SKKN Một số bài tập thể chất giúp học sinh phòng chống tật cận thị

SKKN Một số bài tập thể chất giúp học sinh phòng chống tật cận thị 1 MỤC LỤC Nội dung Trang I MỞ ĐẦU 1 1 Lí do chọn đề tài 1 2 Mục đích nghiên cứu 1 3 Phương pháp nghiên cứu 1 4 Đối tượng, thời gian n[.]

MỤC LỤC

4 Một số bài tập thể chất giúp các em học sinh phòng chống tật cận

I MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài.

hoạt động giáo dục khác góp phần giáo dục toàn diện thế hệ trẻ

Thể dục thể thao là một bộ phận của nền văn hóa thể chất, là sự tổng hợp của những thành tựu xã hội Sử dụng những biện pháp chuyên môn để điều khiển sự phát triển thể chất của con người một cách có chủ định, nhằm nâng cao năng lực thể chất, tăng cường sức khỏe và kéo dài tuổi thọ

Mục đích giáo dục thể chất trong nhà trường tiểu học nhằm bảo vệ sức khỏe, cung cấp những kiến thức cơ bản, hình thành thói quen tập luyện, biết thực hiện một số động tác cơ bản Trò chơi vận động tạo nên môi trường phát triển tự nhiên cho trẻ em, tạo không khí vui tươi lành mạnh, tác phong nhanh nhẹn, mạnh dạn, dũng cảm cho học sinh

Giáo dục thể chất trong trường tiểu học còn góp phần phát hiện, bồi dưỡng nhân tài thể dục thể thao cho đất nước

Trong những năm gần đây thể chất của con người Việt Nam nói chung và

Nền kinh tế phát triển ổn định, đất nước ngày càng giàu lên Chính vì vậy,

được cải thiện về thể chất, chiều cao được tăng lên, sức khỏe được cải thiện rõ rệt

tuyển TDTT của chúng ta đã gặt hái được nhiều thành công, nhiều chủ trương từ

việc nâng cao tầm vóc con người Việt Nam cũng như nâng cao chất lượng, trình

độ, kỹ thuật của các vận động viên trên tầm quốc tế

Sức khỏe của con người phụ thuộc rất nhiều vào các yếu tố như môi trường, dinh dưỡng, lối sống,

Ở một khía cạnh nhỏ tôi luôn trăn trở làm thế nào để phát triển tốt nhất cho sức khoẻ của các em học sinh

Đôi mắt rất quý giá đối với mỗi người, là cửa sổ của tâm hồn, là sự cảm thụ thế giới thông quả sự cảm thụ từ đôi mắt Chính vì tầm quan trọng của đôi mắt và sự ảnh hưởng nhiều đến thị lực của các em Đặc biệt là bệnh cận thị của các em

ở nước ta tỉ lệ học sinh bị cận thị chiếm tỷ lệ rất cao Với mong muốn giúp học

bài tập thể chất giúp học sinh phòng chống tật cận thị”.

2 Mục đích nghiên cứu:

3 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp luyện tập, thực hành

4 Đối tượng, thời gian:

4.1 Đối tượng: Các em học sinh khối 4

Tổng số: 102 Nam: 54 Nữ: 48

- Thời gian thực nghiệm năm đầu: Từ tháng 9 năm 2017 - Tháng 5 năm 2018

- Những tiết thời tiết xấu học trong lớp

II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

1 Cở sở lí luận:

Với đặc điểm thể trạng của con người Việt Nam, cách sống, cách sinh hoạt, phong tục tập quán cũng như chế độ dinh dưỡng, các yếu tố về môi trường, lối sống tất cả điều đó đã trực tiếp hoặc gián tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe cũng như đôi mắt của các em học sinh Đặc biệt ảnh hưởng rất lớn đến các em đầu cấp học, do hoàn cảnh gia đình điều kiện sống của các em khác nhau Và với thời đại hiện nay có rất nhiều các kênh thông tin đã làm ảnh hưởng đến thị lực của các em ,đặc biệt là mạng Internet đã gây nên tật cận thị của các em Cùng với các học không đúng khoa học đọc sách báo Đọc truyện, đăc biệt xem phim quá nhiều đã dẫn đến rất nhiều em ở lớp 1, 2 đã phải đeo kính cận nhiều em phải nhập viện vì bị bệnh về mắt

