa chỉ liên hệ: Khoa Khoa học xã hội, Trường Đại học Hồng Đức
- Điện thoại, email: Di déng: 0912 601 133; E-mail: hoanghaihd @gmail.com
- Thông tin về các hướng nghiên cứu chính (chuyên ngành) của GV:
+ Sử dụng các di tích lịch sử- văn hóa trong dạy học lịch sử các cập học
+ Đổi mới việc nghiên cứu và giảng dạy lịch sử địa phương ở các cấp học
+ Đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả học tập lịch sử của học sinh, SV
+ Những xu hướng mới trong nghiên cứu và giảng dạy lịch sử hiện nay,
Thông tin về trợ giảng (nếu có) cũng như giẳng viÊn: -
Thông tin về 1-2 giảng viên có thể giảng dạy được HP này:
1) Họ và tên: Nguyễn Thanh Tuan
- Chức danh, học hàm, học vị: Thạc sĩ sử học (Lick 1 str thé gidi)
- Thời gian, địa điểm làm việc: Các ngày trong tuân, khoa KHXH- Phòng 102- -
- Nhà A5- Cơ sở 1- Trường Đại học Hồng Đức
- Địa chỉ liên hệ: Khoa Khoa học xã hội, Trường Đại học Hồng Đức
- Điện thoại, email: DĐ: 0973481914; E-mail: neuyenthanhtuan492@gmail.com
2) Ho va tén: Nguyễn Thị Vân
- Chức danh, học hàm, học vị: Thạc sĩ sử học (Lịch sử Thế øiới)-NCS Lý luận và
- Thoi gian, dia điểm làm việc: Các ngày trong tuân, khoa KHXH- Phòng 102- -
- Nhà A5- Cơ sở 1- Trường Đại học Hồng Đức
- Địa chỉ liên hệ: Khoa Khoa học xã hội, Trường Đại học Hồng Đức
- ĐT Di động: 0984 306 011; E-mail: -
2 Thong tin chung vé hoc phan
- Tên ngành/ khoá đảo tạo: Đại học sư phạm lịch sử- từ khóa K 14
- Tên học phan: Ly luận đạy học môn Lịch sử
- Số tín chỉ học tập: 4
- Học ki: 5
- Hoc phan: Bắt buộc: Tự chọn: LÌ
- Cac hoe p ›hần tiên quyết: Giáo dục học
- Các học phan ké tiép: PPDH lich sti |
- Cac hoc phan tương đương, học phân thay thể (NEU CO) Lecce
- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động (tiét):
Trang 4+ Nghe giang ly thuyét: 36t
+ Bài tập/Thảo luận, Thực hành: 4Š t†
3 Mục tiêu của học phan
Sau khi hoc xong HP, dưới sự hướng dẫn của GV, kết hợp với thảo luận, thực hành, tự nghiên cứu tải liệu, SV cần đạt được các mục tiêu sau:
- Kiến thức:
+ Trình bày được các vấn đề: Đối tượng nghiên cứu, nhiệm vụ nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu của bộ môn PPDH lịch sử và từ đó lý giải được đây là một
bộ môn khoa học trẻ, có quan hệ chặt chẽ với các ngành khoa học giáo dục khác
+ Nêu được những thành tựu chính của dạy học lịch sử ở các nhà trường Việt Nam qua các thời kỳ
+ Phân tích, làm rõ nội dung chương trình, sách giáo khoa mon lich su hién nay
& bac THCS va THPT, so sánh với các thời kỳ trước, những yêu câu đôi mới chương trình, sách giáo khoa môn lịch sử hiện nay Ở trường phổ thông
