Sàn giao dịch điện tử trên thế giới và Việt Nam Thực trạng và triển vọng

Sàn giao dịch điện tử trên thế giới và Việt Nam Thực trạng và triển vọng

T R Ư Ờ N G ĐẠI H Ọ C NGOẠI T H Ư Ơ N G KHOA KINH TẾ NGOẠI THƯƠNG

£o°§°ea

Đề tài:

Sinh viên thực hiện ĩ H O À N G THỊ NGỌC MAI Lớp : A10-K40C-KTNT H À NỘI Giáo viên hướng dẫn : ThS vũ CHÍ THANH

H à Nội, 2005

SÀN GIAO DỊCH ĐIỆN TỬ TRÊN THẾ GIỚI

VÀ VIỆT NAM: THỰC TRẠNG VÀ TRIỀN VỌNG

Sinh viên: Hoàng Thị Ngọc Mai Lớp A10-K40C- K T N T H à Nội Giáo viên hướng dẫn: ThS vũ C H Í T H A N H

ỉ í

Hà Nội 2005

LỜJCẢmơfỉ

Trước hết con xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc đến ba mẹ, những người

đã có công nuôi dưỡng và dạy do để con nên người và có được ngày hôm

nay

Em xin chân thành cảm ơn trường Đại Học Ngoại Thương, khoa Kinh

Tế Đối Ngoại, các thầy cô giáo đã tận tình dạy do em trong suốt thời gian

em học tập tại trường

Đặc biẫt, em xin chân thành cảm ơn thấy Vũ Chí Thanh - trực tiêp

hướng dẫn em- Đã tạo điều kiẫn cho em ve kiên thức đê em hoàn thành khoa

luận tốt nghiẫp này

Tôi cũng xin chân thành cảm ơn anh chị tôi, tất cả bạn bè và toàn thê anh chị trong công ty cổ phần phẩn mềm phát triên doanh nghiẫp ENTERSOFT đã nhiẫt tình giúp đỡ tôi trong suốt thời gian tôi làm luận văn

Sình Viên

Hoàng Thị Ngọc Mai

A10-K40-KTNT

MỤC LỤC

LÒI NÓI ĐẦU 3

CHƯƠNG Ì GIỚI THIỆU VÈ SÀN GIAO DỊCH ĐIỆN TỬ 5

ì TỐNG QUAN VÈ SÀN GIAO DỊCH ĐIỆN TỬ 5

1.1 T h ư ơ n g m ạ i điện t ử 5 1.2 Sàn giao dịch điện t ử 7 1.3 C á c đặc t r u n g của m ộ t sàn giao dịch điện t ử 1 1

1.3.1 Các bên tiến hành giao dịch trong thương mại điện t ử không tiếp xúc trực tiêp

với nhau và không dôi hoi phái biêt nhau t ừ trước 11

1.3.2 Không còn khái niệm biên giới quốc gia, S G D cho phép doanh nghiệp tham

vào thị trường cạnh tranh toàn cểu 12

1.3.3 S G D điện t ử có sự tham gia của ít nhất 3 chu thê (người mua người bán, bên

thử ba), bên t h ứ ba không thể thiếu đó là nhà c u n g cấp dịch v ụ (dịch vụ mạng,

các cơ quan chứng thực) 12 1.3.4 Đ ố i v ớ i thương mại truyền thống t h i mạng lưới thông t i n là cơ sờ trao đổi d ữ

liệu, còn d ố i v ớ i SGD điện t ử thì mạng lưới thông t i n chính là thị trường 13

1.4 C á c y ế u tố cần t h i ế t cho m ộ t sàn giao dịch 14

1.5 Q u y trình hoạt động c ủ a m ộ t sàn giao dịch thông thường 16

1.5.1 Các loại hình sàn giao dịch điện tử 16

1.5.2 Q u y trình hoạt động 18

l i L Ợ I Í C H C Ủ A S G D T M Đ T 26 li.Ì L ọ i ích cho các bên t h a m gia 26

Khỏa luận tốt nghiệp

A10-K40- KTNT

ì T Ì N H H Ì N H S G D Đ I Ệ N T Ử T R Ê N T H Ế G I Ớ I 32

LI Khái quát SGD điện tử thế giói trong những năm qua 32

[.1.1 Lịch sử hình thành SGD điện tử 32

1.1.2 T i n h hình S G D hiện nay trên thế giới 35

1.1.3 X u huống S G D ì M i n hiện nay 42

II.2 Một sá mô hình sàn giao dịch điện tử tại Việt Nam 65

IU Triển vọng SGD TMĐT ở Việt Nam 70

CHƯƠNG 3 GIỊI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUỊ HOẠT ĐỘNG CỦA

SÀN GIAO DỊCH ĐIỆN TỬ TẠI VIỆT NAM 76

ì ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIÉN SÀN GIAO DỊCH ĐIỆN TỬ 76

l i C Á C G I Ị I P H Á P 78 li.Ì Hoàn thiện khung pháp lý 78

li.2 Phát triển co sở hạ tầng 85

II.3 Các biện pháp khuyến khích của Nhà nước và doanh nghiệp 91

KÉT LUẬN 100

TÀI LIỆU THAM KHỊO 103

Nghiên cứu về sàn giao dịch điện lư

Sàn giao dứch điện tử (SDG) là một phần rất quan trọng và được xem là một trong những hoạt động chu yếu cua T M Đ T nói chung Chúng ta m ớ i chi biết việc kinh doanh buôn bán qua mạng là việc giới thiệu hàng hoa đến người tiêu dùng trên vvebsite của minh, tuy nhiên SGD còn đảm nhiệm nhiều chức năng khác hỗ trợ cho hoạt động của các doanh nghiệp Hầu hết chúng ta nghĩ T M Đ T được xem như một chợ ào có người mua và người bán, tuy nhiên thực tế lại đa dạng hơn nhiều bởi có the nói T M Đ T là một thứ trường ảo trên mạng có người mua, người bán, người môi giói

và các cơ quan nhà nước Chính vì vậy chúng ta cần phái nghiên cứu một cách cụ thể

về các hoạt động đó

SGD điện tứ được hình thành và phát triển rất mạnh mẽ trên thế giới, đặc biệt là ớ các quôc gia phát niên X u hướng T M Đ T hiện nay đang xuât hiện mạnh mẽ ờ các quốc gia Châu Á trong đó có Việt Nam Việc nghiên cứu về SGD điện tử và các yêu cầu cần thiết đê tham gia SGD điện tư đó sẽ là nên tang cơ sơ đê các nước cũng như các doanh nghiệp có một đứnh hướng chiến lược rõ ràng

T r o n g luận văn này sẽ tập trung tìm hiểu 3 v ấ n đề chính đó là:

- Tông quan vê SGD điện tử

- Sàn giao dứch điện tứ hiện nay trên thế g i ớ i và V i ệ t N a m

- Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của S G D điện t ử tại V i ệ t

N a m

Khóa luận tối nghiệp Hoàng Thị Ngọc Mai

A10-K40-KTNT

B a n ộ i dung trên sẽ nằm trong ba chương chính và tập trung hướng giai pháp cho SGD điện tứ của V i ệ t N a m thông qua việc phàn tích các m ô hình SGD điện t ứ thành công trên thế giới

Các doanh nghiệp V i ệ t N a m hiện nay đã và đang chuân bị hành trang cho một cuộc chinh phục mới Thành công hay thất bại phụ thuộc vào bước đi cua từng doanh nghiệp Bài luận văn này sẽ góp phẩn mang l ạ i m ộ t cái nhìn khái quát về những việc m à các doanh nghiệp V i ệ t N a m cần phải làm trong thửi gian tới đê có thê hội nhập được v ớ i nên k i n h tê thê g i ớ i , n ă m bát được m ọ i cơ h ộ i

m à SGD điện t ử mang lại

J%ìúên cứu về sàn giao dịch điện tư Trang 4

-Khóa luận tốt nghiệp Hoàng Thị Ngọc Mai

A10-K40- KTNT

C H Ư Ơ N G Ì GIỚI THIỆU VÈ SÀN GIAO DỊCH ĐIỆN TỬ

Ì TỒNG QUAN VÈ SÀN GIAO DỊCH ĐIỆN TỦ

LI Thương mại điện tử

V ớ i sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế cộng v ớ i sự tiên bộ cùa khoa học kỹ thuật đặc biệt là ngành công nghệ thông t i n trong thời gian gần đây chúng ta đã nghe nhắc nhiều đến khái n i ệ m Thương M ạ i Điện T ứ ( T M Đ T ) Đ â y

là một khái niệm vẫn còn tương đỏi m ớ i m é đặc biệt là đỏi v ớ i các nước đang phát triển Trải qua hơn 10 n ă m tồn tại và phát triển, T M Đ T đã đóng góp không nhỏ vào sự l ớ n mạnh của nền kinh tế m ỗ i quỏc gia cũng như thương m ạ i toàn cầu Chính vì những ưu điếm đó, T M Đ T ngày nay đang dần được hoàn thiện và trớ nên thực sự h ữ u ích hơn đặc biệt trong buôn bán quỏc tế Sự phát triển của

T M Đ T cũng phù hợp v ớ i xu hướng hợp tác của các khỏi liên m i n h k i n h tế trong

k h u vực cũng như trên toàn thế giới Mặc dù còn là m ộ t lĩnh vực tương đỏi m ớ i tuy nhiên T M Đ T chác chăn sẽ là sự l ự a chọn của tương lai và việc nghiên cứu vấn đề này sẽ mang lại một l ợ i thế lớn một giá trị m ớ i cho thương m ạ i cũng như

sự phát ừiển của toàn xã hội T M Đ T sẽ là công cụ để x o a nhòa biên g i ớ i các quỏc gia và là nhân tỏ chính quyết định sự thành công hay thất bại của m ỗ i hãng kinh doanh

H i ệ n nay trên thế giới có nhiều quan điểm khác nhau về thương m ạ i điện

tử, trong đó sàn giao dịch điện t ử là một trong những hình thức hoạt động chủ yếu cứa thương mại điện tử

Uy ban Liên Hợp Quỏc về Luật Thương M ạ i Quỏc Te ( U N C I T R A L ) đã đưa ra định nghĩa cua mình về thương mại điện tư như sau :"Thuật ngữ Thương mại cần đươc diễn giải theo nghĩa rông đe bao quát các vấn đề phát sinh t ừ m ọ i quan hê mane

