VAI TRÒ CỦA ĐẤU TRANH GIAI CẤP ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI CÓ GIAI CẤP. LIÊN HỆ VỚI CUỘC ĐẤU TRANH GIAI CẤP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY.

VAI TRÒ CỦA ĐẤU TRANH GIAI CẤP ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI CÓ GIAI CẤP II.1 Giai cấp Chủ nghĩa duy vật lịch sử chỉ ra rằng, các giai cấp xã hội hình thành một cách khách quan gắn li

HỌC VIỆN CÁN BỘ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

***

KẾT THÚC HỌC PHẦN TRIẾT HỌC CHÍNH TRỊ

Đề tài:

VAI TRÒ CỦA ĐẤU TRANH GIAI CẤP ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN CỦA

XÃ HỘI CÓ GIAI CẤP LIÊN HỆ VỚI CUỘC ĐẤU TRANH GIAI CẤP Ở

VIỆT NAM HIỆN NAY.

Họ tên SV: Võ Thị Kim Xuân

MSSV: 202012694

Lớp: K05-CTH

TP HCM, tháng 1/202

Mục lục

I MỞ ĐẦU 1

II VAI TRÒ CỦA ĐẤU TRANH GIAI CẤP ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI CÓ GIAI CẤP 1

2.1 Giai cấp 1

2.2 Đấu tranh giai cấp 2

2.3 Nguyên nhân của đấu tranh giai cấp 3

2.4 Vai trò của đấu tranh giai cấp 4

III LIÊN HỆ CUỘC ĐẤU TRANH GIAI CẤP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 9

KẾT LUẬN 11

TÀI LIỆU THAM KHẢO 13

BÀI LÀM

I MỞ ĐẦU

Lí luận của chủ nghĩa Mác - Lênin đã khẳng định: Mâu thuẫn giai cấp và đấu tranh giai cấp là biểu hiện xã hội của mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất Vấn đề giai cấp và đấu tranh giai cấp là vấn đề tất yếu, có tính quy luật của phát triển xã hội; mặc dù, trong mỗi thời kì lịch sử, mỗi giai đoạn phát triển, cuộc đấu tranh này có những biểu hiện khác nhau, nhưng chưa bao giờ hết ý nghĩa thời sự Vì vậy, kiên định với lập trường giai cấp của chủ nghĩa Mác - Lênin; nhận diện khách quan những đặc điểm trong cuộc đấu tranh giai cấp hiện nay có ý nghĩa quan trọng đối với sự thành công của các mạng nước ta

II VAI TRÒ CỦA ĐẤU TRANH GIAI CẤP ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN

CỦA XÃ HỘI CÓ GIAI CẤP

II.1 Giai cấp

Chủ nghĩa duy vật lịch sử chỉ ra rằng, các giai cấp xã hội hình thành một cách khách quan gắn liền với những giai đoạn phát triển lịch sử nhất định của sản xuất Trong tác phẩm "Sáng kiến vĩ đại”, V.I Lênin đã đưa ra định nghĩa về giai cấp như sau:

"Người ta gọi là giai cấp, những tập đoàn to lớn gồm những người khác nhau về địa vị của họ trong một hệ thống sản xuất xã hội nhất định trong lịch sử, khác nhau về quan hệ của họ (thường thì những quan hệ này được pháp luật quy định và thừa nhận) đối với những tư liệu sản xuất, về vai trò của họ trong những tổ chức lao động xã hội, và như vậy là khác nhau về cách thức hưởng thụ và về phần của cải xã hội ít hoặc nhiều mà họ được hưởng Giai cấp là những tập đoàn người

mà tập đoàn này thì có thể chiếm đoạt lao động của tập đoàn khác, do chỗ các tập đoàn đó có địa vị khác nhau trong một chế độ kinh tế xã hội nhất định."1

Như vậy, giai cấp là những tập đoàn người to lớn có địa vị xã hội khác nhau trong một hệ thống kinh tế - xã hội nhất định Tức là nói đến vị trí, chỗ đứng của các tập đoàn người khác nhau trong hệ thống thứ bậc xã hội Điều này chỉ rõ không phải giai cấp tồn tại ở mọi hình thái kinh tế -xã hội, giai cấp chỉ nảy sinh, tồn tại ở những hình thái kinh tế xã hội đáp ứng được điều kiện tồn tại của nó Địa vị xã hội của mỗi giai cấp là tổng hợp những điều kiện vật chất cơ bản của cả tập đoàn người do hệ thống sản xuất vật chất của xã hội qui định Địa vị xã hội của tập đoàn người này bị qui định bởi địa vị tập đoàn người khác trong xã hội