+ Trình bày được những nội dung chủ yêu của Lý luận dạy học lịch sử như đặc trưng của nhận thức lịch sử; con đường hình thành tri thức lịch sử cho học sinh phổ thông; Tạo biểu tượng, hình thành khái niệm lịch sử, nêu quy luật, bài học lịch sử cho
HS phổ thông; các nhiệm vụ giáo dưỡng, giáo dục và phát triển của bộ môn lịch sử ở trường phổ thông
- Kỹ năng:
+ Rèn luyện kỹ năng phân tích, tổng hợp, so sánh các van dé khoa học của lý
luận dạy học môn lịch sử
+ Bước đầu hình thành các phương pháp dạy học lịch sử
+ Vận dụng các phương pháp nghiên cứu trong học tập và nghiên cứu khoa học ngành học
và THPT hiện nay, các chức năng giáo dưỡng, giáo dục và phát triển của bộ môn lịch
SỬ Ở trường pho thông HP cũng rèn luyện cho SV các Kỹ năng phân tích, so sánh, tổng hợp các vấn đề lý luận sử học và các PP, kỹ năng dạy học lịch sử đầu tiên
5, Nội dung chì tiết học phần
Trang 5Bài mở đầu Khái quái về bộ môn Phương phúp dạy học lịch sử
1 Khái niệm PPDHLS
2 Ý nghĩa của bộ môn PPDHLS đổi với ngành đào tạo GV lịch sử
3 Nội dung chương trình của bộ môn PPDHILS
4 Phương pháp học tập, học liệu
Chương 1 Phương pháp day hoc lich sử là mội khoa học
1 Đỗi tượng nghiên cứu của PPDHLS
2 Nhiệm vụ nghiên cứu của PPDHLS
3 Cơ sở phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của PPDHLS
4 Lịch sử phát triển của PPDHLS
Chương 2 Sơ lược việc dạy học lịch sử ở Việt Nam
1 Thời kỳ phong kiến
2 Nguyên tắc xây dựng, nội dung chương trình môn Lịch sử ở THCS và THPT
3, Sách giáo khoa môn Lịch sử ở THCS va THPT
Chương 4 Hình thành trì thức lịch sử cho học sinh
1 Đặc điểm của tri thức lịchsử
2 Cung cấp sự kiện- cơ sở của hình thành tri thức lịch sử
3 Tạo biểu tượng lịch sử
4 Hình thành khái niệm lịch sử
5, Nêu quy luật và bài học lịch sử trong quá trình dạy học lịch sử
Chuơng 5 Thực liện chức năng giáo dục của Độ môn lịch sử ở trường phổ
1 Môn Lịch sử với việc giáo dục thể hệ trẻ
2 Nội dung giáo dục
3 Biện pháp giáo dục
Chutong 6 Phat triểm năng lục nhận thức và thục hành cho học sinh trong
học tập lịch sử
sinh
1 Môn Lịch sử với việc phát triên năng lực nhận thức và thực hành cho học
2 Nội dung phát triển tư duy cho học sinh trong học tập lịch sử
|
3 Nội dung phát triển năng lực thực hành cho học sinh trong học tập lịch sử
Churơng 7 Người giáo viên lịch sử
1 Phẩm chât đạo đức
2, Năng lực chuyên môn nghiệp vụ
6 Học liệu
6.1 Học liệu băi buộc
1, Nguyễn Anh Dũng- Trân Vĩnh Tường (2004) Những vân để chung về bộ
môn PPDHILS ở trường cao đăng sư phạm, Nxb Đại học Sư phạm, Hà Ñ ỘI