Nghiên cứu về sàn giao dịch điện lư Trang 5

-Khóa luận tốt nghiệp Hoàng Thị Ngọc Mai

A10-K40-KTNT

tính chất thương mại dù có hay không có họp đồng Các quan hệ mang tính thương mại bao gồm các giao dịch sau đây: bất cứ giao dịch nào về thương mại nào vê cung cấp hoặc trao đối hàng hóa hoặc dịch vụ; thỏa thuận phân phối; đại diện hoặc đại lý thương mại, ủy thác hoa hồng; cho thuê đài hạn; xây dụng các công trinh; tư vân; kỹ thuật công trình; đầu tư; cấp vốn; ngân hàng; bảo hiờm; thỏa thuận khai thác hoặc chuyờn nhượng; liên doanh các hình thức khác về họp tác công nghiệp hoặc kinh doanh; chuyên chơ hàng hóa hay hành khách bằng đường biên, đường không, đường sắt hoặc đường bộ"

Trao đôi buôn bán hàng hoa dịch vụ chì là m ộ t phân trong các hoạt động thương mại m à U N C I T R A L đưa ra T u y nhiên định nghĩa này chưa nói lên được những đặc trưng cơ bản của T M Đ T m à m ớ i chi nêu lên được phạm v i hoạt động của T M Đ T Chính vì vậy U y ban Châu  u đưa r a định nghĩa về Thương m ạ i điện t ử như sau:

"Thương m ạ i điện t ử được hiờu là việc thực h i ệ n hoạt động k i n h doanh qua các phương tiện điện tử N ó dựa trên việc x ử lý và truyền d ữ liệu điện t ử dưới dạng text, â m thanh và hình ánh Thương m ạ i điện t ử g ồ m n h i ề u hành v i trong

đó hoạt động mua bán hàng hóa và dịch vụ qua phương tiện điện tử, giao nhận các nội dung kỹ thuật số trên mạng, chuyến tiền điện tử, m u a bán cố phiếu điện

tứ, vận đơn điện tử, đấu giá thương mại, hợp tác thiết kế, tài nguyên mạng, mua sắm công cộng, tiếp thị trực tiếp t ớ i người tiêu dùng và các dịch v ụ sau bán hàng Thương mại điện t ử được thực hiện đối v ớ i cả thương m ạ i hàng hóa, các hoạt động truyền thống, và các hoạt động m ớ i (như siêu thị ảo)"

N h ư vậy T M Đ T là hình thức mua bán hàng hoa và dịch v ụ thông qua hệ thống máy tính nối mạng toàn cầu Định nghĩa về T M Đ T cứa ú y Ban Châu  u đã nói lên được nhũng nét đặc trưng của T M Đ T so v ớ i thương mại truyền thống, đồng thòi định nghĩa cũng đã nêu đầy đủ phạm v i hoạt động của T M Đ T

J^hiên cứu về sàn giao dịch điện tư

Khóa luận tốt nghiệp Hoàng Thị Ngọc Mai

A10-K40-KTNT

1.2 Sàn giao dịch điện t ử

Sàn giao dịch điện t ứ là m ộ t t r o n g những hoạt động c h ủ y ế u và mạnh mẽ của T M Đ T nói chung Chính vì vậy SGD có đầy đủ n h ữ n g đặc trưng và tính chất của hoạt động T M Đ T T u y nhiên SGD c h ủ y ế u là nơi thực hiện các hành v i thương mại giữa các công ty v ớ i nhau, như vậy S G D có thê hiêu "Là nơi thực hiện các giao dịch giữa các doanh nghiệp v ớ i nhau trên mạng, ta thường g ọ i là giao dịch B2B Các bên giao dịch t r o n g B 2 B bao gỗm: người t r u n g gian trực tuyên, người mua, và người bán Các loại giao dịch theo B 2 B gỗm: mua ngay theo yêu cầu k h i giá thích hợp, và mua theo hợp đỗng dài hạn, dựa trên đ à m phán cá nhân giữa người mua và người bán"

N h ư vậy SGD điện t ử là nơi trao đối thông tin và tiến hành giao dịch giữa các doanh nghiệp T r o n g m ỗ i giao dịch đó có sự tham g i a cùa ít nhất ba bên đó là: người mua, người bán và bên t h ứ ba Ba đối tượng tham g i a đều hướng đến một mục tiêu chung đó là việc thực hiện mua bán trên mạng N g ư ờ i mua và người bán chủ yếu cung cấp thông t i n cần mua và cần bán, t ừ đó l ự a chọn đối tác phù hợp để thực hiện giao dịch Bên t h ứ ba thông thường có n h i ệ m v ụ cung cáp các công cụ để tiến hành các giao dịch đó, đỗng thời h ỗ t r ợ các doanh nghiệp chứng thực độ chính xác trong các đơn hàng, để t ừ đó kết h ọ p người mua và người bán thực hiện đơn hàng C ó thể thấy rằng vài trò của ba chủ t h ể này đều có t ầ m quan trọng ngang nhau nếu thiếu một trong ba chủ thế này thỉ giao dịch trên mạng không thể thực hiện được

SGD điện t ử có chức năng xúc tác hoạt động m u a bán và liên k ế t người mua (Buyer) và người bán (Seller) Đây là môi trường để các hoạt động mua và bán diễn ra N h u cầu trao đổi của các đối tượng chính được thoa mãn S G D c h ủ

y ế u thực hiện hai chức năng sau

- Chức năng liên kết người mua và người bán

<l%hiên cứu về sàn giao dịch điện tứ Trang 7

-Khóa luận tốt nghiệp Hoàng Thị Ngọc Mai

A10-K40-KTNT

- Chức năng làm địa diêm mua bán

Thông qua SGD điện tử người mua và người bán có thể t ự giới thiệu vê công ty minh cũng như nhu cầu trao đối hàng hoa với các đôi tác Chức năng liên két ơ đây thê hiện trong việc người cần mua tìm được người cần bán và ngược lại Chức năng này cũng tương đối giống chức năng cua chợ truyền thông Tuy nhiên t o n g mua bán truyền thống phạm vi về không gian và thời gian luôn bị giới hạn người mua và người bán có thể phải chú động hơn trong việc tìm kiếm đối tác Tuy nhiên trong SGD điện

tứ, việc liên kết giữa người mua và người bán có the được hỗ trợ bủng các phân m è m máy tính quàn lý chung trong một cơ sở d ữ liệu Hiện nay máy tính có thê tự động phức hợp yêu cầu cùa người mua và người bán đồng thời thông báo cho khách hàng của mình để họ có thể tận dụng cơ hội kinh doanh một cách hiệu quả nhất N h ư vậy SGD điện tử giữ vai trò to lớn trong những hoạt động đầu tiên và làm tiền đế cho việc thực hiện trao đối buôn bán giữa các hãng kinh doanh Chức năng này sẽ giám dân theo thời gian và mất dần tác dụng khi các doanh nghiệp đã có đủ thông tin K h i người bán và người mua đã tìm thấy đối tác phù họp họ sẽ tiến hành giao dịch với nhau Lúc này sẽ yêu cầu có một bên thứ ba (3rd party), đây là bên có nhiệm vụ đảm báo giao dịch đó là hoàn toàn họp pháp và tạo nên sự tin tường giữa hai bên đồng thời hoàn thiện các bước cuối cùng trong một quy trình giao dịch Bên thứ 3 có thế là các tố chức tài chính, người chuyên chở, nhà tư vấn, người môi giới Sự khăng khít trong m ố i quan hệ này được thể hiện bủng các mũi tên theo m ô hình dưới đây Đây là m ố i quan

hệ khép kín và tương tác lẫn nhau Nêu thiêu một trong 3 bên chắc chắn giao dịch trực tuyến đó không thể thực hiện được K h i doanh nghiệp đã có đủ thông tin về khách hàng của mình thi vai trò là người trung gian cùa SGD điện t ử sẽ giảm dần m à chuyến sang một chức năng khác đó chính là chức năng làm địa điểm mua bán Tại đây khách hàng có the lựa chọn hàng hoa, yêu cầu đặt hàng cũng như thanh toán trực tuyến SGD điện t ử có thế đảm nhận tất các các yêu cầu đó và giúp cho việc trao đồi hàng hoa diễn

ra thuận tiện và an toàn hơn Chức năng này cũng tương t ự như chức năng của chợ truyền thống T u y nhiên đối v ớ i chợ t u y ề n thống, người mua và người bán phải sáp

Nghiên cứu ve sàn giao dịch điện lư Trang 8

-Khóa luận tốt nghiệp

Hình ì Mối liên quan giũa các bên

B ê n cạnh hai chức năng cơ bản trên SGD điện t ử còn có m ộ t so chức năng

hỗ trợ khác như: quảng cáo sản phàm cũng như thông tin về doanh nghiệp m ộ t cách cụ thể và ấn tượng; phân tích thông tin thị trưững, khách hàng, n h u cầu thị trưững qua đó các doanh nghiệp có thế tham khảo để lập nên kế hoạch k i n h doanh cho mình Đây cũng là một trong những ưu diêm của S G D điện t ứ so v ớ i chợ truyền thống b ữ i muốn thực hiện các chức năng trên c h ợ truyền thong phải làm theo cách thù công và mất nhiều thữi gian phân tích tống h ợ p chính vì vậy hiệu quá không cao

SGD điện t ử tuy mới được ra đữi trong thữi gian gần đây những đã thế hiện

được những LIU điểm vượt bậc chính vi vậy việc nghiên cứu về SGD điện t ử một cách

thấu đáo chắc chan sẽ giúp cho việc hoàn thiện các SGD điện t ử hơn và m ở rộng thêm nhiều các chức năng khác phục vụ cho nhu cầu trao đối hàng hoa đang ngày một gia tăng trên toàn thế giới C ó ba loại SGD điện tử chính đó là:

Nghiên cứu về sàn giao dịch điện tứ

Khóa luận tốt nghiệp Hoàng Thị Ngọc Mai

A10-K40-KTNT

SGD điện tử người mua: Là SGD điện t ứ chi có m ộ t người mua và nhiêu người bán, người mua đưa r a yêu cầu của mình về hàng hoa cũng như chất lượng Qua đó ngươi bán sẽ g i ớ i thiệu sản phàm của mình đèn người mua m ộ t cách thuyết phục nhất bời h ọ sẽ phải cạnh tranh v ớ i nhiều nhà cung cấp khác SGD điện tư người bán: Là SGD điện tư chỉ có một người bán và nhiêu người mua N g ư ờ i bán giới thiệu sản phẩm cứa mình và các thông tin khác vê chất lượng cũng như vốn chuyến thanh toán N g ư ờ i mua phái đưa ra giá mua hợp lý nhất đê có thê sở hữu hàng hoa đó Hoạt động của S G D điện t ử người bán tương đối với hoạt động cùa việc đấu giá hàng hoa Thông thường người mua nào trả giá cao hơn sẽ được lựa chọn