II.2 Đấu tranh giai cấp

Trong xã hội có giai cấp, giai cấp thống trị tiến hành chiếm đoạt lao động của các giai cấp và tầng lớp bị trị, chiếm đoạt của cải xã hội vào tay giai cấp mình Ngược lại, các giai cấp và tầng lớp bị trị không những bị chiếm đoạt lao động mà còn bị áp bức về chính trị xã hội và tinh thần Sự bất bình đẳng giữa giai cấp thống trị và giai cấp bị trị phát triển cao Sự bất bình đẳng đó tất yếu dẫn đến đấu tranh giai cấp

V.I Lênin đã định nghĩa: “Đấu tranh giai cấp là cuộc đấu tranh của một bộ phận nhân dân này chống lại một bộ phận nhân dân khác, cuộc đấu tranh của quần chúng bị tước hết quyền bị áp bức và lao động chống lại bọn có đặc quyền, đặc lợi, bọn áp bức và bọn ăn bám, cuộc đấu tranh của những người công nhân làm thuê hay những người vô sản chống những người hữu sản hay giai cấp tư sản”.2

1 V.I Lênin (1977), Toàn tập, t.39, Nxb Tiến bộ, M tr 17-18.

2 V.I Lênin (1979), Toàn tập, t 7, Nxb Tiến bộ, M tr 237-238.

Nhà kinh điển đã chỉ ra tính tất yếu và thực chất của đấu tranh giai cấp trong

xã hội có đối kháng giai cấp Đấu tranh giai cấp là tất yếu do sự đối lập về lợi ích căn bản không thể điều hòa được giữa các giai cấp Đấu tranh giai cấp là cuộc đấu tranh của các tập đoàn người to lớn có lợi ích căn bản đối lập nhau trong một phương thức sản xuất xã hội nhất định Thực chất của đấu tranh giai cấp là cuộc đấu tranh của quần chúng lao động bị áp bức, bóc lột chống lại giai cấp áp bức, bóc lột nhằm lật đổ ách thống trị của chúng

II.3 Nguyên nhân của đấu tranh giai cấp

Đấu tranh giai cấp có nguyên nhân khách quan: từ chính sự phát triển thường xuyên liên tục của lực lượng sản xuất Khi lực lượng sản xuất đạt tới trình

độ xã hội hoá ngày càng cao, mâu thuẫn với quan hệ sản xuất dựa trên sở hữu tư nhân tư liệu sản xuất Mâu thuẫn đó ngày càng phát triển Để lực lượng sản xuất tiếp tục phát triển để sản xuất xã hội phát triển cần phải xoá bỏ quan hệ sản xuất

cũ, thay vào đó là quan hệ sản xuất tiến bộ hơn Mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất

và quan hệ sản xuất biểu hiện về phương diện xã hội là mâu thuẫn giữa giai cấp bị trị và giai cấp thống trị Đó là mâu thuẫn giữa một bên là giai cấp tiến bộ cách mạng, đại diện cho phương thức sản xuất mới với một bên là giai cấp thống trị, bóc lột đại biểu cho những lợi ích gắn với quan hệ sản xuất, phương thức sản xuất lỗi thời, lạc hậu Đó chính là mâu thuẫn giữa hai giai cấp cơ bản đối lập trong một phương thức, không thể điều hoà được vì lợi ích kinh tế cơ bản đối lập nhau (Hai mặt đối lập trong một sự vật tất yếu dẫn đến đấu tranh với nhau)

Dưới góc độ chính trị - xã hội: giai cấp thống trị luôn tìm mọi cách củng cố địa vị thống trị của mình, giai cấp bị trị luôn tìm mọi cách giải phóng mình Đấu tranh giai cấp là tất yếu Đấu tranh giai cấp là nói đến đấu tranh của tập đoàn này chống lại tập đoàn khác Những cuộc đấu tranh lẻ tẻ của cá nhân thuộc giai cấp này

chống cá nhân một giai cấp khác không được gọi là đấu tranh giai cấp Ví dụ: cá nhân một công nhân đập phá máy móc, giết chủ tư sản, trốn khỏi nhà máy không được coi là đấu tranh giai cấp