Trang 62 Phan Ngọc Liên- Chủ biên (2002), Phương pháp dạy học lịch sử, tập I, Nxb
Đại học Sư phạm, Hà Nội
6.2 Học liệu tham khảo
1 Phan Ngọc Liên- Chủ biên (2006), Nhập môn sử học, Nxb Đại học Sư phạm,
Hà Nội
2 Phan Ngọc Liên - Chủ biển 2) Phương pháp luận sử học, Nxb Đại học
Quốc gia, Hà Nội
3 Một số luận án TS, luận văn Thạc sỹ, khoá luận tốt nghiệp, các báo cáo tổng
kết đề tài NCKH về PPDH lịch sử (ưu tại phòng Tư liệu khoa KHXH và Thư viện
thuyết| tập/ | hành Điện | học vin | DG
Thao tuc Tự | của
4 |Nội dung chương trình 4+ 2 2 40 42
và sách giáo khoa môn
day hoc lich su | |
§ | Môn Lịch sử với việc| 3 2 | 2 35 42 |
- øiáo dục thế hệ trẻ Nội |
Trang 7dung gido duc trong day
học sinh Nội dung phát
triển tư duy cho học
Trang 87.2 Lich trình cụ thể cho từng nội dung:
Bài mô đầu: Khái quái )ề bộ môn Phương pháp dạy học lịch
Nội dung Ì, Tuan I:
day hoc diém
Lý thuyết | 2 tiết trên | 1 Một số khái niệm, | 1 Hiểu được bản | Đọc tài liệu bất
lớp thuật ngữ liên quan | chất và nội dung | Duộc từ trang
Phong: |đối với BM|KN một số khái | 5-13 va TL bat 2.A4/207 [PPDHLS niệm, thuật ngữ liên | buộc 2 từ trang
quan đối với BM 3 đên tr7 PPDHLS
2 Giới thiệu về mục |2 Là bộ môn đào
tiêu, ý nghĩa của BM | tạo nghề trong đào PPDHLS tạo GV lịch sử
3 Những nội dung |3 Nêu và lý giải
chủ yêu của BM] duoc những nội
PPDHLS dung chủ yếu của
Tự học 10 tiết ở | Các nội dung và học | Tìm được các học Vạch đê cương
nhà và ở | liệu chủ yếu của BM |liệu chủ yêu cần | sơ lược các nội thư viện thiết dung chính của
BM Chuẩn bị các TL học tập
Trang 9N6i dung 2, Tuân 2: Phuons pháp
dạy học lich si là một khot liọc
3 tiệt trên 1 Khải niệm | Ì: Ly
gia được | Đọc tải liệu
|
lớp PPDHLS
khái niệm PPDHLS bất buộc | Phòng:
từ trước đên nay: từ trang lÃ-
2 A4.20T |2: Đối tượng, nghiên 2_
Hiểu và lý giải |52 VẢ
cứu của PPDHLS được
đôi tượnš bắt buộc 2
nghiên cúu của từ trang đến tr L7
Vạch các ý
chính của các nội
Bai 2 tiết trên | VÌ 349 nói PPDHLS Nêu
và lý giải được Chuẩn bị đê
tập/thảo lớp là một ngành
khoa | những diém chung, cuong,
theo
luận Phòng: học tre có quan
hệ | liên quan giữa B nhóm
2.A4.207 mật thiết với cae
Thực 2 tiêt trên Tại
sao nol: PPDH Phân tích đôi
nha va 0 |B ghiên cứu, CHỨC
chu vien 1ñ Ang nhiệm
Trang 10trình dạy học lịch sử yêu tê liên quan
3, Tuân 3: Sơ lược
2 tiết trên lớp
Phòng:
2.A4.207
2 tiêt trên lớp
Phong:
2.A4.207
thu vién = | tons
nước
dục nay
BM lich su qua 4 lân CCGD
sau cach mang thang Tám đên nay
tựu của BM Lịch sử
sử đân tỘc
Về môn lịch sử trong nhà trường PT ở các
trong quá trình dạy
học lịch sử, trong
đó PPDH đóng val