SGD đ iện tử h ồ n h ợp: s G D đ iện tử n ày g Ồ m n hiểu n gười bán V à nhiều

người mua B ờ i vốy hoạt động của SGD hỗn hợp tương đối sôi nối N g ư ờ i mua

và người bán có thể tìm thấy bạn hàng phù hợp với k h ả năng của mình nhất m à không cần phải e ngại trước sự cạnh tranh của nhiều đối thủ S G D điện t ử h ỗ n hợp có thể chia nhò thành hai loại SGD hỗn h ọ p khác đó là: S G D điện t ử của ngành và SGD điên tử chung SGD điện tử ngành là tốp hợp doanh nghiệp trong cùng một ngành tham gia giới thiệu sản phẩm Các doanh nghiệp tham gia S G D này sẽ có nhiều l ợ i thế trong việc tìm khách hàng mua sản phẩm của mình và có thế chọn lọc khách hàng một cách tốt nhất do bất kỳ khách hàng nào tham gia vào SGD điện t ử ngành đều xác định yêu cầu của mình t ừ trước k h i tham gia

C ò n đối với SGD điện tử chung thi bất kỳ mặt hàng cũng như bất kỳ m ộ t công

ty nào cũng có thê tham gia Đây là một thị trường rộng lớn tuy nhiên l ạ i không

có sự cá biệt cho m ỗ i ngành hàng

SGD điện t ử tương đối hoàn thiện và đa dạng, các doanh nghiệp có thế

t i ế n hành k i n h d o a n h q u a mạng điện tử tuy thuộc vào đặc thù lĩnh v ự c của mình

đê có cách áp dụng phù hợp nhất Doanh nghiệp cần phải cân nhắc đối tượng khách hàng mục tiêu của mình là ai, và chiến lược k i n h doanh trong tương lai

<l%hiên cứu về sàn giao dịch điện tứ Trang 10

-Khóa luận tốt nghiệp Hoàng Thị Ngọc Mai

A10-K40- KTNT

của mình là gì? C ó như vậy doanh nghiệp m ớ i có thể nâng cao hiệu quả sau k h i tham gia SGD điện tử M ô hình c h ợ truyền thống tương đối phong phú và nhiều hơn rất nhiều so v ớ i S G D điện tử ngoài các sản phẩm thông thường, c h ợ truyền thông còn bao g ồ m các lĩnh vực khác như: môi g i ớ i , tài chính, chứng khoán ngân hàng, báo hiếm, quảng cáo, công nghiệp, nông nghiệp, khoa học, dẫch vụ Đ e có thế sánh kẫp và dần thay thế thẫ trường truyền thống, S G D điện t ử vẫn còn một chặng đườne khá dài đế đạt t ớ i mục đích cuối cùng V ớ i sự phát triên cùa khoa học kỹ thuật đặc biệt là công nghệ thông t i n , chắc chắn trong tương lai T M Đ T sẽ là một phần không thế thiếu t r o n g đời sống xã h ộ i nói chung

và SGD sẽ là công cụ đắc lực cho các doanh nghiệp tiến hành k i n h doanh hiệu quá hơn

1.3 C á c đặc t r u n g của m ộ t sàn giao dẫch điện t ử

1.3.1 Các bên tiến hành giao dẫch trong thương m ạ i điện t ử không tiếp xúc trực tiếp v ớ i nhau và không đòi hỏi phải biết nhau t ừ trước

Trong thương mại truyền thống, các bên thường gặp g ỡ nhau trực tiếp để tiến hành giao dẫch Các giao dẫch được thực hiện chủ yếu theo nguyên tấc vật lý như: chuyển tiền, séc, hoa đan, vận đơn, gửi báo cáo Các phương tiện viễn thông như: fax, telex, chì được sử dụng đế trao đối số liệu kinh doanh T u y nhiên việc sử dụng các phương tiện điện tử trong thương mại truyền thống chỉ đế chuyến tải thông tin một cách trục tiếp giữa hai đôi tác của cùng một giao dẫch

Thương mại điện t ử cho phép m ọ i người cùng tham gia từ các vùng xa xôi héo lánh đến các khu vực đô thẫ lớn, tạo điều kiện cho tất cà m ọ i người ờ khắp nơi có cơ hội ngang nhau tham gia vào thẫ trường giao dẫch toàn cầu và không đòi hói nhất thiết phải có mối quen biết với nhau Khách hàng có thế trao đổi mua bán thông qua sàn giao dẫch cùa mình m à không nhất thiết phải di chuyển vẫ trí, thông qua sàn giao dẫch,

cửu về sàn giao dịch điện từ

Khóa luận tốt nghiệp Hoàng Thị Ngọc Mai

ra k h ỏ i biên g i ớ i quốc gia mình N ế u như trước đây m u ố n g i ớ i thiệu sản phàm của mình, doanh nghiệp cần phải đến gặp trực tiếp khách hàng của mình có Việc gặp g ỡ trong nước đã khó khăn nhưng gặp g ỡ v ớ i đối tác nước ngoài càng khó khăn hơn Bằng việc tham gia vào SGD điện t ử hàng hoa của doanh nghiệp được giới thiệu trên toàn thế giới 24/24 g i ờ m à không làm ảnh h ư ở n g đến thời gian của doanh nghiệp D ù là khách hàng trong nước hay nước ngoài h ọ cũng đều có k h ả năng g i ớ i thiệu sản phẩm cùa mình nhanh nhất m à không bị giới hạn

về phạm v i lãnh thố và số lượng khách hàng

1.3.3 S G D điện t ử có sự tham gia của ít nhất 3 chủ t h ể (người mua, người bán, bên t h ứ ba), bên t h ứ ba không thể thiếu đó là nhà cung cấp dịch vụ (dịch vụ mạng, các cơ quan chứng thực)

T r o n g T M Đ T , ngoài các chủ thế tham gia quan hệ giao dịch g i ố n g như giao dịch thương mại t r u y ề n thống còn xuất hiện m ộ t bên t h ứ 3 đó là nhà cung cấp dịch vụ mạng và các cơ quan chứng thực Là n h ụ n g người tạo môi trường cho các hoạt động của sàn giao dịch điện tử N h à cung cấp dịch v ụ m ạ n g và cơ quan chứng thực có n h i ệ m v ụ lưu g i ụ các thông t i n g i ụ a các bên tham g i a giao dịch

Nghiên cứu về sàn giao dịch điện lư

Khóa luận tốt nghiệp Hoàng Thị Ngọc Mai

A10-K40-KTNT

đong thời h ọ cũng xác nhặn độ t i n cạy của các t h o n g t i n trong giao dịch điện tư Đây chính là m ộ t trong những nét đặc trưng rõ nét nhất của T M Đ T so v ớ i thương mại truyền thống, nếu như thương m ạ i truyền thống không cân bên t h ứ

ba, m à người m u a và người bán có thế trao đối trực tiếp v ớ i nhau và trực tiêp lưu g i ữ các thông t i n của mình thì trong T M Đ T nhất thiết phải có bên t h ứ 3 đặc biệt là người cung cáp dịch vụ mạng, đưổc xem như người cung cáp cơ sở hạ tầng cơ bản nhất đế thực hiện các giao dịch điện tứ

1.3.4 Đ ố i v ớ i thương mại truyền thống thì mạng lưới thông t i n là cơ sơ trao đổi d ữ liệu, còn đối v ớ i SGD điện t ử thì mạng lưới thông t i n chính là thị trường

Thông qua T M Đ T , nhiều loại hình k i n h doanh đưổc hình thành Các dịch

vụ gia tăng giá trị trên mạng m á y tính hình thành nên các trung gian ảo làm các dịch vụ môi g i ớ i kinh doanh và tiêu dùng Các siêu thị ảo đưổc hình thành đê cung cấp hàng hoa và dịch vụ trên mạng m á y tính

Đ ố i v ớ i thương mại truyền thống thông t i n chỉ phục v ụ cho mục đích tham khao hoặc trao đổi thông t i n , còn đối v ớ i S G D điện t ử các doanh nghiệp có t h ế

t i ế n hành k i n h d o a n h trực tiếp thông qua SGD của mình nơi lưu t r ữ các thông t i n đẩy đủ về sán phẩm hàng hoa và dịch vụ của mình

Hiện nay một số trang web nối tiếng như www.ebay.com, www.alibaba.com, www.amazon.com đang đóng vai trò quan trọng cung cấp thông tin trên mạng Các trang web này đã trớ thành các khu chổ khống lồ trên Internet Khách hàng có khả năng tìm kiếm thông tin về sản phẩm thông qua hàng ngàn website đồng thời có thể đặt mua hàng ngay trên trang web đó N g ư ờ i tiêu dùng đã bất đầu mua một số các loại hàng m à trước đây đưổc coi là khó có thể tiêu thụ trên mạng Việc ngồi trước máy tính và mua sắm hàng hoa có thế tiết kiệm đưổc thời gian và tiền bạc chính vì vậy người mua sẵn sàng tà thêm một lưổng tiền nhỏ thay cho việc phải đi đến cửa hàng để chọn lựa Tương t ự như vậy các hãng kinh doanh dường như còn có nhiều lơi thế hơn

Nghiên cứu về sàn giao dịch điện tứ Trang 13

-Khóa luận tốt nghiệp Hoàng Thị Ngọc Mai

A10-K40-KTNT

trong T M Đ T bới họ có thể tiết kiệm được chi phí và tăng lợi nhuận một các rõ rệt thông qua việc tham gia vào SGD điện tử Vai trò của công nghệ thông tin hiện nay không chì còn mang tính chất thông tin đơn thuần m à nó còn là cơ hội giao thương của tất cá các doanh nghiệp