nước có gần 3 triệu trẻ em ở độ tuổi từ 0 – 15 tuổi bị mắc các tật khúc xạ Trong

đó số trẻ em bị cận thị lên đến mức báo động chiếm đến 2/3” Đây là một con số rất đáng báo động và cần có những giải pháp cũng như kiến thức chuyên môn để ngăn ngừa tình trạng này

tới sự phát triển tâm sinh lý, trí tuệ của thế hệ trẻ trong tương lai

Hiện nay công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ, bởi vậy việc loại bỏ

bằng âm nhac, vận động thể lực hơn là giải trí bằng mắt

2 Thực trạng vấn đề:

Với dân số của địa phương khoảng 3400 dân, trường tôi có số học sinh

kiện để phát triển Bên cạnh đó được sự quan tâm ủng hộ của Ban giám hiệu

quá trình nghiên cứu, thực hiện đề tài

+ Thuận lợi: Được sự quan tâm cũng như lãnh chỉ đạo của Ban giám hiệu nhà trường, sự phối kết hợp của các ban ngành, đoàn thể cũng như sự quan tâm của

chống các bệnh về mắt được quan tâm Thực hiện một cách quyết liệt, từ tuyên truyền cho đến hành động, các em được hướng dẫn tỉ mỉ về cách phòng chống

đang ảnh hưởng nhiều bởi sự bắt chước sự cảm nhận về động tác đang còn sơ

động tác, chỉ là các em nghĩ sao thì làm vậy

đối chính xác động tác cho các em

cũng như chưa hiểu đựơc về cách phòng chống các bệnh về mắt

 Kết quả khảo sát như sau:

Đọc đúng và nhanh

Tổng số

Ghi chú

3 Nguyên nhân dẫn đến tật cận thị của học sinh.

3.1 Cấu tạo mắt

Bán phần trước

Giác mạc

mạc khoảng 11 mm, bán kính độ cong là 7,7 mm Chiều dày giác mạc ở trung

Bán kính cong mặt trước giác mạc tạo thành lực hội tụ khoảng 48,8D, chiếm 2/3 tổng công suất khúc xạ của nhân cầu Về phương diện tổ chức học giác mạc có 5 lớp, từ ngoài vào trong bao gồm: biểu mô, màng Bowmans, nhu

Mống mắt – Đồng tử

Mống mắt là vòng sắc tố bao quanh đồng tử, quyết định màu mắt (đen,

tử có thể co lại hoặc giãn ra nhờ các cơ nằm trong mống mắt để điều chỉnh lượng ánh sáng vào mắt

Thủy tinh thể

Thủy tinh thể nằm sau mống mắt Thủy tinh thể trong suốt làm nhiệm vụ như một thấu kính hội tụ cho ánh sáng đi qua, tập trung các tia sáng đúng vào

Bán phần sau

Dịch kính

Dịch kính là chất dạng gel trong suốt lấp đầy buồng nhãn cầu ở phía sau thể thuỷ tinh Khối dịch kính chiếm chừng 2/3 thể tích nhãn cầu

Dây thần kinh mắt- Mạch máu võng mạc

dẫn truyền các tín hiệu nhận được ở võng mạc giúp ta nhận biết ánh sáng, hình ảnh… Mạch máu võng mạc gồm động mạch và tĩnh mạch trung tâm võng mạc cung cấp chất dinh dưỡng giúp nuôi dưỡng mắt

Một số bệnh nội khoa có liên quan đến rối loạn mạch máu võng mạc như cao huyết áp, xơ vữa động mạch, bệnh đái tháo đường…

Hoàng điểm

Thông qua các dây thần kinh thị giác võng mạc sẽ chuyển năng lượng ánh

nhiều lớp tế bào, đáng chú ý là lớp tế bào que, tế bào nón và lớp tế bào thần kinh cảm thụ