tro quan trong
việc dạy lrọc lịch sứ Ở Việt Nam
CCGD
ee
Nêu được các thành tựu của BM Lịch sử trong Các thời kỳ
Chuẩn bị
đề cương Đọc áo
trình, TLTK
và vạch đề cương
đề cương
Trang 11
Nội dung 4, T nân 4: Nội dung chương trình va sách giáo khoa môn Lịch sử ở
trường THCS và THPT hiện nay
Hinh Thời Nội dung chính Mục tiêu cụ thê Yêu cầu SV | Ghi
thức TC | gian, dia chuẩn bị chú
dạy học | điểm
Lý thuyết | 4 tiết trên | 1 Mục tiêu BM Sử ở | 1 Trình bày vàlý | Đọc tài liêu
lớp truong phổ thông giải mục tiêu BM bắt buộc | Phòng: trung học Sử ở trường phô từ trang Š6- 2.A4.207 thông trung học 175 va TL
2 Nguyên tắc xây dựng chương trình lịch sử trường phổ thông trung học
3 Nội dung chương trình và sách giáo
khoa lịch sử ở
trường phổ thông
trung học hiện nay
3.1 THCS 3.2 THPT
2, Cơ sở khoa học của việc xây dựng
chương trình lịch sử trường phố thông trung học
3 Phân tích nội dung chương trình
và sách piáo khoa lịch sử ở trường phổ thông trung
học, làm rõ các
nguyên tắc trong xây dựng chương trình
số nước tiên tiên
hiện nay
Bài 2 tiết trên | Những ưu điểm và| So sánh với SGK|- Chia theo
tập/Thảo | lớp hạn chế của chương | CCGD để phân tích | nhóm
luận Phong: | trình, SGK lịch sử ở | ưu điểm và hạn chế |- Chuẩn bị
2 A4207 | THCS và THPT hiện | của chương trình, | để cương
nay, so v6i CCGD SGK lich sử ở
THCS va THPT hién nay
Thực 2 tiết trên | Lập bảng thông kê | Lập bảng thông kê | Đọc — giáo
hành lớp nội dung SGK từ lớp | theo mẫu trình, TUTK
Phòng: 6-12 hiện nay va lap bang
Khác
Tự học 35 tiết ở| Thông kê nội dung Thông kê đúng, đủ | Đọc Đ1áO
nhà và ở | chủ yếu SGK từ lớp | các nội dung chủ | trình, TLTK
thu vién | 6-12 hién nay yếu SGK từ lớp 6- | và lập bảng
12 hiện nay thong ké
Tu van Chương trình va|Néu được những Chuẩn bi
của GV SGK lịch sử các điểm nổi bật của | câu hỏi va dé cương
VÕ
Trang 12trình, SGK môn Sử bậc THPT hiện nay
Lý giải nguyên tặc đồng tâm kết hợp với đường thăng của chương trình,
Hình Thời Nội dung chính Mục tiêu cụ thé Yêu cầu SV | Ghi
2 Cung cấp sự kiện- |2 Nhiệm vụ quan
cơ sở của hình thành | trọng trong dạy học tri thức lịch sử LS ở trường PT là
cung cấp cho HS những sự kiện L5
cụ thể, sinh động,
có hình ảnh, đủ để
khôi phục lại bức tranh quá khứ đúng
như nó đã tồn tại
Bài tập/ 2 tiết trên | Tại sao trong dạy |Do đặc điểm nhận |- Chia theo| -
Thao lớp học lịch sử ở trường | thức lịch sử của HS | nhóm _
luận Phòng: PT, cung cấp cho HS phổ thông khác với | - Chuẩn bị
2 A4.207 | những sự kiện LŠ cụ | các mon KH khác dé cuong
thể, sinh động có ý nghĩa quan trọng bậc nhất?