1.4 C á c yếu tố cần thiết cho m ộ t sàn giao dịch

Sàn giao dịch B 2 B là nơi thực hiện chức năng như một c h ợ điện t ử hỗ t r ợ các doanh nghiệp tiến hành kinh doanh qua mạng, bên cạnh đó còn bao g ô m một sụ chức năng như sau: tiếp nhận đăng ký của người mua và người bán, quản

lý danh mục hàng hoa, truyền d ữ liệu, đấu giá đấu thầu, và cung cấp thông t i n

N h ư vậy để đảm bảo các chức năng đó của SGD, doanh nghiệp phải đảm bảo tôi

đa các yếu tụ cần thiết nhất đảm bảo SGD hoạt động tụt

- H ạ tầng kỹ thuật

Hạ tầng kỹ thuật về công nghệ ờ đày bao gồm: m á y tính, mạng Internet, công nghệ phần mềm hỗ t r ợ SGD điện tử Công nghệ này phải đủ nhanh, mạnh đảm bảo an toàn trong việc truyền tải các n ộ i dung thông t i n bao g ô m â m thanh, hình ảnh trung thực và sụng động H ạ tầng mạnh cho phép cung cấp các dịch vụ như xem phim, xem TV, nghe nhạc trực tiếp, chi phí kết n ụ i Intemet phải rẻ đế

đ á m bảo sụ người dùng Internet lớn Sau k h i Intemet ra đ ờ i và được p h ổ biến rộng rãi thì thương m ạ i điện t ử m ớ i thực sự có bước nhảy vọt Khái n i ệ m thương mại điện t ử hiện nay h à m ý thương mại Internet nhiều hơn

Hệ thụng an toàn bảo mật cho các giao dịch, chụng thâm nhập, chụng Virus, chụng thoái thác M ọ i giao dịch điện tứ đều thông qua mạng máy tính nụi mạng toàn cầu, chính vì vậy thông tin trao đụi có thế bị ăn cắp SGD có thê bị Virus tấn công bất

kỳ lúc nào và doanh nghiệp lại phải mất công xây dựng lại cần phải có thiết bị báo đảm an toàn tránh sự cạnh tranh không lành mạnh giữa các công ty và đảm bảo cơ sở căn cứ chác chăn đê có thê quy trách nhiệm cho các bên tham gia

Nghiên cứu về sàn giao dịch điện tư

A10-K40- KTNT

- H ạ t ầ n g về pháp lý

Phải có luật về giao dịch điện tử công nhận tính pháp lý của các chứng từ điện tứ, các hợp đồng điện t ử ký qua mạng, phải có luật bảo vệ quyên sớ hữu trí tuệ, bảo vệ sự riêng tư, báo vệ người tiêu dùng qua đó có thế bao vệ các giao dịch qua mạng T r o n g những năm gần đây sự phát triẵn cua công nghệ thông tin

đã giúp T M Đ T có được những thành công đáng kế, tuy nhiên bên cạnh đó cũng xuất hiện thêm nhiều m ố i nguy hiềm khác luôn sẵn sàng gây thiệt hại cho các bên tham gia T M Đ T Cân phải có m ộ t văn bản thông nhát điêu chinh các môi quan hệ này, qua đó các bên tham gia vào T M Đ T có thế áp dụng hoặc dẫn chiêu tới các văn bản của mình đế tăng thêm tính pháp lý góp phần đ à m bảo an toàn cho các giao dịch diễn ra trên mạng

- Co' sỡ thanh toán điện tử phải thuận tiện, an toàn

Các giao dịch điện t ử cũng yêu câu phải được thực hiện qua mạng thông qua một sô phương tiện như: thanh toán điện t ử qua thẻ, qua tiên điện tử, thanh toán qua EDI Các hình thức thanh toán này tuy thuận tiện nhưng cũng có những rủi ro nhất định khiến khách hàng không yên tâm như k h ả năng bị tiết l ộ thông tin qua thẻ, bị ăn cắp tiền t r o n g tài khoản Chính vì vậy t r o n g giao dịch điện t ử các doanh nghiệp phải đặc biệt quan tâm đến y ế u tố bảo mật t r o n g thanh toán đẵ báo vệ khách hàng cũng như bảo vệ chính mình

- H ệ t h ố n g v ậ n c h u y ế n t i n cậy, n h a n h , giá thành h ợ p lý

Phải có hệ thống cơ sở chuyến phát nhanh chóng kịp t h ờ i và t i n cậy Hàng hoa và dịch vụ h ữ u hình không thê chuyên qua mạng m à cân phải có m ộ t đội ngũ phân phối hàng nhanh chóng thuận tiện đến tay khách hàng T u y nhiên, bên cạnh những hàng hoa đó cũng có những mặt hàng khác có thế g ử i qua Intemet nhưng phải đ à m báo tính an toàn và nhanh chóng Các san phẩm, dịch vụ liên quan đến thông t i n như dịch thuật, tư vấn, đào tạo, các dịch vụ báo chí, t r u y ề n

Nghiên cứu về sàn giao dịch điện tư Trang 15

-Khóa luận tốt nghiệp Hoàng Thị Ngọc Mai

A10-K40-KTNT

thông đêu có thê được vận chuyên m ộ t cách dê dàng qua Internet Đôi v ớ i các hàng h oà đặc thù bát buộc vẫn p hải chuyên theo các kênh truyền thống như đường biển, đường hàng không, đường bộ Thông qua Internet ta vẫn có thê theo dõi quá trình phân phối hàng hoa đến tay người tiêu dùng và có thê kiêm tra tình trạng, vị trí của hàng hoa trên đường vận chuyên và thời gian khách hàng nhận được sàn phẩm, tạo uy tín cho doanh nghiệp T h ô n g thường các doanh nghiệp liên kết v ớ i các công ty vận tải biên, các công ty phát chuyên nhanh đê đám báo quá trình giao dịch được diễn ra suôn sè

- C ó n g u ỉ n nhân l ự c về công n g h ệ thông t i n , k i n h d o a n h , triên k h a i

t i ế p thị q u ả n g cáo xúc t i ế n bán hàng và t h a n h toán

N g ư ờ i làm k i n h doanh trong lĩnh vực T M Đ T không những chỉ yêu cầu v ố n

h i ế u b i ế t v ề k i n h t ế m à còn yêu cầu về trình đ ộ k ỹ thuật, V ì V ây m ộ t doanh nghiệp m u ố n tham gia SGD điện t ử nhất thiết phải có đ ộ i n g ũ nhân viên am hiêu

và thành thạo các quy trình trong T M Đ T

Ngoài ra đế xây d ưng thành c ông m ót S G D hoạt động t ố t còn c an đến

n h i ề u y ế u tố khác, đặc biệt trong giao dịch B 2 B doanh nghiệp cần chú ý t ớ i m ộ t

số y ế u tố quan trọng như sau: N g ư ờ i tham gia ban đầu, L o ạ i hình S G D điện t ử tham gia, Khách hàng mục tiêu, Khá năng thực hiện cùa S G D điện t ứ đó, Các hệ thống phụ có liên quan (ngân hàng, vận tải), C ơ chế giá (giá cố định hay giá l i n h hoạt), Loại hàng hoa và dịch vụ

K h i đã xác định được đầy đù các yếu tố cần thiết để thiết lập một SGD doanh nghiệp có thế tiến hành triển khai theo các tiêu chí đó Việc xác định được đối tượng

và các chức năng của SGD sẽ giúp doanh nghiệp thực hiện được dễ dàng hơn

1.5 Quy trình hoạt động của một sàn giao dịch thông thường

1.5 Ì Các loại hình sàn giao dịch điện t ử

- Sell-Side B2B: T h i trường nsười bán

•ighiên cứu về sàn giao dịch điện từ Trang 16

-Khóa luận tồi nghiệp Hoàng Thị Ngọc Mai

A10-K40- KTNT

Hình 2 Mô hình SGD điện tứ người bán

Sell-side B2B hay còn gọi là thị trường người bán.Trên sàn giao dịch này chi có một người bán và nhiều người mua Do chỉ có một người bán vì vậy người bán có un thế hơn trên thị trường này H ọ có quyền lựa chọn người mua theo yêu cẩu cùa mình Thông thường người mua nào trà giá cao hơn sẽ được tiến hành giao dịch SGD điện

tử này thông thường là của một công ty cụ thế, họ bán hàng của mình và không cho phép một hãng nào giới thiệu sản phẩm trên SGD của mình

- Bye-Side B2B: Thị trường người mua

Company B

<l<) B u y - S Ì U e B 2 B

Hình ĩ MÔ hình SGD điện tử người mua

Buy-Side chí có một người mua và nhiều người bán Trong SGD điện t ử này người mua chiếm ưu thế hơn, họ có quyền lựa chọn hàng hoa giữa các hãng khác nhau

và chọn mua hàng của những hãng có giá thạp nhạt, phù hợp với mình Thông thường sàn giao dịch người mua là của một tố chức H ọ cho phép các công ty cạnh tranh v ớ i nhau có thế giới thiệu cùng một loại sản phẩm trên SGD

- Collaborative commerce: SGD h ỗ n h ọ p

Nghiên cứu về sàn giao dịch điện tư Trang 17

-Ị Ly 0Q$

Khóa luận tốt nghiệp Hoàng Thị Ngọc Mai

ai) Collnborative commercn

///'/;/) í Mô AỈ«A 5GZ) điện tử hon hợp

SGD điện tứ hỗn hợp được coi như m ộ t k h u c h ợ ảo không l ồ , ớ đó các hãng kinh doanh thuộc bất kỳ m ộ t ngành k i n h tế nào cũng có thế tham gia Đ ố i tượng tham g i a c ó t h ể bao g ồ m các hàng k i n h doanh, h ộ gia đình, h i ệ p h ộ i ngành, chính phù, trường học T r o n g SGD điện tử này chúng ta cũng không thê phân biệt rõ ràng giắa B 2 B và B2C SGD điện tử h ỗ n hợp tạo nên sự cạnh tranh gay gắt giắa cà người mua và người bán M ọ i giao dịch dù l ớ n hay n h ỏ đều có thế

t i ế n hành trên S G D hỗn hợp chính vì vậy số lượng các phiên giao dịch rất nhiêu Thông thường SGD điện tử hỗn hợp cũng do m ộ t tô chức tiến hành nhăm tạo cơ hội giao thương giắa các thành phần k i n h tế có liên quan