II.4 Vai trò của đấu tranh giai cấp

Trong xã hội có giai cấp, đấu tranh giai cấp là động lực quan trọng, trực tiếp

của lịch sử C.Mác và Ăngghen luôn nhấn mạnh vai trò của đấu tranh giai cấp, đặc

biệt là cuộc đấu tranh giai cấp giữa giai cấp tư sản và giai cấp vô sản, coi đó là

“đòn bẩy vĩ đại của cuộc cách mạng xã hội hiện đại”

Đỉnh cao của đấu tranh giai cấp là CMXH, làm thay đổi hình thái kinh tế

-xã hội từ thấp đến cao

Trong một phương thức sản xuất thì lực lượng sản xuất là yếu tố năng động

và cách mạng hơn quan hệ sản xuất, giai cấp bị thống trị, bị bóc lột đại diện cho lực lượng sản xuất còn giai cấp thống trị, bóc lột đại diện cho quan hệ sản xuất Do tính năng động, cách mạng nên lực lượng sản xuất luôn là yếu tố tiến bộ, đến khi phát triển đến một trình độ nào đó không còn phù hợp với quan hệ sản xuất cũ thì

sẽ nãy sinh mâu thuẩn và đòi hỏi phải giải quyết mâu thuẫn ấy, tức là xuất hiện mâu thuẫn giai cấp và tất yếu phải dẫn tới đấu tranh giai cấp mà đình cao là tiến hành cuộc cách mạng xã hội, nghĩa là thay thế một quan hệ sản xuất cũ bằng một quan hệ sản xuất mới phù hợp hơn, mở đường cho lực lượng sản xuất phát triển thay thế hình thái kinh tế xã hội cũ bằng một hình thái kinh tế xã hội mới tiến bộ hơn

Thực tế lịch sử cho thấy, cuộc đấu tranh giai cấp giữa nông dân và địa chủ khi lên đến đỉnh điểm cao nhất, cuối cùng làm cách mạng tư sản nổ ra, cách mạng

tư sản thắng lợi sẽ làm luật đỗ xã hội phong kiến để xây dựng xã hội mới đó là xã hội tư bản chủ nghĩa Hay ở Nga, để giải quyết mâu thuẫn giữa giai cấp công nhân,

nhân dân lao động và giai cấp tư sản phong kiến, cách mạng tháng mười Nga đã nổ

ra vào năm 1917 khiến cho chế độ Sa hoàng Nga, chế độ dân chủ tư sản Nga bị lật

đổ, thiết lập xã hội mới đó là xã hội chủ nghĩa

Như C Mác và Ph, Ăng-ghen đã khẳng định: Đỉnh cao của cuộc đấu tranh giai cấp là cách mạng xã hội Cách mạng xã hội như là đòn bẩy thay đổi các hình thái kinh tế – xã hội, vì vậy, “đấu tranh giai cấp là động lực trực tiếp của lịch sử các xã hội có giai cấp”

Kết quả của đấu tranh giai cấp là QHSX cũ bị thay thế bởi QHSX mới, thúc đẩy LLSX phát triển

Sự phát triển của xã hội là kết quả của sự tác động biện chứng giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất Khi lực lượng sản xuất có sự phát triển cả tính chất và trình độ, mâu thuẫn với quan hệ sản xuất đã lỗi thời, lạc hậu, đòi hỏi phải phá vở quan hệ sản xuất cũ Trong xã hội có giai cấp, mâu thuẫn này được biểu hiện về mặt xã hội thành mâu thuẫn giữa các giai cấp cơ bản có lợi ích đổi lập nhau trong một phương thức sản xuất Quan hệ sản xuất lỗi thời khi trở thành xiềng xích trói buộc sự phát triển của'lực lượng sản xuất không tự động mất đi, nó được các giai cấp thống trị, phân động ra sức bảo vệ bằng bạo lực, bằng kiến trúc thượng tầng chính trị, bằng pháp luật và tư tưởng.v.v Trong các giai cấp bị bóc lột, bị thống trị tất yếu có một giai cấp đại biểu cho lực lượng sản xuất phát triển Lợi ích căn bản của họ đòi hỏi phải xoá bỏ quan hệ sản xuất cũ, xây dựng quan hệ sản xuất mới, “tạo địa bàn phát triển" cho lực lượng sản xuất làm kinh tế phát triển thì kéo theo phát triển chính trị, văn hóa, tư tưởng…