Cơ chế hoạt động của mắt

Để hiểu một cách đơn giản, cơ chế hoạt động của mắt tương tự như cơ chế hoạt động của máy chụp ảnh Để chụp được ảnh, ánh sáng phản xạ từ vật được khúc xạ qua hệ thống thấu kính và hội tụ tại phim, qua quá trình rửa hình sẽ cho

ta các bức ảnh

Mắt có hệ thấu kính thuộc bán phần trước nhãn cầu bao gồm giác mạc, đồng tử, thủy tinh thể Ánh sáng vào mắt sau khi được khúc xạ qua giác mạc và thủy tinh thể sẽ hội tụ trên võng mạc của mắt Tại đây tín hiệu ánh sáng sẽ được

đó, tín hiệu đó được truyền đến não thông qua hệ thần kinh thị giác và được xác nhận là hình ảnh tại não bộ Đây chính là cơ chế hoạt động của mắt để bạn nhìn thấy một vật nào đó

Đối với máy ảnh, chúng ta phải điều chỉnh tiêu cự chính xác và mức độ

cong của mình dưới sự điều khiển của cơ thể mi trong mắt Việc điều chỉnh độ

khiển cường độ chùm sáng đi vào

Các tuyến lệ chính và phụ hoạt động giúp cho giác mạc luôn được bôi trơn, nó là một cơ chế vệ sinh và bảo vệ tự nhiên mà tạo hóa ban cho đôi mắt

chế thần kinh, mà không một máy ảnh cao cấp nào có thể sánh kịp

3.2 Cận thị là gì?

Mặc dù nguyên nhân chính xác của sự tăng nhanh tỷ lệ người mắc tật cận thị trong những năm gần đây vẫn chưa được xác định rõ ràng, nhiều bác sĩ nhãn

Nguyên nhân tật cận thị.

trở lên, khả năng trẻ bị cận thị di truyền là 100%

- Do trẻ bị sinh non hoặc trẻ sinh ra có cân nặng thấp: Những trẻ sinh non từ

từ khi bắt đầu đi đến tuổi thiếu niên

mắc cận thị từ sớm

- Trẻ ngồi học không đúng tư thế hoặc có thói quen đọc sách với khoảng cách gần hay ở nơi không đủ ánh sáng có nguy cơ bị cận thị cao hơn so với các trẻ khác

chiều, tối) buộc mắt phải làm việc liên tục Việc tập trung nhìn kéo dài dễ dẫn đến cận thị, nhất là ở học sinh cấp I (6 - 10 tuổi) do ở lứa tuổi này cơ quan thị

sau một năm ở học sinh cấp tiểu học cao gấp 5 lần so với học sinh cấp phổ thông trung học

chơi điện tử, xem tivi, game trên máy vi tính, điện thoại đòi hỏi sự tập trung cao

độ, sự điều tiết của mắt khiến tình trạng trẻ bị cận thị gia tăng Do hình ảnh di chuyển liên tục và các em phải ngồi gần màn hình máy tính nên độ cận đã tăng lên nhanh chóng Các truyện tranh, sách in chữ quá nhỏ cũng làm tăng gánh nặng đối với mắt

Triệu chứng tật cận thị:

dễ nhạy cảm với ánh sáng do khả năng điều tiết của mắt kém

để xem tivi

khó đọc hoặc đọc nhầm do không nhìn rõ chữ

Hậu quả của tật cận thị

đôi mắt, thậm chí nhức mắt hoặc nhức đầu ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ

- Trẻ cận thị sẽ bị hạn chế trong nhiều lĩnh vực như sự nhanh nhạy, giao tiếp

ảnh hưởng đến quá trình học tập của trẻ và còn để lại di chứng cho thế hệ sau

- Trẻ thường xuyên phải chép bài của bạn do không thể nhìn rõ các chữ trên bảng

như đá bóng, cầu lông, các hoạt động ngoại khóa

Cách phòng, tránh tật cận thị.

toàn Tuy nhiên, nên có một chế độ học tập và làm việc hợp lý xen kẽ với những vận động thể lực vừa phải Học tập, làm việc, đọc sách đúng khoảng cách, đúng

tư thế, đủ ánh sáng sẽ giúp cho mắt đỡ mệt mỏi

giấy phải có độ tương phản tốt, khoảng cách từ mắt đến sách vở là 25 - 30 cm,

việc Không nên để mắt quá căng thẳng khi tiếp xúc với màn hình vi tính, không chơi trò chơi điện tử lâu