1.5.2 Quy trình hoạt động

So v ớ i việc mua bán hàng tại thị trường truyền thống thì việc tiến hành mua hàng thông qua SGD điện tử phức tạp hơn T r o n g giao dịch truyền thống, người mua và người bán sau k h i đã đồng ý v ớ i các điều k i ệ n mua hàng h ọ có thể tiến hành thanh toán trực tiếp và kết thúc giao dịch, còn đ ố i v ớ i S G D điện tử, do người mua và người bán không tiếp xúc trực tiếp v ớ i nhau vì vậy các hoạt động mua bán hàng hoa trên SGD điện t ử có nhắng nét đặc trưng riêng t ừ việc tìm hàng, mua hàng, đến thanh toán và vận chuyển V i ệ c hiếu rõ các bước tiến hành

m u a hàng sẽ giúp các d o a n h nghiệp chủ động và t ự t i n hơn Ương các giao dịch

Nghiên cứu về sàn giao dịch điện tư Trang 18

-Khóa luận tối nghiệp Hoàng Thị Ngọc Mai

(5)

Thanh toán

Kết thúc giao

dịch

Hình 5 Các bước tiến hành giao dịch

Nghiên cừu về sàn giao dịch điện lư Trang 19

-Khóa luận tốt nghiệp Hoàng Thị Ngọc Mai

A10-K40-KTNT

B ư ớ c Ì: Đăng ký tài khoán

Doanh nghiệp phải ký làm thành viên của một SGD điện tử nhất định Việc đăng

ký này cho phép người mua và người bán có thế g ũ i thông tin yêu cầu về hàng hoa cần mua cũng như giới thiệu các sản phẩm cần bán K h i đã là thành viên của một SGD bất kỳ doanh nghiệp hoặc cá nhân có thế sử dụng tất cả sự hỗ trở cần thiết nhất m à SGD điện tử mạng lại Nêu không đăng ký làm thành viên thì doanh nghiệp hoặc cá nhân đó sẽ mất đi một số quyền m à mình có thế đưởc hưởng như quàng cáo hàng hoa nhận email báo cáo, tin tức, các cơ hội giao thương

Hàng đưởc giới thiệu theo n h ó m đối tưởng, thuận tiện c h o việc t r a cứu Danh mục hàng hoa hiển thị rõ ràng bao g ồ m cả hình ảnh và l ờ i g i ớ i thiệu ngắn

N g ư ờ i mua hàng có thế dễ dàng lựa chọn hàng hoa theo yêu cầu

Nêu khách hàng chọn mua băng cách t i m hiếu thông tin vê người bán thì họ có thể xem thông tin chi tiết về các công ty đồng thời k è m theo lời giới thiệu về sản phẩm cua công ty đó Thông thường hình ảnh minh hoa của sản phẩm luôn đưởc giới thiệu

Ị Login

Forgot passworcf?

A10-K40-KTNT

kèm theo một số tính năng nổi bật của sản phẩm đó, nhờ vậy khách hàng có thê nhận biết sán phẩm mình đang tìm kiếm là sản phẩm nào, do hãng nào cung cáp Giá cua san phẩm có thể được thế hiện kèm theo sản phẩm hoặc có thê không Chủ yêu giá được hiến thị trong các giao dịch B2C bởi giá luôn là yếu tố quyết định đèn việc mua hàng cùa các cá nhân và hộ gia đỉnh, còn trong B2B giá ca chua thực sự là vân đê quan trụng bời số lượng trao đôi trong B2B là tương đối lớn và có thê là giao dịch giữa hai công ty thuộc hai quốc gia khác nhau, vì vậy quyết định mua hàng còn phụ thuộc vào một số yếu tố khác như thanh toán, vận chuyển, báo hiểm Hầu hết các doanh nghiệp tham gia trên SGD B2B thường không tiến hành mua hàng và thanh toán ngay

mà việc đặt hàng có thê được thực hiện sau khi người mua tiên hành hoài! giá hoặc thoa thuận thêm vê các điêu kiện mua hàng khác với nhà cung cấp

Suppliers vvith vvebsites: 2 Inouitv Ra ĩ Ị ạt

s.i.ct w ,uppi,., s and choi. wgffimfFr?> o. fctyfpj-mna

click the column hírads»E to sort by supplteis and ic-gions in ascendỉng ót

Anri: C-rouf> Dĩ Cornj2gnỊgs [ne COIO 25 Taiwan f~

Supnlier Hame Reqion

1,1 , Prođucts — S e Ị e c t a l l

click the column heâders to sort by suppliers and regions in ascending or

d e í t s n d i n Ị o r d e r

Hình 7 Thông tin nhà cung cấp

Danh sách người bán được liệt kê theo từng ngành hàng vi vậy khách hàng

có thê so sách việc cune cáp hàng hoa giữa các công ty

Bước 3: Chụn hàng

Sau khi chụn hàng hoặc nhà cung cấp phù hợp người mua sẽ đưa những sản

phẩm mà mình đã chụn vào giỏ mua hàng (shoping can) hoặc có thể tiến hành

Nghiên cứu về sàn giao dịch điện lư

Khóa luận tốt nghiệp Hoàng Thị Ngọc Mai

A10-K40-KTNT

đặt hàng qua mạng ngay (Inquire) Các bước tiếp theo của đặt hàng qua mạng có thế là yêu cầu thêm thông tin về sản phẩm hoặc hoàn giá với nhà cung cáp Nêu đồng ý với các điều khoản giá, vận chuyển, thanh toán mà nhà cung cáp đưa ra thì có thế tiến hành mua ngay sau khi đã lựa chọn đúng san phàm và tiêp tục thực hiện bước 4

Suppliers with vvebsites: 2 V i e » I n q u i r v B a K e t

eagifflE3

ỉek-ct 17 uppi.o,- -hct i. l A-\;i t -t:í-iĩầ 0 Ị S')>*i-ầ-<.Q:<ĩề

Hình 8 Đặt hàng

Bước 4: Kiểm tra hàng trước khi thanh toán

Sau khi đã chọn đủ số hàng hoa cần mua, ngượi mua tiến hành kiêm tra hàng hóa trước khi thanh toán (View shoping can)

Khách hàng sẽ nhìn thấy số tiền mà mình cần thanh toán bao gồm: giá của sản phẩm, chi phí vận chuyển, thuế (nếu có)

Bèn cạnh đó phương thức thanh toán cũng được lựa chọn, thông thượng một SGD có thể cho khách hàng lựa chọn nhiều hình thức thanh toán khác nhau nhằm tạo thuận lợi và tiện ích nhất cho khách hàng

Nếu khách hành chấp nhận các yêu cầu mà ngượi bán đưa ra, họ có thế tiến hành mua hàng ngay và thực hiện bước tiếp theo đó là thanh toán

Shipping, payment details and return policy

S h i p p i n g Cost S e r v i c e s A v a i l a b l e A v a ỉ l a b l e t o

us $3.85 us Postal Setvice Priority Mai!® United s t a t e s Only

Will ship lo United States

S h i p p i n g i n s u r a n c e

us 11.30 Optiũna!

•/ghiền cứu về sàn giao dịch điện tứ Trang 22

-Khóa luận tốt nghiệp Hoàng Thị Ngọc Mai

A10-K40- KTNT

Payment methods accepted

This seller, lady-gold, p r e í e r s PayPal

r mmũ'

B

• M o n e y o r d e r / C a s h i e r s c h e c k

• o t h e r - See P a y m e n ! Instructìons for payrnent m e t h ũ d s a c c e p t e d

Learn abũut aayrnenĩ m e t h o d s

Hình 9 Vận chuyến và thanh toán

B ư ớ c 5: Thanh toán

C ó nhiều hình thức thanh toán m à khách hàng có thể lựa chọn trong đó bao gồm: thanh toán bằng thẻ tín dụng, séc, tiền mặt, tài k h o ả n thương m ạ i (merchant account) V à một số hình thức thanh toán khác như PayPal

Bên cạnh đó còn có các hình thức thanh toán phô biến như:

- Thanh toán trực tiếp qua tài khoản ngân hàng

- Thanh toán bàng séc hoặc bằng thư

- Thanh toán qua tài khoản thương m ạ i

- Thanh toán qua bên thứ ba

- Thanh toán qua công thanh toán

Việc tìm được một hình thức thanh toán phù hợp v ớ i hai bên là điêu rát

quan trọng, cần phải có m ộ t hình thức thanh toán an toàn và đảm bảo bí mầt cho

cả hai bên Chính vì vầy đế đ à m bảo việc thanh toán được diễn r a thuần l ợ i , thông thường trong thanh toán trực tuyến thường yêu cầu m ộ t bên t h ứ 3 hay còn gọi là "Cơ quan chứng thực" T ổ chức này có n h i ệ m vụ xác nhần tính chính xác

về thông tin cùa hai bên giao dịch và đảm báo việc thanh toán đó là hợp pháp và người mua có đủ k h ả năng thanh toán Đ â y là m ộ t trong n h ữ n g đặc trưng của SGD điện t ử khác v ớ i giao dịch truyền thống D o người m u a và người bán không găp mát nhau trong suốt quá trình giao dịch, việc trao đ ổ i c h ủ y ế u thông

Nghiên cứu về sàn giao dịch điện lư Trang 23

-Khóa luận tốt nghiệp Hoàng Thị Ngọc Mai

A10-K40-KTNT

qua sự t i n tướng lẫn nhau C ơ quan chứng thực chính là biện pháp đảm bảo niêm tin giữa hai bên và là căn cứ đế giải quyết các m â u thuẫn có thê xảy ra N ê u như mối doanh nghiệp k h i tiến hành giao dịch đêu phải t ự t i m hiêu vê đôi tác cua mình thì sẽ mất rất nhiều thời gian và công sức Đôi k h i n h ữ n g thông t i n đó lại mang tính chủ quan, chính vì vậy việc ra đời một tô chức chứng thực sẽ giúp việc giao dịch trực tuyến đặc biệt trong khâu thanh toán đưắc tiên hành một cách thuận tiện và khách quan hơn Quy trình giao dịch đưắc thực hiện khép kín

và hoàn toàn ứng dụng các tiện ích của công nghệ thông t i n loại dân các giao dịch mang tính thu công và kém hiệu quả Đây cũng chính là một trong những mục tiêu m à T M Đ T nói chung và SGD điện t ử nói riêng đang cố gắng đạt đưắc Quy trình thanh toán qua có thể đưắc thực hiện theo các bước như sau:

N g ư ờ i mua

C ơ quan chứng thực

(1) (5)

N g ư ờ i bán

Hình 10 Thanh loàn có việc chứng thực của bén thứ ba

B ư ớ c 1 : Khách hàng nhập m ã t h ẻ tín dụng của mình vào hệ thống cùa

người bán (thông qua SGD)