Đấu tranh giai cấp buộc giai cấp thống trị phải thay đổi đường lối cai trị theo hướng thúc đẩy tiến bộ xã hội

Giai cấp thống trị luôn tìm mọi cách củng cố địa vị thống trị của mình Mà

để làm được điều này thì trước sức ép đấu tranh của giai cấp bị trị và của quần chúng cách mạng, để giữ được địa vị thống trị về kinh tế, về xã hội của mình thì buộc giai cấp thống trị phải thay đổi đường lối cai trị theo hướng thúc đẩy tiến bộ

xã hội Phải thay đổi chính sách kinh tế làm thế nào để có lợi cho người lao động Tăng lương giảm giờ làm cải thiện môi trường sống, môi trường làm việc, phải cải cách chính sách về giáo dục, y tế, phúc lợi xã hội

Ví dụ: Giai cấp tư sản trong xã hội tư bản chủ nghĩa dưới sức ép đấu tranh từ phong chào công nhân Giai cấp tư sản để bảo vệ địa vị thống trị xã hội của mình thì bắt buộc phải điều chỉnh rất lớn về mặt kinh tế (tăng lương, giảm giờ làm, cải thiện môi trường làm việc cho công nhân.) Đó là khả năng tự điều chỉnh của chủ nghĩa tư bản để giai cấp tư sản giữ vững được địa vị thống trị xã hội của mình Nhưng nếu không có kết quả của cuộc đấu tranh giai cấp, không có phong trào đấu tranh giai cấp một cách thường xuyên liên tục của giai cấp công nhân thì giai cấp

tư sản sẽ không thực hiện việc điều chỉnh đó Vì vậy, cuộc đấu tranh giai cấp buộc giai cấp thống trị phải thay đổi đường lối cai trị theo hướng thúc đẩy tiến bộ xã hội

Đấu tranh giai cấp còn có ý nghĩa cải tạo bản thân các giai cấp tầng lớp nhân dân lao động

Vai trò là động lực của đấu tranh giai cấp còn được thể hiện trong những thời kỳ tiến hoá xã hội Ngay trong phạm vi vận động của một hình thái kinh tế

-xã hội, đấu tranh giai cấp thường xuyên tác động thúc đẩy sự phát triển mọi mặt của đời sống xã hội Thực tiễn cho thấy, sự phát triển của kinh tế, chính trị, văn hoá và ngay cả tư tưởng, lý luận của xã hội.v.v đều là sản phẩm ít, hoặc nhiều mang dấu ấn của cuộc đấu tranh giai cấp Đấu tranh giai cấp chẳng những có tác dụng cải tạo xã hội, xoá bỏ các lực lượng xã hội phản động, mà còn có tác dụng cải

tạo bản thân các giai cấp cách mạng Thông qua thực tiễn đấu tranh giai cấp, giai cấp cách mạng có sự trưởng thành về mọi mặt Các giai cấp cách mạng cũng phải

tự nâng mình lên đáp ứng được yêu cầu của lịch sử Cải tạo bản thân các giai cấp tầng lớp nhân dân lao động, làm cho giai cấp bị trị và quần chúng cách mạng ngày càng trưởng thành hơn về tất cả các mặt để chuyển cuộc đấu tranh từ trình độ tự phát lên trình độ hoàn toàn tự giác