Trẻ cúi gần khi đọc sách là một trong những triệu chứng cận thị

3.3 M ột số nguyên nhân ảnh hưởng đến tật cận thị và biện pháp khắc phục 3.3.1 Nguyên nhân do bàn ghế.

tầm nhìn của các em học sinh, nhiều em ngồi gần bảng hoặc xa bảng đã ảnh hưởng đến thị lực của các em

Từ đầu năm tôi cùng với giáo viên chủ nhiệm kiểm tra lại số bàn ghế trong lớp, bố trí số bàn ghế phù hợp với số lượng học sinh

3.3.2 Nguyên nhân do ánh sáng: Ánh sáng ảnh hưởng trực tiếp đến thị giác Khi các em không đủ ánh sáng thường phải nghiêng người trườn lên bàn hoặc nhìn với góc độ nhỏ lên trên bảng ảnh hưởng trực tiếp đến thị lực của các em Cũng như gây ra các khuyết tật về tay, chân

+ Biện pháp khắc phục : Ban Giám hiệu cùng giáo viên chủ nhiệm, Hội Cha

mẹ học sinh giúp đỡ tạo điều kiện đến nay mỗi phòng học đã đảm bảo ánh sáng, quạt dành cho giáo viên và học sinh Tôi luôn nhắc nhở các em, nếu điều kiện thuận lợi phải mở hết các cửa sổ

3.3.3 Nguyên nhân do chỗ ngồi:

Việc học sinh ngồi một vị trí cũng là ảnh hưởng dẫn đến các khớp như cổ, cột sống của các em thường quay về phía bảng nhiều hơn, mắt các em cũng vậy Nếu các em chỉ ngồi phía bên phải bảng, lâu ngày cột sống của em học sinh đó

sẽ bị vẹo sang bên trái và mắt cũng bị ảnh hưởng

+ Biện pháp khắc phục: Với kinh nghiệm của các đồng chí giáo viên chủ

nhiệm, sự kiểm tra theo dõi của các đội viên, chỗ ngồi của các em luôn được

thay đổi một tháng một lần, nhưng vẫn đảm bảo các em ngồi phù hợp với bàn ghế và không ảnh hưởng đến các bạn

3.3.4 Nguyên nhân do cặp sách :

Những em ham đọc sách cùng với sự bố trí thời gian không khoa học dẫn đến những con “ Mọt sách” từ đó dẫn đến tật cận thị

Hiện nay các em học từ 8-10 buổi/ tuần Số đầu sách khá nhiều, trọng lượng từ 3-5kg Mỗi ngày các em phải mang trên tay, trên vai 3-5kg cả 4 lượt đi đến trường và về nhà nếu các em chỉ dùng một tay hoặc một vai lâu ngày sẽ dẫn đến lệch vai Hoặc vai to vai nhỏ

+ Biện pháp khắc phục :

Từ đầù năm, tôi cùng giáo viên chủ nhiệm cùng đề xuất với Ban giám hiệu, họp phụ huynh đề nghị các bậc phụ huynh mua cặp đúng tiêu chuẩn, luôn kiểm tra

+ Về lao động và tập luyện : Ban công tác Đoàn – Đội của nhà trường đã phối

hợp chặt chẽ với Ban Chấp hành Đoàn xã, thông qua loa phát thanh, luôn tuyên truyền quyền của trẻ em, động viên các gia đình tạo điều kiện để con em mình làm việc phù hợp với khả năng, không làm việc quá sức

mạnh như: bóng đá, bơi lội, điền kinh,

3.3.5 Nguyên nhân do chế độ dinh dưỡng: Một số học sinh ở đây ăn uống

khăn Vì vậy không thể đủ chất dinh dưỡng đúng tiêu chuẩn cũng ảnh hưởng đến quá trình phát triển của mắt cũng như các bộ phận khác

+ Biện pháp khắc phục :