<l%hiên cứu về sàn giao dịch điện tứ Trang 24

-Khóa luận tét nghiệp Hoàng Thị Ngọc Mai

A10-K40-KTNT

B ư ớ c 2: N g ư ờ i m u a chuyên thông t i n thẻ tín dụng của người m u a đèn m ộ t

cơ quan chứng thực nhằm k i ể m t r a độ chính xác của t h ẻ tín dụng và kha năng thanh toán của khách hàng

B ư ớ c 3: C ơ quan chứng thực xác nhận thông t i n trên thẻ tín dụng của khách hàng và thông báo trớ lại cho người bán đế tiếp tục tiến hành giao dịch

Bước 4: Tiền trong tài k h o a n của khách hàng sẽ được chuyên sang cho người bán theo giá trị đơn hàng

Bước 5: Chấp nhận đon hàng và tiến hành giao hàng

Đây là quy trình thanh toán chung nhất cho m ọ i giao dịch điốn tử T u y nhiên tuy thuộc vào đặc điểm của một số quốc gia và thói quen mua sắm của khách hàng thì có thê sử dụng nhiều phương thức thanh toán khác nhau N ổ i bật nhất hiốn nay là hình thức thanh toán bằng tài khoản thương mại (Merchant account) và hình thức thanh toán PayPal là phương thức thanh toán được hỗ trợ bời eBay, một trong những công ty buôn bán qua mạng lớn nhất hiốn nay Hầu hết các vvebsite chứng thực hoạt động tương đối chuyên nghiốp tại các quốc gia phát triển Bên cạnh các website chứng thực

hố thống các ngân hàng thanh toán cũng đóng một vai trò không nhỏ, sự kết hợp giữa hai tổ chức này là một phần không thể thiếu trong các giao dịch trực tuyến Do thói quen mua sắm cũng như điều kiốn công nghố chưa phát triển và cũng chưa có luật điều chỉnh nên viốc chứng thực ờ các quốc gia kém và đang phát biên còn gặp nhiêu khó khăn

* Nhân xét: Q u y trình thanh toán trên mạng diễn ra tương đối đơn giản, khách hàng chỉ cần tham gia vào sàn giao dịch và thực hiốn theo các bước mua bán thông thường trên mạng M ỗ i SGD điốn t ử đều có hướng dẫn cụ thế cho khách hàng t h a m g i a giao dịch H ố thống các phần m ề m h ỗ t r ợ sự liên kết g i ữ a các công ty, hố thống ngân hàng và các cơ quan chứng thực sẽ giúp khách hàng

có thế tỉm k i ế m thông t i n m ộ t cách nhanh nhất và tiến hành giao dịch thuận tiốn nhất, giảm được các chi phí phát sinh như phương tiốn đi lại và có nhiều sự l ự a

cứu về sàn giao dịch điện từ Trang 25

-Khóa luận tối nghiệp Hoàng Thị Ngọc Mai

A10-K40- KTNT

chọn hơn Ngày nay SGD điện tử là sự lựa chọn hàng đầu của các doanh nghiệp

b ớ i những l ợ i ích m à nó mang lại, đặc biệt đối v ớ i các doanh nghiệp m u ô n m ở rộng ra thị trường nước ngoài thì việc tham g i a vào S G D điện t ể và các ứng dụng công nghệ cua doanh nghiệp đó cũng được sử dụng đề đánh giá mức độ nhanh nhạy và linh hoạt của doanh nghiệp V ớ i tốc độ phát triển cua công nghệ thông tin hiện nay việc ứng dụng công nghệ trong doanh nghiệp không phai \ iệc khó khăn

l i L Ọ I Í C H C Ủ A S G D T M Đ T

li.Ì L ợ i ích cho các bên tham gia

SGD điện t ử đang ngày một trờ nên quan trọng đối v ớ i các doanh nghiệp, đặc biệt k h i xu hướng toàn câu hoa đang ngày một ảnh hường mạnh hơn t ớ i nên

kinh tế toàn cầu số lượng các doanh nghiệp tham gia vào S G D ngày m ộ t nhiều,

điều đó chứng tỏ các doanh nghiệp đã nhận thức được n h ữ n g l ợ i ích to l ớ n m à

T M Đ T đ e m lại v ớ i sự phát triên của doanh nghiệp T r o n g đó phải kê đèn các thuận l ợ i có thế dễ dàng nhận thấy như:

- SGD điện tử giúp doanh nghiệp tham gia t h u được nhiều thông t i n về thị trường, đoi tác, giảm chi phí tiếp thị và giao dịch, tạo d ự n g và củng cố quan hệ bạn hàng Các doanh nghiệp nắm được thông t i n phong phú về k i n h tế thị trường, n h ờ đó có thê xây dựng được chiên lược sản xuất k i n h doanh thích hợp với xu thế phát triển của thị trường trong nước, k h u v ự c và quốc tế H i ệ n nay Internet được coi như một thư viện khổng l ồ m à chúng ta có thể tìm thấy bất kỳ một loại thông t i n nào Doanh nghiệp có thế tìm k i ế m bạn hàng, đ ố i tác, nhà cung cấp cũng như x u hướng tiêu dùng cùa người dân Bên cạnh việc t h u thập thông t i n doanh nghiệp cũng có thế tạo ra nguồn thông t i n có sẵn cho đối tác bằng cách t ự giới thiệu về mình qua các trang quảng cáo đồng thời g i ớ i thiệu về các sản phàm và dịch v ụ m à doanh nghiệp cung cáp

i/qhiên cứu về sàn giao dịch điện lư Trang 26

-Khóa luận tối nghiệp Hoàng Thị Ngọc Mai

A10-K40-KTNT

- G i ả m chi phí bán hàng, tiếp thị

SGD là một công cụ quan trọng giúp các doanh nghiệp giảm được tối đa các chí phí kinh doanh từ những chi phí tối thiểu nhất SGD giúp doanh nghiệp giảm chi phí văn phòng Nếu như trước đây các doanh nghiệp phải tốn kém thuê nhân viên với sô lượng lớn đồng thời phải có văn phòng rộng đủ đê nhân viên có thê làm việc thì g i ờ đây họ chí cận tiến hành kinh doanh với số lượng nhân viên ít và văn phòng nhó hơn rất nhiều, chi phí tìm kiếm chuyển giao tài liệu giảm nhiều lận Theo sô liệu của hãng General Electric cua M ỹ thì T M Đ T có thế giúp các doanh nghiệp tiết kiệm lèn đến

3 0 % Điều quan trọng hơn, với góc độ chiến lược, là các nhân viên có năng lực có thê tập trung nhiều hem vào công việc chuyên m ô n của mình hơn là phải mất thời gian cho các công việc hành chính Thông qua SGD doanh nghiệp có thê quảng bá giới thiệu sán phàm của mình băng nhiêu hình thức như: trình bày sản phàm trên mạng, g ử i email giới thiệu, két hợp quáng cáo với các công ty khác (tạo đường kết nối giữa hai công ty), chiến lược tiếp thị bắt buộc Bên cạnh đó một nhân viên có thế giao dịch được với nhiều khách hàng, catalogue điện tử (electronic catalogue) trên web phong phú hơn và thường xuyên cập nhật hơn so với catalogue in ấn chi có khuôn k h ổ có hạn, nội dung nghèo nàn và luôn lỗi thời N h ư vậy doanh nghiệp có thể tiết kiệm tối đa chi phí quảng cáo và tiếp thị, trong khi các hỉnh thức quảng cáo truyền thống có thể tốn rất nhiều tiền của doanh nghiệp

cứu về sàn giao dịch điện tứ

Khóa luận tốt nghiệp Hoàng Thị Ngọc Mai

A10-K40-KTNT

vậy các doanh nghiệp có thề tìm hiếu bạn hàng cũng như khách hàng và củng cô môi quan hệ Khoảng cách về địa lý và thời gian sẽ được khác phục một cách triệt đê nhát Qua đó sự họp tác và quản lý đều được tiến hành một cách nhanh chóng, liên tục Bạn hàng mới và khách hàng được phát hiện nhanh chóng trên phạm v i toàn quốc, toàn khu vực, toàn thế giới, và có nhiều cơ hội đê lựa chọn hơn Nếu như trước đây trao đôi qua thư hoặc gọi điện thường mất nhiều thời gian và tiền bạc thì g i ờ đây chí cân ngôi một nơi doanh nghiệp cũng có thứ kiêm soát được khách hàng của mình, nhanh chóng giải quyết các vấn đề phát sinh làm h ái lòng khách hàng nhanh n hất Thông qua website doanh nghiệp có thứ phục vụ khách hàng cùa mình 24/24 giờ, đàm bảo thông tin tới khách hàng một cách nhanh nhất và chinh xác nhất Các câu hòi của khách hàng

sẽ được trả lời cụ thế và bất kỳ lúc nào tiếp cận website khách hàng cũng dễ dàng tìm được câu trả lời cho mình

- Tạo điều kiện tiếp cận kinh tế tri thức

Sự phát triứn cùa khoa học kỹ thuật gắn liền v ớ i sự l ớ n mạnh cùa m ỗ i quốc gia bới đó là những giá trị khoa học to lớn m à quốc gia đó sở hữu Tương t ự như vậy nếu doanh nghiệp tiếp cận được v ớ i nền công nghệ tiến tiến thì chắc chắn doanh nghiệp sẽ có những bước tiến xa hơn Internet là mạng kết n ố i toàn cầu, là cánh cứa đê chúng ta nhìn ra thế giới Công nghệ thông t i n đã tạo nên T M Đ T và

c ũ n g chính sự phát triến của T M Đ T lại là động lực cho ngành công nghệ thông tin phát triứn tạo cơ sờ cho phát triứn k i n h tế tri thức l ợ i ích này rất có ý nghĩa đối v ớ i m ọ i quốc g i a đặc biệt là những nước đang phát triứn N ế u không nhanh chóng tiêp cận nền k i n h tế t r i thức thì chỉ sau khoảng m ộ t thập kỷ nữa, nước đang phát triên có thứ bị bỏ rơi hoàn toàn L ợ i ích này mang tính chiến lược công nghệ và tính chính sách phát triứn cần cho các nước đang trong giai đoạn công nghiệp hoa hiện đại hoa đất nước