Ví dụ: Phong chào đấu tranh của giai cấp công nhân Từ khi giai cấp công nhân mới ra đời, qua mỗi phong trào đấu tranh thì ta càng thấy trình độ giác ngộ của giai cấp công nhân càng nâng cao Những ngày đầu đấu tranh, giai cấp công nhân không nhận thức được về giai cấp bóc lột, không biết được lý do vì sao mình

bị áp bức bóc lột Cho nên đã lầm tưởng rằng những cỗ máy vô tri vô giác là kẻ thù của mình và dẫn tới phong chào đập phá máy móc Sau đó giai cấp công nhân hiểu rằng không phải những cỗ máy vô tri vô giác đó là kẻ thù của mình mà bản chất là quan hệ đằng sau những cỗ máy đó tức là những ông chủ của nó đó là giai cấp tư sản nên sau này là cuộc đấu tranh chống giai cấp tư sản chứ không phải đấu tranh đập phá máy móc nữa (đây là bước giác ngộ đầu tiên)

Ngoài ra, ban đầu là công nhân chỉ đấu tranh về kinh tế, đòi tăng lương giảm giờ làm cải thiện môi trường lao động môi trường làm việc, nếu giai cấp tư sản thỏa hiệp thì cuộc đấu tranh sẽ bị dập tắt Vì cuộc đấu tranh rất thuần túy, đấu tranh

từ chỗ bức xúc, ở đâu có bức xúc ở đó có đấu tranh nên đấu tranh rất riêng lẻ, rời rạc, không có kế hoạch, không có biện pháp, không có chiến lược sách lược Cứ tiếp tục như vậy thì cuộc đấu tranh mãi mãi không thành công, dễ bị giai cấp tư sản đạp đỗ Nhưng dần dần giai cấp công nhân nhận thức được muốn thắng lợi không chỉ đấu tranh về kinh tế mà phải đấu tranh cả về tư tưởng mà đích cao nhất là đấu tranh về chính trị để giành chính quyền, phải thủ tiêu được chính quyền của giai

được không chỉ đấu tranh một cách lẻ tẻ rời rạc Muốn thắng lợi, giai cấp công nhân phải tổ chức thành một lực lượng đoàn kết, thống nhất về ý chí độc lập của giai cấp cho nên “Liên đoàn những người cộng sản” đã ra đời ,Quốc tế I, Quốc tế

II, Quốc tế III mới được thành lập và đặc biệt muốn thắng lợi phải có kế hoạch có chủ trương đường lối có chiến lược sách lược rõ ràng từ đó lý luận cách mạng của chủ nghĩa mác Lênin mới ra đời soi đường dẫn dắt cho phong trào của giai cấp công nhân đi đến thắng lợi Như vậy chúng ta thấy dằng rõ ràng đấu tranh giai cấp

đã giúp cải tạo bản thân giai cấp bị trị và quần chúng cách mạng, các giai cấp bị thống trị mới gột rửa được tinh thần nô lệ và những tập quán xấu do chế độ người

áp bức người tạo nên để vun đắp tinh thần vươn lên tự giải phóng mình thông qua các cuộc cách mạng xã hội từ đó nó đã góp phần thúc đẩy xã hội không ngừng vận động, không ngừng phát triển nên đấu tranh giai cấp ở đây chính là một động lực trực tiếp cơ bản quan trọng để thúc đẩy xã hội phát triển ổn định

Đấu tranh giai cấp là động lực phát triển của xã hội có giai cấp Song vai trò

là động lực của các cuộc đấu tranh giai cấp trong lịch sử không giống nhau Vai trò của đấu tranh giai cấp đến mức độ nào điều đó phụ thuộc vào quy mô, tính chất của các nhiệm vụ kinh tế, chính trị, xã hội mà mỗi cuộc đấu tranh giai cấp phải giải quyết Cuộc đấu tranh giai cấp của giai cấp vô sản chống giai cấp tư sản là cuộc đấu tranh giai cấp cuối cùng trong lịch sử Do tính chất, quy mô rộng lớn và triệt

để của các nhiệm vụ mà nó phải giải quyết, vì vậy đấu tranh giai cấp của giai cấp

vô sản là “đòn bẩy vĩ đại nhất" trong lịch sử xã hội có giai cấp

Đấu tranh giai cấp là động lực phát triển của xã hội, nhưng không phải là

động lực duy nhất mà là một động lực trực tiếp và quan trọng Vì vậy, trong đấu

tranh cách mạng cần phải xác định hệ thống các động lực của xã hội, có nghệ thuật

sử dụng những động lực đó để giải phóng giai cấp và thúc đẩy xã hội phát triển