Thực 2 tiết trên | Phân tích và chứng | Lý giải và lây ví dụ |- Chuẩn bị
hành lớp minh các đặc điểm |minh họa 5 đặc đề cương
Phòng: của trị thức lịch sử điểm cơ bản của trì
2.A4.207 thức lịch Sử:
- Tính quá khứ |
L - Tính không lặp lại
Trang 13Noi dung 6, Tuan 6:
sinh trong day hoc lich sit 0
- Con dong, BP tao
KNLS _ Y nghia cua VIỆC
- Lý giải rỗ ý nghĩa cha viéc cung cập
cho HS SKL5_—_——
Đó là các Si chính
xác, SK CÓ tac dung
phát trién, SK vừa sức tiếp thu của Hồ
Chuân câu hỏi van dé van _
dụng trên
cầu chuan
Trang 14
Thao lớp hình thành KNLS | học, trình dé HS | - Chuan bị
luận Phòng: cho HS bậc THCS§ | nên có những điểm | đề cương
có khác gì bậc | chung nhưng có THPT? Lay ví dụ | những điểm khác, minh họa nhất là về số lượng,
Tự học 35 tiết ở|-Phân loai BTLS, - Lap bang thống kê | Đọc giáo
nhà và ở | KNLS, lấy vi dụ | các loại loại BTLS, | trình, TUTE thư viện | minh họa KNLS và lập bảng
- Con đường, biện |- Lay ví dụ và thiết | thống kê pháp tạo BTL5, hình kế các biện pháp
Tư van Nâng cao hiệu quả | Nêu và lý giải một Chuẩn bị
của GV cac BP tao BT va số biện pháp quan | cầu hỏi
: hình thành KNLS | trọng
cho HS trong hoc tap lich sử ở trường
Nội dung 2, Tuân 7: Nêu quy luật và bài học lich si trong qua trình dạy học lịch sử
Hình Thời Nội dung chính Mục tiêu cụ thé Yêu cầu SV | Ghi chủ thức TC | gian, địa chuẩn bị
day hoc diém
Lý thuyết |2 tiệt trên | Ì Nêu quy luật lịch | Lý giải ý nghĩa của | Đọc tài liệu
lớp sử việc nêu quy luật, bắt buộc 1 từ
Phòng: - Ý nghĩa rút bài học lịch sử trang 215-
- Nguyên tác, biện |- Nêu và lý giải các 217 và TL] _
2.A4.207
Trang 15băt buộc 2 từ
trang 3& đến
tr 4]
Vạch các ý chính của các nội dung trên
Bai tap/ | 2 tiết trên | Nguyên tác “Trục |Lý giải việc thực |- Đọc TL bắt
Thảo lớp quan sinh động” | hiện nguyên tặc này | buộc 1, 2 và
luận Phòng: trong việc hình|trong việc hình | TUTK
2 A4.207 Ì thành tri thức lịch sử | thành trị thức lịch sử | - Chuẩn bị
cho HS trong dạy | cho HS các ý kiến
hoc LS 6 truong PT thao luan
Thực 2 tiết trên | Lây ví dụ 1 bài học |- Chon dung bai, | - Đọc TL bắt
hành lớp bat kỳ, xác định các |xác định đúng, đủ | buộc l1; 2 và
Phòng: quy luật và bài học | các quy luật và bài | TUTK
2.A4.207 | lich su cần rút ra | học lịch sử cần rút | - Chuẩn bị dé
Đề xuất các biện | ra cuong
pháp sư phạm khi |- Thiết kế các biện
tiến hành công việc | pháp sư phạm khoa trên học
Khác
Tự học 35 tiết ở|-Y nghĩa việc nêu |- Nêu và lý giải ý |-Đọc GT và
nha va 6| quy luat, rit BHLS |nghĩa nguyên tac, | TLTK
thu vién | - Nguyên tắc, biện | biện pháp việc nêu | -Lập đề
pháp việc nêu quy | quy luật rútBHLS | cuong các
luật, rút BHLS vẫn đề trên
- Minh họa qua | | bai hoc
Kiém tra, | 1 tiét Qua 1 bài học cụ thể | - Thiết kế các BPSP | Làm bài kiểm
đánh giá |trênlớp |ở THCS, xác định | khoa học, kha thi tra viết day
2.A4.207 | cho HS, thiết kế các
BPSP dé tạo các
BTLS đó
Tự vấn Việc nêu quy luật,| Đây là chức năng|- Lập đề
của GV rút bài học lịch sử | giáo dục của sử học | cương thời PK dân tộc được ông cha tiên
hành từ xa xưa - Nêu câu hỏi
Nội dung 8, Tuân 8: Môn Lịch sử với việc giáo dục thê hệ
duc trong day hoc lich sw ở trường PT
trẻ Nội dung giáo
Hình thức Thời Nội dung chính Mục tiêu cụ thé Yêu cầu SV Ghi
TC day | gian, dia chuẩn bị chú
học điểm
Ly thuyét |3 tiêt trên | 1 Môn Lich si voi} 1 Mon LS có ưu | Đọc tai liệu
lớp việc giáo dục thế hệ | thể trong giáo dục băt buộc 1 từ
Phòng: trẻ thế hệ trẻ, nhưng ưu | trang 219-226