- Tăng khả năng cạnh tranh

•/ghiền cứu về sàn giao dịch điện tứ Trang 28

-Khóa luận tốt nghiệp Hoàng Thị Ngọc Mai

có thê thu hút và giữ được khách hàng Không còn quá sớm đê nói đến Thương Mại Điện Tố Nhũng người chiến thắng thường là những người đi tiên phong, hon nữa, các doanh nghiệp cũng đã bắt đầu quan tâm nhiều đến Thương Mại Điện Tố, do đó, đê giành lây ưu thế, doanh nghiệp không thế chi quan sát người khác hành động, mà phai nhanh tay hành động ngay

- Tăng doanh thu

Với TMĐT, đối tượng khách hàng giờ đây đã không còn bị giới hạn về mặt địa

lý, hay thời gian làm việc Doanh nghiệp không chỉ có thê bán hàng cho cư dân trong thành phố, mà còn có thể bán hàng trong toàn bộ nước mình và mờ rộng ra các nước khác.Bằng việc tham gia TMĐT doanh nghiệp không phải bị động trong việc tìm kiếm khách hàng, không ngồi chờ khách hàng tự tìm đến với minh mà doanh nghiệp đang tích cực và chủ động đi tìm khách hàng cho mình Vì thế, chắc chắn ràng số lượng khách hàng của bạn sẽ tăng lên đáng kể dẫn đến doanh thu nhảy vọt Đó là điều

mà doanh nghiệp nào cũng mơ ước

Két luận: Lợi ích mà SGD điện tố mang lại cho các doanh nghiệp tham

gia là rất lớn Đây cũng chính là lợi thế mà SGD điện tố có được so với thương mại truyền thống Vì vậy các doanh nghiệp cần linh hoạt và nhanh nhẹn hơn trong việc ứng dụng các tiện ích mà T M Đ T m a n g l ạ i L ợ i thế luôn thuộc về nhũng ngư ờ i đi đầu và cuộc cạnh tranh giữa c á c doanh nghiệp sẽ n g à y c à n g khốc liệt hơn trong kỷ nguyên của công nghệ thông tin và thương mại điện tố

Nghiên cứu về sàn giao dịch điện tứ Trang 29

-Khóa luận lói nghiệp Hoàng Thị Ngọc Mai

A10-K40- KTNT

1.2 L ọ i ích cho xã h ộ i

- Phát triển nền k i n h tế nói chung

T M Đ T điện t ử phát triển không chỉ mang lại l ợ i ích cho các doanh nghiệp tham gia vào các giao dịch điện t ử m à còn mang lại sự phát triền đông đêu cho

ca xã hội Đ ố i tượng tham gia trực tiếp cũng như gián tiếp vào các giao dịch điện t ử đó tương đối lớn bao g ồ m người mua, người bán, người cung cáp dịch

vụ mạng, cơ quan chứng thực, người vỏn tai, ngân hàng T M Đ T phát triên sẽ kéo theo một loạt các ngành khác phát triên, tạo công ăn việc làm và ôn định cuộc sống cho nhân viên đồng thời giám được các tệ nạn xã hội

Ngân hàng là yếu tố không thể thiếu trong bất kỳ các giao dịch điện t ử nào, việc thanh toán qua mạng luôn đòi h ỏ i phái có m ộ t cơ sở hạ tầng ngân hàng tót

có thể thực hiện hiệu quá các khoản thanh toán m à v ẫ n đảm bảo an toàn cho khách hàng Hầu hết hệ thống ngân hàng tại các nước phát triên tương đôi hoàn thiện đây cũng chính là một trong những tiêu chí để đánh giá sự phát triển nên kinh tế của một quốc gia

Giao thông vỏn tải cũng được xem như là m ộ t huyết mạch giúp cho việc giao dịch được diễn ra suôn sẻ hơn M u ố n có mạng lưới v ỏ n chuyển t ố t thì cần phái có hệ thống đường xá hoàn thiện, phương tiện tham g i a hiện đại Điều này

c ũ n g góp phân hoàn thiện hơn cơ sờ hạ tầng của m ộ t quôc gia

- X ã hội tiêp cỏn công nghệ

T h ế hệ trẻ ngày nay rất nhanh nhạy v ớ i công nghệ m ớ i , T M Đ T còn là nơi

đê họ thê hiện tài năng của mình số lượng người sử dụng Internet cũng được coi là một trong những tiêu chí để đánh giá sự phát triển của m ộ t quốc gia Đ ế

xã h ộ i đi lên, m ỗ i quốc gia đều tỏp trung cho giáo dục, đây chính là cách đầu tư mang lại hiệu quả làu dài và bền v ữ n g nhất

- H ộ i nhỏp v ớ i nền k i n h tế thế g i ớ i

Nghiên cứu về sàn giao dịch điện tử Trang 30

-Khóa luận tối nghiệp Hoàng Thị Ngọc Mai

A10-K40- KTNT

T M Đ T là m ộ t cầu nối đế vươn tới thị trường quốc tế, m ộ t quốc gia sẽ được biết đến nhiều hơn nếu như các doanh nghiệp của họ được các quốc eia khác biết đến T r o n g x u hướng toàn cầu hoa hiện nay vị thế của m ộ t quốc gia đóng vai trò quan trọng Chính vì vậy T M Đ T phát triên cũng góp m ộ t phần l ớ n mạnh chung cho một quốc gia thông qua việc phát triển nền k i n h tế của nước đó theo hướng hiện đại hoa

- Giám bớt ách tắc giao thông có thê xảy ra do người tiêu dùng có thê ở nhà

và tiến hành mua sắm m à không phải đi đến c h ợ hay các trung tâm thương mại

T ụ những l ợ i thế m à T M Đ T mang lại, chắc chắn các quốc gia cũng như các doanh nghiệp sẽ lựa chọn T M Đ T cho tương lai phát triển của mình V i ệ c áp dụng không hề đơn giản t u y nhiên v ớ i nhũng đóng góp to l ớ n m à T M Đ T mang lại thì việc đầu tư vào lĩnh vực này sẽ mang lại hiệu quả to l ớ n cho nền k i n h tê

c ũ n g như xã h ộ i nói chung

Nghiên cứu về sàn giao dịch điện tử Trang 3 1

-Khóa luận tốt nghiệp Hoàng Thị Ngọc Mai

A10-K40- KTNT

C H Ư Ơ N G 2 SÀN GIAO DỊCH ĐIỆN TỬ TẠI VIỆT NAM VÀ TRÊN THÊ GIỚI

ì TÌNH HÌNH SGD ĐIỆN TỬ TRÊN THẾ GIỚI

1.1 Khái quát S G D điện tủ thế giói trong nhũng n ă m qua

1.1.1 Lịch sử hình thành SGD điện tử

- N ă m 1910, 15 người bán hoa của Đ ứ c đã tập h ợ p lại cùng nhau đê trao đối theo đường điện báo những đơn hàng hoa đặt m u a t ừ ngoại thành T ô hợp Điện báo Giao nhận của những người bán hoa nói trên, ngày nay là công ty F T D

I n c , có thế đã là mạng thương mại điện tử thực sự đầu tiên

T r o n g các n ă m tiếp sau đó khối lượng hàng hoa vận chuyển tương đối l ẻ n

g i ũ a các vùng, t r o n g k h i đó lại không hề có m ộ t công cụ nào đẻ quán lý lượng hàng hoa đó Đ ể giải quyết vấn đề này, m ộ t sĩ quan quân đội M ỹ Edvvard A Guilbert và các sĩ quan hậu cần khác đã phát triển m ộ t hệ thông kê khai chuân

có thể truyền bằng telex, m á y vô tuyến điện báo hoặc điện thoại

- N ă m 1960, trong khi đang làm việc tại Công ty D u Pont, ông đã phát triền một chuẩn dành cho các thông điệp điện tử để gửi thông t i n hàng hoa giữa C ô n g

ty D u Pont và hãng vận chuyến Chemical Leahman T a n k Lines

N ă m 1965, hãng vận chuyển Steamship L i n e (liên doanh g i ữ a m ộ t hãng của

M ỹ và một hãng của H à Lan) bắt đầu gửi cho hãng vận chuyển A t l a n t i c n h ữ n g bán kê khai chuyến hàng dưẻi dạng những thông điệp telex m à sau đó có thế in

ra giấy hoặc nhập vào m á y tính

- Đ ế n n ă m 1968, rất nhiều các công ty v ậ n chuyến đường sắt, hàng không, đường bộ và vận chuyển đường biển đã sử dụng n h ữ n g chuẩn kê khai điện t ừ

liên npành do U v ban Phối hơD T r u v ề n d ữ liêu ÍTransDOrtation Data

Trang 32

-Khóa luận tối nghiệp Hoàng Thị Ngọc Mai

A10-K40- KTNT

Coordinating Committee - T D C C ) cùa M ỹ k h ở i xướng và vào n ă m 1975, T D C C

đã xuất bán tài liệu đặc tả kỹ thuật thuật trao đối d ữ liệu điện t ử (EDI) đầu tiên của minh

- Đ e n n ă m 1991, khoáng 12.000 doanh nghiệp M ỹ đang sử dụng E D I Đ ó

c ũ n g là n ă m chính phú M ỹ bãi bỏ hạn chế thương m ạ i sử dụng Intemet, và là năm T i m Berners-Lee đã tạo ra trình duyệt web đầu tiên M ỗ t kiêu thương m ạ i điện t ử mới, t ừ doanh nghiệp đến người tiêu dùng, trên web đã bùng nô

- N ă m 1994, trình duyệt web Netscape Navigator, v ớ i tính năng hỗ t r ợ

"cookies", những tệp d ừ liệu nhỏ được lưu trên m á y tính của người sử dụng đã tạo điều kiện cho việc tạo những cửa hàng trên W e b có k h ả năng nhận dạng những khách hàng, tập hợp d ữ liệu về h ọ và cá nhân hoa việc bán hàng đê phú hợp với khách hàng M ỗ t loạt các cơ sờ hạ tầng tống thể đã phát triển đê h ỗ trợ các h o ạ t đỗng diễn ra trên m ạ n g như: dotcom: U n i t e d Parcel Service ì ne v à FedEx Corp., chuyên về chuyển hàng; m ỗ t số công t y bên t h ứ ba cung cấp các dịch vụ thẻ tín dụng, những hệ thống tiền điện t ử và thậm chí A m e r i c a n Express

Co còn giới thiệu Blue, m ỗ t "thẻ thông m i n h " đặc biệt được thiết kế cho việc mua hàng trên mạng