Trong những lần họp phụ huynh, nhà trường luôn yêu cầu các bậc phụ

4 Một số bài tập thể chất giúp các em học sinh phòng chống tật cận thị

4.1 Bài tập 1: Tập chạy cự ly ngắn mắt nhìn thẳng

+ Lần 1: Giáo viên hô "sẵn sàng chạy", 4 em sẽ thực hiện chạy nhanh, khoảng cách khoảng 20m Giáo viên quan sát từng em về cách đánh tay Có ghi

chạy khoảng cách từ 2 – 3m

khoảng 20m Ở lần này, giáo viên sửa sai cho từng em sau khi các em chạy hết

+ Lần 3: Giáo viên hô, các em thực hiện cự li chạy 20m, giáo viên quan sát từng

của các em

cũng như chạy hết tốc độ của mình Chỉ cần yêu cầu các em biết quan sát Biết

4.2 Bài tập 2: Động tác vươn thở.

- Đội hình tập luyện

x x x x

x x x x

x x x x

GV

- Ở nhịp 2, giáo viên hô chậm, yêu cầu học sinh vặn hông sang trái ( phải ) chậm, 2 chân thẳng, thở sâu

- GV chia tổ tập luyện, cán sự điều khiển nhắc các em ở nhịp 2 thực hiện chậm đúng kĩ thuật

Số lần tăng từ 5 - 7 lần.

4.3 Bài tập 3: Trò chơi:

Thực hiện vào những tiết có thời tiết xấu

Cách chơi:

- Giáo viên viết lên bảng 20 số thứ tự từ 1 – 20 khoanh tròn mỗi số, các số được viết gần nhau sao cho dễ quan sát

- Lần 1: giáo viên hướng dẫn cách chơi

người chơi nhanh chóng quay người lại phía bảng dùng phấn cầm trên tay chấm

nếu chấm sai coi như thua

- Lần 2: Giáo viên gọi đại diện mỗi tổ lên chơi thử Mỗi tổ được quyền chơi 5- 7 lượt Giáo viên hô

- Lần 3: Giáo viên hô từng tổ thực hiện Giáo viên cùng cả lớp ghi lại kết quả

Tổ nào sai nhiều tổ ấy thua.( và chịu hình thức phạt: Hát một bài )

4.4 Bài tập 4: Bài tập hướng dẫn học sinh tập tại nhà:

4.4.1: Bài tập thở:

- Lần1: Giáo viên hướng dẫn học sinh cách tập: Ngồi xếp bằng, thân trên thẳng, nhắm mắt lại, hít qua mũi, thở ra bằng miệng một cách đều đặn và liên tục trong 3 đến 4 phút Hãy cố gắng hít thở nhiều không khí hơn bình thường

đúng động tác

4.4.2: Bài tập cho mắt:

-Lần 2: Giáo viên yêu cầu học sinh các động tác, theo dõi uốn nắn các động tác sai, chưa đạt yêu cầu

III KẾT LUẬN

1 Kết quả thực hiện:

đã tốt hơn

Thực hiện kiểm tra bằng cách cho học sinh đọc chữ E khoảng cách 5m, cách

tỉ lệ cách em đọc chính xác cao hơn

Cụ thể như sau:

Tổng

(Giảm) SL % (Giảm) Tăng SL % (Giảm) Tăng

Ghi chú

(14.8%)

(0.9%)

(15.7%)

giữ cho đôi mắt hoạt động bình thường Không gây căng thẳng cho các em

triểm tốt, tỉ lệ đọc chữ E tốt hơn

+ Đây là vấn đề rộng so với năng lực và chuyên môn của tôi nhưng với hiểu biết nhất định và những nguyên nhân thường gặp trong cuộc sống Chính vì vậy tôi

Ý kiến đề xuất:

nhở học sinh giữ gìn vệ sinh cá nhân, tư thế tác phong

đánh giá quá trình thực hiện đề tài của tôi

Đây là một đề tài rộng nhưng với chuyên môn của tôi, tôi chỉ vận dụng ở mức phòng và chống những bện thường gặp về tật cận thị

2 Kiến nghị:

Đây là một nội dung dạy học rất cần thiết Vì vậy, rất mong được sự góp ý, tạo điều kiện, sự chỉ đạo của Ban giám hiệu, tập thể giáo viên trong trường để sáng kiến được phổ biến rộng rãi cho cả trường học