- N ă m 2000, ba nhà chế tạo ô tô lớn nhất nước M ỹ (Ford, G M and DaimlerChrysler) thiết lập chương trinh thanh toán thương mại điện tử B 2 B Covisint

T ừ đây T M Đ T điện tử phát triển mạnh mẽ hơn bao giờ hết và có sự tham gia của mọi loại hình kinh doanh trên thế giới bao gồm cả kinh tế, giáo dục, tài chính, ngân hàng, SGD điện tử ra đời cũng dựa trên nhu cầu trao đôi buôn bán hàng hoa cũng như việc tìm kiếm thông tin của các doanh nghiệp Đ ặ c biệt trong thời đại bùng nô thông tin hiện nay, SGD điện tử tiếp tục ừ ở thành công cụ đắc lực của các doanh

nghiệp và ngày càng trờ nên phổ biến hơn trên toàn thế giới Trong hơn l o n ă m không

ngừng đối m ớ i và hoàn thiện mình sự thành công của T M Đ T trên toàn thế giới phải kề đến đóng góp không nhỏ của những nguôi đi tiên phong, những người đã m ờ đầu cho

Nghiên cứu về sàn giao dịch điện từ Trang 33

-Khóa luận tắt nghiệp Hoàng Thị Ngọc Mai

A10-K40-KTNT

một đế chế bùng no về công nghệ thông tin và thương mại đế t ừ đó đến nay T M Đ T đã đóng góp một phần không nhỏ trong sự phát triển chúng của nền kinh tế thế giới Trong số những người đi tiên phong đó phải kể đến những người đã có ảnh hương đèn

T M Đ T như:

- Sarýay Sarma: M ộ t chuyên gia về người m á y và là giám đốc nghiên cứu của T r u n g tâm nhận dạng tự động ( A u t o - I D Center) thuộc V i ệ n công nghệ Massachusetts (MÍT), đã đưa khoa hợc cám biến t ớ i v ớ i mức siêu nhỏ Phát

m i n h này cùa ông là bước đột phá l ớ n cho sự phát triền cùa T M Đ T Sarýay Sarma đã tạo ra một công nghệ m ớ i đê theo dõi, k i ế m soát l ộ trình của m ợ i hàng hóa từ nhà m á y đến kho hàng, r ồ i đến k h i nam trên giá hàng giá hàng siêu thị

H ệ thông m ớ i này có tên gợi R F I D (công nghệ nhận dạng theo tân sô radio), được thiết kê dựa trên các con chíp có thê đợc t ừ x a thông qua két nôi Internet không dây

- Mark Benioff: Công ty Salesforce.com n ổ i tiếng trong việc bán phần mềm qua mạng như một dịch vụ Bằng cách tận dụng t ố i đa l ợ i t h ế của T M Đ T Salesforce.com đã khiến nhiều hãng l ớ n phải nể phục k h i h ợ đã k i ế m được những khoản l ợ i nhuận không lô

- Jeff Bezos (Amazon.com): Bắt đầu v ớ i việc bán sách trên mạng, g i ờ đây Amazon.com đã trờ thành một trong những k h u c h ợ ảo sầm uất nhất Không dừng lại ờ việc chỉ bán hàng hóa của Amazon, Bezos gần đây đã thiết lập m ô hình giúp các nhà bán lẻ trên mạng khác cùng cung cấp hàng hóa cho 33 triệu khách hàng cua Amazon

- Terry Semel (Yahoo.com): Semel sắp xếp các dịch vụ của Y a h o o theo

m ô hình công viên giải trí, nơi khách hàng được k h u y ế n khích, níu g i ữ ở lại giữa các bức tường của Yahoo càng lâu càng tốt Doanh thu và l ợ i nhuận của Yahoo

đã tăng kỷ lục, trong k h i giá cố phiếu của công t y đạt 35 USD, gần gấp đôi giá

cố D h i ế u của các cône tv đối thủ

Nghiên cứu về sàn giao dịch điện tử

Khóa luận tốt nghiệp Hoàng Thị Ngọc Mai

A10-K40-KTNT

- Eric Schmidt (Google.com): Google đã khôi phục l ạ i việc tìm k i ế m thôna tin trên Internet, giúp khách hàng có thể tìm k i ế m thông t i n chỉ trong vài giây, ông có công l ớ n trong việc kết n ố i và trở thành cầu n ố i cho người sử dụne Internet và thông t i n trên mạng số tiền khống lồ m à Google thu về t ừ việc cho đăng quáng cáo và kết nối công cụ tìm k i ế m cũng khiên những người đi tiên phong như Y a h o o cũng phái xem xét lại

N h ữ n g đóng góp này rất to lớn và có ý nghĩa đối v ớ i T M Đ T nói chung H ọ không chỉ mang lại những sàn phắm m ớ i m à còn là n h ữ n g suy nghĩ mới, những định hướng chiến lược phát triển rõ ràng Đ â y là điều quan trọng trong T M Đ T bởi tại thời điếm bắt đầu, một định hướng đúng đắn sẽ mang lại m ộ t kết quả tốt

và điều này đã được khắng định t ừ những thành quả m à T M Đ T đã đạt được trong những n ă m qua Sự ra đời của T M Đ T nói chung và S G D điện t ử nói riêng

là một tất yếu phù hợp với quy luật phát triển của xã hội M ộ t kỷ nguyên m ớ i về công nghệ thông tin và các ứng dụng công nghệ cũng sẽ là sự m ờ đầu cho m ộ t giai đoạn m ớ i của T M Đ T hứa hẹn nhiều thành công cũng như các ứng dụng m ớ i góp phân thúc đây thương mại trên toàn thế giới phát triển ngày càng mạnh mẽ

và toàn diện hơn

1.1.2 Tinh hình SGD hiện nay trên thế giới

SGD điện t ử hiện nay đã và đang phát triến m ộ t cách nhanh chóng, đặc biệt

là sự lớn mạnh của các nước công nghiệp m ớ i N h i ề u sản phàm dịch v ụ m ớ i

c ũ n g đã được tiến hành giao dịch trên mạng và số lượng các doanh nghiệp tham gia giao dịch điện t ử cũng tăng nhanh T M Đ T điện t ử ngày càng trờ nên quan trọng cho nền kinh tế của m ỗ i quốc gia M ỹ v ẫ n đứng đầu là m ộ t quốc gia có nên khoa học và công nghệ tiến bộ nhất chính vì vậy hầu hết các S G D n ổ i tiếng

và có d o a n h t h u cao nhất trên thế giới đều thuộc Mỹ, trong đó phải kể đến S G D www.businessgateway.com, ngoài r a còn vô số các m ô hình k i n h doanh B 2 C thành công khác như www.amazon,com, www.ebay.com, www.yahoo.com

Khóa luận tối nghiệp Hoàng Thị Ngọc Mai

A10-K40- KTNT

Hình thức giao dịch B 2 B này phục vụ chủ y ế u giai đoạn tìm k i ế m và giới thiệu

sản phẩm và dịch vụ giữa các công t y v ớ i nhau, việc thanh toán cũng như vận

chuyên hàng hoa, dịch vụ thường không khác nhiêu so v ớ i giao dịch t r u y ề n

thống V ớ i B 2 C (Business to Consumer - bán lẻ) việc thanh toán trực tuyến hoặc

vận chuyên hàng hoa thông thường đưộc thực hiện nhanh chóng; hơn so v ớ i B 2 B

bới nhu cầu sử dụng của cá nhân và h ộ gia đinh luôn yêu cầu nhanh chóng và

kịp thời gian hơn so với các doanh nghiệp, đông thời việc giao nhận nhanh góp

phân làm tăng niêm tin c ủ a người tiêu dùng M ô hình B 2 C đã phát triền rát

mạnh và cũng đã kịp đi xuống rất nhanh trong n h ữ n g n ă m v ừ a qua Thay vào đó

m ô hình k i n h doanh B 2 B lại đang có x u hướng phát triển mạnh mẽ b ở i các hãng

kinh doanh luôn m u ô n m ớ rộng phạm v i khách hàng của mình ra ngoài biên giới

quốc gia, trong k h i đó giao dịch qua mạng lại là m ộ t cách rất nhanh, hiệu quả, và

kinh tế

D o a n h sò tư T M Đ T trên t o 3 f i càu

l ỳ u s i l

:roo 20C: 30O3 29M SIOS

Hình 11 Doanh thu từ hoại động TMĐT trên thế giới 2000-2005 (Nguồn: Jupiter Search)

Qua bảng trên ta có thể thấy rằng tổng doanh số T M Đ T trên toàn cầu tăng

đều đặn giữa các năm Đ ặ c biệt trong n ă m 2005 tốc độ tăng đưộc x e m như tăng

mạnh nhất khoảng gần 5000 tỷ U S D gấp l o l ầ n so v ớ i doanh t h u n ă m 2000

Nghiên cứu về sàn giao dịch điện tử Trang 36

-Khóa luận tốt nghiệp Hoàng Thị Ngọc Mai

USD kém 63 lân so với Mử {Theo báo cáo tình hình hoạt động TMĐT của các nước tại www.emarketer.com)

Giờ đây T M Đ T không còn là điều mới mẻ đối với các hãng kinh doanh Điều quan trọng ở đây là họ đã ứng dụng được những công nghệ đó ờ mức độ nào Hiện nay nhiều hãng kinh doanh đã đưa các sản phẩm của mình lên mạng đặc biệt không chỉ có hàng hoa mà nhiều dịch vụ cũng đã được trao đối qua mạng như: dịch vụ đặt vé máy bay, khách sạn, nhà hàng Các sản phàm ứng dụng công nghệ thông tin như các dịch vụ mạng, chương trình phần mềm có khả năng trao đối trên mạng hiệu quả nhất bời các dịch vụ đó có thể giao qua Internet mà không mất chi phí vận chuyến Theo hãng Forrester (Công ty điều tra ứng dụng công nghệ của các hãng kinh doanh) cho biết, các dịch vụ du lịch như đặt vé máy bay, khách sạn, thuê xe ôtô ở Mử chiếm 27 tỷ USD doanh số bán hàng trực tuyến Hơn 1 0 % doanh số sẽ từ bốn mặt hàng được người dùng ưa chuộng là: phần mềm và phần cứng máy tính, vé, sách, và dịch vụ du lịch Ngoài

ra đồ chơi, video game và hàng điện tử gia dụng cũng đạt xấp xỉ 10% Thậm chí

đô trang sức có thê chiêm tới 4 % doanh thu

Nghiên cứu về sàn giao dịch điện tứ Trang 37